Zasady techniki prawodawczej

Stan prawny aktualny na dzień: 10.03.2026

Dz.U.2016.0.283 t.j. - Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”

Zasady techniki prawodawczej

Dział I. Projekt ustawy

Rozdział 4. Układ i postanowienia przepisów merytorycznych

Obserwuj akt

Rozdział 4. Układ i postanowienia przepisów merytorycznych

§ 20. Rodzaje przepisów merytorycznych

1.

W przepisach merytorycznych można wydzielić przepisy ogólne i przepisy szczegółowe.

2.

Wydzielone przepisy ogólne oznacza się nazwą "Przepisy ogólne"; można je systematyzować w grupy tematyczne i oznaczać nazwami charakteryzującymi treść każdej z grup.

§ 21. Przepisy ogólne

1.

W przepisach ogólnych zamieszcza się:

1)

określenie zakresu spraw regulowanych ustawą i podmiotów, których ona dotyczy, lub spraw i podmiotów wyłączonych spod jej regulacji;

2)

objaśnienia użytych w ustawie określeń i skrótów.

2.

W przepisach ogólnych zamieszcza się również inne, niż wskazane w ust. 1, postanowienia wspólne dla wszystkich albo dla większości przepisów merytorycznych zawartych w ustawie.

§ 22. Odesłanie do innego aktu normatywnego

1.

W przepisach ogólnych można zamieścić odesłanie do innej ustawy lub do postanowień, o których mowa w § 4, ust. 2, tylko wtedy, gdy uregulowania w nich zawarte uzupełniają lub odmiennie regulują sprawy normowane ustawą.

2.

W odesłaniu, o którym mowa w ust. 1, jednoznacznie wskazuje się akt normatywny, do którego następuje odesłanie, oraz określa się zakres spraw, dla których następuje to odesłanie.

3.

Rozstrzygnięcie o uzupełnieniu uregulowania spraw normowanych ustawą wyraża się w szczególności zwrotem: „w sprawach (określenie zakresu spraw) w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy … (tytuł ustawy)”, a rozstrzygnięcie o odmiennym uregulowaniu spraw normowanych ustawą wyraża się w szczególności zwrotem: „ustawy nie stosuje się do (określenie zakresu spraw) w zakresie uregulowanym ustawą … tytuł ustawy)”. Takich rozstrzygnięć nie wyraża się zwrotem: „ustawa nie narusza ustawy” albo „ustawa nie narusza praw określonych w ustawie.”

§ 23. Przepisy szczegółowe

1.

W przepisach szczegółowych nie reguluje się tych spraw, które zostały wyczerpująco unormowane w przepisach ogólnych.

2.

Jeżeli określone elementy uściślające treść kilku przepisów szczegółowych powtarzają się w tych przepisach, wydziela się je w jeden wspólny przepis i zamieszcza się w przepisach ogólnych albo w bezpośrednim sąsiedztwie tych przepisów szczegółowych, w których te elementy występują.

3.

Jeżeli od któregoś z elementów przepisu szczegółowego przewiduje się wyjątki lub któryś z elementów tego przepisu wymaga uściślenia, przepis formułujący wyjątki lub uściślenia zamieszcza się bezpośrednio po danym przepisie szczegółowym.

§ 24. Kolejność zamieszczania przepisów szczegółowych

1.

Przepisy szczegółowe zamieszcza się w następującej kolejności:

1)

przepisy prawa materialnego;

2)

przepisy ustrojowe;

3)

przepisy proceduralne;

4)

o administracyjnych karach pieniężnych

1a.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach przepisy o administracyjnych karach pieniężnych można zamieszczać bezpośrednio po przepisach, z którymi jest związane wprowadzenie tych kar.

2.

Przepisy szczegółowe można systematyzować w grupy tematyczne i oznaczać je nazwami charakteryzującymi treść każdej z tych grup.

§ 25. Przepisy prawa materialnego

1.

Przepis prawa materialnego powinien możliwie bezpośrednio i wyraźnie wskazywać kto, w jakich okolicznościach i jak powinien się zachować (przepis podstawowy).

2.

Przepis podstawowy może wyjątkowo wskazywać tylko zachowanie nakazywane albo zakazywane jego adresatowi, jeżeli:

1)

adresat lub okoliczności są wskazane w sposób niewątpliwy w tej samej albo innej ustawie;

2)

(uchylony)

3)

powszechność zakresu adresatów lub okoliczności jest oczywista.

§ 26. Przepisy ustrojowe

W przepisach ustrojowych zamieszcza się w szczególności przepisy o zadaniach i kompetencjach organów lub instytucji, ich formie prawnej i organizacji, sposobie ich finansowania i obsadzania oraz jakim podmiotom one podlegają albo jakie podmioty sprawują nad nimi nadzór.

§ 27. Przepisy proceduralne

W przepisach proceduralnych określa się w szczególności:

1)

sposób postępowania przed organami lub instytucjami;

2)

strony i innych uczestników postępowania oraz ich prawa i obowiązki w postępowaniu;

3)

rodzaje rozstrzygnięć, które zapadają w postępowaniu, i tryb ich wzruszania;

4)

zasady i tryb ponoszenia opłat i kosztów postępowania;

5)

zasady i tryb wykonania rozstrzygnięć, które zapadają w postępowaniu.

§ 28. Przepisy karne

Przepisy karne zamieszcza się tylko w przypadku, gdy naruszenie przepisów ustawy:

1)

nie jest objęte sankcją określoną w przepisach Kodeksu karnego, Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu wykroczeń albo

2)

ma stanowić typ kwalifikowany albo uprzywilejowany czynu zabronionego, którego typ podstawowy jest określony w innej ustawie
– a czyn wymagający zagrożenia karą jest związany tylko z treścią tej ustawy.