Rozdział 1. Przepisy ogólne - Ustawa o zarządzaniu kryzysowym

Art. 1. Zakres regulacji ustawy

1.

Ustawa określa:

1)

organy właściwe w sprawach zarządzania kryzysowego oraz zadania i zasady działania tych organów;

2)

organy właściwe w sprawach identyfikacji infrastruktury krytycznej oraz ich zadania;

3)

zadania i obowiązki operatorów infrastruktury krytycznej;

4)

usługi kluczowe oraz zadania i obowiązki podmiotów krytycznych;

5)

organy do spraw podmiotów krytycznych oraz ich zadania;

6)

zasady sprawowania nadzoru nad podmiotami krytycznymi oraz ich kontroli;

7)

zasady finansowania zadań, o których mowa w pkt 1–6.

2.

Ustawy w zakresie, o którym mowa w ust. 1:

1)

pkt 3 i 4, nie stosuje się do organów oraz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych;

2)

pkt 4, nie stosuje się do podmiotów, które w zakresie swojej działalności prowadzą postępowania przygotowawcze, o których mowa w art. 297 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638 i 760).

Art. 2. Pojęcie zarządzania kryzysowego

Zarządzanie kryzysowe to działalność organów administracji publicznej będąca elementem kierowania bezpieczeństwem narodowym, która polega na zapobieganiu sytuacjom kryzysowym, przygotowaniu do przejmowania nad nimi kontroli w drodze zaplanowanych działań, reagowaniu w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, usuwaniu ich skutków oraz odtwarzaniu zasobów i infrastruktury krytycznej.

Orzeczenia: 1

Art. 3. Katalog pojęć ustawowych

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1)

sytuacji kryzysowej – należy przez to rozumieć sytuację wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach, środowiska lub dziedzictwa kulturowego, wywołującą znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków lub zakłócenia w obsłudze tych organów;

1a)

podmiocie krytycznym – należy przez to rozumieć operatora infrastruktury krytycznej wpisanego do wykazu podmiotów krytycznych;

1b)

dostawcy krytycznym – należy przez to rozumieć podmiot dostarczający produkty, usługi lub technologie, których zakłócenie może spowodować incydent istotny u podmiotu krytycznego;

1c)

podmiocie krytycznym o szczególnym znaczeniu europejskim – należy przez to rozumieć podmiot krytyczny świadczący co najmniej jedną usługę kluczową lub świadczący te same lub podobne usługi kluczowe na rzecz co najmniej sześciu państw członkowskich Unii Europejskiej lub w co najmniej sześciu państwach członkowskich Unii Europejskiej, uznany za taki podmiot przez Komisję Europejską;

1d)

odporności podmiotu krytycznego – należy przez to rozumieć zdolność do zapobiegania incydentowi, ochrony przed incydentem realizowanej w drodze zaplanowanych działań, z wykorzystaniem posiadanych zasobów, reagowania w przypadku wystąpienia incydentu i jego absorbowania oraz adaptacji i usuwania skutków incydentu, w tym odtwarzania infrastruktury krytycznej niezbędnej do świadczenia usługi kluczowej;

1e)

usłudze kluczowej – należy przez to rozumieć usługę, która ma decydujące znaczenie dla utrzymania niezbędnych funkcji społecznych, niezbędnej działalności gospodarczej, zdrowia i bezpieczeństwa publicznego lub środowiska;

1f)

incydencie – należy przez to rozumieć każde zdarzenie mające lub mogące mieć niekorzystny wpływ na świadczenie usługi kluczowej;

1g)

incydencie istotnym – należy przez to rozumieć incydent, który powoduje lub może spowodować istotne obniżenie jakości lub przerwanie ciągłości świadczenia usługi kluczowej, spełniający progi uznania incydentu za istotny;

2)

infrastrukturze krytycznej – należy przez to rozumieć obiekt, urządzenie, instalację, sieć, system lub usługę lub połączone ze sobą funkcjonalnie obiekty, urządzenia, instalacje, sieci, systemy lub usługi niezbędne do:
a) realizacji ważnych interesów państwa, w tym zapewnienia funkcjonowania organów administracji publicznej,
b) zapewnienia funkcjonowania przedsiębiorstw,
c) zaspokajania oraz utrzymywania potrzeb obywateli, w tym potrzeb o charakterze lokalnym,
d) zapewnienia świadczenia usług kluczowych;

2a)

(uchylony)

2b)

potencjalnej infrastrukturze krytycznej – należy przez to rozumieć obiekt, urządzenie, instalację, sieć, system lub usługę lub połączone ze sobą funkcjonalnie obiekty, urządzenia, instalacje, sieci, systemy lub usługi będące na etapie projektowania lub budowy, które po ich zakończeniu mogą być niezbędne do:
a) realizacji ważnych interesów państwa, w tym zapewnienia funkcjonowania organów administracji publicznej,
b) zapewnienia funkcjonowania przedsiębiorstw,
c) zaspokajania oraz utrzymywania potrzeb obywateli, w tym potrzeb o charakterze lokalnym,
d) zapewnienia świadczenia usług kluczowych;

3)

ochronie infrastruktury krytycznej – należy przez to rozumieć wszelkie działania zmierzające do zapewnienia funkcjonalności, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej;

3a)

operatorze infrastruktury krytycznej – należy przez to rozumieć właściciela lub posiadacza obiektu, urządzenia, instalacji, sieci, systemu lub usługi lub połączonych ze sobą funkcjonalnie obiektów, urządzeń, instalacji, sieci, systemów lub usług wpisanych do wykazu infrastruktury krytycznej;

4)

planowaniu cywilnym - należy przez to rozumieć:
a) całokształt przedsięwzięć organizacyjnych mających na celu przygotowanie administracji publicznej do zarządzania kryzysowego,
b) planowanie w zakresie wspierania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie ich użycia oraz planowanie wykorzystania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego;

5)

(uchylony);

6)

powiecie - należy przez to rozumieć również miasto na prawach powiatu;

7)

cyklu planowania - należy przez to rozumieć okresowe realizowanie etapów: analizowania, programowania, opracowywania planu lub programu, jego wdrażanie, testowanie i uruchamianie;

8)

siatce bezpieczeństwa – należy przez to rozumieć zestawienie potencjalnych zagrożeń ze wskazaniem podmiotu wiodącego oraz podmiotów współpracujących w realizacji działań zarządzania kryzysowego;

9)

(uchylony)

10)

(uchylony)

11)

zdarzeniu o charakterze terrorystycznym – należy przez to rozumieć sytuację, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz. U. poz. 904);

12)

ryzyku – należy przez to rozumieć prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia wraz z jego skutkami;

13)

ocenie ryzyka – należy przez to rozumieć proces identyfikacji zagrożenia, podatności na zagrożenie, prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia wraz z jego skutkami, który określa wartość ryzyka;

14)

zarządzaniu ryzykiem – należy przez to rozumieć działania polegające na:
a) ocenie ryzyka,
b) planowaniu postępowania z ryzykiem,
c) wdrażaniu postępowania z ryzykiem,
d) osiąganiu gotowości do reagowania w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej,
e) okresowej ocenie osiągniętych efektów działań, o których mowa w lit. a–d;

15)

module zadaniowym – należy przez to rozumieć zestawienie przedsięwzięć i zadań przewidzianych do realizacji w sytuacji kryzysowej przez podmioty wymienione w siatce bezpieczeństwa, z wykorzystaniem sił i środków, którymi dysponują;

16)

planach zarządzania kryzysowego – należy przez to rozumieć plany zarządzania ryzykiem oraz plany reagowania kryzysowego;

17)

planach zarządzania ryzykiem – należy przez to rozumieć Krajowy Plan Zarządzania Ryzykiem, plany zarządzania ryzykiem ministrów kierujących działami administracji rządowej i kierowników urzędów centralnych oraz wojewódzkie, powiatowe i gminne plany zarządzania ryzykiem;

18)

planach reagowania kryzysowego – należy przez to rozumieć Krajowy Plan Reagowania Kryzysowego, plany reagowania kryzysowego ministrów kierujących działami administracji rządowej i kierowników urzędów centralnych oraz wojewódzkie, powiatowe i gminne plany reagowania kryzysowego;

19)

Grupie do spraw Odporności Podmiotów Krytycznych – należy przez to rozumieć grupę zapewniającą wsparcie Komisji Europejskiej oraz współpracę państwom członkowskim Unii Europejskiej w zakresie budowania odporności podmiotów krytycznych;

20)

misji doradczej – należy przez to rozumieć misję organizowaną przez Komisję Europejską w celu zapewnienia podmiotowi krytycznemu wsparcia w zakresie realizacji zadań, o których mowa w rozdziale 11;

21)

zagrożeniu hybrydowym – należy przez to rozumieć kombinację wrogich działań realizowanych przy zastosowaniu środków politycznych, gospodarczych, dyplomatycznych, informacyjnych, militarnych lub innych, które nie stanowią zbrojnej napaści, o której mowa w art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych;

22)

zagrożeniu antagonistycznym – należy przez to rozumieć rodzaj zagrożenia hybrydowego ukierunkowanego przeciwko usługom kluczowym i infrastrukturze krytycznej niezbędnej do świadczenia tych usług, realizowanego w sposób celowy i świadomy, bez względu na motywację postępowania;

23)

normie – należy przez to rozumieć normę, o której mowa w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie normalizacji europejskiej, zmieniającego dyrektywy Rady 89/686/EWG i 93/15/EWG oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 94/9/WE, 94/25/WE, 95/16/WE, 97/23/WE, 98/34/WE, 2004/22/WE, 2007/23/WE, 2009/23/WE i 2009/105/WE oraz uchylającego decyzję Rady 87/95/EWG i decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1673/2006/WE (Dz. Urz. UE L 316 z 14.11.2012, str. 12, z późn. zm.);

24)

specyfikacji technicznej – należy przez to rozumieć specyfikację techniczną, o której mowa w art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie normalizacji europejskiej, zmieniającego dyrektywy Rady 89/686/EWG i 93/15/EWG oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 94/9/WE, 94/25/WE, 95/16/WE, 97/23/WE, 98/34/WE, 2004/22/WE, 2007/23/WE, 2009/23/WE i 2009/105/WE oraz uchylającego decyzję Rady 87/95/EWG i decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1673/2006/WE;

25)

jednostce certyfikującej – należy przez to rozumieć jednostkę oceniającą zgodność akredytowaną zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2025 r. poz. 568) lub upoważnioną do certyfikacji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 1483);

26)

certyfikacie – należy przez to rozumieć dokument wydany przez jednostkę certyfikującą, potwierdzający, że wyrób, instalacja, system, proces, usługa lub osoba spełniają wymagania właściwego dokumentu normalizacyjnego, o którym mowa w art. 2 katalog pojęć ustawowych pkt 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji;

27)

certyfikacji – należy przez to rozumieć działania jednostki certyfikującej wykazujące, że wyrób, instalacja, system, proces, usługa lub osoba spełniają wymagania właściwego dokumentu normalizacyjnego, o którym mowa w art. 2 katalog pojęć ustawowych pkt 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.

Art. 4. Zakres zadań z zakresu planowania cywilnego

1.

Zadania z zakresu planowania cywilnego obejmują:

1)

przygotowanie planów zarządzania kryzysowego;

1a)

prowadzenie oceny ryzyka;

2)

przygotowanie struktur uruchamianych w sytuacjach kryzysowych;

3)

przygotowanie i utrzymywanie zasobów niezbędnych do wykonania zadań ujętych w planie zarządzania kryzysowego;

4)

utrzymywanie baz danych niezbędnych w procesie zarządzania kryzysowego;

5)

przygotowanie rozwiązań na wypadek zniszczenia lub zakłócenia funkcjonowania infrastruktury krytycznej;

6)

zapewnienie spójności między planami zarządzania kryzysowego a innymi planami sporządzanymi w tym zakresie przez właściwe organy administracji publicznej, których obowiązek wykonania wynika z odrębnych przepisów.

2.

Zadania, o których mowa w ust. 1, powinny uwzględniać:

1)

zapewnienie funkcjonowania administracji publicznej w sytuacji kryzysowej;

2)

zapewnienie funkcjonowania i możliwości odtworzenia infrastruktury krytycznej;

3)

zapewnienie ciągłego monitorowania zagrożeń;

4)

racjonalne gospodarowanie siłami i środkami w sytuacjach kryzysowych;

5)

pomoc udzielaną ludności w zapewnieniu jej warunków przetrwania w sytuacjach kryzysowych.

Art. 5. Uchylony

1.

Tworzy się Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego oraz wojewódzkie, powiatowe i gminne plany zarządzania kryzysowego, zwane dalej "planami zarządzania kryzysowego".

2.

W skład planów zarządzania kryzysowego wchodzą następujące elementy:

1)

plan główny zawierający:
a) charakterystykę zagrożeń oraz ocenę ryzyka ich wystąpienia, w tym dotyczących infrastruktury krytycznej, oraz mapy ryzyka i mapy zagrożeń,
b) zadania i obowiązki uczestników zarządzania kryzysowego w formie siatki bezpieczeństwa,
c) zestawienie sił i środków planowanych do wykorzystania w sytuacjach kryzysowych,
d) zadania określone planami działań krótkoterminowych, o których mowa w art. 92 plan działań krótkoterminowych zarządu województwa ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, 1080, 1812 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 176 i 426);

2)

zespół przedsięwzięć na wypadek sytuacji kryzysowych, a w tym:
a) zadania w zakresie monitorowania zagrożeń,
b) tryb uruchamiania niezbędnych sił i środków, uczestniczących w realizacji planowanych przedsięwzięć na wypadek sytuacji kryzysowej,
c) procedury reagowania kryzysowego, określające sposób postępowania w sytuacjach kryzysowych,
d) współdziałanie między siłami, o których mowa w lit. b;

3)

załączniki funkcjonalne planu głównego określające:
a) procedury realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego, w tym związane z ochroną infrastruktury krytycznej,
b) organizację łączności,
c) organizację systemu monitorowania zagrożeń, ostrzegania i alarmowania,
d) zasady informowania ludności o zagrożeniach i sposobach postępowania na wypadek zagrożeń,
e) organizację ewakuacji z obszarów zagrożonych,
f) organizację ratownictwa, opieki medycznej, pomocy społecznej oraz pomocy psychologicznej,
g) organizację ochrony przed zagrożeniami charakterystycznymi dla danego obszaru,
h) wykaz zawartych umów i porozumień związanych z realizacją zadań zawartych w planie zarządzania kryzysowego,
i) zasady oraz tryb oceniania i dokumentowania szkód,
j) procedury uruchamiania rezerw państwowych,
k) wykaz infrastruktury krytycznej znajdującej się odpowiednio na terenie województwa, powiatu lub gminy, objętej planem zarządzania kryzysowego,
l) priorytety w zakresie ochrony oraz odtwarzania infrastruktury krytycznej.

3.

Plany zarządzania kryzysowego podlegają systematycznej aktualizacji, a cykl planowania nie może być dłuższy niż dwa lata.

4.

Cykl planowania realizują właściwe organy administracji publicznej oraz podmioty przewidywane do realizacji przedsięwzięć określonych w planie zarządzania kryzysowego, w zakresie ich dotyczącym.

5.

Plany zarządzania kryzysowego uzgadnia się z kierownikami jednostek organizacyjnych, w zakresie ich dotyczącym, planowanych do wykorzystania przy realizacji przedsięwzięć określonych w planie.

Art. 5a. Uchylony

1.

Na potrzeby Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego, ministrowie kierujący działami administracji rządowej, kierownicy urzędów centralnych oraz wojewodowie sporządzają Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego, zwany dalej "Raportem".

2.

Koordynację przygotowania Raportu zapewnia dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, natomiast w części dotyczącej zagrożeń o charakterze terrorystycznym, mogących doprowadzić do sytuacji kryzysowej, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w części dotyczącej zagrożeń cyberbezpieczeństwa mogących doprowadzić do sytuacji kryzysowej – Pełnomocnik Rządu do spraw Cyberbezpieczeństwa.

3.

Raport jest dokumentem zawierającym następujące elementy:

1)

wskazanie najważniejszych zagrożeń przez stworzenie mapy ryzyka;

2)

określenie celów strategicznych;

3)

określenie priorytetów w reagowaniu na określone zagrożenia;

4)

wskazanie sił i środków niezbędnych do osiągnięcia celów strategicznych;

5)

programowanie zadań w zakresie poprawy bezpieczeństwa przez uwzględnianie regionalnych i lokalnych inicjatyw;

6)

wnioski zawierające hierarchicznie uporządkowaną listę przedsięwzięć niezbędnych do osiągnięcia celów strategicznych.

4.

Raport przyjmuje Rada Ministrów w drodze uchwały.

5.

Kierunki działania wynikające z wniosków z Raportu stanowią element Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego oraz są uwzględniane w planach zarządzania kryzysowego.

6.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób, tryb i terminy opracowywania Raportu, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa narodowego.

Art. 5b. Uchylony

1.

Rada Ministrów przyjmuje, w drodze uchwały, Narodowy Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej, zwany dalej "programem", którego celem jest stworzenie warunków do poprawy bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej, w szczególności w zakresie:

1)

zapobiegania zakłóceniom funkcjonowania infrastruktury krytycznej;

2)

przygotowania na sytuacje kryzysowe mogące niekorzystnie wpłynąć na infrastrukturę krytyczną;

3)

reagowania w sytuacjach zniszczenia lub zakłócenia funkcjonowania infrastruktury krytycznej;

4)

odtwarzania infrastruktury krytycznej.

2.

Program określa:

1)

narodowe priorytety, cele, wymagania oraz standardy, służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania infrastruktury krytycznej;

2)

ministrów kierujących działami administracji rządowej i kierowników urzędów centralnych odpowiedzialnych za systemy, o których mowa w art. 3 katalog pojęć ustawowych, pkt 2;

3)

szczegółowe kryteria pozwalające wyodrębnić obiekty, instalacje, urządzenia i usługi wchodzące w skład systemów infrastruktury krytycznej, biorąc pod uwagę ich znaczenie dla funkcjonowania państwa i zaspokojenia potrzeb obywateli.

3.

Program przygotowuje dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa we współpracy z ministrami i kierownikami urzędów centralnych odpowiedzialnymi za systemy, o których mowa w art. 3 katalog pojęć ustawowych, pkt 2, oraz właściwymi w sprawach bezpieczeństwa narodowego.

4.

Programem obejmuje się infrastrukturę krytyczną w podziale na systemy, o których mowa w art. 3 katalog pojęć ustawowych, pkt 2.

5.

Program podlega aktualizacji nie rzadziej niż raz na dwa lata.

6.

Do programu stosuje się przepisy o ochronie informacji niejawnych.

7.

Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa:

1)

sporządza na podstawie szczegółowych kryteriów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, we współpracy z odpowiednimi ministrami odpowiedzialnymi za systemy, jednolity wykaz obiektów, instalacji, urządzeń i usług wchodzących w skład infrastruktury krytycznej z podziałem na systemy. W wykazie wyróżnia się także europejską infrastrukturę krytyczną zlokalizowaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz europejską infrastrukturę krytyczną zlokalizowaną na terytorium innych państw członkowskich Unii Europejskiej, mogącą mieć istotny wpływ na Rzeczpospolitą Polską. Wykaz ma charakter niejawny;

2)

opracowuje wyciągi z wykazu infrastruktury krytycznej, o którym mowa w pkt 1, znajdującej się w danym systemie oraz przekazuje je ministrom i kierownikom urzędów centralnych odpowiedzialnym za dany system;

3)

opracowuje wyciągi z wykazu infrastruktury krytycznej, o którym mowa w pkt 1, znajdującej się na terenie województw oraz przekazuje je właściwym wojewodom;

4)

informuje o ujęciu w wykazie, o którym mowa w pkt 1, obiektów, instalacji lub urządzeń - ich właścicieli, posiadaczy samoistnych i zależnych.

8.

Właściwi wojewodowie, jeżeli istnieje potrzeba wynikająca z wojewódzkiego planu zarządzania kryzysowego, są upoważnieni do przekazywania niezbędnej informacji o infrastrukturze krytycznej na terenie województwa właściwemu organowi administracji publicznej działającemu na tym terenie, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych.

9.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób realizacji określonych w ustawie obowiązków i współpracy w zakresie programu przez organy administracji publicznej i służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo narodowe z właścicielami oraz posiadaczami samoistnymi i zależnymi obiektów, instalacji, urządzeń i usług infrastruktury krytycznej oraz innymi organami i służbami publicznymi, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.

Dz.U.2026.0.574 t.j. - Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym