I OSK 1450/12
Wyrok
Naczelny Sąd Administracyjny
2013-11-27Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz
Marek Stojanowski /przewodniczący/Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 576/11 w sprawie ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność Starosty Bialskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 21 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 576/11 oddalił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz ewidencji gruntów i budynków.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Skarżąca spółka zwróciła się do Starosty B. o nieodpłatne udostępnienie danych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, stanowiących mapy oraz rejestry, które wykorzystane miały być przez Spółkę do wykonania uproszczonego planu urządzenia lasu i sporządzenia inwentaryzacji stanu lasów na podstawie umowy zawartej pomiędzy spółką a Powiatem B. Wniosek został oparty o przepisy art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) w związku z art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Zdaniem spółki, z przytoczonych przepisów wynika, iż Starosta B. powinien udostępnić dane zawarte w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nieodpłatnie, ponieważ spółka wykonuje zadanie publiczne polegające na sporządzeniu uproszczonych planów urządzenia lasu i inwentaryzacji stanu lasów położonych na terenie gmin S. i J. P .
W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta B. poinformował spółkę, że dane wskazane we wniosku spółki udostępniane są odpłatnie i wskazał podstawę prawną pobierania opłat.
Spółka poinformowała Starostę B., iż podtrzymuje wniosek i aby nie wstrzymywać prac wnosi o odpłatne udostępnienie danych geodezyjnych, zastrzegając, iż będzie dochodzić zwrotu bezpodstawnie pobranych opłat.
Starosta B. poinformował spółkę, że wniosek o nieodpłatne udostępnienie danych w trybie art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne nie może być uwzględniony, ponieważ przepis ten dotyczy podmiotów realizujących zadania publiczne, natomiast sporządzenie przez spółkę uproszczonych planów urządzania lasu realizowane jest na podstawie umowy zawartej ze Starostą B. w trybie postępowania o zamówienia publiczne. Ponadto Starosta poinformował spółkę, że żądane materiały mogą być wydane po uprzednim zgłoszeniu roboty geodezyjnej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Spółka wezwała Starostę B. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie nieodpłatnego udostępnienia spółce korzystania z danych (map i rejestrów) zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, jak również do stwierdzenia bezskuteczności uzależnienia wydania spółce danych geodezyjnych od uprzedniego zgłoszenia prac geodezyjnych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Spółka oparła swoje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na tej samej podstawie prawnej, którą podniosła we wniosku.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Starosta B. podtrzymał swoje stanowisko co do odpłatności za udostępnienie danych oraz wymogu dokonania uprzedniego zgłoszenia pracy geodezyjnej.
Wobec powyższego spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na czynność Starosty B. polegającą na objęciu odpłatnością żądanych przez spółkę danych z powiatowego rejestru geodezyjnego i kartograficznego oraz uzależnieniu udostępnienia danych od uprzedniego zgłoszenia robót geodezyjnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ administracji publicznej przepisu art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 13 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837). Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności uznania, iż dane geodezyjne mają być udostępnione skarżącej za opłatą, jak również stwierdzenie bezskuteczności uznania, iż wydanie danych geodezyjnych skarżącej powinno być poprzedzone zgłoszeniem prac geodezyjnych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Przesyłając skargę sądowi Starosta B. wyjaśnił, że żądane dane zostały udostępnione spółce w dniu [...] października 2011 r. bez uprzedniego zgłoszenia przez spółkę pracy geodezyjnej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W odpowiedzi na skargę Starosta B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko co do braku podstaw do nieodpłatnego udostępnienia danych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd wskazał, że zasadą jest odpłatność za udostępnianie danych, natomiast spółka powołuje się na jeden z wyjątków od tej zasady, przewidziany w art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Warunek nieodpłatnego dostępu do danych rejestrowych stanowi realizacja zadań publicznych, niezależnie od publicznego czy niepublicznego charakteru podmiotu realizującego takie zadanie. Zadania publiczne muszą być przy tym powierzone wymienionym podmiotom w określony sposób, a mianowicie na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji. W ocenie sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodzi przypadek wykonywania zadania publicznego na podstawie bezpośredniego upoważnienia ustawowego. W ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżącej, nie ma również w sprawie miejsca sytuacja powierzenia lub zlecenia zadania publicznego przez podmiot publiczny w formie porozumienia czy umowy administracyjnej. Nie zachodzą również podstawy do przyjęcia umownego powierzenia realizacji zadania publicznego skarżącej spółce. Interpretacja przepisu art. 15 ustawy o informatyzacji i użytych w nim pojęć, w szczególności pojęcia "zlecenia zadania publicznego" nie może być bowiem dokonywana w oderwaniu od innych przepisów normujących administrację publiczną, ale musi uwzględniać całość systemu działania administracji. Organy w toku wykonywania zadań publicznych mogą posługiwać się innymi podmiotami. W rozumieniu art. 15 ustawy o informatyzacji chodzi o zlecanie zadań z zakresu administracji na gruncie prawa administracyjnego, a nie o umowy prawa cywilnego dotyczące wykonywania działań, do których organy administracji mogą zatrudnić inne podmioty. Powierzenie zadania publicznego musi być wyraźne, nie może być domniemane i musi dotyczyć zadania, które organ może przenieść, mając w tym zakresie kompetencję przewidzianą w przepisach ustawowych. Natomiast wykonywanie na podstawie umowy cywilnoprawnej czynności, które nawet wiążą się z zadaniem publicznym, nie przenosi samo przez się tego zadania i nie czyni podmiotu wykonującego takie czynności podmiotem realizującym zdanie publiczne. Sąd wskazał na art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 21 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.). Do sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu jako dokumentu wiążącego, o opisanym znaczeniu, niezbędne jest podjęcie szeregu czynności, które obejmują także tryb ogłoszenia (wyłożenia projektu do publicznego wglądu), zgłaszania zastrzeżeń i wniosków, ich uznania lub nieuznania przez starostę, uzyskania opinii nadleśniczego i wreszcie zatwierdzenia planu przez starostę. Dopiero tak określoną całość wymienionych czynności należy rozumieć jako zadanie publiczne należące do starosty. Przyjmuje się bowiem, że wykonanie zadania publicznego to cały proces realizowania normy prawa materialnego podjęty w celu wykonania zawartego w niej obowiązku. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miało miejsca przekazanie skarżącej spółce realizacji tak rozumianego zadania publicznego. Ani warunki przetargu, ani zawarta w jego wyniku umowa nie zawierają wskazań, iż treścią umowy jest przekazanie zadania publicznego. Umowa w ogóle nie posługuje się pojęciami zadania publicznego, nie wskazano w niej na kompetencje podmiotu publicznego i powierzenie pozostającego w tych kompetencjach zadania publicznego podmiotowi niepublicznemu. Jest to umowa cywilnoprawna, mająca charakter umowy o dzieło. Przygotowanie przez skarżącą dokumentacji obejmującej projekt urządzenia lasu nie stanowi realizacji powierzonego podmiotowi niepublicznemu zadania publicznego, a jest jedynie czynnością o charakterze technicznym.
Od tego wyroku skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę niezastosowania przedmiotowej normy przez Starostę B. i w konsekwencji uznanie, iż działanie organu polegające na objęciu odpłatnością wydania materiałów geodezyjnych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym jest prawidłowe i jako takie nie stanowi naruszenia prawa skarżącej do nieodpłatnego uzyskania danych z rejestru publicznego;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż zakresy przedmiotowe pojęć powierzenie i zlecenie realizacji zadania publicznego są tożsame;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż zlecenie przez organy administracji publicznej realizacji zadań publicznych nie może nastąpić w drodze umowy cywilnoprawnej;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż zlecenie przez organy administracji publicznej realizacji zadań publicznych pociąga za sobą konieczność każdorazowego powierzenia podmiotowi przyjmującemu kompetencji organu administracyjnego;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż powierzenie łub zlecenie zadania publicznego może nastąpić wyłącznie w formie porozumienia administracyjnego lub umowy administracyjnej, tj. w formach publicznoprawnych;
- art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (w brzmieniu z daty podjęcia przez organ czynności z zakresu administracji publicznej) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę dokonanej przez Starostę B. wykładni przedmiotowej normy i w konsekwencji uznanie, iż zawarcie ze skarżącą przez Starostę B. umowy cywilnoprawnej obejmującej wykonanie uproszczonych planów urządzenia lasu nie stanowi zlecenia realizacji zadania publicznego;
- art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (w brzmieniu z daty podjęcia przez organ czynności z zakresu administracji publicznej) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę dokonanej przez Starostę B. wykładni przedmiotowej normy i w konsekwencji uznanie, iż wykonanie przez skarżącą uproszczonych planów urządzenia lasu nie stanowi realizacji zadania publicznego.
Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania:
- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach w zw. z art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne poprzez pominięcie kontroli wykonania przez skarżąca inwentaryzacji stanu lasów jako realizacji zadania publicznego i w konsekwencji niezbadanie prawidłowości objęcia przez Starostę B. udostępnienia materiałów geodezyjnych odpłatnością w tym zakresie, tj. nierozpoznanie całości poddanej kontroli sprawy administracyjnej;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku do sporządzenia przez spółkę inwentaryzacji stanu lasu wskazywanego przez skarżącą jako realizacja zadania publicznego.
Wniosła ponadto o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że zlecenie lub powierzenie wykonywania zadań publicznych, o których mowa w art. 15 ustawy o informatyzacji nie musi następować tylko w formie porozumienia lub umowy administracyjnej, lecz również w innych formach, na co wskazuje wynik wykładni tej normy, w tym w relacjach z podmiotami prywatnymi (w szczególności wykorzystywanej w tym celu coraz częściej umowy cywilnej). Treść umowy ze starostą została zdeterminowana przez przepisy prawa, nie zaś określona zupełnie dowolnie. Podmioty niepubliczne wykonują zadania publiczne w formach niewładczych. Realizacja zadań publicznych nie jest zatem związana z automatycznym przekazaniem na rzecz tych podmiotów kompetencji organu publicznego. Brak scedowania na dany podmiot kompetencji organu publicznego nie dyskwalifikuje jeszcze konkretnego działania jako zlecenie temu podmiotowi realizacji zadania publicznego. Kluczowe jest zatem zbadanie celu tej umowy oraz jej wpływu na realizację stanu faktycznego określonego jako zadanie z zakresu administracji publicznej. Potwierdzenie planów gwarantuje środki zaskarżenia w przypadku, gdy zostanie naruszony interes skarżącego. Uzasadnienie wyroku nie zawiera ponadto oceny legalności działania starosty.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną starosta wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca byłą wynajęta przez starostę do wykonania czynności technicznych potrzebnych do wywiązania się przez starostę z obowiązków ustawowych. Skarżąca nie realizuje natomiast zadań publicznych. Umowa ze skarżącą wynika z faktu posiadania przez powiat podmiotowości prawnej. Cena ryczałtowa oraz brak celu publicznego świadczą o niepublicznym charakterze czynności skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Podstawowe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego, zarzuty te aczkolwiek zostały sformułowane w punktach od 1 do 7 to istota ich sprowadza się do naruszenia art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, w związku z art.21 ust.1 pkt 2 w związku z art.19a ust.1 ustawy z dnia 28 września o lasach poprzez błędną ocenę wykładni dokonanej przez organ i w konsekwencji niezastosowanie powyższych norm przez organ. Zagadnienie prawne, które wymaga rozważenia to odpowiedź na następujące pytanie, czy zawarcie przez Starostę B. ze skarżącą umowy cywilnoprawnej obejmującej wykonanie uproszczonych planów urządzenia lasu stanowi zlecenie realizacji zadania publicznego. Warto przypomnieć art.15 ust.1 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Tym samym problemem podstawowym jest rozstrzygnięcie, czy sporządzenie uproszonych planów urządzenia lasu stanowi zadanie publiczne, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi, czy zadanie to może być powierzane podmiotom niebędącym podmiotem publicznym i w jakim trybie.
Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 14 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym, powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie leśnictwa.
Natomiast jak wynika z art.5 ust.1 ustawy o lasach, nadzór nad gospodarką leśną sprawują: minister właściwy do spraw środowiska – w lasach stanowiących własności Skarbu Państwa, starosta – w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa. Pojęcie gospodarki leśnej zdefiniowane zostało w art.6 ust.1 pkt 1 ustawy, zgodnie z tym przepisem jest to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu- drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizacje pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Z kolei zgodnie z art.6 ust.1 pkt 6 ustawy plan urządzenia lasu, to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej, zaś zgodnie z pkt 7 uproszony plan urządzenia lasu to plan opracowany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy o lasach. Plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest:
1) dla lasów będących w zarządzie Lasów Państwowych - na zlecenie i koszt Lasów Państwowych;
2) dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych - na zlecenie starosty;
3) dla pozostałych lasów - na zlecenie i koszt właścicieli.
Jak wynika z art.21 ust.4 projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. Z kolei zgodnie z art.21 ust.5, w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków. Plany urządzenia lasu oraz uproszczone plany urządzenia lasu sporządzają specjalistyczne jednostki lub inne podmioty wykonawstwa urządzeniowego. Prawodawca nie określa, o jakie to jednostki czy podmioty chodzi. Nie wskazuje ani formy organizacyjno-prawnej, ani jakiejkolwiek innej cechy, którą takie jednostki lub inne podmioty powinny posiadać. Ustęp 5 art. 19 ustawy o lasach winien być odczytywany łącznie z kolejnym przepisem, określającym, jakie warunki muszą być spełnione, aby wnioskujący podmiot mógł wykonywać plany urządzenia lasu i uproszczone plany urządzenia lasu. W dacie wydania zaskarżonej decyzji warunki te były określone w art.19 a ustawy, zgodnie z tym przepisem, wykonywanie planów urządzenia lasu, o których mowa w art. 19, z zastrzeżeniem art. 21a, wymagało uzyskania zezwolenia na wykonywanie tej działalności, zwanego dalej "zezwoleniem". Decyzję w sprawie wydania zezwolenia, odmowy wydania, zmiany i cofnięcia zezwolenia wydawał minister właściwy do spraw środowiska. Natomiast od 1 lipca 2011r. warunki te określone są w art.19c, zgodnie z którym . Wykonywanie planów urządzenia lasu może być prowadzone przez przedsiębiorcę, w tym usługodawcę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 278) ( tj. przedsiębiorcę z innego państwa członkowskiego, który wykonuje działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi w tym państwie przepisami, a na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czasowo oferuje lub świadczy usługę), który dysponuje wyposażeniem technicznym oraz zatrudnia osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje niezbędne do terminowego i prawidłowego sporządzania planów urządzenia lasu.
Przedstawiony stan prawny dotyczący planów urządzenia lasu lub uproszczonych planów urządzenia lasu wskazuje, że plany to dokumenty sporządzane przez podmioty gospodarcze dysponujące określoną specjalistyczną wiedzą, zawierające dane i informacje określone w przepisach. W oparciu o te plany prowadzona jest gospodarka leśna, jeżeli zaś właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje zadań zawartych w uproszonym planie urządzenia lasu, starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji ( art.24 ustawy o lasach). Tym samym przedsiębiorca, który na podstawie umowy zawartej z starostą sporządza uproszony plan urządzenia lasu, nie wykonuje zadań publicznych, to starosta jest tym podmiotem, który realizuje zadania publiczne w zakresie gospodarki leśnej, a plan jest tylko instrumentem za pomocą którego starosta wykonuje te zadania.
Pogląd ten znajduje dodatkowe uzasadnienie w obowiązującym stanie prawnym. Mianowicie zgodnie z powoływanym wcześniej art.5 ust.1 pkt 2 ustawy, nadzór nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa sprawuje starosta. Natomiast z dalszych ustępów art.5 wynika, że starosta może, w drodze porozumienia, powierzyć prowadzenie w jego imieniu spraw z zakresu nadzoru, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w tym wydawanie decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, nadleśniczemu Lasów Państwowych, zwanemu dalej "nadleśniczym" ( ust.3 ). W przypadku powierzenia zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, starosta przekazuje środki na realizację tego zadania ( ust.3a). Nadleśniczy prowadzi powierzone przez starostę sprawy, o których mowa w ust. 2 i 3, po zapewnieniu przez powierzającego środków finansowych na te cele ( ust.4).
Z powołanego art.5 ust.3 wynika, że starosta zadania związane z nadzorem nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa może powierzyć wyłącznie nadleśniczemu Lasów Państwowych, po przekazaniu środków na realizację tego zadania. Starosta nie może zatem zadań publicznych związanych z nadzorem nad gospodarką leśną powierzyć innemu podmiotowi.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miało miejsca przekazanie przez starostę skarżącej realizacji zadania publicznego, nie tylko dlatego, że sama umowa nie posługuje się pojęciem zadania publicznego, ale przede wszystkim z uwagi na wskazany wyżej stan prawny, który to wyklucza, natomiast przedmiotem umowy było przygotowanie uproszczonego planu urządzenia lasu.
Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie skarżąca nie realizowała zadania publicznego nie doszło tym samym do naruszenia art.15 ustawy z dnia 17 lutego 2005r., a w konsekwencji bezprzedmiotowe jest rozważanie w jakim trybie może dojść do realizacji zadań publicznych przez podmiot niebędący podmiotem publicznym.
Natomiast należy zgodzić się z poglądem zawartym w skardze kasacyjnej, że ograniczanie zakresu przedmiotowego form poruczania zadań publicznych określonych w art.15 ustawy o informatyzacji wyłącznie do porozumień, czy umów o charakterze publicznoprawnym nie znajduje uzasadnienia. Nie można bowiem a priori wyłączyć w ogóle możliwości poruczenia zadań publicznych na podstawie umowy cywilnoprawnej, takie przykłady można wskazać w obowiązującym porządku prawnym. Odpowiedzi na pytanie, czy dane zadania publicznoprawne mogą być poruczone w jakim trybie i jakim podmiotom należy poszukiwać w regulacjach materialnoprawnych dotyczących określonych zadań publicznych. Jednak powyższe stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, które odpowiada prawa.
Tym samym nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia art.15 ustawy o informatyzacji, art. 21ust.1 pkt 2 w zw. z art.19a ustawy o lasach. Również zarzut dotyczący naruszenia art.40 ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne jest bezprzedmiotowy. Przepis ten stanowi, że gromadzenie i prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, kontrola opracowań przyjmowanych do zasobu oraz udostępnianie tego zasobu zainteresowanym jednostkom oraz osobom prawnym i fizycznym należy do:
1) Głównego Geodety Kraju - w zakresie zasobu centralnego;
2) marszałków województw - w zakresie zasobów wojewódzkich;
3) starostów - w zakresie zasobów powiatowych.
Jednak z przepisu tego nie można wywieść normy, że udostępnianie zasobu geodezyjnego i kartograficznego w tym przypadku zasobu powiatowego następuje bez zachowania określonych zasad tj zasady odpłatności. Zasada ta wynika z art.40 ust.3c, zgodnie z którą udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e, oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne, z zastrzeżeniem ust. 3d oraz art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej i art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie nie została spełniona hipoteza normy zawartej w art.15 ustawy o informatyzacji, nie został spełniony wyjątek określony w art.40 ust.3c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a tym samym nie została wyłączona zasada odpłatnego udostępniania danych i informacji zgromadzonych w zasobach.
Bezprzedmiotowe są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę działalności organu administracji jak również w uzasadnieniu wyroku odniósł się zarówno do stanu prawnego dotyczącego uproszczonych planów urządzenia lasu jak i do inwentaryzacji stanu lasu. Gwoli tylko uzupełnienia można dodać, że inwentaryzacje stanu lasów przeprowadzana jest na zlecenie starosty Zgodnie z art. 19 ust.3 ustawy o lasach dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiacych własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Tym samym wykonanie inwentaryzacji stanu lasu, nie stanowi realizacji zadania publicznego, realizacja zadania publicznego następuje poprzez wydanie przez starostę decyzji w której określone zostaną zadnia z zakresu gospodarki leśnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Skład sądu
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/Joanna Banasiewicz
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 576/11 w sprawie ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność Starosty Bialskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 21 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 576/11 oddalił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz ewidencji gruntów i budynków.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Skarżąca spółka zwróciła się do Starosty B. o nieodpłatne udostępnienie danych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, stanowiących mapy oraz rejestry, które wykorzystane miały być przez Spółkę do wykonania uproszczonego planu urządzenia lasu i sporządzenia inwentaryzacji stanu lasów na podstawie umowy zawartej pomiędzy spółką a Powiatem B. Wniosek został oparty o przepisy art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) w związku z art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Zdaniem spółki, z przytoczonych przepisów wynika, iż Starosta B. powinien udostępnić dane zawarte w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nieodpłatnie, ponieważ spółka wykonuje zadanie publiczne polegające na sporządzeniu uproszczonych planów urządzenia lasu i inwentaryzacji stanu lasów położonych na terenie gmin S. i J. P .
W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta B. poinformował spółkę, że dane wskazane we wniosku spółki udostępniane są odpłatnie i wskazał podstawę prawną pobierania opłat.
Spółka poinformowała Starostę B., iż podtrzymuje wniosek i aby nie wstrzymywać prac wnosi o odpłatne udostępnienie danych geodezyjnych, zastrzegając, iż będzie dochodzić zwrotu bezpodstawnie pobranych opłat.
Starosta B. poinformował spółkę, że wniosek o nieodpłatne udostępnienie danych w trybie art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne nie może być uwzględniony, ponieważ przepis ten dotyczy podmiotów realizujących zadania publiczne, natomiast sporządzenie przez spółkę uproszczonych planów urządzania lasu realizowane jest na podstawie umowy zawartej ze Starostą B. w trybie postępowania o zamówienia publiczne. Ponadto Starosta poinformował spółkę, że żądane materiały mogą być wydane po uprzednim zgłoszeniu roboty geodezyjnej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Spółka wezwała Starostę B. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie nieodpłatnego udostępnienia spółce korzystania z danych (map i rejestrów) zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, jak również do stwierdzenia bezskuteczności uzależnienia wydania spółce danych geodezyjnych od uprzedniego zgłoszenia prac geodezyjnych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Spółka oparła swoje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na tej samej podstawie prawnej, którą podniosła we wniosku.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Starosta B. podtrzymał swoje stanowisko co do odpłatności za udostępnienie danych oraz wymogu dokonania uprzedniego zgłoszenia pracy geodezyjnej.
Wobec powyższego spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na czynność Starosty B. polegającą na objęciu odpłatnością żądanych przez spółkę danych z powiatowego rejestru geodezyjnego i kartograficznego oraz uzależnieniu udostępnienia danych od uprzedniego zgłoszenia robót geodezyjnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ administracji publicznej przepisu art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 13 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837). Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności uznania, iż dane geodezyjne mają być udostępnione skarżącej za opłatą, jak również stwierdzenie bezskuteczności uznania, iż wydanie danych geodezyjnych skarżącej powinno być poprzedzone zgłoszeniem prac geodezyjnych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Przesyłając skargę sądowi Starosta B. wyjaśnił, że żądane dane zostały udostępnione spółce w dniu [...] października 2011 r. bez uprzedniego zgłoszenia przez spółkę pracy geodezyjnej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W odpowiedzi na skargę Starosta B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko co do braku podstaw do nieodpłatnego udostępnienia danych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd wskazał, że zasadą jest odpłatność za udostępnianie danych, natomiast spółka powołuje się na jeden z wyjątków od tej zasady, przewidziany w art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Warunek nieodpłatnego dostępu do danych rejestrowych stanowi realizacja zadań publicznych, niezależnie od publicznego czy niepublicznego charakteru podmiotu realizującego takie zadanie. Zadania publiczne muszą być przy tym powierzone wymienionym podmiotom w określony sposób, a mianowicie na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji. W ocenie sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodzi przypadek wykonywania zadania publicznego na podstawie bezpośredniego upoważnienia ustawowego. W ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżącej, nie ma również w sprawie miejsca sytuacja powierzenia lub zlecenia zadania publicznego przez podmiot publiczny w formie porozumienia czy umowy administracyjnej. Nie zachodzą również podstawy do przyjęcia umownego powierzenia realizacji zadania publicznego skarżącej spółce. Interpretacja przepisu art. 15 ustawy o informatyzacji i użytych w nim pojęć, w szczególności pojęcia "zlecenia zadania publicznego" nie może być bowiem dokonywana w oderwaniu od innych przepisów normujących administrację publiczną, ale musi uwzględniać całość systemu działania administracji. Organy w toku wykonywania zadań publicznych mogą posługiwać się innymi podmiotami. W rozumieniu art. 15 ustawy o informatyzacji chodzi o zlecanie zadań z zakresu administracji na gruncie prawa administracyjnego, a nie o umowy prawa cywilnego dotyczące wykonywania działań, do których organy administracji mogą zatrudnić inne podmioty. Powierzenie zadania publicznego musi być wyraźne, nie może być domniemane i musi dotyczyć zadania, które organ może przenieść, mając w tym zakresie kompetencję przewidzianą w przepisach ustawowych. Natomiast wykonywanie na podstawie umowy cywilnoprawnej czynności, które nawet wiążą się z zadaniem publicznym, nie przenosi samo przez się tego zadania i nie czyni podmiotu wykonującego takie czynności podmiotem realizującym zdanie publiczne. Sąd wskazał na art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 21 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.). Do sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu jako dokumentu wiążącego, o opisanym znaczeniu, niezbędne jest podjęcie szeregu czynności, które obejmują także tryb ogłoszenia (wyłożenia projektu do publicznego wglądu), zgłaszania zastrzeżeń i wniosków, ich uznania lub nieuznania przez starostę, uzyskania opinii nadleśniczego i wreszcie zatwierdzenia planu przez starostę. Dopiero tak określoną całość wymienionych czynności należy rozumieć jako zadanie publiczne należące do starosty. Przyjmuje się bowiem, że wykonanie zadania publicznego to cały proces realizowania normy prawa materialnego podjęty w celu wykonania zawartego w niej obowiązku. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miało miejsca przekazanie skarżącej spółce realizacji tak rozumianego zadania publicznego. Ani warunki przetargu, ani zawarta w jego wyniku umowa nie zawierają wskazań, iż treścią umowy jest przekazanie zadania publicznego. Umowa w ogóle nie posługuje się pojęciami zadania publicznego, nie wskazano w niej na kompetencje podmiotu publicznego i powierzenie pozostającego w tych kompetencjach zadania publicznego podmiotowi niepublicznemu. Jest to umowa cywilnoprawna, mająca charakter umowy o dzieło. Przygotowanie przez skarżącą dokumentacji obejmującej projekt urządzenia lasu nie stanowi realizacji powierzonego podmiotowi niepublicznemu zadania publicznego, a jest jedynie czynnością o charakterze technicznym.
Od tego wyroku skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę niezastosowania przedmiotowej normy przez Starostę B. i w konsekwencji uznanie, iż działanie organu polegające na objęciu odpłatnością wydania materiałów geodezyjnych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym jest prawidłowe i jako takie nie stanowi naruszenia prawa skarżącej do nieodpłatnego uzyskania danych z rejestru publicznego;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż zakresy przedmiotowe pojęć powierzenie i zlecenie realizacji zadania publicznego są tożsame;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż zlecenie przez organy administracji publicznej realizacji zadań publicznych nie może nastąpić w drodze umowy cywilnoprawnej;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż zlecenie przez organy administracji publicznej realizacji zadań publicznych pociąga za sobą konieczność każdorazowego powierzenia podmiotowi przyjmującemu kompetencji organu administracyjnego;
- art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organ administracji i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż powierzenie łub zlecenie zadania publicznego może nastąpić wyłącznie w formie porozumienia administracyjnego lub umowy administracyjnej, tj. w formach publicznoprawnych;
- art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (w brzmieniu z daty podjęcia przez organ czynności z zakresu administracji publicznej) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę dokonanej przez Starostę B. wykładni przedmiotowej normy i w konsekwencji uznanie, iż zawarcie ze skarżącą przez Starostę B. umowy cywilnoprawnej obejmującej wykonanie uproszczonych planów urządzenia lasu nie stanowi zlecenia realizacji zadania publicznego;
- art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (w brzmieniu z daty podjęcia przez organ czynności z zakresu administracji publicznej) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę dokonanej przez Starostę B. wykładni przedmiotowej normy i w konsekwencji uznanie, iż wykonanie przez skarżącą uproszczonych planów urządzenia lasu nie stanowi realizacji zadania publicznego.
Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania:
- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach w zw. z art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne poprzez pominięcie kontroli wykonania przez skarżąca inwentaryzacji stanu lasów jako realizacji zadania publicznego i w konsekwencji niezbadanie prawidłowości objęcia przez Starostę B. udostępnienia materiałów geodezyjnych odpłatnością w tym zakresie, tj. nierozpoznanie całości poddanej kontroli sprawy administracyjnej;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku do sporządzenia przez spółkę inwentaryzacji stanu lasu wskazywanego przez skarżącą jako realizacja zadania publicznego.
Wniosła ponadto o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że zlecenie lub powierzenie wykonywania zadań publicznych, o których mowa w art. 15 ustawy o informatyzacji nie musi następować tylko w formie porozumienia lub umowy administracyjnej, lecz również w innych formach, na co wskazuje wynik wykładni tej normy, w tym w relacjach z podmiotami prywatnymi (w szczególności wykorzystywanej w tym celu coraz częściej umowy cywilnej). Treść umowy ze starostą została zdeterminowana przez przepisy prawa, nie zaś określona zupełnie dowolnie. Podmioty niepubliczne wykonują zadania publiczne w formach niewładczych. Realizacja zadań publicznych nie jest zatem związana z automatycznym przekazaniem na rzecz tych podmiotów kompetencji organu publicznego. Brak scedowania na dany podmiot kompetencji organu publicznego nie dyskwalifikuje jeszcze konkretnego działania jako zlecenie temu podmiotowi realizacji zadania publicznego. Kluczowe jest zatem zbadanie celu tej umowy oraz jej wpływu na realizację stanu faktycznego określonego jako zadanie z zakresu administracji publicznej. Potwierdzenie planów gwarantuje środki zaskarżenia w przypadku, gdy zostanie naruszony interes skarżącego. Uzasadnienie wyroku nie zawiera ponadto oceny legalności działania starosty.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną starosta wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca byłą wynajęta przez starostę do wykonania czynności technicznych potrzebnych do wywiązania się przez starostę z obowiązków ustawowych. Skarżąca nie realizuje natomiast zadań publicznych. Umowa ze skarżącą wynika z faktu posiadania przez powiat podmiotowości prawnej. Cena ryczałtowa oraz brak celu publicznego świadczą o niepublicznym charakterze czynności skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Podstawowe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego, zarzuty te aczkolwiek zostały sformułowane w punktach od 1 do 7 to istota ich sprowadza się do naruszenia art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, w związku z art.21 ust.1 pkt 2 w związku z art.19a ust.1 ustawy z dnia 28 września o lasach poprzez błędną ocenę wykładni dokonanej przez organ i w konsekwencji niezastosowanie powyższych norm przez organ. Zagadnienie prawne, które wymaga rozważenia to odpowiedź na następujące pytanie, czy zawarcie przez Starostę B. ze skarżącą umowy cywilnoprawnej obejmującej wykonanie uproszczonych planów urządzenia lasu stanowi zlecenie realizacji zadania publicznego. Warto przypomnieć art.15 ust.1 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Tym samym problemem podstawowym jest rozstrzygnięcie, czy sporządzenie uproszonych planów urządzenia lasu stanowi zadanie publiczne, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi, czy zadanie to może być powierzane podmiotom niebędącym podmiotem publicznym i w jakim trybie.
Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 14 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym, powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie leśnictwa.
Natomiast jak wynika z art.5 ust.1 ustawy o lasach, nadzór nad gospodarką leśną sprawują: minister właściwy do spraw środowiska – w lasach stanowiących własności Skarbu Państwa, starosta – w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa. Pojęcie gospodarki leśnej zdefiniowane zostało w art.6 ust.1 pkt 1 ustawy, zgodnie z tym przepisem jest to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu- drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizacje pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Z kolei zgodnie z art.6 ust.1 pkt 6 ustawy plan urządzenia lasu, to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej, zaś zgodnie z pkt 7 uproszony plan urządzenia lasu to plan opracowany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy o lasach. Plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest:
1) dla lasów będących w zarządzie Lasów Państwowych - na zlecenie i koszt Lasów Państwowych;
2) dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych - na zlecenie starosty;
3) dla pozostałych lasów - na zlecenie i koszt właścicieli.
Jak wynika z art.21 ust.4 projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. Z kolei zgodnie z art.21 ust.5, w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków. Plany urządzenia lasu oraz uproszczone plany urządzenia lasu sporządzają specjalistyczne jednostki lub inne podmioty wykonawstwa urządzeniowego. Prawodawca nie określa, o jakie to jednostki czy podmioty chodzi. Nie wskazuje ani formy organizacyjno-prawnej, ani jakiejkolwiek innej cechy, którą takie jednostki lub inne podmioty powinny posiadać. Ustęp 5 art. 19 ustawy o lasach winien być odczytywany łącznie z kolejnym przepisem, określającym, jakie warunki muszą być spełnione, aby wnioskujący podmiot mógł wykonywać plany urządzenia lasu i uproszczone plany urządzenia lasu. W dacie wydania zaskarżonej decyzji warunki te były określone w art.19 a ustawy, zgodnie z tym przepisem, wykonywanie planów urządzenia lasu, o których mowa w art. 19, z zastrzeżeniem art. 21a, wymagało uzyskania zezwolenia na wykonywanie tej działalności, zwanego dalej "zezwoleniem". Decyzję w sprawie wydania zezwolenia, odmowy wydania, zmiany i cofnięcia zezwolenia wydawał minister właściwy do spraw środowiska. Natomiast od 1 lipca 2011r. warunki te określone są w art.19c, zgodnie z którym . Wykonywanie planów urządzenia lasu może być prowadzone przez przedsiębiorcę, w tym usługodawcę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 278) ( tj. przedsiębiorcę z innego państwa członkowskiego, który wykonuje działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi w tym państwie przepisami, a na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czasowo oferuje lub świadczy usługę), który dysponuje wyposażeniem technicznym oraz zatrudnia osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje niezbędne do terminowego i prawidłowego sporządzania planów urządzenia lasu.
Przedstawiony stan prawny dotyczący planów urządzenia lasu lub uproszczonych planów urządzenia lasu wskazuje, że plany to dokumenty sporządzane przez podmioty gospodarcze dysponujące określoną specjalistyczną wiedzą, zawierające dane i informacje określone w przepisach. W oparciu o te plany prowadzona jest gospodarka leśna, jeżeli zaś właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje zadań zawartych w uproszonym planie urządzenia lasu, starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji ( art.24 ustawy o lasach). Tym samym przedsiębiorca, który na podstawie umowy zawartej z starostą sporządza uproszony plan urządzenia lasu, nie wykonuje zadań publicznych, to starosta jest tym podmiotem, który realizuje zadania publiczne w zakresie gospodarki leśnej, a plan jest tylko instrumentem za pomocą którego starosta wykonuje te zadania.
Pogląd ten znajduje dodatkowe uzasadnienie w obowiązującym stanie prawnym. Mianowicie zgodnie z powoływanym wcześniej art.5 ust.1 pkt 2 ustawy, nadzór nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa sprawuje starosta. Natomiast z dalszych ustępów art.5 wynika, że starosta może, w drodze porozumienia, powierzyć prowadzenie w jego imieniu spraw z zakresu nadzoru, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w tym wydawanie decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, nadleśniczemu Lasów Państwowych, zwanemu dalej "nadleśniczym" ( ust.3 ). W przypadku powierzenia zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, starosta przekazuje środki na realizację tego zadania ( ust.3a). Nadleśniczy prowadzi powierzone przez starostę sprawy, o których mowa w ust. 2 i 3, po zapewnieniu przez powierzającego środków finansowych na te cele ( ust.4).
Z powołanego art.5 ust.3 wynika, że starosta zadania związane z nadzorem nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa może powierzyć wyłącznie nadleśniczemu Lasów Państwowych, po przekazaniu środków na realizację tego zadania. Starosta nie może zatem zadań publicznych związanych z nadzorem nad gospodarką leśną powierzyć innemu podmiotowi.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miało miejsca przekazanie przez starostę skarżącej realizacji zadania publicznego, nie tylko dlatego, że sama umowa nie posługuje się pojęciem zadania publicznego, ale przede wszystkim z uwagi na wskazany wyżej stan prawny, który to wyklucza, natomiast przedmiotem umowy było przygotowanie uproszczonego planu urządzenia lasu.
Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie skarżąca nie realizowała zadania publicznego nie doszło tym samym do naruszenia art.15 ustawy z dnia 17 lutego 2005r., a w konsekwencji bezprzedmiotowe jest rozważanie w jakim trybie może dojść do realizacji zadań publicznych przez podmiot niebędący podmiotem publicznym.
Natomiast należy zgodzić się z poglądem zawartym w skardze kasacyjnej, że ograniczanie zakresu przedmiotowego form poruczania zadań publicznych określonych w art.15 ustawy o informatyzacji wyłącznie do porozumień, czy umów o charakterze publicznoprawnym nie znajduje uzasadnienia. Nie można bowiem a priori wyłączyć w ogóle możliwości poruczenia zadań publicznych na podstawie umowy cywilnoprawnej, takie przykłady można wskazać w obowiązującym porządku prawnym. Odpowiedzi na pytanie, czy dane zadania publicznoprawne mogą być poruczone w jakim trybie i jakim podmiotom należy poszukiwać w regulacjach materialnoprawnych dotyczących określonych zadań publicznych. Jednak powyższe stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, które odpowiada prawa.
Tym samym nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia art.15 ustawy o informatyzacji, art. 21ust.1 pkt 2 w zw. z art.19a ustawy o lasach. Również zarzut dotyczący naruszenia art.40 ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne jest bezprzedmiotowy. Przepis ten stanowi, że gromadzenie i prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, kontrola opracowań przyjmowanych do zasobu oraz udostępnianie tego zasobu zainteresowanym jednostkom oraz osobom prawnym i fizycznym należy do:
1) Głównego Geodety Kraju - w zakresie zasobu centralnego;
2) marszałków województw - w zakresie zasobów wojewódzkich;
3) starostów - w zakresie zasobów powiatowych.
Jednak z przepisu tego nie można wywieść normy, że udostępnianie zasobu geodezyjnego i kartograficznego w tym przypadku zasobu powiatowego następuje bez zachowania określonych zasad tj zasady odpłatności. Zasada ta wynika z art.40 ust.3c, zgodnie z którą udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e, oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne, z zastrzeżeniem ust. 3d oraz art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej i art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie nie została spełniona hipoteza normy zawartej w art.15 ustawy o informatyzacji, nie został spełniony wyjątek określony w art.40 ust.3c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a tym samym nie została wyłączona zasada odpłatnego udostępniania danych i informacji zgromadzonych w zasobach.
Bezprzedmiotowe są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę działalności organu administracji jak również w uzasadnieniu wyroku odniósł się zarówno do stanu prawnego dotyczącego uproszczonych planów urządzenia lasu jak i do inwentaryzacji stanu lasu. Gwoli tylko uzupełnienia można dodać, że inwentaryzacje stanu lasów przeprowadzana jest na zlecenie starosty Zgodnie z art. 19 ust.3 ustawy o lasach dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiacych własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Tym samym wykonanie inwentaryzacji stanu lasu, nie stanowi realizacji zadania publicznego, realizacja zadania publicznego następuje poprzez wydanie przez starostę decyzji w której określone zostaną zadnia z zakresu gospodarki leśnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.