VI SA/Wa 1827/13

Uzasadnienie

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej organ, UP RP) decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2, art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., cytowanej dalej jako "p.w.p."), po rozpoznaniu wniosku spółki "A." Sp. j. z siedzibą w C. (dalej wnioskodawca, uczestnik) o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] pt. "Uszczelka szyby" udzielonego na rzecz A. S.A. z siedzibą w B. oraz P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej skarżące, Spółki), unieważnił prawo ochronne na ww. wzór użytkowy oraz przyznał solidarnie uczestnikowi od ww. Spółek kwotę w wysokości 3.656 złotych zwrotu kosztów postępowania.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Z. S.A. z siedzibą w B. uzyskały prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Uszczelka szyby" (ogłoszenie w [...] w dniu [...].08.2007 r.). Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. wspomniana spółka poinformowała organ, że w dniu [...] grudnia 2006 r. Sąd Rejonowy w B. zarejestrował połączenie Z. z A. Sp. z o.o. Wyjaśniła w związku z tym, że podmiotem uprawnionym do wniesienia opłaty i ubiegania się o uzyskanie ww. wzoru użytkowego jest A. S.A. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. dokonał zmiany w zakresie nazwy uprawnionego do spornego wzoru, wpisując A. S.A. z siedzibą w B. i ogłaszając tę zmianę w Wiadomościach UP RP.

W dniu [...] maja 2010 r. do UP RP wpłynął wniosek uczestnika o unieważnienie prawa ochronnego na ww. wzór użytkowy. Wnioskodawca uzasadniał swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Uszczelka szyby" powołując się na okoliczność, że w dniu [...] marca 2010 r. do Sądu Okręgowego w K. wpłynął pozew o zakazanie czynów nieuczciwej konkurencji oraz zakazanie naruszania praw ochronnych na wzory użytkowe z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, w którym A. S.A. powołała się między innymi na swoje prawo ochronne na wzór użytkowy [...].

Wnioskodawca stwierdził, że wskazany wzór użytkowy nie spełnia ustawowego warunku do uzyskania prawa ochronnego, gdyż nie jest nowy. Jak podał, znane są rozwiązania uszczelek niemieckiej firmy H., która w 1994 r. weszła na polski rynek ze swoimi produktami. Jako dowód załączył kopie faksu dwóch stron katalogu, tj. strony tytułowej z nazwą S. 62 i S. 72 w tytule i cyfrą 1994 w lewym dolnym rogu strony oraz strony o tytule S. 62,72 z tabelą profili między innymi uszczelki o symbolu [...], co do których stwierdził, że są takie same jak uszczelki we wzorze użytkowym [...]. Ponadto podał, że niemiecka firma S. w swoim katalogu z lipca 1997 r. pod numerem [...] S. 65 dwuskrzydłowych drzwi z funkcją antypanikową pokazała takie same uszczelki jak w ww. wzorze i dołączył kopię faksu jednej strony katalogu z rysunkami przekrojów poprzecznych "2 skrzydłowych drzwi z funkcją antypanik. otwierane na zewnątrz", a w tabeli powołany numer opisany jest jako "uszczelka przyszybowa".

Wnioskodawca zwrócił uwagę na znane ze stanu techniki rozwiązania takich samych uszczelek: jako nr 1 patent europejski "[...], data pierwszeństwa [...] marca 2004 roku (załącznik nr 4, Fig. 1. uszczelka pod wskaźnikiem 8) i jako nr 2 patent niemiecki "[...], data zgłoszenia [...] grudnia 2001 roku (załącznik nr 5, Fig.1., uszczelka - po lewej stronie strzałki wskaźnika 1), stwierdził, że wszystkie uszczelki przedstawione w wyżej wymienionym opisie patentowym i wzorze użytkowym są takie same jak uszczelka zastrzeżona prawem ochronnym [...] oraz zacytował zastrzeżenie niezależne spornego wzoru. W podsumowaniu swojego stanowiska wnioskodawca ponownie stwierdził, że wnosi o unieważnienie wzoru użytkowego [...], gdyż nie jest on nowy w rozumieniu art. 25 i art. 100 ust 1 oraz art. 94 p.w.p.

Spółka A. w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o zmianę wpisu w rejestrze ww. wzoru w związku z zawarciem umowy o przeniesieniu udziału w prawie ochronnym na ten wzór, poprzez dodanie jako drugiego współuprawnionego – P. " Sp. z o.o. z siedzibą w B..

W odpowiedzi na wniosek o unieważnienie, spółka A. wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania podnosząc, że Urząd Patentowy uznaje wynalazek za nienowy, jeżeli może zgłaszającemu wskazać dokument lub inny dowód braku nowości, przy czym w trakcie procedury zgłoszeniowej ww. wzoru użytkowego organ nie wskazał żadnego dokumentu, świadczącego o braku nowości. Jej zdaniem, wnioskodawca nie przeprowadził wystarczającego dowodu o identyczności porównywanych uszczelek a przywołując załączniki nr 4 i nr 5 w języku niemieckim, naruszył przepis art. 27 Konstytucji RP.

UP RP decyzją z dnia [...] października 2010 r. postanowił w rejestrze praw ochronnych pod numerem [...] w rubryce A, wykreślić wpis o brzmieniu "A. S.A., B., Polska [...]", dokonać wpisu o brzmieniu: "A. S.A., .B., Polska [...]"; P. Sp. z o.o., B., Polska [...]".

Spółka A. w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. uzupełniła dotychczasową argumentację. Co do interesu prawnego podniosła, że w jej ocenie treść wniosku nie daje podstaw, aby uznać, iż wnioskodawca wykazał istnienie po swojej stronie interesu prawnego w unieważnieniu spornego prawa, gdyż przytoczenie okoliczności faktycznych bez jednoznacznego wskazania "normy prawa materialnego" nie jest wystarczające do uznania interesu prawnego. W odniesieniu do załączników od nr 1 do nr 5 Spółka wniosła o ich pominięcie, gdyż są kopiami bez uwierzytelnionego odpisu. Zakwestionowała również załączniki nr 1, 2, 3 jako nieopatrzone datą. W ocenie Spółki, wnioskodawca nie wykazał, że przeciwstawione materiały są identyczne ze spornym wzorem. Nadto Spółka podniosła kwestię, czy udostępnienie nastąpiło w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego zastosowania, a ujawnienie nastąpiło "w sposób jasny i bezpośredni".

Na rozprawie przed UP RP w dniu [...] marca 2011 r. wnioskodawca odniósł się do zarzutów uprawnionej Spółki podanych w jej piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. oraz wyjaśnił, że podstawami prawnymi jego wniosku są przepisy art. 89 ust. 1, art. 94 ust. 1 w związku z art. 25 p.w.p.

Uprawniona Spółka w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. wskazała między innymi, że na złożonych podczas rozprawy kopiach przedstawiono "zdeformowane i zniekształcone obiekty, które nie mogą być uznane za uszczelki" i nie pozwalają na dokonanie porównania poszczególnych cech technicznych spornej uszczelki.

Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. swój interes prawny uzasadnił tym, że sporne prawo ochronne [...] ogranicza zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania różnorodnych elementów aluminiowej stolarki okienno-drzwiowej, konkurencyjnej w stosunku do uprawnionego (A. S.A.) ze względu na obrót uszczelkami o podobnych rozwiązaniach konstrukcyjnych.

Na rozprawie przed UP RP w dniu [...] maja 2011 r. strony podtrzymały swoje stanowiska, argumenty i twierdzenia. Podczas kolejnej rozprawy w dniu [...] sierpnia 2011 r. współuprawniony – P. Sp. z o.o. w ramach wniosków formalnych złożył wniosek o odroczenie rozprawy, z uwagi na brak przesłania mu zarówno odpisu wniosku o unieważnienie, jak i pism procesowych złożonych w niniejszej sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2012 r. współuprawniony - Spółka A. złożył wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa., wskazując na postępowanie prowadzone w sprawie popełnienia czynów nieuczciwej konkurencji oraz zakazanie naruszania praw ochronnych na wzory użytkowe w tym wzoru użytkowego oznaczonego numerem [...]. Wnioskodawca nie zgodził się z ww. wnioskiem. UP RP postanowieniem wspomniany wniosek oddalił.

W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], UP RP podał w szczególności, że w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności, wykazał on swój interes prawny. Organ stwierdził, że wnioskodawca jest producentem podobnych do rozpatrywanego wzoru uszczelek i jest konkurentem uprawnionego na rynku, posiada więc, w ocenie UP RP, w oparciu o przepisy art. 89 ust. 1 w związku z art. 100 p.w.p. oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa na sporny wzór użytkowy, uprawdopodobniony okolicznościami, że wzór ten nie spełnia ustawowych wymogów koniecznych do uzyskania praw ochronnych.

Urząd wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę wydawnictwa katalogowe nie posiadają daty pewnej w związku z czym nie mogą być brane pod uwagę w niniejszej sprawie.

Zdaniem UP RP, nie zostały podważone przez uprawnionego pierwszeństwa przeciwstawionych zgłoszeń patentowych, tj. dzień [...] sierpnia 1992 r. dla [...] oraz dzień [...] maja 1993 r. dla [...], wskazanych jako ujawniające wszystkie cechy przedstawione w zakresie ochrony. Przez szczegółowe wskazanie i oznaczenie ujednolicone z oznaczeniem przyjętym dla cech wzoru poszczególnych cech technicznych wyróżniających, wskazanych w zakresie ochrony, wnioskodawca, w ocenie organu, wykazał w sposób jasny i bezpośredni, że przedłożony dowód ze zgłoszenia patentowego [...] świadczy o braku nowości rozwiązania zastosowanego w uszczelce uprawnionego. Organ podzielił w tym miejscu pogląd uprawnionego zawarty w jego piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., że w myśl art. 96 p.w.p. zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego. Przepis ten ma znaczenie fundamentalne dla niniejszej sprawy, bowiem do unieważnienia prawa ochronnego z powodu braku nowości może dojść w sytuacji, gdy dowód braku jego nowości wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania we wszystkich jego cechach, a zwłaszcza jego cechach znamiennych oraz to te zastrzeżenia, a nie ogólna postać (wygląd) danego przedmiotu determinują zakres ochrony.

Jak podał organ, brak nowych cech w zakresie ochrony spornego wzoru użytkowego jest uzasadnieniem przychylenia się do wniosku o unieważnienie tego wzoru, a nie oceniany jest zakres ochrony dokumentu przeciwstawionego, według zastrzeżeń patentowych niemieckiego zgłoszenia nr [...]. Choć z treści wskazanych przez uprawnionego tylko dwóch wybranych zastrzeżeń nr 1 i 2 nie wynikają cechy kształtu przekroju uszczelki, to ujawniony na rysunku przekrój i wspomniane w zastrzeżeniu nr 6 cechy tego kształtu wskazują, że uszczelki o takim kształcie były znane w dacie zgłoszenia przeciwstawionego opisu patentowego.

UP RP wyraził pogląd, zgodnie z którym prawidłowo jest przeprowadzony dowód, gdy porównywane są kolejno przeciwstawienia, a każde niezależnie wykazuje, że zostały w nim ujawnione wszystkie cechy zastrzegane w spornym wzorze użytkowym. Zdaniem organu, w taki sposób wnioskodawca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. przeprowadził analizę rozwiązań, wskazując na rysunkach odpowiadające sobie cechy podane w zakresie ochrony, dla ułatwienia przenosząc oznaczenia stosowane we wzorze użytkowym [...] na rysunek skopiowany z przeciwstawianego zgłoszenia. Wykazano przez to, co podkreślił organ, że wskazane cechy są identyczne, a także identyczne są zależności między cechami. Zatem, jak podał UP RP, uszczelka przedstawiona w niemieckim zgłoszeniu patentowym [...] zwłaszcza na fig. 1 i 3 rysunku spełnia w całości zakres ochrony spornego wzoru, tj. wszystkie cechy znamienne, jak i zależności między nimi podane w zakresie ochrony podanego w obu zastrzeżeniach ochronnych nr 1 i 2 wzoru użytkowego nr [...]. W związku z powyższym organ przyjął, że rozwiązanie spornego wzoru użytkowego nr [...] nie spełnia kryterium nowości wymaganego od chronionego rozwiązania, gdyż nie jest nowe w myśl art. 94 p.w.p.

W skargach (pisma z dnia [...] maja 2013 r.) na powyższą decyzję UP RP z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżące Spółki zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.

Odnośnie do zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżące Spółki wskazały na:

a) naruszenie art. 107 § 1 Kpa. w związku z art. 256 p.w.p., polegające na błędnym przytoczeniu jako podstaw prawnych art. 246 p.w.p. i 247 ust. 2 p.w.p. (postępowanie na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny);

b) naruszenie art. 77 § 1 Kpa. w związku z art. 256 p.w.p., polegające na braku wyczerpującego i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie braku nowości wzoru użytkowego [...];

c) naruszenie art. 7 Kpa. w związku z art. 256 p.w.p., polegające na braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności braku przeprowadzenia wnikliwej analizy rozwiązań wskazanych w opisach patentowych [...] oraz [...] w odniesieniu do rozwiązania chronionego zastrzeżeniami ochronnymi wzoru użytkowego [...];

d)