Rozdział 10. Kalkulacja kosztu netto i finansowanie obowiązku świadczenia usług powszechnych - Prawo pocztowe

Art. 106. Kalkulacja kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych

1.

Całkowity koszt netto obowiązku świadczenia usług powszechnych, zwany dalej "kosztem netto", stanowi różnicę między uzasadnionym kosztem netto działalności operatora wyznaczonego objętego tym obowiązkiem a kosztem netto działalności tego samego operatora świadczącego usługi pocztowe, lecz nieobjętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych pomniejszoną o korzyści pośrednie związane ze świadczeniem usług powszechnych oraz korzyści wynikające z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu.

2.

Koszt netto obowiązku świadczenia usług powszechnych kalkuluje się odrębnie dla składowych obowiązku świadczenia usług powszechnych w warunkach działania operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych i bez tego obowiązku.

3.

Składowymi obowiązku świadczenia usług powszechnych, o których mowa w ust. 2, są obowiązki wymienione w art. 46 obowiązek świadczenia usług powszechnych i art. 51 odstępstwo od obowiązku świadczenia przez operatora wyznaczonego usług powszechnych na określonym obszarze ust. 1 oraz każdy obowiązek nałożony na operatora wyznaczonego przepisami prawa lub decyzją Prezesa UKE w związku ze świadczeniem usług powszechnych.

4.

Koszt netto stanowi sumę kosztów netto poszczególnych składowych obowiązku świadczenia usług powszechnych pomniejszoną o korzyści, o których mowa w ust. 1.

5.

W kalkulacji kosztu netto operator wyznaczony uwzględnia:

1)

koszty związane ze świadczeniem usług powszechnych;

2)

przychody ze świadczenia usług powszechnych;

3)

korzyści pośrednie związane ze świadczeniem usług powszechnych;

4)

korzyści wynikające z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu.

6.

W kalkulacji kosztu netto operator wyznaczony może uwzględnić rozsądny zysk obliczony na podstawie wskaźnika zwrotu kosztu zaangażowanego kapitału, o którym mowa w art. 100 wskaźnik zwrotu kosztu zaangażowanego kapitału.

7.

W kalkulacji kosztu netto operator wyznaczony nie uwzględnia świadczenia usług pocztowych ustawowo zwolnionych z opłaty za usługę pocztową.

Art. 107. Opis kalkulacji kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych

1.

Operator wyznaczony jest obowiązany do opracowania i przedłożenia do zatwierdzenia Prezesowi UKE projektu opisu kalkulacji kosztu netto zawierającego sposób jego wyliczenia, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 120 rozporządzenie w sprawie kalkulacji kosztu netto.

2.

Prezes UKE uzgadnia z operatorem wyznaczonym przedłożony projekt opisu kalkulacji kosztu netto, w trybie i terminach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 120 rozporządzenie w sprawie kalkulacji kosztu netto, oraz zatwierdza, w drodze decyzji, opis kalkulacji kosztu netto.

3.

Prezes UKE może zasięgać opinii niezależnych biegłych rewidentów lub ekspertów w przypadku wątpliwości dotyczących przedłożonego przez operatora wyznaczonego projektu opisu kalkulacji kosztu netto.

4.

W przypadku nieuzgodnienia z operatorem wyznaczonym projektu opisu kalkulacji kosztu netto Prezes UKE w decyzji zatwierdzającej opis kalkulacji kosztu netto może dokonać zmian w przedłożonym przez operatora wyznaczonego do zatwierdzenia projekcie opisu kalkulacji kosztu netto.

5.

Prezes UKE odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia opisu kalkulacji kosztu netto, w przypadku gdy nie zostanie zachowana zgodność z:

1)

zasadami prowadzenia ksiąg rachunkowych określonymi w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;

2)

wymaganiami określonymi w ustawie i w przepisach wydanych na podstawie art. 120 rozporządzenie w sprawie kalkulacji kosztu netto.

Art. 108. Dotacja celowa z tytułu obowiązku świadczenia usług powszechnych

1.

Koszt netto jest finansowany z budżetu państwa w formie dotacji celowej, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

2.

Dotacja, o której mowa w ust. 1, jest wypłacana przez ministra właściwego do spraw łączności na wniosek operatora wyznaczonego.

3.

Operatorzy pocztowi świadczący usługi wchodzące w zakres usług powszechnych są obowiązani do prowadzenia przejrzystej rachunkowości w sposób zapewniający prowadzenie wyodrębnionej ewidencji dla usług wchodzących w zakres usług powszechnych, pozostałych usług pocztowych i pozostałej działalności gospodarczej, w celu ustalenia kwoty przychodów stanowiących podstawę do określenia udziału operatora w dopłacie.

4.

Przepisy ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 stosuje się do grupy kapitałowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, której jednostką jest operator pocztowy.

Art. 109. Finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych

1.

Finansowanie kosztu netto jest uruchamiane, w przypadku gdy świadczenie usług powszechnych przyniosło stratę, rozumianą jako ujemny wynik na sprzedaży tych usług.

2.

Koszt netto finansowany jest maksymalnie do wysokości straty na świadczeniu usług powszechnych z uwzględnieniem zasad określonych w art. 106 kalkulacja kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych.

3.

(uchylony)

4.

Finansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc publiczną, która może być udzielona zgodnie z postanowieniami zawartymi w decyzji Komisji Europejskiej, wydanej w wyniku notyfikacji, w okresie obowiązywania tej decyzji.

Art. 109a. Uruchomienie wstępnej płatności na poczet finansowania kosztu netto

1.

Wstępna płatność na poczet finansowania kosztu netto może zostać uruchomiona, na wniosek operatora wyznaczonego, przed wydaniem decyzji Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 109 finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 4.

2.

Minister właściwy do spraw łączności może uruchomić wstępną płatność, o której mowa w ust. 1, po uzyskaniu informacji o kwocie kosztu netto oraz straty, o której mowa w art. 109 finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 2, zweryfikowanych przez niezależnego biegłego rewidenta zgodnie z art. 112 weryfikacja kosztu netto i straty na usługach powszechnych i ustalanie dopłaty ust. 3, przekazanych przez Prezesa UKE na wniosek ministra właściwego do spraw łączności.

3.

Prezes UKE przekazuje informacje, o których mowa w ust. 2, w terminie 7 dni od otrzymania wniosku ministra właściwego do spraw łączności.

4.

Kwota wstępnej płatności, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć określonej w wyniku weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z art. 112 weryfikacja kosztu netto i straty na usługach powszechnych i ustalanie dopłaty ust. 3 kwoty kosztu netto, a w przypadku gdy kwota ta jest wyższa od kwoty straty, o której mowa w art. 109 finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 2 – kwoty tej straty.

5.

Kwota wstępnej płatności, o której mowa w ust. 1, pomniejsza kwotę finansowania kosztu netto udzielanego operatorowi wyznaczonemu.

6.

W terminie 30 dni od dnia ogłoszenia decyzji Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 109 finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 4, minister właściwy do spraw łączności weryfikuje zgodność finansowania, o którym mowa w ust. 1, z jej postanowieniami.

7.

W przypadku, gdy w wyniku weryfikacji, o której mowa w ust. 6, minister właściwy do spraw łączności stwierdzi niezgodność finansowania, o którym mowa w ust. 1, z postanowieniami decyzji Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 109 finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 4, dotacja podlega zwrotowi do budżetu państwa na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wraz z odsetkami obliczonymi z zastosowaniem stopy oprocentowania stosowanej do celów zwrotu pomocy, określonej zgodnie z przepisami rozdziału V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 dotacja celowa z tytułu obowiązku świadczenia usług powszechnych Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 140 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 4, str. 3), począwszy od dnia przekazania dotacji na rachunek operatora wyznaczonego.

Art. 110. Informacja o prognozowanej wysokości kosztu netto i strat na usługach powszechnych

1.

Operator wyznaczony jest obowiązany poinformować ministra właściwego do spraw łączności, corocznie, w terminie do dnia 1 marca, o prognozowanej wysokości kosztu netto i straty w następnym roku na usługach powszechnych, przedstawiając wstępne wyliczenie wysokości tej prognozy wraz z uzasadnieniem.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, przekazywana jest także Prezesowi UKE.

Art. 111. Plan działań naprawczych

Operator wyznaczony jest obowiązany przedłożyć Prezesowi UKE, w terminie do dnia 31 marca, plan działań naprawczych w celu uniknięcia wystąpienia prognozowanej straty na świadczeniu usług powszechnych.

Art. 112. Weryfikacja kosztu netto i straty na usługach powszechnych i ustalanie dopłaty

1.

Jeżeli operator wyznaczony ubiega się o finansowanie, o którym mowa w art. 109 finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 1, składa do Prezesa UKE, w terminie 7 miesięcy od zakończenia roku obrotowego, w którym wystąpiła strata na usługach powszechnych, wniosek o uruchomienie finansowania kosztu netto i przedkłada następujące dokumenty:

1)

kalkulację kosztu netto i straty na usługach powszechnych;

2)

rachunki oraz inne dokumenty, służące za podstawę kalkulacji kosztu netto i straty na usługach powszechnych, zgodnie ze zbadanym przez niezależnego biegłego rewidenta sprawozdaniem finansowym za poprzedni rok obrotowy.

2.

(uchylony)

3.

Do przeprowadzenia weryfikacji przedłożonych dokumentów, o których mowa w ust. 1, Prezes UKE powołuje niezależnego biegłego rewidenta.

4.

Weryfikacja przedłożonych dokumentów, o których mowa w ust. 1, wykonywana jest na koszt operatora wyznaczonego.

5.

Prezes UKE, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku i dokumentów, o których mowa w ust. 1, po weryfikacji tych dokumentów wydaje decyzję, w której:

1)

określa kwotę zweryfikowanego kosztu netto i straty, o której mowa w art. 109 finansowanie kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 2;

2)

ustala kwotę należnego finansowania kosztu netto.

6.

Prezes UKE niezwłocznie przekazuje decyzję, o której mowa w ust. 5, ministrowi właściwemu do spraw łączności.

Art. 113. Uchylony

1.

Prezes UKE ustala, w drodze decyzji, wysokość udziału w dopłacie dla operatora pocztowego obowiązanego do tego udziału oraz określa 30-dniowy termin do jego wniesienia liczony od dnia doręczenia decyzji.

2.

Prezes UKE po upływie terminu do wniesienia kwoty udziału w dopłacie ustalonej decyzją nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

3.

Ustalenie wysokości udziału operatora pocztowego w dopłacie następuje na podstawie jednolitego wskaźnika procentowego stanowiącego stosunek należnej dopłaty do sumy przychodów operatorów obowiązanych do udziału w dopłacie z usług powszechnych, lub usług wchodzących w zakres usług powszechnych, osiągniętych w roku obrotowym, za który jest ustalana dopłata.

4.

Wysokość udziału operatora pocztowego w dopłacie stanowi iloczyn jednolitego wskaźnika procentowego, o którym mowa w ust. 3, oraz kwoty przychodów tego operatora z usług powszechnych lub usług wchodzących w zakres usług powszechnych, osiągniętych w roku obrotowym, za który jest ustalana dopłata, w części przekraczającej milion złotych i nie może być wyższa niż 2% kwoty tych przychodów.

Art. 114. Informacja o udziałach operatorów pocztowych w dopłacie

Prezes UKE niezwłocznie przekazuje ministrowi właściwemu do spraw łączności informację o wysokości udziałów operatorów pocztowych w dopłacie, określonych w decyzjach, o których mowa w art. 113 uchylony ust. 1.

Art. 115. Uchylony

Art. 116. Uchylony

Art. 117. Uchylony

Art. 118. Uchylony

Art. 119. Publikacja rocznych sprawozdań Prezesa UKE

W przypadku uruchomienia finansowania kosztu netto za dany rok Prezes UKE publikuje niezwłocznie na stronie podmiotowej BIP sprawozdanie obejmujące końcowe wyniki ustaleń dotyczące:

1)

kosztu netto i straty na usługach powszechnych;

2)

weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 112 weryfikacja kosztu netto i straty na usługach powszechnych i ustalanie dopłaty ust. 1;

3)

(uchylony)

4)

wysokości finansowania kosztu netto przekazanego operatorowi wyznaczonemu;

5)

wyceny korzyści pośrednich operatora wyznaczonego wynikających ze świadczenia usług powszechnych;

6)

wyceny korzyści wynikających z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu.

Art. 119a. Uchylony

1.

Prezes UKE nie rzadziej niż raz na 5 lat przeprowadza badanie stanu rynku pocztowego w celu oceny adekwatności:

1)

progu przychodów operatora pocztowego z usług powszechnych lub usług wchodzących w zakres usług powszechnych, powyżej którego powstaje obowiązek udziału w dopłacie, określonego w art. 108 dotacja celowa z tytułu obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 2 oraz

2)

wysokości wskaźnika procentowego kwoty tych przychodów określającego maksymalną wysokość udziału operatora pocztowego w dopłacie, określonego w art. 113 uchylony ust. 4.

2.

Badanie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje analizę informacji przekazanych przez operatorów pocztowych oraz konsultacje społeczne.

3.

Obowiązkiem przekazania informacji niezbędnych do przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 1, są objęci operatorzy pocztowi spełniający przesłanki powstania obowiązku udziału w dopłacie zgodnie z art. 108 dotacja celowa z tytułu obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 2, za co najmniej jeden rok w okresie dwóch lat bezpośrednio poprzedzających badanie.

4.

Operatorzy pocztowi, o których mowa w ust. 3, przekazują na żądanie Prezesa UKE, w terminie 21 dni od dnia otrzymania żądania, informacje o wysokości:

1)

przychodów z prowadzonej działalności i poniesionych kosztów podane zgodnie z podziałem określonym w art. 108 dotacja celowa z tytułu obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 3, a w przypadku operatora wyznaczonego – zgodnie z rachunkowością regulacyjną i kalkulacją kosztów, o których mowa w art. 97 rachunkowość regulacyjna i kalkulacja kosztów;

2)

marży brutto ze sprzedaży usług powszechnych lub usług wchodzących w zakres usług powszechnych wraz z opisem sposobu obliczenia wysokości tej marży.

5.

Informacje, o których mowa w ust. 4, są składane za każdy rok, w którym operator pocztowy spełnił przesłanki powstania obowiązku udziału w dopłacie zgodnie z art. 108 dotacja celowa z tytułu obowiązku świadczenia usług powszechnych ust. 2, przypadający w okresie dwóch lat bezpośrednio poprzedzających badanie, o którym mowa w ust. 1.

6.

Żądając informacji, o których mowa w ust. 4, Prezes UKE:

1)

informuje operatora pocztowego o zagrożeniu karą pieniężną, o której mowa w art. 126 kary pieniężne za naruszenie przepisów ustawy ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1;

2)

może zastosować opracowane przez siebie formularze, dążąc do ujednolicenia i zapewnienia spójności pozyskiwanych danych.

7.

Konsultacje społeczne, o których mowa w ust. 2, Prezes UKE przeprowadza, zamieszczając na stronie podmiotowej BIP informację o przedmiocie konsultacji, terminie ich rozpoczęcia i zakończenia oraz o sposobie przekazania opinii.

8.

Konsultacje społeczne, o których mowa w ust. 2, dotyczą:

1)

oceny adekwatności obowiązującego progu i wysokości wskaźnika, o których mowa w ust. 1, z punktu widzenia ich wpływu na podejmowanie i prowadzenie działalności w zakresie usług powszechnych i usług wchodzących w zakres usług powszechnych;

2)

zgłoszenia propozycji w zakresie zmian progu i wysokości wskaźnika, o których mowa w ust. 1.

9.

Wyniki badania, o którym mowa w ust. 1, Prezes UKE niezwłocznie przekazuje ministrowi właściwemu do spraw łączności.

Art. 120. Rozporządzenie w sprawie kalkulacji kosztu netto

Minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1)

szczegółowe zasady kalkulacji kosztu netto,

2)

zakres projektu opisu kalkulacji kosztu netto,

3)

tryb i terminy uzgadniania i zatwierdzania przez Prezesa UKE opracowanego przez operatora wyznaczonego projektu opisu kalkulacji kosztu netto,

4)

korzyści pośrednie operatora wyznaczonego wynikające ze świadczenia usług powszechnych oraz sposób ich liczenia,

5)

korzyści wynikające z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu oraz sposób ich liczenia;

6)

tryb wypłaty finansowania kosztu netto
- mając na uwadze zgodność sposobu kalkulacji kosztu netto z przepisami Unii Europejskiej, w zakresie zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Unii Europejskiej, w szczególności w zakresie prawa operatora wyznaczonego do rozsądnego zysku oraz zachęt do zwiększenia jego efektywności kosztowej, uwzględnienia korzyści pośrednich wynikających ze świadczenia usług powszechnych, zgodność z przepisami o pomocy publicznej, zakres obowiązku świadczenia usług powszechnych, o którym mowa w art. 46 obowiązek świadczenia usług powszechnych, oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 47 rozporządzenie w sprawie wykonywania usług powszechnych, kompletność opisu kalkulacji kosztu netto, a także sprawność uzgadniania jego projektu.

Dz.U.2025.0.366 t.j. - Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe