II SA/Sz 749/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
2013-12-11Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Elżbieta Makowska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Stefan Kłosowski /przewodniczący/Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E. B., J. K., K. K., K. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) Wojewoda po rozpoznaniu zażalenia K. K., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli nieruchomości E.B., J. K. i K. K., na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wskazanym postanowieniem Prezydent odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek K. K. z dnia [...] o wydanie decyzji w sprawie wykupu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zajętej pod budowę odcinka kolektora.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że wnioskiem J. K., K. K. ,i K. K. wystąpili o wykup nieruchomości stanowiącej działki o numerach: [...] za średnią cenę gruntu po [...].
W odpowiedzi na pismo zastępcy Prezydenta Miasta, że roszczenie dotyczące wykupu nieruchomości położonej w rejonie jest nieuzasadnione, pismem z dnia 12 marca 2013 r. K. K. zażądał wydania decyzji administracyjnej w sprawie wykupu przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykupu przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu z uwagi na treść art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) wykup nieruchomości ma charakter cywilno-prawny (w przypadku sporu rozstrzyga właściwy sąd powszechny, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego).
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyjaśnił, że jego pismo z dnia 12 marca 2013 r. nie było wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz odpowiedzią na pismo zastępcy Prezydenta Miasta [...] i zawierało prośbę o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie odmowy wykupu gruntu, aby mógł wnieść odwołanie. W aktach sprawy znajduje się jego wniosek [...] o wykup nieruchomości, w którym pisze, że na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostali wywłaszczeni z działki nr [...] bez odszkodowania i dlatego na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.n. ustalenie tego odszkodowania następuje w trybie administracyjnym.
Według wnoszących zażalenie taki sam charakter cywilnoprawny jak wykup nieruchomości ma prowadzone postępowanie administracyjne o odszkodowanie za wyrządzone szkody. Odszkodowanie za pozbawienie praw do nieruchomości i za wyrządzone szkody przysługuje na podstawie tego samego art. 128 u.g.n. Poza tym, zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez odszkodowania, co ma miejsce w niniejszej sprawie, to starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu.
Odnosząc się od powyższego zażalenia Wojewoda stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe i wyjaśnił, że przepis art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera roszczenie o wykup danej nieruchomości, przysługujące po spełnieniu przesłanek w tym przepisie wymienionych, które może być dochodzone jedynie w trybie cywilnym, co wprost wynika z jego treści.
Natomiast przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych powodów, o których mowa w art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji – ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda wskazał, że organ I pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na postanowienie Wojewody K. K. działający w imieniu własnym oraz jednocześnie jako pełnomocnik E. B., K. K. i J. K., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji skarżący zarzucili naruszenie art. 122 ust. 1 i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 61 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędne stwierdzenie, że nie mają prawa żądania wykupu nieruchomości w postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostali wywłaszczeni z działki nr [...] bez odszkodowania i dlatego ustalenie tego odszkodowania winno nastąpić w trybie administracyjnym na podstawie art. 129 ust. 1 ww. ustawy. Z przepisu powołanego artykułu 129 ust. 5 pkt 3 wynika bowiem, że starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Jednakże organ nie ustosunkował się do tego zarzutu podając jedynie, że roszczenie o wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami ma charakter cywilno-prawny. Nie wyjaśnił natomiast dlaczego, prowadzone postępowanie o odszkodowanie, nie ma charakteru cywilno-prawnego.
Zdaniem skarżących "wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n. byłby możliwy gdyby, nie było decyzji administracyjnej z dnia [...] pozbawiającej ich prawa do władania cała działką nr [...] . Z akt sprawy wynika, że Urząd Miejski uważa, iż nie jest związany swoimi decyzjami dlatego z naruszeniem art. 110 k.p.a. zmienia je bez uchylenia wydanych uprzednio decyzji w tej samej sprawie. Dlatego wydając decyzję w dniu [...] nie uchylił prawomocnej decyzji z dnia [...] wydanej w tej samej sprawie. Żeby nie było wątpliwości, że ona dalej obowiązuje, to w decyzji z dnia [...] w pkt 1 napisał, iż utrzymuje w mocy decyzję z dnia [...] i w ten sposób unieważnił decyzję z dnia [...]. Nie mniej jednak skoro Urząd Miejski nie uchyla uprzednich decyzji wydanych w tej samej sprawie, bo uważa, że każda nowa decyzja automatycznie uchyla stara decyzję, to znaczy, że obecnie obowiązuje tylko decyzja z [...], której organy administracyjne teraz nie chcą przyjąć do wiadomości. Tymczasem w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Sz 869/07 jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego , w którym na str.9 w 9 wierszu od dołu pisze, że "niniejsza sprawa oparta jest bowiem na podstawie art. 122 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami , a nie na podstawie art. 124 tej ustawy".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i powtórzył stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten prawa nie narusza.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z wniosku skarżących o wydanie decyzji w sprawie wykupu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zajętej pod budowę odcinka kolektora.
Podstawa prawna postanowienia organu I instancji wskazuje na to, że jest to postanowienie procesowe zamykające drogę do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, a zatem nie rozstrzyga o zasadności merytorycznej żądania sformułowanego w podaniu strony.
W świetle art. 61 a § 1 Kpa, takie postanowienie organ administracji publicznej zobligowany jest wydać, gdy stwierdzi, że żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że przesłanką odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była "inna uzasadniona przyczyna" z powodu której postępowanie nie może się toczyć, a mianowicie cywilnoprawny charakter roszczenia wnioskodawców.
Zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wymaga zatem oceny czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały żądanie strony.
W literaturze przedmiotu, podobnie jak i w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w sprawach, o których mowa w art. 61 § 1 zd. 1 Kpa, a więc w których postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony, treść żądania określa strona wnosząca podanie. Sprecyzowanie żądania jest bowiem, stosownie do wymagań art. 62 § 2 Kpa, obligatoryjnym elementem podania.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest ustalenie, że pismem J. K., K.K. i K. K. wnieśli do organu I instancji o wykup nieruchomości stanowiącej działki o numerach: [...] za średnią cenę gruntu [...].
Z pisma tego, a zwłaszcza z jego ostatniego zdania wynika, że wnioskodawcy swoje roszczenie oparli o przepis art. 129 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 122 ust. 1 u.g.n. , bowiem stwierdzili: "Ponieważ na podstawie art. 122 ust. 1 zostaliśmy wywłaszczeni z działki nr [...] bez odszkodowania, to na mocy art. 129 ust. 1 u.g.n. ustalenie tego odszkodowania następuje w trybie administracyjnym".
Jak dalej wynika to z akt sprawy i zaskarżonego postanowienia, organ odpowiedział na ten wniosek pismem z dnia 25 lutego 2013 r. informując wnioskodawców, że roszczenie o wykupienie nieruchomości jest nieuzasadnione. W odpowiedzi na to pismo K. K. wniósł o wydanie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie powołując się miedzy innymi na art. 124 ust. 5 u.g.n. W tym stanie sprawy zapadło zaskarżone postanowienie.
Decyzje administracyjne, na które powołują się skarżący oraz o których jest mowa w postanowieniach organów obu instancji znajdują się w aktach administracyjnych. Lektura treści tych decyzji prowadzi do wniosku, że organy te nie popełniły błędu stwierdzając, że roszczenie skarżących nie jest roszczeniem administracyjnoprawnym i może być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Mianowicie, decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] , do której nawiązują strony w skardze polemizując ze zgodnością z prawem kolejnych wydawanych decyzji w sprawach dotyczących stanowiącej ich współwłasność działki [...], dotyczyła wniosku Spółki A. z dnia 14 lutego 2006 r. o ograniczenie sposobu korzystania z tej nieruchomości gruntowej. Decyzji tej zasadnie nie brały pod uwagę organy obu instancji w swoich postanowieniach, skoro była to decyzja odmawiająca wnioskowanego sposobu ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości.
Znaczenie dla prawnej oceny sposobu załatwienia przez organy administracyjne wniosku skarżących miała decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] zawierająca istotne dla niniejszej sprawy rozstrzygnięcie orzekające w pkt 2 na podstawie art. 124 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na wniosek Spółki A. z dnia
28 września 2006 r. które stanowiło podstawę faktyczną sformułowanej w zaskarżonym postanowieniu tezy o niedopuszczalności dochodzenia roszczenia skarżących w trybie postępowania administracyjnego.
Należy podkreślić że po pierwsze, konsekwencją zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 K.p.a.) jest to, że decyzja z dnia [...], której ostateczność nie była kwestionowana w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze, wiąże organy administracji publicznej i sąd dopóki nie zostanie wyeliminowana w jeden ze sposobów przewidzianych w art. 16 § 2 K.p.a. z obrotu prawnego, niezależnie od tego co skarżący aktualnie zarzucają tej decyzji. Oznacza to, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony ani do kontrolowania zgodności z prawem tej decyzji ani do oceny pod tym katem jej punktu 1 lub powołanych w niej podstaw prawnych.
Po drugie, decyzja ta, jak wynika to z treści jej pkt 2 i 3 oraz powołanej podstawy prawnej, nie jest decyzją polegającą na całkowitym wywłaszczeniu nieruchomości.
Uregulowane w Rozdziale 4 Działu III ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) wywłaszczenie nieruchomości reguluje kilka sposobów odjęcia lub ograniczenia prawa własności. Zgodnie z art. 112 ust. 2 wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego albo innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
Przepisy tego rozdziału ustawy (art. 112 do 127) regulujące zasady tych sposobów wywłaszczenia i przepisy Rozdziału 5 dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości (art. 128-136) oraz Rozdziału 6 (art. 136-142) traktujące o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowią kompleksowe uregulowanie instytucji prawa publicznego wywłaszczenia nieruchomości, z którą przepisy prawa publicznego wiążą skutki cywilnoprawne.
Wywłaszczenie nieruchomości rozumiane jako całkowite lub częściowe odjęcie prawa własności uregulowane jest w art. 113 do 119 ugn.
W art. 124, 125 i 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami uregulowane zostały natomiast szczególne przypadki ograniczenia wykonywania prawa własności.
Istota określonego w art. 124, ograniczenia prawa własności (użytkowania wieczystego i innych ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomości) wynika z ust. 1 tego artykułu i polega na znoszeniu przez właściciela (użytkownika wieczystego i podmioty posiadające ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości) przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości polegających na zakładaniu i przeprowadzaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także budowy oraz utrzymywania urządzeń niezbędnych do korzystania z nich.
W razie braku miedzy wnioskodawcą a właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości stosownych uregulowań umownych, właścicielowi (lub użytkownikowi wieczystemu) przysługuje katalog roszczeń określonych w art. 124 ust 4 i 5 oraz w art. 128 ust. 4 u.g.n.
Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Ten ostatni przepis stanowi, że : "Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu".
O odszkodowaniu przysługującym na podstawie art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 orzeka organ, który wydał zezwolenie na przeprowadzenie ciągów i przewodów albo budowę obiektów lub urządzeń- w tym wypadku droga sądowa jest wyłączona. W odniesieniu natomiast do szkody spowodowanej działaniem jednostki, na rzecz której wydano zezwolenie na przeprowadzenie ciągów przewodów albo budowę obiektów lub urządzeń, wykraczającym poza zakres udzielonego zezwolenia- droga sądowa nie jest wyłączona (por. post. SN z dnia 15.03.1983 r. IV CZ 15/83, OSNCP 1983, nr 19, poz. 146).
W myśl art. 124 ust. 5 u.g.n. jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.
Już z samego tylko brzmienia ostatniego zdania powyższego przepisu odsyłającego do nabycia w "drodze umowy" wynika, że chodzi o czynność cywilno-prawną, a zatem taką, której dochodzić można wyłącznie w postępowaniu sadowym a nie w postępowaniu administracyjnym.
Jak wynika to z wyżej przedstawionego stanu prawnego, stanowisko organów obu instancji wyrażone w ich postanowieniach, a stwierdzające że roszczenie o wykup nieruchomości oparte o przepis art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter cywilnoprawny , co wyklucza wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, jest zgodne z prawem.
Po trzecie, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy stawiany skargą zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznać trzeba za całkowicie chybiony.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, skoro skarżący tego nie dostrzega, że żaden z tych przepisów nie stanowi samodzielnej podstawy wywłaszczenia lub ograniczenia prawa własności.
Zgodnie z art. 122 ust. 1 ugn. przywołanym w podstawie prawnej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], zezwalającej Spółce A. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości: " W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, udziela podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności."
Mieć należy na uwadze, że ten przepis zastosował organ w decyzji z [...] , a zatem w czasie kiedy nie obowiązywał jeszcze art. 124 ust. 1 a ugn, zgodnie z którym: "W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności." Jak nie trudno jest zauważyć, art. 122 ust. 1 ugn i art. 124 ust. 1 a, tej ustawy posiadają zbliżoną treść, zasadnicza różnica jest taka, że art. 124 ust. 1 a dodany został do ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawą zmieniającą z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 206, poz. 15 70) i obowiązuje od 7 stycznia 2010 r. Tą samą ustawą zmieniającą uchylony został art. 122 ust. 3 ugn. który przewidywał, że:" Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 124 i art. 124a."
Jak z powyższego wynika, w stanie prawnym obowiązującym w dacie decyzji z dnia [...] ograniczającej prawo własności skarżących przepis art. 122 ust. 1 w związku z ust. 3 pełnił taką sama rolę jaką obecnie pełni art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli umożliwiał niezwłoczne przystąpienie do realizacji zezwolenia określonego w art. 124 ust. 1, nie stanowił natomiast żadnej podstawy wywłaszczenia nieruchomości w całości lub w części albo ograniczenia prawa własności nieruchomości , na co jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 1253/10, LEX nr 1068975) w którym stwierdził, że : "Decyzja oparta o przepis art. 122 ust. 1 lub ust. 3 u.g.n. nie ma samodzielnego bytu prawnego i zależy od istnienia wcześniejszej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości albo decyzji wydanej na podstawie art. 124 lub 124a u.g.n. (LEX nr 1068975). Dodać należy, że decyzja z [...] była poddana kontroli instancyjnej, a następnie sądowej i wyrokiem z dnia 10 lipca 2009 r. (sygn. I OSK 987/08), na który powołują się skarżący w skardze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ich skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn.akt II SA/Sz 869/07. Zarówno z wyroku WSA jak i z wyroku NSA w tej sprawie nie wynika, aby którykolwiek z tych Sądów przyjął, że decyzja wydana na podstawie art. 122 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest decyzją wywłaszczeniową rozumiana jako całkowite odjęcie prawa własności, co jak się wydaje sugerują skarżący w skardze.
Jest więc oczywiste, że decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie można traktować jako decyzji stanowiącej wywłaszczenie nieruchomości, a w konsekwencji nie można wiązać jej z roszczeniem o odszkodowanie za wywłaszczona nieruchomość w sytuacji, o której mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który odnosi się do sytuacji, w której nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości bez odszkodowania.
Z powyższych rozważań wynika, że będące podstawą wniosku roszczenie skarżących o wykupienie ich nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n. zostało prawidłowo zakwalifikowane w zaskarżonym postanowieniu , jako mające charakter cywilnoprawny. Do realizacji tego roszczenia wymagane jest zawarcie umowy, która jest czynnością prawa cywilnego, a zatem żądanie jej zawarcia nie może być załatwione decyzją administracyjną.
Sąd uznał zatem, że wydanie, z przyczyn przedmiotowych, postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. jest zgodne z prawem, ponieważ wnioskodawcy żądali załatwienia sprawy, która wymaga czynności cywilnoprawnej (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H.Beck Warszawa 2012 r., str. 298).
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i dlatego orzekł o jej oddaleniu na odstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Elżbieta Makowska /sprawozdawca/Marzena Iwankiewicz
Stefan Kłosowski /przewodniczący/
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E. B., J. K., K. K., K. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) Wojewoda po rozpoznaniu zażalenia K. K., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli nieruchomości E.B., J. K. i K. K., na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wskazanym postanowieniem Prezydent odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek K. K. z dnia [...] o wydanie decyzji w sprawie wykupu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zajętej pod budowę odcinka kolektora.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że wnioskiem J. K., K. K. ,i K. K. wystąpili o wykup nieruchomości stanowiącej działki o numerach: [...] za średnią cenę gruntu po [...].
W odpowiedzi na pismo zastępcy Prezydenta Miasta, że roszczenie dotyczące wykupu nieruchomości położonej w rejonie jest nieuzasadnione, pismem z dnia 12 marca 2013 r. K. K. zażądał wydania decyzji administracyjnej w sprawie wykupu przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykupu przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu z uwagi na treść art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) wykup nieruchomości ma charakter cywilno-prawny (w przypadku sporu rozstrzyga właściwy sąd powszechny, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego).
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyjaśnił, że jego pismo z dnia 12 marca 2013 r. nie było wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz odpowiedzią na pismo zastępcy Prezydenta Miasta [...] i zawierało prośbę o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie odmowy wykupu gruntu, aby mógł wnieść odwołanie. W aktach sprawy znajduje się jego wniosek [...] o wykup nieruchomości, w którym pisze, że na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostali wywłaszczeni z działki nr [...] bez odszkodowania i dlatego na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.n. ustalenie tego odszkodowania następuje w trybie administracyjnym.
Według wnoszących zażalenie taki sam charakter cywilnoprawny jak wykup nieruchomości ma prowadzone postępowanie administracyjne o odszkodowanie za wyrządzone szkody. Odszkodowanie za pozbawienie praw do nieruchomości i za wyrządzone szkody przysługuje na podstawie tego samego art. 128 u.g.n. Poza tym, zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez odszkodowania, co ma miejsce w niniejszej sprawie, to starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu.
Odnosząc się od powyższego zażalenia Wojewoda stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe i wyjaśnił, że przepis art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera roszczenie o wykup danej nieruchomości, przysługujące po spełnieniu przesłanek w tym przepisie wymienionych, które może być dochodzone jedynie w trybie cywilnym, co wprost wynika z jego treści.
Natomiast przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych powodów, o których mowa w art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji – ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda wskazał, że organ I pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na postanowienie Wojewody K. K. działający w imieniu własnym oraz jednocześnie jako pełnomocnik E. B., K. K. i J. K., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji skarżący zarzucili naruszenie art. 122 ust. 1 i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 61 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędne stwierdzenie, że nie mają prawa żądania wykupu nieruchomości w postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostali wywłaszczeni z działki nr [...] bez odszkodowania i dlatego ustalenie tego odszkodowania winno nastąpić w trybie administracyjnym na podstawie art. 129 ust. 1 ww. ustawy. Z przepisu powołanego artykułu 129 ust. 5 pkt 3 wynika bowiem, że starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Jednakże organ nie ustosunkował się do tego zarzutu podając jedynie, że roszczenie o wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami ma charakter cywilno-prawny. Nie wyjaśnił natomiast dlaczego, prowadzone postępowanie o odszkodowanie, nie ma charakteru cywilno-prawnego.
Zdaniem skarżących "wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n. byłby możliwy gdyby, nie było decyzji administracyjnej z dnia [...] pozbawiającej ich prawa do władania cała działką nr [...] . Z akt sprawy wynika, że Urząd Miejski uważa, iż nie jest związany swoimi decyzjami dlatego z naruszeniem art. 110 k.p.a. zmienia je bez uchylenia wydanych uprzednio decyzji w tej samej sprawie. Dlatego wydając decyzję w dniu [...] nie uchylił prawomocnej decyzji z dnia [...] wydanej w tej samej sprawie. Żeby nie było wątpliwości, że ona dalej obowiązuje, to w decyzji z dnia [...] w pkt 1 napisał, iż utrzymuje w mocy decyzję z dnia [...] i w ten sposób unieważnił decyzję z dnia [...]. Nie mniej jednak skoro Urząd Miejski nie uchyla uprzednich decyzji wydanych w tej samej sprawie, bo uważa, że każda nowa decyzja automatycznie uchyla stara decyzję, to znaczy, że obecnie obowiązuje tylko decyzja z [...], której organy administracyjne teraz nie chcą przyjąć do wiadomości. Tymczasem w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Sz 869/07 jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego , w którym na str.9 w 9 wierszu od dołu pisze, że "niniejsza sprawa oparta jest bowiem na podstawie art. 122 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami , a nie na podstawie art. 124 tej ustawy".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i powtórzył stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten prawa nie narusza.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z wniosku skarżących o wydanie decyzji w sprawie wykupu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zajętej pod budowę odcinka kolektora.
Podstawa prawna postanowienia organu I instancji wskazuje na to, że jest to postanowienie procesowe zamykające drogę do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, a zatem nie rozstrzyga o zasadności merytorycznej żądania sformułowanego w podaniu strony.
W świetle art. 61 a § 1 Kpa, takie postanowienie organ administracji publicznej zobligowany jest wydać, gdy stwierdzi, że żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że przesłanką odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była "inna uzasadniona przyczyna" z powodu której postępowanie nie może się toczyć, a mianowicie cywilnoprawny charakter roszczenia wnioskodawców.
Zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wymaga zatem oceny czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały żądanie strony.
W literaturze przedmiotu, podobnie jak i w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w sprawach, o których mowa w art. 61 § 1 zd. 1 Kpa, a więc w których postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony, treść żądania określa strona wnosząca podanie. Sprecyzowanie żądania jest bowiem, stosownie do wymagań art. 62 § 2 Kpa, obligatoryjnym elementem podania.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest ustalenie, że pismem J. K., K.K. i K. K. wnieśli do organu I instancji o wykup nieruchomości stanowiącej działki o numerach: [...] za średnią cenę gruntu [...].
Z pisma tego, a zwłaszcza z jego ostatniego zdania wynika, że wnioskodawcy swoje roszczenie oparli o przepis art. 129 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 122 ust. 1 u.g.n. , bowiem stwierdzili: "Ponieważ na podstawie art. 122 ust. 1 zostaliśmy wywłaszczeni z działki nr [...] bez odszkodowania, to na mocy art. 129 ust. 1 u.g.n. ustalenie tego odszkodowania następuje w trybie administracyjnym".
Jak dalej wynika to z akt sprawy i zaskarżonego postanowienia, organ odpowiedział na ten wniosek pismem z dnia 25 lutego 2013 r. informując wnioskodawców, że roszczenie o wykupienie nieruchomości jest nieuzasadnione. W odpowiedzi na to pismo K. K. wniósł o wydanie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie powołując się miedzy innymi na art. 124 ust. 5 u.g.n. W tym stanie sprawy zapadło zaskarżone postanowienie.
Decyzje administracyjne, na które powołują się skarżący oraz o których jest mowa w postanowieniach organów obu instancji znajdują się w aktach administracyjnych. Lektura treści tych decyzji prowadzi do wniosku, że organy te nie popełniły błędu stwierdzając, że roszczenie skarżących nie jest roszczeniem administracyjnoprawnym i może być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Mianowicie, decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] , do której nawiązują strony w skardze polemizując ze zgodnością z prawem kolejnych wydawanych decyzji w sprawach dotyczących stanowiącej ich współwłasność działki [...], dotyczyła wniosku Spółki A. z dnia 14 lutego 2006 r. o ograniczenie sposobu korzystania z tej nieruchomości gruntowej. Decyzji tej zasadnie nie brały pod uwagę organy obu instancji w swoich postanowieniach, skoro była to decyzja odmawiająca wnioskowanego sposobu ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości.
Znaczenie dla prawnej oceny sposobu załatwienia przez organy administracyjne wniosku skarżących miała decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] zawierająca istotne dla niniejszej sprawy rozstrzygnięcie orzekające w pkt 2 na podstawie art. 124 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na wniosek Spółki A. z dnia
28 września 2006 r. które stanowiło podstawę faktyczną sformułowanej w zaskarżonym postanowieniu tezy o niedopuszczalności dochodzenia roszczenia skarżących w trybie postępowania administracyjnego.
Należy podkreślić że po pierwsze, konsekwencją zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 K.p.a.) jest to, że decyzja z dnia [...], której ostateczność nie była kwestionowana w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze, wiąże organy administracji publicznej i sąd dopóki nie zostanie wyeliminowana w jeden ze sposobów przewidzianych w art. 16 § 2 K.p.a. z obrotu prawnego, niezależnie od tego co skarżący aktualnie zarzucają tej decyzji. Oznacza to, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony ani do kontrolowania zgodności z prawem tej decyzji ani do oceny pod tym katem jej punktu 1 lub powołanych w niej podstaw prawnych.
Po drugie, decyzja ta, jak wynika to z treści jej pkt 2 i 3 oraz powołanej podstawy prawnej, nie jest decyzją polegającą na całkowitym wywłaszczeniu nieruchomości.
Uregulowane w Rozdziale 4 Działu III ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) wywłaszczenie nieruchomości reguluje kilka sposobów odjęcia lub ograniczenia prawa własności. Zgodnie z art. 112 ust. 2 wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego albo innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
Przepisy tego rozdziału ustawy (art. 112 do 127) regulujące zasady tych sposobów wywłaszczenia i przepisy Rozdziału 5 dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości (art. 128-136) oraz Rozdziału 6 (art. 136-142) traktujące o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowią kompleksowe uregulowanie instytucji prawa publicznego wywłaszczenia nieruchomości, z którą przepisy prawa publicznego wiążą skutki cywilnoprawne.
Wywłaszczenie nieruchomości rozumiane jako całkowite lub częściowe odjęcie prawa własności uregulowane jest w art. 113 do 119 ugn.
W art. 124, 125 i 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami uregulowane zostały natomiast szczególne przypadki ograniczenia wykonywania prawa własności.
Istota określonego w art. 124, ograniczenia prawa własności (użytkowania wieczystego i innych ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomości) wynika z ust. 1 tego artykułu i polega na znoszeniu przez właściciela (użytkownika wieczystego i podmioty posiadające ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości) przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości polegających na zakładaniu i przeprowadzaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także budowy oraz utrzymywania urządzeń niezbędnych do korzystania z nich.
W razie braku miedzy wnioskodawcą a właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości stosownych uregulowań umownych, właścicielowi (lub użytkownikowi wieczystemu) przysługuje katalog roszczeń określonych w art. 124 ust 4 i 5 oraz w art. 128 ust. 4 u.g.n.
Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Ten ostatni przepis stanowi, że : "Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu".
O odszkodowaniu przysługującym na podstawie art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 orzeka organ, który wydał zezwolenie na przeprowadzenie ciągów i przewodów albo budowę obiektów lub urządzeń- w tym wypadku droga sądowa jest wyłączona. W odniesieniu natomiast do szkody spowodowanej działaniem jednostki, na rzecz której wydano zezwolenie na przeprowadzenie ciągów przewodów albo budowę obiektów lub urządzeń, wykraczającym poza zakres udzielonego zezwolenia- droga sądowa nie jest wyłączona (por. post. SN z dnia 15.03.1983 r. IV CZ 15/83, OSNCP 1983, nr 19, poz. 146).
W myśl art. 124 ust. 5 u.g.n. jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.
Już z samego tylko brzmienia ostatniego zdania powyższego przepisu odsyłającego do nabycia w "drodze umowy" wynika, że chodzi o czynność cywilno-prawną, a zatem taką, której dochodzić można wyłącznie w postępowaniu sadowym a nie w postępowaniu administracyjnym.
Jak wynika to z wyżej przedstawionego stanu prawnego, stanowisko organów obu instancji wyrażone w ich postanowieniach, a stwierdzające że roszczenie o wykup nieruchomości oparte o przepis art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter cywilnoprawny , co wyklucza wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, jest zgodne z prawem.
Po trzecie, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy stawiany skargą zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznać trzeba za całkowicie chybiony.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, skoro skarżący tego nie dostrzega, że żaden z tych przepisów nie stanowi samodzielnej podstawy wywłaszczenia lub ograniczenia prawa własności.
Zgodnie z art. 122 ust. 1 ugn. przywołanym w podstawie prawnej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], zezwalającej Spółce A. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości: " W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, udziela podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności."
Mieć należy na uwadze, że ten przepis zastosował organ w decyzji z [...] , a zatem w czasie kiedy nie obowiązywał jeszcze art. 124 ust. 1 a ugn, zgodnie z którym: "W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności." Jak nie trudno jest zauważyć, art. 122 ust. 1 ugn i art. 124 ust. 1 a, tej ustawy posiadają zbliżoną treść, zasadnicza różnica jest taka, że art. 124 ust. 1 a dodany został do ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawą zmieniającą z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 206, poz. 15 70) i obowiązuje od 7 stycznia 2010 r. Tą samą ustawą zmieniającą uchylony został art. 122 ust. 3 ugn. który przewidywał, że:" Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 124 i art. 124a."
Jak z powyższego wynika, w stanie prawnym obowiązującym w dacie decyzji z dnia [...] ograniczającej prawo własności skarżących przepis art. 122 ust. 1 w związku z ust. 3 pełnił taką sama rolę jaką obecnie pełni art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli umożliwiał niezwłoczne przystąpienie do realizacji zezwolenia określonego w art. 124 ust. 1, nie stanowił natomiast żadnej podstawy wywłaszczenia nieruchomości w całości lub w części albo ograniczenia prawa własności nieruchomości , na co jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 1253/10, LEX nr 1068975) w którym stwierdził, że : "Decyzja oparta o przepis art. 122 ust. 1 lub ust. 3 u.g.n. nie ma samodzielnego bytu prawnego i zależy od istnienia wcześniejszej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości albo decyzji wydanej na podstawie art. 124 lub 124a u.g.n. (LEX nr 1068975). Dodać należy, że decyzja z [...] była poddana kontroli instancyjnej, a następnie sądowej i wyrokiem z dnia 10 lipca 2009 r. (sygn. I OSK 987/08), na który powołują się skarżący w skardze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ich skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn.akt II SA/Sz 869/07. Zarówno z wyroku WSA jak i z wyroku NSA w tej sprawie nie wynika, aby którykolwiek z tych Sądów przyjął, że decyzja wydana na podstawie art. 122 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest decyzją wywłaszczeniową rozumiana jako całkowite odjęcie prawa własności, co jak się wydaje sugerują skarżący w skardze.
Jest więc oczywiste, że decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie można traktować jako decyzji stanowiącej wywłaszczenie nieruchomości, a w konsekwencji nie można wiązać jej z roszczeniem o odszkodowanie za wywłaszczona nieruchomość w sytuacji, o której mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który odnosi się do sytuacji, w której nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości bez odszkodowania.
Z powyższych rozważań wynika, że będące podstawą wniosku roszczenie skarżących o wykupienie ich nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n. zostało prawidłowo zakwalifikowane w zaskarżonym postanowieniu , jako mające charakter cywilnoprawny. Do realizacji tego roszczenia wymagane jest zawarcie umowy, która jest czynnością prawa cywilnego, a zatem żądanie jej zawarcia nie może być załatwione decyzją administracyjną.
Sąd uznał zatem, że wydanie, z przyczyn przedmiotowych, postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. jest zgodne z prawem, ponieważ wnioskodawcy żądali załatwienia sprawy, która wymaga czynności cywilnoprawnej (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H.Beck Warszawa 2012 r., str. 298).
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i dlatego orzekł o jej oddaleniu na odstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.