IV SA/Wa 2191/13

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2013 r. nr [...] Szef Urzędu ds. Cudzoziemców na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez H. H., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2013 r. Nr [...]o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał na następujące okoliczności.

W dniu 18.06.2012 r. H. H. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniając go faktem pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską, K. H. oraz posiadaniem syna z ww. związku małżeńskiego.

Na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związki z art. 53 ust. 1 pkt 6, art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) decyzją z dnia [...].02.2012r. Nr SO-VII.6151.718.2012.WJ Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia.

W dniu 22.04.2013 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek pełnomocnika cudzoziemca, A. T., skierowany do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji, wraz odwołaniem. W ww. piśmie pełnomocnik strony podał, że cudzoziemiec nie mógł odwołać się w terminie od decyzji Wojewody [...], gdyż w toku postępowania wyprowadził się spod wskazanego organowi I instancji adresu. Osoba tam zamieszkująca do tej pory przekazywała stronie wszelką korespondencję, jednak z powodu tymczasowego aresztowania nie powiadomiła cudzoziemca o fakcie pozostawienia w skrzynce pocztowej zawiadomień o pozostawieniu we właściwym Urzędzie Pocztowym decyzji Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie.

Rozpoznając wniosek organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). Wywodził, że strona występująca z wnioskiem o przywrócenie terminu powinna wykazać, że mimo całej staranności nie udało się jej zachować terminu do złożenia przedmiotowego odwołania. Okolicznościami wskazującymi na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma, obłożna choroba uniemożliwiająca stronie działającej osobiście wniesienie odwołania, przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar

W przedmiotowej sprawie wniosek o udzielnie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skarżący złożył osobiście, podając jako adres zamieszkania ul. [...], [...], nie ustanawiając przy tym pełnomocnika. Pismem z dnia 22.06.2012r. skarżący został pouczony o obowiązku wynikającym z art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wysłana pod wskazany powyżej adres. Zwrócona przez Urząd Pocztowy przesyłka wraz z adnotacją Zwrot. Nie odebrano w terminie, dołączona została do akt sprawy. Tym samym, zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 20.03.2013r.

W zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r. [...] znajduje się pouczenie, iż od ww. rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Termin do złożenia odwołania od ww. decyzji Wojewody [...] upłynął w dniu 03.04.2013 r., a odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało wniesione przez stronę w dniu 19.04.2013 r.

W tych okolicznościach organ uznał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania a wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia nie był zasadny.

Cudzoziemiec został pouczony, pismem z dnia 22.06.2012r. o obowiązku zawiadamiania organów administracji o zmianie adresu, czego nie dopełnił i nie można więc stwierdzić, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, jak również, że dochował on właściwej staranności w przedmiotowej sprawie. O braku winy w nieterminowym złożeniu odwołania można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od strony oraz trwać przez cały bieg terminu dla dokonania czynności procesowej. Trudno uznać, aby powiadomienie urzędu o zmianie adresu było dla strony trudnością obiektywną i nie do przezwyciężenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący zarzucając naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie że wynikające z tego przepisu zwolnienie organów administracji i stron od ścisłych formalności dowodowych może być poczytane na niekorzyść strony wnoszącej o przywrócenie terminu.

W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał ponad zarzut, że wykazał w sposób dostateczny brak swej winy w niedochowaniu terminu. W aktach znajduje się koperta z adnotacją o nieodebraniu przesyłki, co świadczy o tym, że nie wiedział o jej treści i o tym, że termin do złożenia odwołania rozpoczął bieg. Skarżący wykazał, że nie odebranie przesyłki wynikało z tymczasowego aresztowania osoby, która przedtem odbierała jego korespondencję a ponadto istniały trudności w skomunikowaniu się z tą osobą. Poza tym skarżący w przeszłości miał uraz mózgu, ma padaczkę pourazową, nie dość dobrze włada językiem polskim i istnieje domniemanie, że udzielonego mu przez organ pouczenia nie zrozumiał w sposób dostateczny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Przedmiotem oceny organu a w konsekwencji sądu było przede wszystkim ustalenie, czy przyczyny wskazane przez Skarżącego uzasadniają przekonanie, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy – art. 58 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że bez swej winy nie wniósł odwołania, co czyni zarzut naruszenia prawa procesowego za nieskuteczny.

Decyzja Wojewody [...] została wysłana na adres wskazany przez skarżącego i zwrócona z adnotacją o jej awizowaniu i nie podjęciu w terminie. W związku z tym zgodnie z art. 41 ust. 1 K.p.a. przesyłka została uznana za doręczoną z dniem 20 marca 2013 r. 14 dniowy termin do jej zaskarżenia (pouczenie zwarte w decyzji) upłynął 3 kwietnia 2013 r. a odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione 19 kwietnia 2013 r. a więc znacznie po upływie ustawowego terminu.

W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że powody na jakie powołuje się skarżący tj. fakt, że wyprowadził się spod wskazywanego w toku postępowania administracyjnego adresu a osoba która pod tym adresem pozostała, została tymczasowo aresztowana, nie stanowią podstawy do uznania, że skarżący bez swej winy nie złożył odwołania i że dochował szczególnej staranności w prowadzeniu swych spraw przed organem administracji.

Co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy gdy strona wykaże, że dołożyła wszelkiej należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna, która była powodem nie zachowania terminu była nie do przezwyciężenia.

Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Nie ulega wątpliwości, że skarżący został pouczony o obowiązku zawiadamiania organu o zmianie miejsca pobytu, o czym został pouczony pismem z 22 czerwca 2012 r. Podawane przez skarżącego okoliczności dotyczące tymczasowego aresztowania bliżej nie określonej osoby w bliżej nie określonym czasie nie stanowią przesłanki do przywrócenia terminu i pozostają w sferze nieuprawdopodobnionych deklaracji, gdyż nawet nie wskazują tej osoby ani tego, że rzeczywiście taki fakt miał miejsce i kiedy. Nie było w ocenie sądu żadnych przeszkód aby sam skarżący poinformował organ o zmianie swego miejsca zamieszkania, tym bardziej, że nie było to pierwsze z postępować z jego udziałem.

Nawiasem mówiąc skarżący raz twierdził że był to tylko adres dla doręczeń a raz że sam tam mieszkał co czyni jego wyjaśnienia na ten temat za mało wiarygodne.

Tym samym organ prawidłowo uznał, że skarżący nie dochował należytej staranności w przedmiotowej sprawie i nie zadbał o to aby kierowana do niego korespondencja mogła do niego trafić.

Nie ma w ocenie sądu podstaw do uznania, że doznany uraz mózgu mógł być powodem niezrozumienia pouczenia albo aby jego niedostateczna znajomość języka polskiego uniemożliwiła mu zrozumienie pouczenia. Jak wynik z akt sprawy skarżący posługuje się językiem polskim i w takim języku prowadzone były z nim rozmowy telefoniczne, co wynika z notatek urzędowych (k 49, 44) i przesłuchanie (k 57) tym bardziej, że pracował jako sprzedawca (k 134 akt adm.) a więc znajomość języka polskiego była mu do tej pracy niezbędna.

W toku tego postępowania, skarżący nie złożył żadnego wiarygodnego dowodu ani przekonywujących twierdzeń uprawdopodabniających, iż mimo dołożenia należytej staranności, ze względu na swój stan zdrowia, nie mógł obiektywnie dochować terminu do wniesienia odwołania. Strona powinna we wniosku wskazać, że mimo starań z jej strony i dołożenia maksymalnej staranności nie mogła z przyczyn od niej niezależnych złożyć odwołania w terminie, nie mogła tego zrobić osobiście ani przy pomocy innej osoby (por wyroki: NSA z: 21 marca 2012, II GSK 278/11, Lex nr. 1137932, z 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 i wyroki WSA we Wrocławiu z 8 marca 2012 r. III SA/Wr 680/11, Lex 1139504, WSA w Warszawie z 6 marca 2012 r. VII SA/WA 2015/11 , Lex nr 1139821, WSA w Warszawie z 6 lipca 2012 r., VI SA/WA 449/12, Lex nr 1230745). Z orzeczeń tych wynika, że nawet w sytuacji gdy strona jest inwalidą lub osobą leżącą tylko wykazanie, że w danych okolicznościach nie mogła się posłużyć osobą trzecią uzasadnia uprawdopodobnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Trafnie przyjmuje się, że strona w tego rodzaju sytuacji nie musi działać sama a więc może posłużyć się inną osobą a dopiero brak takiej możliwości połączony z faktem niewątpliwej choroby uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pozostawienie kwestii odbioru korespondencji innej niż strona osobie wywiera skutek w stosunku do strony.

Bez znaczenia dla trafności rozstrzygnięcia jest wpływ treści postanowienia na możliwość zalegalizowania pobytu skarżącego w Polsce.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.