VII SA/Wa 2033/13

Uzasadnienie

Wojewoda [...] decyzją nr [...]z dnia [...] sierpnia 2010r. na podstawie art. 1la ust. 1 i ust. 4 , art. 11 b, art. 11 d, art. 11f, art. 11i ust. 1, art. 11j, art. 12, art. 17, art. 19, art. 20 ust. 1 - 3, art. 20a, art. 20b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2008r., Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-[...] na odcinku: granica województwa [...]/[...] - węzeł drogowo - kolejowy w [...]wraz z przebudową istniejącej sieci uzbrojenia terenu i przebudową dróg innych kategorii.

Organ wskazał, że linie rozgraniczające teren, wyznaczające pas drogowy drogi krajowej S-[...], obejmują nieruchomości wymienione szczegółowo w sentencji decyzji poprzez podanie ich numerów ewidencyjnych.

Uzasadniając decyzję organ podał, że w dniu 4.12.2009r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, złożył wniosek uzupełniony pismami z dnia 22.12.2009r., i z dnia 14.01.2010r. w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej S-[...] na odcinku: granica województw mazowieckiego/świętokrzyskiego - węzeł drogowo - kolejowy w [...]" oraz o nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności i ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Nadto wskazał, że w myśl art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm. zwanej dalej specustawą), wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 11 b ust. 1 wniosek został złożony po uzyskaniu przez inwestora opinii: Zarządu Województwa [...] - uchwała Nr [...] z dnia [...].09.2009r., Zarządu Powiatu [...] - uchwała Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz Prezydenta Miasta [...] (pismo z dnia 15. 09. 2009 r.)

Do wniosku inwestor dołączył zgodnie z art. 11 d ust. 1 specustawy: mapę w skali 1:1000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekt podziału nieruchomości w skali 1:1000, 1:2000 i 1:5000 wraz z wykazami zmian gruntowych, cztery egzemplarze projektu budowlanego, opinię Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] - z dnia 28.07.2009r., opinię Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 08.10.2009r., opinię Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] - z dnia 14.10.2009r., opinię [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - z dnia 16.09.2009r.

Nadto przedłożył wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne, tj. w myśl ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2008r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa [...] do węzła drogowo kolejowego w [...]".

Stosownie do ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...].11.2009r., udzielającą pozwolenia wodnoprawnego.

W związku z tym, że niektóre rozwiązania projektowe zawarte we wniosku z dnia 3.12.2009r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej różniły się od ustaleń określonych w decyzji z dnia [...].10.2008r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, inwestor zgodnie z art. 88 ust. 2 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dołączył raport oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia opracowany w styczniu 2010r. przez [...] Polska Sp. z o.o. z [...]. Wobec powyższego przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 11 a ust. 4 specustawy).

Stosownie do art. 89 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, pismem z dnia 20.01.2010r., skierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], organ wniósł o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia jako część procedury ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dokonywanej w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] prowadzący postępowanie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia zwrócił się do inwestora o uszczegółowienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie: charakterystyki przedsięwzięcia, oddziaływania na: powietrze atmosferyczne, na klimat akustyczny, środowisko przyrodnicze oraz gospodarkę wodno-ściekową.

Inwestor pismami: z dnia 10.03.2010r., z dnia 29.03.2010r., oraz z dnia 13.04.2010r., uzupełnił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko o wymaganą dokumentację.

Wojewoda [...] jako organ właściwy do wydania decyzji zezwalającej na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, postanowieniem z dnia [...].04.2010r., po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...]., dopuścił to stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wystąpił pismem z dnia 13.04.2010r. do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] o wydanie opinii na temat wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na życie i zdrowie ludzi. Postanowieniem z dnia [...].05.2010r., PWIS w [...] zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia i określił jej warunki, które zostały uwzględnione.

Na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], postanowieniem z dnia 2.07.2010r, określił warunki i uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia drogowego.

Postanowieniem z dnia 2.07.2010r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] podtrzymał część warunków, które zostały określone w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].10.2008r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa mazowieckiego do węzła drogowo kolejowego w [...]".

Pozostałe warunki zmienił głównie w związku ze zmianą długości i lokalizacji ekranów akustycznych, rozwiązań w zakresie odwodnienia drogi, obiektów mających pełnić funkcję przejść dla zwierząt, projektowanych nasadzeń, ochrony zieleni nieprzeznaczonej do wycięcia znajdującej się obrębie pasa roboczego, ilości zieleni przeznaczonej do wycinki oraz działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wynikają one z przyjętych rozwiązań projektowych i wskazań w raporcie dotyczącym oddziaływania na środowisko przyrodnicze.

Mając na uwadze zapisy art. 92 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który stanowi, że postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia wiąże organ właściwy dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, organ nałożył na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej (pkt 2.4 sentencji decyzji).

Organ wskazał, że zatwierdzony projekt budowlany, stanowiący załącznik Nr 4 do decyzji, jest kompletny, został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz jest zgodny z wymogami ochrony środowiska, co stwierdzono po sprawdzeniu: zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, tj. rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b ustawy Prawo budowlane, wykonania i sprawdzenia projektu przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz wymagane zaświadczenia wydane przez izbę samorządu zawodowego o przynależności do tej izby, zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].10.2008r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego oraz w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...].07.2010r., w sprawie uzgodnienia i określenia warunków realizacji przedsięwzięcia drogowego.

Nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, interes ekonomiczny i gospodarczy. Przedmiotowa inwestycja zwiększy bezpieczeństwo ruchu drogowego poprzez: budowę dwóch jezdni drogi ekspresowej, rozdzielających przeciwne kierunki ruchu, oddzielonych od siebie środkowym pasem dzielącym wyposażonym w barierę energochłonną zabezpieczającą przed przejazdem na przeciwległy pas ruchu, budowę dwupoziomowych węzłów i skrzyżowań oraz ograniczenie dostępności do drogi ekspresowej z terenów przyległych, wygrodzenie drogi oraz budowę przejść dla zwierząt, ograniczona zostanie możliwość wtargnięcia ludzi i zwierząt na jezdnię. Takie działania wpłyną na zmniejszenie ilości wypadków. Planowana jest także budowa ekranów akustycznych dla ochrony zabudowy mieszkaniowej przed hałasem.

Stowarzyszenie [...], wniosło odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku: granica województwa [...]/[...] - węzeł drogowo-kolejowy w [...]", domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że pismem z dnia 24 maja 2010 r. Stowarzyszenie przekazało Wojewodzie [...] uwagi i wnioski do prowadzonego postępowania. Uwagi te były również przekazywane Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Sprowadzały się one do dwóch kwestii, to jest żądania rezygnacji z budowy węzła "[...]" oraz lokalizacji przejścia dla dużych zwierząt w km 507+450-500 (0+750-800).

Zdaniem Stowarzyszenia decyzja narusza art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.).

Przepis ten wprowadza konieczność szczególnego odniesienia się do ustaleń wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Uzasadnienie decyzji jedynie lakonicznie odnosi się do treści tych kwestii.

Odwołujący się zarzucili naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA z uwagi na niewłaściwe rozpatrzenie uwag zgłoszonych przez skarżące Stowarzyszenie oraz Stowarzyszenie [...]. Taki sam zarzut postawiło wobec postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ), który postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki jego realizacji.

RDOŚ bezpodstawnie odmówił racji uwagom składanym przez organizacje ekologiczne. Arbitralnie przyjął, że budowa przejścia dla dużych zwierząt w km 507+450-500 (0+750-800) jest nieuzasadniona ze względu na to, iż realizacja dwóch innych przejść dla zwierząt (w odległości ok. 1 km i 2 km od rejonu km 507+450) skutecznie zabezpieczy funkcjonalność korytarza ekologicznego (Korytarza Południowo Centralnego). Dodatkowo organ argumentował, iż proponowana przez organizacje ekologiczne lokalizacja przejścia dla zwierząt w km 507+450 znajduje się w odległości 150 m od orientacyjnej granicy korytarza ekologicznego.

Zdaniem odwołującego się organ powinien dokonać autonomicznej oceny planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na funkcjonalność korytarza ekologicznego. Taka ocena nie została dokonana. RDOŚ bazował jedynie na opinii wnioskodawcy. Tymczasem z opinii prof. dr hab. W. J. (Zakład Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk) z dnia 15.05.2009 r. oraz z opinii Stowarzyszenia [...] i Stowarzyszenia [...] wynika, że dla zachowania ochrony niezbędne jest zlokalizowanie większej ilości przejść dla zwierząt niż wynika z propozycji inwestora oraz uzgodnienia RDOŚ.

Oddziaływanie projektowanego węzła "[...]" nie ogranicza się do granic drogi ekspresowej, lecz obejmuje znacznie większy obszar. Oddziaływanie to generowane jest przez oświetlenie węzła, rzucanie snopów światła przez samochody, emisję hałasu wynikającą z przyspieszania samochodów wjeżdżających z węzła na drogę.

Stowarzyszenie wskazało na konieczność rezygnacji z budowy przedmiotowego węzła, gdyż zastosowanie osłon antyolśnieniowych nie zniweluje całkowicie negatywnych skutków, jakie będą związane z negatywnym oddziaływaniem węzła.

Zdaniem Stowarzyszenia, RDOŚ nieprawidłowo przeprowadził ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na korytarz ekologiczny.

Dalej wskazano na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26.10.2006 r. (C-239/04): "Zezwolenie na realizację planu lub przedsięwzięcia może zostać udzielone pod warunkiem, że właściwe władze krajowe uzyskają pewność, iż plan lub przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnych skutków dla terenu, którego dotyczy. Ma to miejsce wówczas, gdy z naukowego punktu widzenia brak jest racjonalnych wątpliwości, że skutki takie nie wystąpią (podobnie w sprawach C- 209/02 i C-127/02).

Analiza oddziaływania przedmiotowej inwestycji na przecinany korytarz ekologiczny jest szczególnie istotna ze względu na fakt, że kolizyjny odcinek korytarza odgrywa istotną rolę w przemieszczaniu się wilka i łosia.

Wadliwa była także dokonana przez RDOŚ analiza oddziaływania drogi na populację motyli w dolinie rzeki [...].

W toku konsultacji społecznych Stowarzyszenie wskazywało, że celem ochrony obszaru Natura 2000 "Lasy [...]" jest ochrona m.in. takich gatunków motyli, jak przeplatka aurinia i modraszek alkon, które występują w dolinie rzeki [...], Negatywne oddziaływanie związane z lokalizacją węzła należy interpretować jako oddziaływanie na obszar Natura 2000. Wynika z tego konieczność dokonania oceny stopnia istotności tego oddziaływania w stosunku do całego obszaru Natura 2000. Taka ocena nie została dokonana.

Występowanie ściśle chronionych ptaków i motyli w rejonie projektowanego węzła "[...]" zostało ujawnione dopiero na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Analiza wariantów alternatywnych, którą w sposób powierzchowny przeprowadzono na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powinna zostać poddana krytycznej analizie i ponownej weryfikacji, czego jednak nie przeprowadzono na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia 22 lutego 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...], od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., zezwalającej na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-[...] na odcinku: granica województwa [...]/[...] - węzeł drogowo-kolejowy w [...] wraz z przebudową istniejącej sieci uzbrojenia terenu i przebudową dróg innych kategorii - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Minister Infrastruktury w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotowy projekt jest zgodny z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Warunki realizacji inwestycji, objętej zatwierdzonym projektem budowlanym, zostały uzgodnione w ramach ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zakończonej wydaniem przez RDOŚ postanowienia z dnia [...] lipca 2010 r.

Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego, Minister Infrastruktury stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo Budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133, z późn. zm.).

Po uprzednim wezwaniu inwestora do uzupełnienia wniosku w zakresie przedłożonych dokumentów Wojewoda [...], zgodnie z dyspozycją art. 11 d ust. 5 ustawy, pismem z dnia 21 stycznia 2010 r., znak: [...], zawiadomił wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości wskazanych we wniosku o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń, wywieszonych na tablicy ogłoszeń urzędu wojewódzkiego oraz na tablicach ogłoszeń właściwych urzędów gmin i stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej.

W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające wywieszenie obwieszczeń: na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniach od 25 stycznia do 8 lutego 2010 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta [...] w dniach od 25 stycznia do 8 lutego 2010 r. oraz na stronie internetowej tego urzędu w tym samym terminie.

Ponadto obwieszczenie zostało zamieszczone w prasie lokalnej "Tygodnik [...]" z dni 25-31 stycznia 2010 r.

W przedmiotowych obwieszczeniach organ pierwszej instancji poinformował o miejscu, w którym strony lub ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z dokumentacją dotyczącą inwestycji.

We wniosku z dnia 3 grudnia 2009 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej, wnioskodawca złożył na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wniosek o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W związku z powyższym postępowaniem, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie o wydanie zezwolenia na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia do czasu uzgodnienia przez właściwy organ warunków jego realizacji.

W toku postępowania w przedmiocie ponownego dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wpłynęły pisma z zastrzeżeniami i wnioskami dotyczącymi planowanej inwestycji: m.in. Stowarzyszenia [...] z dnia 20 maja 2010 r. oraz Stowarzyszenia [...] z dnia 24 maja 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., biorąc pod uwagę pozytywną opinię Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, obszernie odnosząc się w jego uzasadnieniu do uwag i wniosków zgłoszonych w wyniku udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu.

Zdaniem organu II instancji, kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Organ uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo.

W ramach przedsięwzięcia przewiduje się budowę dwóch jezdni drogi ekspresowej po nowym śladzie i budowę dwóch węzłów drogowych częściowo bezkolizyjnych typu WB, w ciągu których zostaną zbudowane dwa wiadukty (WD-20 i WD- 23). Ponadto zaplanowano przebudowę dróg powiatowych i gminnych kolidujących z drogą ekspresową S-[...], przebudowę istniejących odcinków drogi krajowej Nr [...] w celu włączenia ich do projektowanych węzłów [...]-ul. [...] i [...]-ul. [...], budowę dróg dojazdowych równoległych do drogi ekspresowej S-[...], budowę chodników w ciągu drogi gminnej oraz w ciągu ul. [...] i ul. [...], budowę chodników wraz ze ścieżką rowerową w ciągu ul. [...] i ul. [...], budowę wiaduktów w miejscach skrzyżowań drogi ekspresowej S-[...] z siecią dróg publicznych (WD- 22 i WD-24), budowę dwóch przejazdów gospodarczych (PG-21 i PG-22A), budowę mostów w miejscach przekroczeń drogi ekspresowej S-[...] przez rzekę [...], budowę mostu drogowego nad szlakiem migracji zwierząt (MD-21A), budowę przepustów w miejscach kolizji drogi z istniejącą siecią rowów melioracyjnych oraz przepustów odwadniających, budowę systemu odwodnienia drogi, budowę oświetlenia drogi w rejonie węzłów drogowych, budowę urządzeń bezpieczeństwa ruchu, budowę zjazdów indywidualnych i technologicznych, budowę urządzeń ochrony środowiska (w tym m.in. sześć przepustów pełniących rolę przejść dla płazów i małych zwierząt oraz przejście dolne dla zwierząt dużych i średnich), oraz przebudowę istniejącej infrastruktury technicznej, rozbiórkę kolidujących obiektów budowlanych, wycinkę starych, adaptację i nasadzenia nowych drzew, przełożenie szlaków turystycznych.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez Stowarzyszenie [...], Minister Infrastruktury uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Jako nietrafny ocenił zarzut skarżącej, iż decyzja narusza wymagania art. 95 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczególnego odniesienia się do kluczowych ustaleń wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postanowienia kończącego ponowną ocenę oddziaływania na środowisko oraz kwestii wyrażonych w toku konsultacji społecznych prowadzonych w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Przepis art. 95 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wskazuje jedynie, iż uzasadnienie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinno zawierać informacje o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i uwzględnione warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zamieszczono informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i uwzględnione warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji Wojewody [...] o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w postanowieniu RDOŚ.

W pkt 2 (ppkty od 2.1 do 2.4) sentencji zaskarżonej decyzji przedstawiono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, w tym odniesiono się do uwarunkowań przyrodniczych, ochrony przed hałasem, ochrony środowiska gruntowo-wodnego, ochrony powietrza atmosferycznego oraz ochrony walorów przyrodniczych. Ponadto w ppkcie 2.3 sentencji zaskarżonej decyzji zobowiązano inwestora do przeprowadzenia budowy planowanej inwestycji zgodnie z wymaganiami określonymi przez Wojewodę [...] w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz przez RDOŚ w postanowieniu w sprawie uzgodnienia i określenia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W szczególności organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek podjęcia działań wskazanych w ww. postanowieniu, w tym dotyczących ochrony walorów przyrodniczych, ograniczania i monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz obowiązek ustanowienia nadzoru przyrodniczego. Ponadto Wojewoda [...], w celu oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań mających za zadanie ograniczenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zobowiązał inwestora do wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej.

Jako niezasadny oceniono również zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. z uwagi na niewłaściwe rozpatrzenie uwag zgłoszonych przez skarżące Stowarzyszenie oraz Stowarzyszenie [...], gdyż w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej w sposób prawidłowy gromadziły i rozpatrywały cały zebrany materiał dowodowy.

Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, że organ ten przekazał do RDOŚ uwagi i wnioski, Stowarzyszenia [...] oraz Stowarzyszenia Pracownia [...], które wpłynęły na etapie udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Natomiast z zaskarżonego postanowienia RDOŚ wynika, iż organ ten rozpatrzył ww. wnioski, po uprzednim wezwaniu inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zawartych w nich uwag i zastrzeżeń, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia na stronach 17-26. Należy zaznaczyć, iż nieprzychylenie się organu do stanowiska skarżącego Stowarzyszenia nie jest równoznaczne z jego nierozpatrzeniem.

Zdaniem organu II instancji pozostałe zarzuty podniesione przez skarżące Stowarzyszenie w odwołaniu stanowiły w głównej mierze powtórzenie wniosków i uwag zgłoszonych przez nie w trakcie postępowania o wydanie zaskarżonego postanowienia, do których RDOŚ odniósł się na stronach 19-26 wydanego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu analizowanego postanowienia organ przedstawił swoje stanowisko odnośnie zasadności budowy przedmiotowego przedsięwzięcia oraz pozostałych uwag i zastrzeżeń zgłoszonych w wyniku udziału społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

W ocenie organu budowa dodatkowego przejścia dla dużych zwierząt, o który wnioskowało odwołujące się Stowarzyszenie, jest nieuzasadniona z uwagi na położenie przedmiotowego korytarza ekologicznego poza terenem objętym planowaną inwestycją. Ponadto, jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na stronie 19, w ramach modernizacji trasy S-[...] realizowanej na terenie województwa [...] i [...] projektowana jest budowa dwóch przejść dla dużych zwierząt: jedno nad drogą oraz drugie pod drogą w odległości ok. 1 km od rzeki [...], usytuowanych ok. 1 km od siebie. Co więcej, według ustaleń RDOŚ, omawiany korytarz migracyjny jest zlokalizowany w pewnej odległości od węzła, a jego granica znajduje się na terenie przyległym do granicy lasu.

Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko organu, oparte o opinie dotyczące planowanego usytuowania dwóch przejść dla dużych zwierząt w niewielkim oddaleniu oraz oddalenia korytarza ekologicznego od planowanego węzła. Minister Infrastruktury podzielił argumenty przedstawione przez RDOŚ.

Odnosząc się do zarzutu oddziaływania projektowanego węzła na faunę przez jego oświetlenie wyjaśnił, iż obowiązek jego oświetlenia nakładają przepisy § 109 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, z późn. zm.), natomiast obowiązek używania świateł przez kierujących pojazdami wynika w szczególności z art. 51 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.).

W odniesieniu do postulowanej przez odwołujących się konieczności dokonania w ramach przedmiotowego postępowania oceny stopnia oddziaływania przedsięwzięcia na cały obszar Natura 2000, organ stwierdził, iż ocena taka jest dokonywana w przypadku zajęcia pod planowaną inwestycję siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków chronionych, które znajdują się w obszarze Natura 2000.

Z uwagi na realizację planowanego przedsięwzięcia na terenie obejmującym siedliska przyrodnicze znajdujące się poza obszarem Natura 2000. oceny takowej nie dokonywano. Jednakże, w punkcie 11.6 sentencji postanowienia z dnia [...] lipca 2010 r. wskazane zostały wymagania mające na celu minimalizację negatywnego oddziaływania inwestycji na chronione gatunki motyli (przeplatka aurinia, modraszek telejus i modraszek alkon), poprzez redukcję ryzyka zabicia tych okazów oraz zapobieżenie zmniejszeniu areału ich siedlisk.

W punkcie 11.10 postanowienia zamieszczono zalecenie dokonania analizy porealizacyjnej, której zadaniem jest ocena skuteczności podjętych działań. W świetle powyższych ustaleń nie doszło do naruszenia zasady ostrożności i zasady ograniczania negatywnych oddziaływań u źródła, o których mowa w art. 172 ust. 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

W ocenie organu odwoławczego, obowiązek podjęcia wskazanych przez RDOŚ działań mających na celu ochronę ww. gatunków motyli posłuży jednocześnie odtworzeniu siedlisk wskazanych przez skarżących gatunków ptaków, jednakże występowania gniazd tych osobników na omawianym obszarze nie stwierdzono.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane przez RDOŚ wobec podniesionego przez skarżących zarzutu dotyczącego niezamieszczenia w zaskarżonym rozstrzygnięcia rozwiązań alternatywnych. W omawianym postanowieniu, na stronie 25 uzasadnienia organ ten wskazał, iż analiza wariantów alternatywnych przebiegu drogi dokonywana jest na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na etapie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie ocenia się innych wariantów lokalizacyjnych, niż uprzednio wskazany w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jako najkorzystniejszy środowiskowo. Ma etapie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko nie jest dopuszczalna zmiana zakresu i lokalizacji inwestycji, a jedynie doprecyzowanie warunków środowiskowych z uwagi na przygotowanie szczegółowej dokumentacji projektowej.

Minister Infrastruktury dokonując analizy zaskarżonych rozstrzygnięć nie stwierdził uchybień, na które powoływało się skarżące Stowarzyszenie, w szczególności nie podzielił uwagi o bezkrytycznym przyjęciu ustaleń wynikających z decyzji środowiskowej - wobec poczynienia przez RDOŚ szeregu ustaleń i nałożenia na inwestora dodatkowych obowiązków w postaci działań warunkujących zachowanie potencjalnie występujących siedlisk roślin i zwierząt na całym obszarze inwestycji.

Organ II instancji nie podzielił twierdzenia skarżącego Stowarzyszenia, iż budowa węzła "[...]" nie jest uzasadniona interesem społecznym, z uwagi na istnienie innego dogodnego połączenia komunikacyjnego. Wojewoda [...] wyjaśnił bowiem, jak istotne znaczenie ma przedmiotowe przedsięwzięcie dla poprawy jakości systemu komunikacyjnego, poprawy przepustowości i płynności ruchu samochodowego na trasie [...], poprzez wyprowadzenie ruchu tranzytowego poza centrum [...].

Odnosząc się do zarzutu braku przeanalizowania możliwości kumulacji oddziaływania przedmiotowej inwestycji z planowaną budową centrum logistycznego na bazie istniejącego węzła kolejowego od strony gminy [...], organ wskazał, że kwestia ewentualnego wpływu na środowisko inwestycji, która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, będzie rozpatrywana w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W obecnym stanie prawnym brak jest podstaw, aby w raporcie o oddziaływaniu inwestycji drogowej na środowisko uwzględnić ewentualne oddziaływanie innych inwestycji planowanych dopiero inwestycji.

W ocenie Ministra Infrastruktury, przy należytym wywiązaniu się z warunków określonych w decyzji Wojewody [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz w postanowieniu RDOŚ z dnia [...] lipca 2010 r. nie zaistnieje groźba naruszenia istotnych struktur przyrodniczych, które mogą doprowadzić do znacznych strat ekologicznych, w tym do zaistnienia szkody w środowisku.

Stowarzyszenie [...], wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...].02.2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r.

Stowarzyszenie domagało się uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...].

Skarżący podtrzymał wszystkie argumenty wyrażone w odwołaniu od decyzji Wojewody. W szczególności podniesiono, że decyzja budowlana została wydana mimo, że:

ocena oddziaływania przedsięwzięcia na korytarz ekologiczny oraz na chronione gatunki zwierząt i obszar Natura 2000 była nieprawidłowa;

bezzasadnie uznano, że granica korytarza ekologicznego podlegającego prawnej ochronie przebiega ściśle na granicy lasu, przez co lokalizacja węzła "[...]" nie koliduje z korytarzem ekologicznym i nie może wywierać na niego istotnego oddziaływania środowiskowe;

doszło do rażącego naruszenie przepisów art. 7 i 77 §1 KPA z uwagi na niewłaściwe rozpatrzenie uwag zgłoszonych przez skarżące Stowarzyszenie oraz Stowarzyszenie [...]; ten sam zarzut postawiono wobec postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. uzgadniającego realizację przedsięwzięcia;

brak było zachowania unijnej zasady przezorności i prewencji (art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska);

brak było w sprawie nadrzędnego interesu publicznego uzasadniającego budowę węzła drogowego "[...]";

uzasadnienie decyzji było nieodpowiednie, wbrew wymogom art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że Minister Infrastruktury nie obalił żadnego z zarzutów stawianych decyzji i dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów.

Minister Infrastruktury wadliwie twierdzi, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 powinna być przeprowadzona jedynie w przypadku zajęcia pod planowaną inwestycją siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków chronionych, które znajdują się w obszarze Natura 2000. Z uwagi na realizację planowanego przedsięwzięcia poza obszarem Natura 2000, oceny takowej nie dokonywano. Stanowisko takie jest sprzeczne z prawem krajowym i wspólnotowym, co potwierdza liczne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości obowiązki wynikające z art. 6(2)-6(4) dyrektywy 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (obowiązki dotyczące m.in. oceny oddziaływania planów i przedsięwzięć na przyrodę obszaru Natura 2000) - nie są uzależnione od położenia planowanego przedsięwzięcia w obszarze Natura 2000 lub poza nim, ale od ryzyka wystąpienia oddziaływania na obszar Natura 2000 (m.in. wyrok ETS z 10 stycznia 2006 r., C-98/03, podobnie w C-127/02 i C-209/02).

Stanowisko to zostało wyrażone także w orzecznictwie krajowym (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 7.04.2010 rM sygn. akt II SA/Go 952/09).

Minister Infrastruktury dokonał niepoprawnej i zawężającej wykładni przepisów określających obowiązek poddania przedsięwzięć ocenie oddziaływania na obszary Natura 2000. Obowiązek ten nie zależy od lokalizacji przedsięwzięcia względem granic obszaru Natura 2000, lecz od samej możliwości oddziaływania na obszar Natura 2000 - niezależnie od położenia w granicach tego obszaru czy też poza nim.

Organ stwierdził w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że "na etapie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko nie jest dopuszczalna zmiana zakresu i lokalizacji inwestycji, a jedynie doprecyzowanie warunków środowiskowych z uwagi na przygotowanie szczegółowej dokumentacji projektowej".

Zdaniem Stowarzyszenia istotą ponownej oceny oddziaływania na środowisko jest uwzględnienie nowych, nie ujawnionych wcześniej (tj. w ramach postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) informacji, w celu skorygowania lub uszczegółowienia ustaleń z "pierwotnej" oceny oddziaływania na środowisko (tj. przeprowadzanej na potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Możliwe jest przy tym zaistnienie sytuacji, w której w wyniku ponownej oceny oddziaływania na środowisko dojdzie do konieczności zmiany zasadniczych parametrów planowanego przedsięwzięcia.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-290/03 wskazał, że ocena oddziaływania na środowisko przeprowadzana na etapie decyzji wykonawczej musi mieć charakter całościowy i dotyczyć wszystkich aspektów przedsięwzięcia, które nie zostały jeszcze poddane ocenie lub które wymagają ponownej oceny.

W omawianym przypadku na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach doszło do poważnych błędów w ocenie oddziaływania na środowisko. Przede wszystkim nie rozpoznano kluczowych aspektów przyrodniczych (nie przeprowadzono inwentaryzacji przyrodniczej).

Zatem ustalenia wynikające z etapu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oparte były na nierzetelnych podstawach merytorycznych. Dlatego gruntowna analiza całości przedsięwzięcia powinna zostać przeprowadzona na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, przy czym ocena ta nie musi być w jakikolwiek sposób ograniczona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.

W kontekście tego wskazano, że w dniu 20.01.2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].10.2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia objętego zakresem przedmiotowej decyzji.

Art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wskazuje wprost, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis przewidywanych oddziaływań skumulowanych. Stowarzyszenie wskazało organowi prowadzącemu postępowanie na możliwości wystąpienia oddziaływań skumulowanych, organ winien wziąć to pod uwagę i dokonać stosownej analizy.

W końcowej części skargi podniesiono, że z uwagi na realne zagrożenie poważnych i trudnych do odtworzenia strat przyrodniczych, jak utrata drożności korytarza ekologicznego czy zmiana stosunków wodnych w rejonie doliny [...], będącej siedliskiem chronionych gatunków zwierząt - niezbędne jest natychmiastowe wstrzymanie wykonania decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym dnia 6 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 725/12 - skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Inwestor ubiegając się o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę złożył wszystkie wymagane przepisami prawa dokumenty, co zasadnie ustaliły organy obu instancji. Przedmiotowa decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 specustawy i zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Stosownie do art. 1 la ust. 4 specustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ono wymagane przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Podkreślił, że inwestor przedłożył decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa mazowieckiego do węzła drogowo kolejowego w [...]".

Sąd wskazał, iż decyzje organów w przedmiocie pozwolenia budowlanego miały swoje oparcie także w treści art. 93 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...). W przepisie tym określona została relacja między (w znacznej mierze autonomicznymi) postępowaniami, prowadzonymi w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a postępowaniem w przedmiocie pozwolenia budowlanego. Organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, uwzględnia warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oraz postanowieniu w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Nie ocenia jednak ponownie przesłanek, które doprowadziły do wydania wskazanej wyżej decyzji środowiskowej oraz postanowienia uzgadniającego. Bezpośrednim odzwierciedleniem uwzględnienia warunków wynikających z przeprowadzonej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko są nałożone przez organ w decyzji budowlanej obowiązki, wskazane w art. 93 ust. 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...).

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 92 i art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) analizowane postanowienie wiąże organ właściwy do wydania m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1), a organ, wydając taką decyzję, musi uwzględnić warunki realizacji przedsięwzięcia określone w postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ww. ustawy, z możliwością nałożenia określonych obowiązków lub czynności, o których mowa w ust. 2 i 3 tego przepisu. Jak zwraca się uwagę w literaturze, wydanie tego postanowienia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje. Konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla przy tym merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę, co do istoty. Zatem organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie ocenia przesłanek, które doprowadził)' do wydania decyzji środowiskowej oraz postanowienia uzgadniającego. Stanowisko to znajduje zresztą potwierdzenie w treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który nakazuje organowi administracji architektoniczno-budowlanej badanie zgodność projektu budowlanego m.in. z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przy czym zwrot "w szczególności" uwzględniając treść powyżej cytowanego art. 92 i art. 93 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nakazuje dokonanie powyższego badania również w odniesieniu do postanowienia, o którym mowa w art. 90 ust. 1.

Postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jest niezaskarżalne z mocy art. 90 ust. 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co wynika z wyłączenia stosowania art. 106 § 5 k.p.a., przy czym możliwość kwestionowania tego postanowienia strona ma dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, niezasadnym był zarzut skargi, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów Stowarzyszenia dotyczących postanowienia uwzględniającego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, bowiem zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez Stowarzyszenie [...], dokonał ich rzeczowej analizy i słusznie uznał, że nie zasługują na uwzględnienie.

Jako nietrafny Sąd ocenił zarzut skarżącego, iż decyzja budowlana narusza wymagania art. 95 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez pominięcie w jej uzasadnieniu odniesienia się do kluczowych ustaleń wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postanowienia kończącego ponowną ocenę oddziaływania na środowisko oraz Kwestii wyrażonych w toku konsultacji społecznych prowadzonych w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Przepis art. 95 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wskazuje, iż uzasadnienie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinno zawierać informacje o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i uwzględnione warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

W uzasadnieniu decyzji zamieszczono informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i uwzględnione warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji Wojewody [...] o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w postanowieniu RDOŚ.

W pkt 2 decyzji organu I instancji, zatytułowanym warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska (ppkty od 2.1 do 2.4) odniesiono się do uwarunkowań przyrodniczych, ochrony przed hałasem, ochrony środowiska gruntowo-wodnego, ochrony powietrza atmosferycznego oraz ochrony walorów przyrodniczych. Ponadto w ppkcie 2.3 zobowiązano inwestora do przeprowadzenia budowy planowanej inwestycji zgodnie z wymaganiami określonymi przez Wojewodę [...] w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz przez RDOŚ w postanowieniu w sprawie uzgodnienia i określenia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W szczególności organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek podjęcia działań wskazanych w ww. postanowieniu, w tym dotyczących ochrony walorów przyrodniczych, ograniczania i monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz obowiązek ustanowienia nadzoru przyrodniczego. Ponadto Wojewoda [...], w celu oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań mających za zadanie ograniczenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zobowiązał inwestora do wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej.

Jako niezasadny ocenić trzeba również zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. z uwagi na niewłaściwe rozpatrzenie uwag zgłoszonych przez skarżące Stowarzyszenie oraz Stowarzyszenie [...], gdyż w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej w sposób prawidłowy gromadziły i rozpatrywały cały zebrany materiał dowodowy.

Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, że organ ten przekazał do RDOŚ uwagi i wnioski, Stowarzyszenia [...] oraz Stowarzyszenia [...], które wpłynęły na etapie udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Z postanowienia RDOŚ z dnia [...] lipca 2010r. wynika, iż organ ten rozpatrzył ww. wnioski, po uprzednim wezwaniu inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zawartych w nich uwag i zastrzeżeń, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia.

Sąd podkreślił, że podnoszone w skardze Stowarzyszenia zarzuty są powtórzeniem wniosków i uwag zgłoszonych w trakcie postępowania związanego z postanowieniem RDOŚ z dnia [...] lipca 2010r., do których organ ten odniósł się w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie organu ochrony środowiska budowa dodatkowego przejścia dla dużych zwierząt, o który wnioskowało odwołujące się Stowarzyszenie, jest nieuzasadniona z uwagi na położenie przedmiotowego korytarza ekologicznego poza terenem objętym planowaną inwestycją. Ponadto, jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w ramach modernizacji trasy S-[...] realizowanej na terenie województwa [...] i [...] projektowana jest budowa dwóch przejść dla dużych zwierząt: jedno nad drogą oraz drugie pod drogą w odległości ok. 1 km od rzeki [...], usytuowanych ok. 1 km od siebie. Według ustaleń RDOŚ, omawiany korytarz migracyjny jest zlokalizowany w pewnej odległości od węzła, a jego granica znajduje się na terenie przyległym do granicy lasu.

Mając na uwadze stanowisko przedstawione w postanowieniu RDOŚ z dnia [...]

lipca 2010r. dotyczące planowanego usytuowania dwóch przejść dla dużych zwierząt

oraz oddalenia korytarza ekologicznego od planowanego węzła, Minister Infrastruktury słusznie w ocenie Sądu podzielił zawarte tam argumenty.

Odnosząc się do zarzutu oddziaływania projektowanego węzła na faunę przez jego oświetlenie Minister Infrastruktury argumentował, iż obowiązek jego oświetlenia nakładają przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, obowiązek używania świateł przez kierujących pojazdami wynika z przepisów Prawo o ruchu drogowym.

W odniesieniu do postulowanej konieczności dokonania w ramach przedmiotowego postępowania oceny stopnia oddziaływania przedsięwzięcia na cały obszar Natura 2000, organ stwierdził, iż ocena taka jest dokonywana w przypadku zajęcia pod planowaną inwestycję siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków chronionych, które znajdują się w obszarze Natura 2000. Natomiast planowane przedsięwzięcie znajduje się poza obszarem Natura 2000.

Dlatego zdaniem Sądu twierdzenie skarżącego o bezkrytycznym przyjęciu przez RDOŚ ustaleń wynikających z decyzji środowiskowej - wobec poczynienia szeregu ustaleń i nałożenia na inwestora dodatkowych obowiązków w postaci działań warunkujących zachowanie potencjalnie występujących siedlisk roślin i zwierząt na całym obszarze inwestycji - należało ocenić jako bezzasadne.

W zakresie podnoszonej wadliwości raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko Sąd stwierdził, iż zagadnienie to było przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu w wyniku, którego wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, a które to rozstrzygnięcie poprzedzało wydanie decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach podlega odrębnemu reżimowi prawnemu w tym możliwości zaskarżenia. Wydawana jest po weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (która mimo prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności pozostaje w obrocie prawnym po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 25 stycznia 2012 r. o sygn. IVSA/Wa 1668/11) poprzedzało wydanie decyzji kontrolowanej.

Procedura wstępnego badania, która pozwala na ocenę wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko jest dokonywana w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na zasadach określonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku (art. 3 pkt 8). Również na gruncie niniejszej sprawy, badanie takie zostało wykonane w oparciu o przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko.

Reasumując Sąd podkreślił, iż w ramach budowy inwestycji przewidziano środki mające zapobiegać negatywnemu oddziaływaniu na środowisko, a także działania mające na celu maksymalne ograniczenie możliwości wystąpienia ewentualnych negatywnych skutków w zakresie zamierzonej ingerencji w środowisko naturalne, a więc podjęto wszelkie możliwe środki zapobiegawcze.

Skargę od powyższego wyroku Sądu I instancji wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...]. Po rozpoznaniu skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym 1 lutego 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 2520/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w jego ocenie skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia będącego przedmiotem decyzji administracyjnych poddanych kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu.

Rozpoznając skargę kasacyjną w niniejszej sprawie w ocenie NSA należy uwzględnić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2013 r., II OSK 1479/12, którym uchylono w całości wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r., IV SA/Wa 1668/11 i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi, gdyż powyższym orzeczeniem prawomocnie rozstrzygnięto w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa [...] do węzła drogowo-kolejowego w [...]". Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 1 lutego 2013 r., II OSK 1479/12. wydanym w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a., jednoznacznie uznał (odmiennie niż WSA w Warszawie), że były podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia (...). Tym samym zaakceptował decyzje Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. i [...] sierpnia 2011 r., stwierdzające nieważność powyższej decyzji Wojewody [...]. Zgodnie zaś z art. 190 p.p.s.a. WSA w Warszawie, któremu wyrokiem z dnia 1 lutego 2013 r., II OSK 1479/12 przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Powyższa decyzja z dnia [...] października 2008 r., której stwierdzono nieważność, stanowiła podstawę do wydania decyzji Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 22 lutego 2011 r. będącej przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku (...) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1.

W pkt 10 powyższego przepisu została wymieniona decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - wydana na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia, pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną (wyrok NSA z 16 września 2008 r., II OSK 821/08, ONSAiWSA 2009, nr 6, poz. 116, glosa aprobująca B. Rakoczy, OSP 2009, nr 6, poz. 63). Określone w decyzji środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia, nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane, zmieniane, wiążą organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej też co do trasy przebiegu planowanej drogi.

Organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 10 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...) stosownie do art. 93 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązany jest uwzględnić w decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach kończy postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jako że ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wymaga zawsze realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do jakich niewątpliwie zalicza się inwestycja drogowa będąca przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...).

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z art. 2 dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r, w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U.rz UE L 175 z 5 lipca 1985 r. ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają wymaganiom w celu uzyskania zezwolenia na inwestycję i ocenie w odniesieniu do ich skutków, przed udzieleniem zezwolenia na inwestycję. Takim zezwoleniem najbardziej typowym jest pozwolenie na budowę. W Polsce proces inwestycyjny jest zazwyczaj wieloetapowy w związku z tym przez zezwolenie na inwestycję należy rozumieć zbiór niezbędnych decyzji koniecznych do uzyskania w procesie inwestycyjnym warunkujących rozpoczęcie prac (od rozstrzygnięć środowiskowych, poprzez lokalizacyjne po regulujące szczegółowe kwestie techniczne), ostatnim etapem tego procesu jest wydanie pozwolenia na budowę ewentualnie innej decyzji kończącej proces inwestycyjny jak np. zezwolenie na realizację inwestycji drogowej (Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych, Warszawa, 5 maja 2009 r., dalej: Wytyczne MRR).

Jako że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, wydanie jej musi mieć miejsce przed uzyskaniem decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), w tym decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydanej na podstawie specustawy z 10 kwietnia 2003 r.

Zgodnie z art. 1 la ust. 4 specustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2003 r. o udostępnieniu informacji o środowisku (...). Przepis ten stanowi powtórzenie regulacji zamieszczonej w art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinna zawierać również warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, które określa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 11f ust. 1 pkt 3 specustawy).

Stosownie do art. 11 i ust. 1 specustawy w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2. chociażby z art. 86 i art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), mija się z celem i funkcją sądownictwa administracyjnego określoną w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

W konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach praktycznie niemożliwe (niewykonalne) jest przeprowadzenie sądowej kontroli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydanej w oparciu o tę pierwszą decyzję, która zostaje wycofana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Sąd administracyjny kontrolując decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jak w tym przypadku, musi sprawdzić czy decyzja ta wydana została zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i czy zostały w niej uwzględnione wszystkie warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej.

Mając na uwadze powyższy wyrok NSA wydany w sprawie II OSK 1479/12 i związanie nim wynikające z art. 170 p.p.s.a., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną należało uwzględnić jedynie w części odnoszącej się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.), które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W związku z powyższym nie było możliwe podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 188 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę wcześniej powołany wyrok NSA z dnia 1 lutego 2013 r., II OSK 1479/12, mijało się z celem merytoryczne rozpoznawanie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, zamieszczonych w skardze kasacyjnej, gdyż wszystkie one w zasadzie pośrednio bądź bezpośrednio dotyczą nieprawidłowo przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sprawie stwierdzenia nieważności, które Sąd rozstrzygnął w powyższym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę powinien wziąć pod uwagę, iż zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli. decyzja ta została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione stosownie do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznawia się postępowanie.

Zgodnie natomiast z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. I OPS 2/12, ONSAiWSA 2013, nr 1, poz. 1 "stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydaną inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a."

W niniejszej sprawie należy mieć również na uwadze ograniczenia wynikające z art. 31 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i orzecznictwo z nim związane (wyrok NSA z 30 listopada 2010 r., II OSK 2148/10, ONSAiWSA 2012, nr 4, poz. 65, wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2012 r., VII SA/Wa 2196/11.

W związku z powyższym należy też zwrócić uwagę na brzmienie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który to przepis ma odpowiednie zastosowanie przy wydawaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...).

Jak wynika z powyższych rozważań w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 [jeżeli taka ocena jest wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o