• Ustawa o finansach public...
  10.12.2022

Ustawa o finansach publicznych

Stan prawny aktualny na dzień: 10.12.2022

Dz.U.2022.0.1634 t.j. - Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dział VI. Audyt wewnętrzny oraz koordynacja audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych

1.
Audyt wewnętrzny jest działalnością niezależną i obiektywną, której celem jest wspieranie ministra kierującego działem lub kierownika jednostki w realizacji celów i zadań przez systematyczną ocenę kontroli zarządczej oraz czynności doradcze.
2.
Ocena, o której mowa w ust. 1, dotyczy w szczególności adekwatności, skuteczności i efektywności kontroli zarządczej w dziale administracji rządowej lub jednostce.
Orzeczenia: 4
1.
Minister Finansów określi, w formie komunikatu, i ogłosi w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów standardy audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych, zgodne z powszechnie uznawanymi standardami audytu wewnętrznego.
2.
Audytor wewnętrzny, prowadząc audyt wewnętrzny, kieruje się wskazówkami zawartymi w standardach audytu wewnętrznego, o których mowa w ust. 1.
1.
Audyt wewnętrzny prowadzi się w:
1)
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;
2)
ministerstwach;
3)
urzędach wojewódzkich;
4)
izbach administracji skarbowej;
5)
(uchylony)
6)
Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, w tym w zarządzanych przez niego funduszach;
7)
Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w tym w funduszach zarządzanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
8)
Narodowym Funduszu Zdrowia;
9)
Krajowym Zasobie Nieruchomości, o którym mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2021 r. poz. 1961 oraz z 2022 r. poz. 807).
2.
Audyt wewnętrzny prowadzi się także w:
1)
państwowych jednostkach budżetowych, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym jednostki budżetowej dochodów lub kwota wydatków przekroczyła wysokość 40.000 tys. zł;
2)
uczelniach publicznych, jeżeli kwota ujętych w planie rzeczowo-finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40.000 tys. zł;
3)
samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, które nie zostały utworzone przez jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40.000 tys. zł;
4)
agencjach wykonawczych, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40.000 tys. zł;
5)
państwowych funduszach celowych, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40.000 tys. zł.
3.
Audyt wewnętrzny prowadzi się w jednostkach samorządu terytorialnego, jeżeli ujęta w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego kwota dochodów i przychodów lub kwota wydatków i rozchodów przekroczyła wysokość 40.000 tys. zł.
4.
Audyt wewnętrzny prowadzi się również w jednostkach sektora finansów publicznych, których kierownicy podejmą decyzję o prowadzeniu audytu wewnętrznego.
5.
Audyt wewnętrzny prowadzi się również w jednostkach w dziale wskazanych przez właściwego ministra kierującego działem. Wskazując jednostkę zobowiązaną minister określa termin rozpoczęcia prowadzenia audytu wewnętrznego.
6.
Przepisy ust. 5 stosuje się odpowiednio do jednostek podległych Prezesowi Rady Ministrów lub przez niego nadzorowanych oraz jednostek obsługujących organy podległe Prezesowi Rady Ministrów lub przez niego nadzorowane.
7.
Kierownicy jednostek, o których mowa w ust. 2-6, informują pisemnie Ministra Finansów o rozpoczęciu prowadzenia audytu wewnętrznego.
Audyt wewnętrzny prowadzi:
1)
audytor wewnętrzny zatrudniony w jednostce albo
2)
usługodawca niezatrudniony w jednostce, zwany dalej "usługodawcą".
Orzeczenia: 1
W jednostce samorządu terytorialnego zadania przypisane kierownikowi jednostki związane z audytem wewnętrznym wykonują odpowiednio: wójt, burmistrz, prezydent miasta, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
Orzeczenia: 3
1.
W jednostkach, o których mowa w art. 274 podmioty podlegające audytowi wewnętrznemu, ust. 1-6, tworzy się wieloosobowe lub jednoosobowe komórki audytu wewnętrznego, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 278 prowadzenie audytu przez usługodawcę, W przypadku jednostek samorządu terytorialnego komórkę audytu wewnętrznego tworzy się w urzędzie tej jednostki.
2.
W przypadku państwowych funduszy celowych komórki audytu wewnętrznego tworzy się w jednostkach budżetowych obsługujących te fundusze.
3.
Działalnością wieloosobowej komórki audytu wewnętrznego kieruje audytor wewnętrzny, zwany dalej "kierownikiem komórki audytu wewnętrznego".
4.
Do audytora wewnętrznego zatrudnionego w jednoosobowej komórce audytu wewnętrznego przepisy ustawy dotyczące kierownika komórki audytu wewnętrznego stosuje się odpowiednio.
1.
W jednostkach, o których mowa w art. 274 podmioty podlegające audytowi wewnętrznemu, ust. 2, audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługodawcę, jeżeli:
1)
żadna z kwot, o których mowa w art. 274 podmioty podlegające audytowi wewnętrznemu, ust. 2 pkt 1-5, nie przekroczyła 100.000 tys. zł, lub
2)
jednostka zatrudnia mniej niż 200 pracowników
- z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
W jednostkach w dziale audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługodawcę za zgodą właściwego ministra kierującego działem.
3.
W jednostkach samorządu terytorialnego audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługodawcę, jeżeli ujęta w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego kwota dochodów i przychodów oraz kwota wydatków i rozchodów jest niższa niż 100.000 tys. zł.
4.
Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio do jednostek podległych i nadzorowanych oraz jednostek obsługujących organy podległe lub nadzorowane przez Prezesa Rady Ministrów.
1.
Usługodawcą, o którym mowa w art. 275 podmioty prowadzące audyt wewnętrzny, pkt 2, może być:
1)
osoba fizyczna, spełniająca warunki określone w art. 286 wymogi wobec kandydata na audytora wewnętrznego,
2)
osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, spełniająca warunki określone w art. 286 wymogi wobec kandydata na audytora wewnętrznego,
3)
spółka cywilna, spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna lub osoba prawna, która zatrudnia do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce osoby spełniające warunki określone w art. 286 wymogi wobec kandydata na audytora wewnętrznego,
2.
Umowa zawarta przez jednostkę sektora finansów publicznych z usługodawcą powinna zawierać postanowienia gwarantujące prowadzenie audytu wewnętrznego zgodnie z przepisami niniejszej ustawy. W umowie należy także określić sposób postępowania z dokumentami, w tym także w formie elektronicznej, wytworzonymi dla celów prowadzenia audytu wewnętrznego, tak aby zapewnić ich dostępność, ochronę przed nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem.
3.
Umowę z usługodawcą, o której mowa w ust. 2, jednostka sektora finansów publicznych zawiera na okres co najmniej roku.
Kierownik komórki audytu wewnętrznego podlega bezpośrednio kierownikowi jednostki, a w urzędzie administracji rządowej, w którym tworzy się stanowisko dyrektora generalnego urzędu - dyrektorowi generalnemu w zakresie określonym odrębnymi ustawami.
Rozwiązanie stosunku pracy ani zmiana warunków płacy i pracy kierownika komórki audytu wewnętrznego ministerstwa oraz jednostki w dziale nie może nastąpić bez zgody właściwego komitetu audytu.
1.
Kierownik jednostki, a w urzędzie administracji rządowej, w którym tworzy się stanowisko dyrektora generalnego urzędu - dyrektor generalny, zapewnia warunki niezbędne do niezależnego, obiektywnego i efektywnego prowadzenia audytu wewnętrznego, w tym zapewnia organizacyjną odrębność komórki audytu wewnętrznego oraz ciągłość prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce.
2.
Audytor wewnętrzny ma prawo wstępu do pomieszczeń jednostki oraz wglądu do wszelkich dokumentów, informacji i danych oraz do innych materiałów związanych z funkcjonowaniem jednostki, w tym utrwalonych na elektronicznych nośnikach danych, jak również do sporządzania ich kopii, odpisów, wyciągów, zestawień lub wydruków, z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej.
3.
Pracownicy jednostki są obowiązani udzielać informacji i wyjaśnień, a także sporządzać i potwierdzać kopie, odpisy, wyciągi lub zestawienia, o których mowa w ust. 2.
1.
Audyt wewnętrzny, z zastrzeżeniem ust. 2, przeprowadza się na podstawie rocznego planu audytu wewnętrznego, zwanego dalej "planem audytu".
2.
W uzasadnionych przypadkach audyt wewnętrzny przeprowadza się poza planem audytu.
3.
Do końca roku kierownik komórki audytu wewnętrznego w porozumieniu z kierownikiem jednostki przygotowuje na podstawie analizy ryzyka plan audytu na następny rok.
4.
Kierownik komórki audytu wewnętrznego, przeprowadzając analizę ryzyka, bierze pod uwagę w szczególności zadania wynikające z planu działalności, a także wytyczne ministra kierującego działem, komitetu audytu oraz szczegółowe wytyczne Ministra Finansów, o których mowa w art. 69 obowiązek zapewnienia prawidłowego funkcjonowania kontroli zarządczej, ust. 4.
5.
Do końca stycznia każdego roku kierownik komórki audytu wewnętrznego sporządza sprawozdanie z wykonania planu audytu za rok poprzedni.
Orzeczenia: 3
1.
(uchylony)
2.
(utracił moc)
Orzeczenia: 7
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego oraz przekazywania informacji o pracy i wynikach audytu wewnętrznego, w szczególności:
1)
sposób sporządzania oraz elementy planu audytu,
2)
sposób dokumentowania przebiegu oraz wyników audytu wewnętrznego,
3)
sposób sporządzania oraz elementy wyników audytu wewnętrznego,
4)
sposób sporządzania oraz elementy sprawozdania z wykonania planu audytu oraz
5)
tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego zleconego, o którym mowa w art. 292 zadania Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego ust. 1 pkt 1 i art. 293 zlecenie audytu wewnętrznego,
6)
tryb przeprowadzania oceny prowadzenia audytu wewnętrznego, o której mowa w art. 292 zadania Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego ust. 1 pkt 2 i art. 294 ocena audytu wewnętrznego
- z uwzględnieniem powszechnie uznawanych standardów audytu wewnętrznego.
1.
Audytorem wewnętrznym może być osoba, która:
1)
ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom, na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego, przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;
3)
nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4)
posiada wyższe wykształcenie;
5)
posiada następujące kwalifikacje do przeprowadzania audytu wewnętrznego:
a) jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub
b) złożyła, w latach 2003-2006, z wynikiem pozytywnym egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Finansów, lub
c) uprawnienia biegłego rewidenta, lub
d) dwuletnią praktykę w zakresie audytu wewnętrznego i legitymuje się dyplomem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego, wydanym przez jednostkę organizacyjną, która w dniu wydania dyplomu była uprawniona, zgodnie z odrębnymi ustawami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub prawnych.
2.
Za praktykę w zakresie audytu wewnętrznego, o której mowa w ust. 1 pkt 5 lit. d, uważa się udokumentowane przez kierownika jednostki wykonywanie czynności, w wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż 1/2 etatu, związanych z:
1)
przeprowadzaniem audytu wewnętrznego pod nadzorem audytora wewnętrznego;
2)
realizacją czynności w zakresie audytu gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegającymi zwrotowi środkami z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), o którym mowa w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, 835, 1079, 1301 i 1488);
3)
nadzorowaniem lub wykonywaniem czynności kontrolnych, o których mowa w ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2022 r. poz. 623).
1.
Do przeprowadzania audytu wewnętrznego w jednostce samorządu terytorialnego, w tym w jej jednostkach organizacyjnych, audytora wewnętrznego zatrudnionego w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego upoważnia odpowiednio: wójt, burmistrz, prezydent miasta, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
2.
W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w innych jednostkach w dziale, minister kierujący działem może upoważnić audytora wewnętrznego zatrudnionego w ministerstwie do ich dokonania.
3.
W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w jednostce podległej lub nadzorowanej, kierownik jednostki nadrzędnej lub nadzorującej może upoważnić audytora wewnętrznego zatrudnionego w tej jednostce do ich dokonania.
4.
W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w jednostkach organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży wojewódzkich, wojewoda może upoważniać audytora wewnętrznego zatrudnionego w urzędzie wojewódzkim do ich dokonania.
5.
Przepisy art. 282 zapewnienie odpowiednich warunków audytu, uprawnienia audytora wewnętrznego, ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
1.
Minister kierujący działem powołuje, w drodze zarządzenia, komitet audytu.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do działów administracji rządowej, w których nie występują jednostki w dziale.
3.
Dla działów administracji rządowej kierowanych przez jednego ministra można utworzyć wspólny komitet audytu.
4.
Celem komitetu audytu jest doradztwo świadczone na rzecz ministra kierującego działem w zakresie zapewnienia funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej oraz skutecznego audytu wewnętrznego.
1.
Do zadań komitetu audytu należy w szczególności:
1)
sygnalizowanie istotnych ryzyk;
2)
sygnalizowanie istotnych słabości kontroli zarządczej oraz proponowanie jej usprawnień;
3)
wyznaczanie priorytetów do rocznych i strategicznych planów audytu wewnętrznego;
4)
przegląd istotnych wyników audytu wewnętrznego oraz monitorowanie ich wdrożenia;
5)
przegląd sprawozdań z wykonania planu audytu wewnętrznego oraz z oceny kontroli zarządczej;
6)
monitorowanie efektywności pracy audytu wewnętrznego, w tym przeglądanie wyników wewnętrznych i zewnętrznych ocen pracy audytu wewnętrznego;
7)
wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy oraz zmianę warunków płacy i pracy kierowników komórek audytu wewnętrznego.
2.
Do końca lutego każdego roku komitet audytu składa sprawozdanie z realizacji zadań w roku poprzednim, w tym w szczególności zadań, o których mowa w ust. 1, ministrowi kierującemu działem oraz Ministrowi Finansów. Sprawozdanie z realizacji zadań podlega publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej.
1.
W skład komitetu audytu wchodzi nie mniej niż 3 członków, w tym:
1)
wskazana przez ministra osoba w randze sekretarza lub podsekretarza stanu jako przewodniczący komitetu;
2)
co najmniej 2 osoby, niebędące pracownikami ministerstwa lub jednostek w dziale, zwane dalej "członkami niezależnymi".
2.
Członkowie niezależni wykonują swoje zadania za wynagrodzeniem.
3.
Organizację i tryb pracy komitetu audytu określa regulamin nadany przez ministra, na wniosek przewodniczącego komitetu.
4.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
niezbędne kwalifikacje członków niezależnych,
2)
sposób ustalania wynagrodzeń członków niezależnych,
3)
wymogi, jakie powinien spełniać regulamin komitetu audytu
- mając na uwadze zapewnienie rzetelnej identyfikacji i oceny ryzyk, pracy audytu wewnętrznego w działach administracji rządowej oraz sprawne funkcjonowanie komitetu audytu.
1.
Komórka audytu wewnętrznego utworzona w ministerstwie:
1)
gromadzi plany audytu, sprawozdania z wykonania planów oraz inne, niezbędne dla komitetu audytu, informacje z jednostek w dziale;
2)
przygotowuje zbiorcze informacje o istotnych ryzykach i słabościach kontroli zarządczej oraz proponowanych usprawnieniach kontroli zarządczej;
3)
zapewnia obsługę organizacyjną komitetu audytu;
4)
prowadzi inne działania mające na celu wsparcie komitetu audytu.
2.
Kierownicy komórek audytu wewnętrznego w innych jednostkach w dziale przekazują, na wniosek kierownika komórki audytu wewnętrznego utworzonej w ministerstwie, dokumenty i informacje niezbędne do realizacji zadań, o których mowa w ust. 1.
1.
Do zadań Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych należy w szczególności:
1)
zlecanie przeprowadzenia audytu wewnętrznego, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 139 przedstawienie Radzie Ministrów projektu ustawy budżetowej, ust. 2, oraz jednostek samorządu terytorialnego;
2)
ocena audytu wewnętrznego, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 139 przedstawienie Radzie Ministrów projektu ustawy budżetowej, ust. 2, oraz jednostek samorządu terytorialnego;
3)
upowszechnianie standardów, o których mowa w art. 273 standardy audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych, ust. 1;
4)
wydawanie wytycznych;
5)
współpraca z krajowymi i zagranicznymi organizacjami;
6)
współpraca z komitetami audytu.
2.
W celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2:
1)
Minister Finansów może żądać od kierownika jednostki przedłożenia wszelkich materiałów i dokumentów, z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej, a także udzielania informacji i wyjaśnień;
2)
kierownik jednostki oraz kierownik komórki audytu wewnętrznego są obowiązani do współpracy z Ministrem Finansów w zakresie ustalenia sposobu przeprowadzenia czynności w tej jednostce.
1.
Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zlecić przeprowadzenie audytu wewnętrznego w zakresie środków, o których mowa w art. 5 pojęcie środków publicznych i dochodów publicznych ust. 1 pkt 2, w jednostkach, o których mowa w art. 274 podmioty podlegające audytowi wewnętrznemu ust. 1–4, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 139 przedstawienie Radzie Ministrów projektu ustawy budżetowej ust. 2. Przepis art. 292 zadania Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Audyt wewnętrzny zlecony, o którym mowa w art. 292 zadania Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego ust. 1 pkt 1, może być przeprowadzony także na polecenie Prezesa Rady Ministrów.
1.
Szef Krajowej Administracji Skarbowej może dokonać oceny audytu wewnętrznego w zakresie środków, o których mowa w art. 5 pojęcie środków publicznych i dochodów publicznych ust. 1 pkt 2, w jednostkach, o których mowa w art. 274 podmioty podlegające audytowi wewnętrznemu ust. 1–4, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 139 przedstawienie Radzie Ministrów projektu ustawy budżetowej ust. 2. Przepis art. 292 zadania Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Ocena, o której mowa w ust. 1 i art. 292 zadania Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego ust. 1 pkt 2, może być dokonana w siedzibie jednostki przez pracowników Ministerstwa Finansów na podstawie pisemnego upoważnienia Ministra Finansów lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
1.
Kierownik jednostki, o której mowa w art. 274 podmioty podlegające audytowi wewnętrznemu, ust. 1, 2 i 4-6, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego, przedstawia Ministrowi Finansów, do końca stycznia każdego roku, informację o realizacji zadań z zakresu audytu wewnętrznego w roku poprzednim.
2.
Kierownik jednostki, o której mowa w art. 274 podmioty podlegające audytowi wewnętrznemu, ust. 1, 2 i 4-6, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego oraz jednostek, o których mowa w art. 139 przedstawienie Radzie Ministrów projektu ustawy budżetowej, ust. 2, przedstawia Ministrowi Finansów, na jego wniosek, w każdym czasie, informacje związane z funkcjonowaniem kontroli zarządczej.
3.
Minister Finansów może określić, w formie komunikatów, oraz ogłosić w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów wzory informacji, o których mowa w ust. 1 i 2.
Kierownik komórki audytu wewnętrznego jednostki sektora finansów publicznych obowiązanej do prowadzenia audytu wewnętrznego, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego oraz jednostek, o których mowa w art. 139 przedstawienie Radzie Ministrów projektu ustawy budżetowej, ust. 2, przedstawia Ministrowi Finansów, na jego wniosek, w każdym czasie, informacje i dokumenty związane z prowadzeniem audytu wewnętrznego.
Szukaj: Filtry
Ładowanie ...