Rozdział 4a. (uchylony) - Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (poprzedni tytuł: o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym)

Art. 43a. Uchylony

Środkami Funduszu dysponuje Rzecznik, na wniosek Rady Edukacji Finansowej.

Art. 43b. Uchylony

1.

Środki Funduszu przeznacza się na finansowanie edukacji finansowej, w szczególności na:

1)

organizację kampanii edukacyjnych i informacyjnych mających na celu zwiększenie świadomości finansowej społeczeństwa;

2)

opracowywanie strategii edukacji finansowej i monitorowanie jej realizacji;

3)

opracowywanie programów edukacyjnych i wydawanie publikacji popularyzujących wiedzę w zakresie funkcjonowania rynku finansowego, zagrożeń na nim występujących oraz podmiotów na nim działających;

4)

współpracę z innymi podmiotami, w tym podmiotami rynku finansowego, w zakresie opracowywania dokumentów dotyczących edukacji finansowej;

5)

współpracę z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania w zakresie systemowego podejścia do edukacji finansowej, w szczególności w odniesieniu do podstaw programowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 47 rozporządzenia w sprawie podstaw programowych i planów nauczania ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996, 1000, 1290 i 1669);

6)

wspieranie projektów edukacyjnych i promocyjnych z zakresu finansów i rynku finansowego.

2.

Obsługę i realizację zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia Rzecznik.

Art. 43c. Uchylony

1.

Środki Funduszu pochodzą z:

1)

wpływów z tytułu kar pieniężnych nakładanych przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie ustaw, o których mowa w art. 1 zakres regulacji ustawy ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 2059 oraz z 2021 r. poz. 680, 815 i 1598), oraz art. 3c uprawnienia Komisji w przypadku naruszenia obowiązków określonych w rozporządzeniu ust. 1 pkt 5, art. 3g uprawnienia Komisji w przypadku naruszenia przepisów rozporządzeń ust. 1 pkt 7 i art. 3h pośrednictwo w zwarciu umowy, której przedmiotem jest zobowiązanie kwalifikowalne lub wyemitowany instrument finansowy ust. 2 pkt 2 tej ustawy, z wyjątkiem kar pieniężnych nakładanych przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie art. 138 uprawnienia nadzorcze KNF ust. 3 pkt 3a i art. 141 nakładanie kary pieniężnej na członków rady nadzorczej lub zarządu banku ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe oraz art. 72 wymierzanie kar pieniężnych członkom zarządu kasy ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych;

2)

wpływów z tytułu kar pieniężnych, o których mowa w art. 112 uiszczanie kar pieniężnych ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2019 r. poz. 369, 1571 i 1667);

3)

wpływów z tytułu kar pieniężnych, o których mowa w art. 159 kary dyscyplinarne ust. 5a, art. 183 rodzaje kar administracyjnych ust. 4a i art. 193 kary administracyjne nakładane przez Komisję Nadzoru Finansowego ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1421 i 1571);

4)

przychodów z lokowania środków Funduszu;

5)

innych wpływów.

2.

Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, mogą być wydatkowane gdy decyzja w tych sprawach stanie się ostateczna lub po uprawomocnieniu się wyroku sądu w tych sprawach.

3.

Jeżeli w wyniku zmiany lub uchylenia decyzji kary pieniężne zostały zmniejszone lub uchylone, Rzecznik niezwłocznie przekazuje środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, do organu, który nałożył karę pieniężną.

4.

Środki Funduszu, które nie są wykorzystywane na realizację zadań, o których mowa w art. 43b uchylony ust. 1, mogą być lokowane przez Rzecznika z zachowaniem najwyższej staranności.

5.

Środki Funduszu mogą być lokowane wyłącznie w:

1)

papiery wartościowe emitowane lub gwarantowane przez Skarb Państwa;

2)

papiery wartościowe emitowane przez Narodowy Bank Polski;

3)

papiery wartościowe emitowane przez rządy lub banki centralne państw członkowskich Unii Europejskiej;

4)

lokaty w bankach;

5)

formie depozytu u ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

6.

Środki Funduszu nie mogą być przedmiotem egzekucji kierowanej przeciwko Rzecznikowi.

7.

Z tytułu obsługi i realizacji zadań finansowanych ze środków Funduszu Rzecznikowi przysługuje wynagrodzenie, nie wyższe niż 3% przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3.

8.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i sposób obliczania wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 7, oraz terminy jego wypłaty, uwzględniając koszty Rzecznika ponoszone w związku z obsługą i realizacją zadań finansowanych ze środków Funduszu.

Art. 43d. Uchylony

1.

Rada Edukacji Finansowej:

1)

wyznacza kierunki i sposób realizacji zadań Funduszu;

2)

sprawuje nadzór nad realizacją zadań Funduszu;

3)

sprawuje nadzór nad gospodarowaniem środkami Funduszu.

2.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych powołuje w skład Rady Edukacji Finansowej:

1)

trzech przedstawicieli ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;

2)

przedstawiciela ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania;

3)

przedstawiciela Rzecznika;

4)

przedstawiciela Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów;

5)

przedstawiciela Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego;

6)

przedstawiciela Prezesa Narodowego Banku Polskiego;

7)

przedstawiciela Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A.;

8)

przedstawiciela Bankowego Funduszu Gwarancyjnego;

9)

przedstawiciela Polskiego Funduszu Rozwoju Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, o którym mowa w art. 2 objaśnienie pojęć pkt 8 lit. b ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1182, 1669, 1735 i 2024);

10)

przedstawiciela Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

3.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych powołuje Przewodniczącego Rady Edukacji Finansowej spośród członków Rady Edukacji Finansowej, o których mowa w ust. 2 pkt 1.

4.

W posiedzeniach Rady Edukacji Finansowej mogą uczestniczyć, z głosem doradczym, przedstawiciele izb gospodarczych zrzeszających podmioty rynku finansowego.

5.

Rada Edukacji Finansowej podejmuje uchwały zwykłą większością głosów w obecności co najmniej 6 członków.

6.

W przypadku równej liczby głosów decyduje głos Przewodniczącego Rady Edukacji Finansowej.

7.

Obsługę Rady Edukacji Finansowej prowadzi Biuro Rzecznika.

8.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, regulamin pracy Rady Edukacji Finansowej, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Rady Edukacji Finansowej.

Art. 43e. Uchylony

1.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, regulamin funkcjonowania Funduszu, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Funduszu oraz bezpieczeństwa zarządzanych środków.

2.

Regulamin określa szczegółowy sposób funkcjonowania Funduszu, w szczególności sposób gospodarowania aktywami Funduszu.

Art. 43f. Fundusz Edukacji Finansowej

1.

Fundusz jest państwowym funduszem celowym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.).

2.

Dysponentem Funduszu jest minister właściwy do spraw instytucji finansowych.

3.

Obsługę Funduszu zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.

Art. 43g. Przychody Funduszu Edukacji Finansowej

Przychodami Funduszu są wpływy z tytułu:

1)

kar pieniężnych nakładanych przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie ustaw, o których mowa w art. 1 zakres regulacji ustawy ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 640 i 1069), oraz art. 3c uprawnienia Komisji w przypadku naruszenia obowiązków określonych w rozporządzeniu ust. 1 pkt 5, art. 3g uprawnienia Komisji w przypadku naruszenia przepisów rozporządzeń ust. 1 pkt 7, art. 3h pośrednictwo w zwarciu umowy, której przedmiotem jest zobowiązanie kwalifikowalne lub wyemitowany instrument finansowy ust. 2 pkt 2, art. 3ha sankcje za oferowanie zawarcia umowy, której przedmiotem jest obligacja kapitałowa innemu podmiotowi ust. 1 pkt 2, art. 3s kara pieniężna nakładana przez Komisję ust. 1, art. 11c zakaz wykorzystywania udostępnionych informacji ust. 7, art. 18u kara pieniężna za niewykonanie zobowiązań podjętych w ramach układu, art. 18zm uprawnienia Komisji w przypadku naruszenia obowiązków określonych w rozporządzaniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) ust. 1 pkt 3 oraz art. 18zz kompetencje Komisji w przypadku niewykonywania obowiązków przez podmiot ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 tej ustawy, z wyjątkiem kar pieniężnych nakładanych przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie art. 138 system czasu pracy w ruchu ciągłym ust. 3 pkt 3a i art. 141 przerwa w pracy na posiłek lub załatwienie spraw osobistych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe oraz art. 72 wymierzanie kar pieniężnych członkom zarządu kasy ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych;

2)

kar pieniężnych, o których mowa w art. 112 uiszczanie kar pieniężnych ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 594);

3)

kar pieniężnych, o których mowa w art. 159 kary dyscyplinarne ust. 5a, art. 183 rodzaje kar administracyjnych ust. 4a i art. 193 kary administracyjne nakładane przez Komisję Nadzoru Finansowego ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1035);

4)

kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 kary pieniężne nakładane przez Rzecznika ust. 1–1b;

5)

odsetek;

6)

innych źródeł.

Art. 43h. Przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej

Środki zgromadzone w Funduszu przeznacza się na:

1)

finansowanie lub dofinansowanie edukacji finansowej, w szczególności na:
a) opracowywanie i realizację strategii edukacji finansowej,
b) organizację kampanii edukacyjnych, informacyjnych lub promocyjnych, mających na celu zwiększenie kompetencji finansowych społeczeństwa,
c) opracowywanie i realizację programów edukacyjnych oraz wydawanie publikacji popularyzujących wiedzę w zakresie finansów, rynku finansowego, zagrożeń na nim występujących oraz działających na nim podmiotów,
d) opracowywanie dokumentów i tworzenie narzędzi z zakresu edukacji finansowej innych niż wymienione w lit. a i c,
e) wspieranie projektów edukacyjnych i promocyjnych w zakresie finansów i rynku finansowego,
f) przeprowadzanie badań w zakresie kompetencji finansowych społeczeństwa i edukacji finansowej;

2)

zwrot środków z tytułu zmniejszonych albo uchylonych kar pieniężnych, o których mowa w art. 43g przychody Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1–4;

3)

spłatę zaciągniętych pożyczek, o których mowa w art. 43i zwrot przez dysponenta Funduszu środków z tytułu zmniejszonych albo uchylonych kar pieniężnych ust. 2;

4)

koszty obsługi bankowej Funduszu.

Art. 43ha. Udzielanie dotacji celowej przez dysponenta Funduszu

1.

Dysponent Funduszu udziela dotacji celowej na realizację działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1, podmiotowi wybranemu w trybie ogłoszonego przez niego:

1)

otwartego konkursu ofert lub

2)

naboru wniosków w ramach programów.

2.

W uzasadnionych przypadkach dysponent Funduszu udziela dotacji celowej na realizację działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1, które nie są objęte ogłoszonym przez niego programem.

3.

Gromadzenie, wydatkowanie i rozliczanie środków z dotacji celowej na realizację działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1, odbywa się za pośrednictwem rachunku bankowego albo rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, przeznaczonego wyłącznie do obsługi środków pochodzących z tej dotacji.

4.

Dysponent Funduszu nie udziela dotacji celowej na realizację działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1, podmiotowi, który:

1)

wykorzystał ją niezgodnie z przeznaczeniem,

2)

pobrał ją nienależnie lub w nadmiernej wysokości
− do dnia zwrotu środków pochodzących z tej dotacji wraz z odsetkami.

Art. 43hb. Wykorzystanie dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranie jej nienależnie lub w nadmiernej wysokości

W przypadku wykorzystania dotacji celowej na realizację działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1, niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrania jej nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotyczące dotacji udzielonych z budżetu państwa.

Art. 43hc. Rozporządzenie w sprawie udzielania z Funduszu dotacji celowej i jej rozliczania

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia:

1)

warunki i tryb udzielania dotacji celowej na realizację działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1, w tym tryb przeprowadzania otwartego konkursu ofert oraz naboru wniosków, kryteria oceny oferty i wniosku oraz tryb zawierania umów na realizację tych działań,

2)

sposób rozliczania dotacji celowej na realizację działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1
– uwzględniając potrzebę skutecznego i racjonalnego wykorzystania środków Funduszu oraz efektywnej realizacji działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1.

Art. 43i. Zwrot przez dysponenta Funduszu środków z tytułu zmniejszonych albo uchylonych kar pieniężnych

1.

Jeżeli w wyniku zmiany albo uchylenia decyzji kary pieniężne, o których mowa w art. 43g przychody Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1–4, zostały zmniejszone albo uchylone, dysponent Funduszu niezwłocznie przekazuje na rachunek organu, który nałożył te kary, środki z przeznaczeniem na zwrot środków z tytułu zmniejszonych albo uchylonych kar pieniężnych, o których mowa w art. 43g przychody Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1–4. Środki z przeznaczeniem na zwrot, o którym mowa w zdaniu pierwszym, przekazywane są w wysokości odpowiadającej wysokości zwrotu, jednak nie wyższej niż kwota, która wpłynęła do Funduszu z tytułu zmniejszonej albo uchylonej kary pieniężnej.

2.

Na wniosek dysponenta Funduszu, Funduszowi może być udzielona przez ministra właściwego do spraw budżetu nieoprocentowana pożyczka z budżetu państwa z przeznaczeniem na zwrot środków z tytułu zmniejszonych albo uchylonych kar pieniężnych, o których mowa w art. 43g przychody Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1–4.

3.

Zasady udzielenia pożyczki, o której mowa w ust. 2, oraz jej zwrotu określa umowa, zawarta pomiędzy dysponentem Funduszu a Skarbem Państwa reprezentowanym przez ministra właściwego do spraw budżetu.

Art. 43j. Rada Edukacji Finansowej

1.

Przy ministrze właściwym do spraw instytucji finansowych działa Rada Edukacji Finansowej, która realizuje zadania z zakresu edukacji finansowej, w tym:

1)

wyznacza kierunki realizacji zadań finansowanych ze środków Funduszu i określa sposób ich realizacji;

2)

wyraża opinie w sprawach dotyczących edukacji finansowej przedstawianych przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;

3)

opracowuje opinie i wnioski w sprawach dotyczących edukacji finansowej;

4)

opiniuje wnioski i dokumenty dotyczące działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1, opracowane przez inne podmioty;

5)

występuje z wnioskiem do dysponenta Funduszu o sfinansowanie lub dofinansowanie realizacji działań, o których mowa w art. 43h przeznaczenie środków zgromadzonych w Funduszu Edukacji Finansowej pkt 1.

2.

Obsługę Rady Edukacji Finansowej zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.

Art. 43k. Skład Rady Edukacji Finansowej

1.