Ustawa o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów

1)

jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia psychologa, którego dotyczy obowiązek współpracy z opiekunem;

2)

jest związany z psychologiem, którego dotyczy obowiązek współpracy z opiekunem, z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

3)

pozostaje z psychologiem, którego dotyczy obowiązek współpracy z opiekunem, w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności opiekuna.
5. Opiekunowi przysługuje wynagrodzenie ryczałtowe. Wynagrodzenie wypłaca się w wysokości ustalonej przez regionalną radę regionalnej izby, do której przynależy psycholog współpracujący z opiekunem.
6. Do zadań opiekuna należy:

1)

doradztwo w zakresie ukierunkowania rozwoju zawodowego;

2)

kształtowanie pożądanych zachowań i wartości spójnych z istotą zawodu psychologa, ustawą oraz zasadami etyki zawodowej;

3)

udzielanie wsparcia, w szczególności w zakresie metodyki pracy psychologa;

4)

monitorowanie postępów w nabywaniu umiejętności zawodowych;

5)

zapoznanie z praktycznymi aspektami zastosowania wiedzy z zakresu psychologii;

6)

omówienie zasad udzielania świadczeń psychologicznych, o których mowa w art. 23 świadczenia psychologiczne ust. 2, w tym przestrzegania tajemnicy zawodowej, prowadzenia dokumentacji psychologicznej oraz uzyskiwania zgody na wykonywanie tych świadczeń.
7. Współpraca z opiekunem obejmuje 150 godzin, w tym co najmniej 75 godzin spotkań w trybie stacjonarnym.
8. Opiekun ustala z psychologiem indywidualny plan rozwoju zawodowego obejmujący:

1)

okres trwania, częstotliwość, tryb i formę planowanych spotkań;

2)

sposób weryfikacji nabytej wiedzy i nabytych umiejętności praktycznych.
9. Psycholog, którego dotyczy obowiązek współpracy z opiekunem, do czasu wydania pozytywnej opinii końcowej, o której mowa w art. 20 określenie minimalnego i maksymalnego okresu współpracy z opiekunem ust. 3, nie jest uprawniony do udzielania świadczeń psychologicznych, o których mowa w art. 23 świadczenia psychologiczne ust. 2, na potrzeby postępowania przygotowawczego w ramach postępowania karnego, postępowań sądowych, postępowań administracyjnych oraz postępowań rekrutacyjnych do publicznych: organów, instytucji, jednostek budżetowych oraz służb, o których mowa w art. 28 obowiązek prowadzenia dokumentacji psychologicznej odbiorcy świadczeń psychologicznych ust. 18.
(Art. 17 współpraca z opiekunem w sprawach dotyczących rozwoju zawodowego ust. 4-9 wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)

1)

imię (imiona) i nazwisko opiekuna wydającego opinię wraz z numerem wpisu do Rejestru;

2)

imię (imiona) i nazwisko psychologa współpracującego z opiekunem wraz z numerem wpisu do Rejestru;

3)

datę wydania opinii;

4)

wskazanie liczby zrealizowanych godzin współpracy z opiekunem według stanu na dzień wydania opinii;

5)

uzasadnienie zawierające ocenę rzetelności wykonywania zawodu psychologa współpracującego z opiekunem oraz znajomości i zastosowania w praktyce ustawy i Kodeksu Etyki Zawodowej;

6)

podpis opiekuna.
8. Opinia końcowa zawiera:

1)

rekomendacje dla opiekunów dotyczące:
a) sposobu współpracy psychologa z opiekunem, które zawierają co najmniej wytyczne dotyczące sposobu weryfikacji rzetelności pracy psychologa, znajomości oraz praktycznego zastosowania ustawy i Kodeksu Etyki Zawodowej,
b) sporządzania i treści uzasadnienia opinii okresowej, końcowej i uzupełniającej;

2)

zakres tematyczny współpracy psychologa z opiekunem;

3)

wzory dokumentów poświadczających współpracę psychologa z opiekunem.
(Art. 21 ustalanie rekomendacji dla opiekunów wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)

1)

diagnoza psychologiczna polegająca na rozpoznawaniu za pomocą metod psychologicznych, opartych na dowodach naukowych, właściwości funkcjonowania psychologicznego odbiorcy świadczeń psychologicznych oraz ich psychologicznych przyczyn i skutków,

2)

opiniowanie psychologiczne polegające na opisie aktualnego funkcjonowania psychologicznego odbiorcy świadczeń psychologicznych, sporządzonym pisemnie na podstawie przeprowadzonego badania psychologicznego,

3)

orzekanie psychologiczne na podstawie odrębnych przepisów polegające na formułowaniu pisemnej diagnozy psychologicznej o aktualnym funkcjonowaniu odbiorcy świadczeń psychologicznych,

4)

udzielanie pomocy psychologicznej polegającej na stosowaniu form oddziaływania psychologicznego ukierunkowanych na rozwój, podnoszenie jakości życia, profilaktykę, zachowanie i przywracanie zdrowia psychicznego, zapobieganie, zmniejszanie i usuwanie nieprawidłowości dotyczących zdrowia psychicznego odbiorcy świadczeń psychologicznych oraz wsparcie w sytuacji doświadczenia kryzysu, traumy lub stresu
– zwane dalej „świadczeniami psychologicznymi”.
3. Zastrzeżenie udzielania świadczeń psychologicznych, o których mowa w ust. 2 pkt 4, przez psychologa nie ogranicza prawa do podejmowania poszczególnych działań mieszczących się w zakresie udzielania pomocy psychologicznej przez osoby, które nie posiadają prawa wykonywania zawodu psychologa, jeżeli są one realizowane w związku z wykonywaniem zadań określonych w odrębnych przepisach.
4. Psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Do prowadzenia psychoterapii przez psychologa stosuje się odpowiednio przepisy ust. 7, art. 22 samodzielne wykonywanie zawodu, art 25–28 i rozdziału 5.
5. Prawo do prowadzenia psychoterapii przez psychologa nie ogranicza prawa do prowadzenia psychoterapii osobom, które spełniają wymagania niezbędne do prowadzenia psychoterapii na podstawie odrębnych przepisów i nie posiadają prawa wykonywania zawodu psychologa.
6. Psycholog posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia uzyskany na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2025 r. poz. 342) uzyskuje kompetencje i kwalifikacje niezbędne do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie wiedzy i umiejętności określonych w programie specjalizacji i jest osobą wykonującą zawód medyczny w rozumieniu art. 2 katalog pojęć ustawowych ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 156).
7. Psycholog podczas udzielania świadczeń psychologicznych oraz w związku z ich udzielaniem korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872).
(Art. 23 świadczenia psychologiczne wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)

1)

prowadzenie przez psychologa badań naukowych i prac rozwojowych w zakresie psychologii;

2)

prowadzenie przez psychologa działalności dydaktycznej w zakresie psychologii;

3)

prowadzenie przez psychologa działalności w zakresie ustawicznego rozwoju zawodowego psychologów;

4)

kierowanie przez psychologa pracą zawodową osób wykonujących zawód psychologa;

5)

sprawowanie funkcji z wyboru w organach samorządu psychologów lub wykonywanie pracy na rzecz tego samorządu w zakresie realizacji jego zadań.
(Art. 24 formy wykonywania zawodu psychologa wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)

1)

wynika to z odrębnych przepisów;

2)

zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia odbiorcy świadczeń psychologicznych lub innych osób;

3)

zachodzi potrzeba, wyłącznie w celu udzielenia dalszych świadczeń psychologicznych, przekazania osobie, o której mowa w art. 26 prawo odmowy udzielenia świadczenia psychologicznego tylko z ważnych powodów ust. 7, niezbędnych informacji o odbiorcy świadczeń psychologicznych związanych z udzielanym świadczeniem psychologicznym, po uprzednim uzyskaniu na to zgody odbiorcy świadczeń psychologicznych lub jego przedstawiciela ustawowego;

4)

świadczenie psychologiczne zostało wykonane na zlecenie podmiotu uprawnionego na podstawie odrębnych przepisów – wyłącznie w odniesieniu do tego podmiotu;

5)

odbiorca świadczeń psychologicznych lub jego przedstawiciel ustawowy wyrazi pisemną zgodę na ujawnienie tajemnicy, po uprzednim poinformowaniu o skutkach jej ujawnienia, chyba że dobro odbiorcy świadczeń psychologicznych jest zagrożone, a zgodę na ujawnienie tajemnicy wyraził wyłącznie przedstawiciel ustawowy;

6)

psycholog składa zeznania i wyjaśnienia w trakcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów – w zakresie okoliczności objętych postępowaniem.
3. W przypadku gdy świadczenie psychologiczne jest udzielane jednocześnie więcej niż jednemu odbiorcy świadczeń psychologicznych, pisemna zgoda na ujawnienie tajemnicy jest wymagana od wszystkich odbiorców tego świadczenia psychologicznego.
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, ujawnienie tajemnicy może nastąpić wyłącznie w niezbędnym zakresie. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 5, zakres ujawnienia tajemnicy może zostać ograniczony przez odbiorcę świadczeń psychologicznych lub jego przedstawiciela ustawowego.
5. Psycholog jest związany tajemnicą również po śmierci odbiorcy świadczeń psychologicznych, chyba że zgodę na ujawnienie tajemnicy wyrazi w formie pisemnej osoba bliska w rozumieniu art. 3 katalog pojęć ustawowych ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Osoba bliska wyrażająca zgodę na ujawnienie tajemnicy może określić niezbędny zakres jej ujawnienia.
6. Zwolnienia z tajemnicy, o którym mowa w ust. 5, nie stosuje się, jeżeli ujawnieniu tajemnicy sprzeciwiła się inna osoba bliska lub za życia sprzeciwił się temu odbiorca świadczeń psychologicznych. Sprzeciw dołącza się do dokumentacji psychologicznej odbiorcy świadczeń psychologicznych.
7. W przypadku sporu między osobami bliskimi o ujawnienie tajemnicy lub o zakres jej ujawnienia zgodę na ujawnienie tajemnicy wyraża sąd, o którym mowa w art. 628 właściwość miejscowa sądu w sprawach czynności w postępowaniu spadkowym ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm.), w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby bliskiej lub psychologa. Psycholog może wystąpić z wnioskiem do sądu także w przypadku uzasadnionych wątpliwości, czy osoba występująca o ujawnienie tajemnicy lub sprzeciwiająca się jej ujawnieniu jest osobą bliską. Sąd, wyrażając zgodę na ujawnienie tajemnicy, może określić zakres jej ujawnienia.
(Art. 27 obowiązek zachowania tajemnicy wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)

1)

oznaczenie odbiorcy świadczeń psychologicznych pozwalające na ustalenie jego tożsamości:
a) imię (imiona) i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres miejsca zamieszkania,
d) numer PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL – nazwę i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które go wydało,
e) w przypadku gdy odbiorcą świadczeń psychologicznych jest małoletni – imiona i nazwiska przedstawicieli ustawowych oraz adresy ich miejsc zamieszkania, a w przypadku gdy odbiorcą świadczeń psychologicznych jest osoba ubezwłasnowolniona – imię (imiona) i nazwisko przedstawiciela ustawowego oraz adres jego miejsca zamieszkania;

2)

oznaczenie psychologa udzielającego świadczeń psychologicznych obejmujące jego imię (imiona) i nazwisko oraz numer wpisu do Rejestru;

3)

nazwę i adres siedziby podmiotu, w którym udzielono świadczeń psychologicznych;

4)

opis udzielonych świadczeń psychologicznych;

5)

datę sporządzenia;

6)

podpis psychologa udzielającego świadczeń psychologicznych.
3. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, dokumentację psychologiczną dotyczącą świadczeń psychologicznych udzielanych w podmiocie wykonującym działalność leczniczą dołącza się do dokumentacji medycznej, a do jej przechowywania i przejmowania stosuje się odpowiednio art. 29 przechowywanie dokumentacji medycznej i art. 30a przechowywanie i udostępnianie dokumentacji medycznej po zaprzestaniu udzielania świadczeń zdrowotnych ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
4. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, odbiorca świadczeń psychologicznych ma prawo do dostępu do dokumentacji psychologicznej dotyczącej udzielonych mu świadczeń psychologicznych, z wyłączeniem arkuszy testów psychologicznych oraz notatek roboczych psychologa o znaczeniu krótkotrwałym.
5. Do udostępniania dokumentacji psychologicznej stosuje się odpowiednio przepisy art. 27 sposoby udostępniania dokumentacji medycznej i art. 28 opłata za udostępnienie dokumentacji medycznej ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
6. W przypadku gdy odbiorcą świadczeń psychologicznych jest małoletni lub osoba ubezwłasnowolniona, dokumentację psychologiczną udostępnia się jego przedstawicielowi ustawowemu.
7. Psycholog może odmówić dostępu do dokumentacji psychologicznej przedstawicielowi ustawowemu w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy dobro odbiorcy świadczeń psychologicznych jest zagrożone. W przypadku odmowy przedstawiciel ustawowy może wystąpić o zgodę na udostępnienie dokumentacji psychologicznej do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania odbiorcy świadczeń psychologicznych. Sąd, wyrażając zgodę na dostęp do dokumentacji psychologicznej, określa zakres tego dostępu.
8. Dokumentację psychologiczną udostępnia się również:

1)

sądom oraz prokuraturom w zakresie, w jakim dokumentacja psychologiczna jest niezbędna dla potrzeb prowadzonego postępowania;

2)

sądom dyscyplinarnym i rzecznikom dyscyplinarnym w związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów;

3)

uprawnionym na mocy odrębnych przepisów organom i instytucjom, jeżeli świadczenie psychologiczne zostało udzielone na ich wniosek.
9. Psycholog jest obowiązany przechowywać dokumentację psychologiczną w postaci papierowej lub elektronicznej przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym udzielanie świadczeń psychologicznych zostało zakończone, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Jeżeli świadczenia psychologiczne są udzielane w ramach działalności podmiotu, w którym psycholog wykonuje zawód, obowiązek przechowywania dokumentacji psychologicznej ciąży na tym podmiocie.
10. W przypadku gdy odbiorcą świadczeń psychologicznych jest małoletni, dokumentację psychologiczną przechowuje się przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym małoletni osiągnął pełnoletność, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
11. Dokumentację psychologiczną przechowuje się w warunkach organizacyjnych i technicznych zapewniających jej ochronę przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą oraz uniemożliwiających dostęp osób nieupoważnionych.
12. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 9 i 10, dokumentację psychologiczną niszczy się w sposób uniemożliwiający odtworzenie jej treści. Z procesu niszczenia dokumentacji psychologicznej sporządza się protokół.
13. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, dokumentacja psychologiczna przeznaczona do zniszczenia może być wydana odbiorcy świadczeń psychologicznych, jego przedstawicielowi ustawowemu lub osobie upoważnionej pisemnie przez odbiorcę świadczeń psychologicznych, z wyłączeniem arkuszy testów psychologicznych oraz notatek roboczych psychologa o znaczeniu krótkotrwałym. Z czynności tej sporządza się protokół.
14. W przypadku zaprzestania udzielania świadczeń psychologicznych psycholog przekazuje dokumentację psychologiczną podmiotom, o których mowa w ust. 16, 18 lub 19, w sposób zapewniający zabezpieczenie jej przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą oraz dostępem osób nieupoważnionych.
15. Psycholog, który zaprzestał udzielania świadczeń psychologicznych, informuje właściwą regionalną radę o miejscu przechowywania dokumentacji psychologicznej spełniającym wymagania, o których mowa w ust. 11. Dodatkowo psycholog jest obowiązany do aktualizacji danych, o których mowa w art. 5 rejestr Psychologów ust. 9 pkt 2 lit. f, co najmniej przez czas zastrzeżony dla przechowywania dokumentacji psychologicznej.
16. Dokumentację psychologiczną prowadzoną przez psychologa, o którym mowa w ust. 15, może za zgodą odbiorcy świadczeń psychologicznych przejąć inny psycholog, który udziela świadczeń psychologicznych danemu odbiorcy.
17. W przypadku śmierci psychologa, który udzielał świadczeń psychologicznych, za przechowywanie i udostępnianie dokumentacji psychologicznej odpowiada właściwa regionalna izba.
18. W odniesieniu do psychologów będących: żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Marszałkowskiej, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej, w przypadku braku psychologa przejmującego udzielanie świadczeń psychologicznych lub braku psychologa w danej jednostce organizacyjnej, dokumentacja psychologiczna jest przekazywana psychologowi z innej jednostki organizacyjnej w obrębie struktury danej służby.
19. W celu zagwarantowania przechowywania dokumentacji psychologicznej w sposób zapewniający zabezpieczenie jej przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą oraz dostępem osób nieupoważnionych psycholog może powierzyć innemu podmiotowi przetwarzanie danych osobowych zawartych w dokumentacji psychologicznej w związku z realizacją przez ten podmiot umowy o powierzeniu przetwarzania danych osobowych.
20. Dane osobowe podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi, lub przekazywaniu, polegającym co najmniej na:

1)

dopuszczeniu przez administratora do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób pisemnie przez niego upoważnionych;

2)

pisemnym zobowiązaniu się osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania w tajemnicy informacji związanych z odbiorcą świadczeń psychologicznych;

3)

stosowaniu środków technicznych i organizacyjnych zapobiegających nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi, lub przekazywaniu oraz ich regularnemu testowaniu i doskonaleniu.
(Art. 28 obowiązek prowadzenia dokumentacji psychologicznej odbiorcy świadczeń psychologicznych wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)

1)

psycholog uzyskał pozytywną opinię końcową, o której mowa w art. 20 określenie minimalnego i maksymalnego okresu współpracy z opiekunem ust. 3, albo pozytywną opinię uzupełniającą, o której mowa w art. 20 określenie minimalnego i maksymalnego okresu współpracy z opiekunem ust. 18;

2)

psycholog, o którym mowa w art. 30 zgłoszenie zamiaru zaprzestania wykonywania zawodu przez czas określony ust. 1, podjął wykonywanie zawodu.
3. Ustawiczny rozwój zawodowy obejmuje kształcenie podyplomowe lub doskonalenie zawodowe.
4. Krajowa Rada określa zakres kształcenia podyplomowego oraz formę i zakres doskonalenia zawodowego, które stanowią realizację obowiązku ustawicznego rozwoju zawodowego.
5. Doskonalenie zawodowe jest organizowane lub koordynowane przez samorząd psychologów.
6. Przebieg ustawicznego rozwoju zawodowego psychologa dokumentuje się w karcie rozwoju zawodowego, którą prowadzi regionalna rada. Regionalna rada jest administratorem danych zawartych w karcie rozwoju zawodowego.
7. Karta rozwoju zawodowego zawiera:

1)

imię (imiona) i nazwisko psychologa;

2)

numer wpisu do Rejestru;

3)

datę rozpoczęcia okresu edukacyjnego;

4)

informację o formie, terminach i miejscach realizacji obowiązku ustawicznego rozwoju zawodowego;

5)

informację o zrealizowaniu obowiązku ustawicznego rozwoju zawodowego.
8. Psycholog, w terminie 30 dni od dnia zakończenia danego okresu edukacyjnego, przekazuje regionalnej radzie dokumenty potwierdzające realizację obowiązku ustawicznego rozwoju zawodowego w celu wypełnienia przez regionalną radę karty rozwoju zawodowego.
9. Krajowa Rada ustala:

1)

liczbę punktów edukacyjnych za poszczególne formy ustawicznego rozwoju zawodowego oraz dokumenty potwierdzające ich realizację, a także liczbę punktów edukacyjnych niezbędnych do dopełnienia obowiązku ustawicznego rozwoju zawodowego;

2)

wzór karty rozwoju zawodowego.
(Art. 29 prawo i obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)

1)

podlega obowiązkowi opłacania składek członkowskich;

2)

podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej na zasadach określonych w ustawie;

3)

jest zwolniony z obowiązku ustawicznego rozwoju zawodowego.
(Art. 30 zgłoszenie zamiaru zaprzestania wykonywania zawodu przez czas określony wchodzi w życie z dniem 19 maja 2028 r.)