III SA/Po 1275/13

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję tego organu z dnia [...], Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty R. orzekającej o zatrzymaniu J.N. prawa jazdy kategorii B do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji.

W motywach decyzji SKO wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta R. orzekł o zatrzymaniu J. N. prawa jazdy kat. B o nr [...] serii [...], wydanego w dniu 5 października 2010r. do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji. Decyzja ta wydana została na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. o skierowanie J. N. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, uzasadnionego faktem wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego. J. N. przypisano 27 punktów karnych, naliczonych w ciągu roku.

Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. wynikało, że J. N. dopuścił się następujących naruszeń przepisów ruchu drogowego:

- 24.05.2012r. nie zastosował się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła" oraz przekroczył prędkość powyżej 50 km/h, za co nalicza się 10 + 5 = 15 punktów,

- 05.06.2012r. przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h, za co przypisano - 6 punktów,

- 13.07.2012r. przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h, za co przypisano - 6 punktów.

Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty R. z dnia [...] J. N. zarzucił, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem art. 77§ 1 K.p.a. poprzez nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, co spowodowało

"błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że w okresie od [...] do [...] dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego, w wyniku którego przyznano mu łącznie 27 punktów karnych, podczas gdy w istocie w przedmiotowym okresie przyjął on mandaty karne na łączną liczbę 22 punktów karnych,".

J. N. podniósł też zarzut rażącego naruszenia art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. z 2005 r. Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, ze przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest uzyskanie przez kierującego pojazdem liczby 22 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, podczas gdy zgodnie z tym przepisem decyzję taką może wydać starosta po przekroczeniu przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych.

Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że J. N. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w R. ze skargą, w której wyraził wątpliwości co do prawidłowości wyliczonej liczby punktów karnych, nałożonych mandatem karnym w dniu [...] za popełnione dwa wykroczenia w ruchu drogowym, polegające na:

1/ przekroczeniu dozwolonej prędkości jazdy o 84 km/h w miejscu gdzie obowiązuje dopuszczalna prędkość jazdy do 70 km/h i

2/ nie zastosowaniu się do znaku poziomego linia podwójna ciągła podczas wyprzedzania innego pojazdu.

Przeprowadzone przez Komendanta Powiatowego Policji w R. postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia, że kontrolujący policjant omyłkowo, w niezawiniony sposób, wpisał na druku mandatu za dwa wykroczenia tj. z art. 92a i 92 kodeksu wykroczeń 10 punktów zamiast prawidłowej ilości 15 punktów - 10 punktów za przekroczenie prędkości i 5 punktów za nie zastosowanie się do znaku poziomego - linia podwójna ciągła - podczas wyprzedzania innego pojazdu. Za wykroczenia te policjant przeprowadzający czynności nałożył na sprawcę mandat karny w kwocie 500 zł. Jak wynika z materiału dowodowego na miejscu kontroli J. N. nie wniósł żadnych uwag zarówno do kwoty mandatu jak i ilości przyznanych mu punktów karnych w liczbie 15, o których został poinformowany ustnie przez funkcjonariusza prowadzącego czynności.

Fakt, że Komendant Wojewódzki Policji w P. w dniu [...] złożył wniosek, o którym mowa w art. 114 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania) oznacza, w ocenie SKO, że J. N. przyznano punkty na podstawie wpisów ostatecznych. Wobec tego zaś, że J.N. przekroczył 24 punkty to, obowiązkiem Starosty R. było wydanie decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy.

Kolegium wyjaśniło nadto, że starosta nie bada i nie weryfikuje stanowiska organów Policji, o konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji osób posiadających uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowanych na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów, przypisanych na podstawie prowadzonej przez policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Dokumenty sporządzone przez Policję, w tym wniosek o sprawdzenie kwalifikacji, są dokumentami obarczonymi domniemaniem prawdziwości. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W przedmiotowej sprawie mandatem karnym z dnia 24 maja 2012 r. stwierdzono, że J. N. dopuścił się wykroczeń z art. 92a i 92 kodeksu wykroczeń poprzez przekroczenie dozwolonej prędkości jazdy o 84 km/h i nie zastosowanie się do znaku poziomego linia podwójna ciągła podczas wyprzedzania innego pojazdu. Faktu popełnienia tych naruszeń przepisów ruchu drogowego kierowca ten nie zakwestionował. Omyłkowe i niezawinione wpisanie przez policjanta na druku mandatu zaniżonej liczby punktów karnych, w ocenie SKO, nie może zwalniać kierowcy z odpowiedzialności za popełnione wykroczenia.

Kolegium nie dopatrzyło się zatem rażącego naruszenia prawa w decyzji Starosty R. orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji. W szczególności nie stwierdziło rażącego naruszenia przepisów art. 77 § 1 Kpa oraz art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu J. N. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty R. z dnia [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

a) rażące naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez przyjęcie przez SKO w Lesznie, że Starosta R. nie miał obowiązku badania stanu faktycznego sprawy i przeprowadzania w tym zakresie postępowania dowodowego co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że skarżący w okresie od [...] do [...] dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego, za co przypisano mu 27 punktów karnych, podczas gdy w tym okresie przyjął mandaty na łączną liczbę 22 punktów karnych.

b) rażące naruszenie § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25.04.2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. z 2012r., poz. 488 ze zm.) polegające na przyjęciu przez SKO w Lesznie, że prawomocny mandat karny stanowi jedynie podstawę wpisania do ewidencji czynu popełnionego przez kierowcę, a nie kary nałożonej na niego za ten czyn, podczas gdy zgodnie z tym przepisem podstawą nałożenia na kierującego punktów karnych, a także ich późniejszego wpisu do ewidencji jest prawomocny mandat karny. Zdaniem skarżącego, doprowadziło to do naruszenia prawa skarżącego do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego i prawa do sądu.

c) rażące naruszenie art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. z 2005 r. Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest uzyskanie przez kierującego pojazdem 22 punktów karnych, podczas gdy zgodnie z tymi przepisami starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy po przekroczeniu 24 punktów karnych.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, ze wystawione mandaty opiewały na łączną sumę 22 punktów karnych. Skarżący zakwestionował też ustalenie, że funkcjonariusz Policji poinformował go o nałożeniu innej niż w wypisanym mandacie liczbie punktów karnych. Stwierdził nadto, że informacja taka byłaby w sprawie bez znaczenia bowiem podstawą wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest wyłącznie mandat karny a nie ustna informacja funkcjonariusza.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżący upatruje rażącego naruszenia prawa zarówno w zaskarżonej decyzji jak i decyzji Starosty R., z dnia [...], orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu wykazania się, przez skarżącego J. N., posiadaniem kwalifikacji, z tym, że wnosi o uchylenie decyzji SKO ale domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty R.

Stanowiąca przedmiot postępowania, decyzja Starosty R., wydana została z powołaniem się na art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. z 2005 r. Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.) stanowiący, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cyt. Ustawy Prawo o ruchu drogowym t.j. na podstawie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Policję.

Z niespornych ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżący J.N. w dniu [...] przyjął mandat karny w wysokości [...] zł za popełnione wykroczenia polegające na przekroczeniu dozwolonej prędkości o 84 km/h ( art. 92a kodeksu wykroczeń) oraz na przekroczeniu linii podwójnej ciągłej (art. 92 kodeksu wykroczeń). Z mandatu tego wynika, że za powyższe wykroczenia przypisano skarżącemu 10 punktów karnych. Niesporne jest też, że na skarżącego jeszcze dwukrotnie w 2012 r. nałożono mandaty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przypisując mu dwa razy po 6 punktów karnych.

Zgodnie z Załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (obowiązującym do 8.06.2012 r. - Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) zawierającym Wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczbę punktów odpowiadających tym naruszeniom, za czyn polegający na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h przypisuje się kierowcy 10 punktów. Za czyn polegający na niezastosowaniu się do znaku B-25 lub B-26 "zakaz wyprzedzania" przypisuje się kierowcy 5 punktów karnych.

Z powyższego wynika jednoznacznie, że wykroczenia, opisane w mandacie karnym z dnia [...], uzasadniały przypisanie skarżącemu 15 punktów karnych. Zasadne jest więc stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wpisana w mandacie suma 10 punktów karnych była wynikiem oczywistej omyłki popełnionej przez funkcjonariusza wypisującego mandat.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżący podjął próbę skorygowania zapisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w której przypisano mu 15 punktów karnych ale nie doprowadził do zmiany tego zapisu.

Zgodnie z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym, (obowiązującym w dacie wydania decyzji Starosty R.), rzeczą tego organu, przed wydaniem decyzji było jedynie ustalenie faktu przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W prowadzonym na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27.07.2012 r. postępowaniu przed Starostą R., zagadnienie ilości punktów zgromadzonych przez kierowcę nie podlegało badaniu, gdyż jest ono pozostawione organom prowadzącym ewidencję, a więc Policji. Fakty związane z tą ewidencją strona mogła kwestionować w postępowaniu przed tym organem (co też uczyniła) natomiast Starosta R był związany danymi wynikającymi z ewidencji i był zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie obowiązującego wówczas art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, skoro z ewidencji wynikało, że skarżący w 2012r. przekroczył sumę 24 punktów karnych ( przypisano mu bowiem 27 punktów).

W świetle powyższego brak jakichkolwiek podstaw do uznania za zasadne zarzutów wyrażonych w skardze. Wbrew stanowisku skarżącego Starosta R. nie był zobowiązany, ani też uprawniony, do przeprowadzania postępowania dowodowego co do trafności zapisów zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zapisy powyższej ewidencji, które były podstawą wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowaniu skarżącego na badania kontrolne również nie nasuwają na tyle uzasadnionych wątpliwości, by mogły prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji opartej na tych zapisach. Skarżący nie kwestionuje bowiem faktu popełnienia wykroczeń opisanych w kwestionowanym mandacie karnym a ilość przypisanych mu punktów karnych wynika z wymienionych wyżej przepisów..

Zgodnie z wykładnią art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności (por. wyrok NSA w sprawie III SA/565/95).

W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania jedyną wadliwą czynnością był zapis funkcjonariusza Policji dotyczący liczby punktów karnych, przypisanych skarżącemu za popełnione wykroczenia w ruchu drogowym, zawarty we wręczonym kierowcy mandacie karnym. Dopuszczenia się opisanych w tym mandacie wykroczeń skarżący nie zakwestionował na żadnym etapie postępowania. Wyliczona w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ilość punktów karnych za popełnione wykroczenia odpowiada ilości punktów przypisywanych za powyższe wykroczenia na podstawie wyżej przytoczonych przepisów. Oceniając więc decyzję Starosty R. z punktu widzenia jej skutków brak podstaw do stwierdzenia, że wywołała ona skutki nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności a więc, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zawarty w mandacie karnym, wadliwy zapis dotyczący ilości punktów karnych nie miał jednak charakteru samoistnego bowiem był powiązany z opisanymi w nim naruszeniami przepisów ruchu drogowego. Zestawienie danych dotyczących opisanych w mandacie wykroczeń z wpisaną ilością punktów bezspornie wskazuje na popełnienie oczywistej omyłki polegającej na niedopisaniu 5 punktów. Zmiana tego zapisu w ewidencji kierowców i przypisanie skarżącemu właściwej ilości punktów karnych leżało poza sferą kompetencji Starosty R. Opisana decyzja tego organu nie nakładała na skarżącego nieuzasadnionego czy pozbawionego podstaw prawnych obowiązku czy ograniczenia. Wykorzystanie zaś błędu funkcjonariusza Policji, popełnionego przy wypisywaniu mandatu karnego i doprowadzenie do przypisania skarżącemu mniejszej o popełniony błąd ilości punktów, nie może być przesłanką do wyeliminowania decyzji Starosty R. Taki stan rzeczy nie uzasadnia bowiem stanowiska, że decyzja ta, związana danymi zawartymi w ewidencji kierowców, rażąco narusza prawo.

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że skarga, pozbawiona uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia, podlegała oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)