II SA/Ol 845/13

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. C., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii A, BE, C, CE.

Decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych: postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013r. Prokurator Prokuratury Rejonowej zatrzymał A. C. prawo jazdy nr "[...]" w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. – prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. akt II K 72/13, Sąd Rejonowy II Wydział Karny orzekł wobec A. C. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres dwóch lat. Odpis wyroku został przesłany Staroście, który decyzją z dnia "[...]" orzekł o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B.

W dniu 13 czerwca 2013r. A. C. złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii nieobjętych zakazem orzeczonym przez sąd. Organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy kat. A, BE, C, CE, powołując się na art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011r., Nr 30, poz. 151 ze zm.), zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Od decyzji powyższej A. C. wniósł odwołanie, zarzucając, iż rozpatrywana decyzja jest sprzeczna z wyrokiem Sądu Rejonowego, który orzekł tylko o zakazie prowadzenia pojazdów kategorii B. Podał, iż organy powinny wykonywać wyroki sądowe, a nie je kreować.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło w całości stanowisko organu I instancji, stwierdzając, że nie można wydać stronie uprawnień kategorii A, BE, C i CE, bowiem wyrokiem karnym orzeczono wobec niej środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres dwóch lat. Wskazano, że podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 2 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Po 834/13.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. C. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając organom naruszenie:

- art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię i odmowę wydania prawa jazdy w zakresie, w jakim nie został orzeczony zakaz sądowy;

- art. 42 § 2 k.k. w zw. z § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki morskiej z dnia 31 lipca 2012r, poprzez wydanie decyzji sprzecznej z treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, orzekającego wyłącznie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B oraz

- art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie treści postanowienia Sądu Rejonowego

z dnia 4 czerwca 2013r. w przedmiocie rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści wydanego wyroku, z którego wynikało, że orzeczony środek karny dotyczy wyłącznie pojazdów kat. B, przez co naruszony został, zdaniem skarżącego, jego słuszny interes.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 26 listopada 2013r. skarżący poparł skargę. Oświadczył, że prawo jazdy jest mu potrzebne, bo jest jedynym żywicielem rodziny i z jego zarobków musi utrzymać się cała rodzina. Jest kierowcą zawodowym i nic innego nie umie robić.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1

w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., -dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności

z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1

w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się wydania prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178 a k.k. Skarżący będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym. Za ten czyn został skarżącemu wymierzony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości. Zakaz wynikający z tego przepisu jest obligatoryjnym środkiem karnym i sąd karny, który jest adresatem tej normy prawnej, ma obowiązek zastosować zakaz w sytuacji opisanej w tym przepisie. Przy czym ustawodawca pozostawił sądowi karnemu, który orzeka w konkretnym stanie faktycznym, rozstrzygnięcie czy zakaz obejmie wszelkie pojazdy, czy tylko pojazdy określonego rodzaju. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że taki zakaz powinien objąć przede wszystkim uprawnienie do prowadzenia pojazdu, przy którego prowadzeniu sprawca stworzył zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji. Zakaz taki mógłby dotyczyć więc tylko np. jazdy na rowerze albo tylko jedynej posiadanej kategorii prawa jazdy. Zauważyć w tym miejscu można, że w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podkreślono, że ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji (por. wyrok. Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt IV KK 201/11, LEX nr 1112128). Zatem zakaz ten powinien spowodować wykluczenie z ruchu drogowego

w ogóle, kierującego pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Skarżący, będąc w stanie nietrzeźwości, kierował samochodem osobowym. Sąd Rejonowy orzekł względem skarżącego zakaz prowadzenia tylko dla tej jednej kategorii pojazdów, mimo że skarżący posiada także prawo jazdy kat. A, BE, C, CE. Wyrok ten jest prawomocny i podlega wykonaniu. Dla skarżącego oznacza to, że ma sądowy zakaz kierowania pojazdami kat. B, w razie złamania tego zakazu dopuści się czynu zabronionego z art. 244 k.k. Nie będzie to dotyczyć natomiast kierowania pojazdami innej kategorii, których zakaz nie obejmuje. W takim przypadku skarżący, nie dysponując zatrzymanym mu prawem jazdy, dopuściłby się wykroczenia z art. 94 § 1 k.k. .

Orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B jest także wiążący dla właściwego starosty, ale w zakresie wynikającym z wiążących ten organ przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Z woli ustawodawcy, wyrażonej

w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 powołanej ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy określonej kategorii, innej niż B, nie może być wydane osobie w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Przepis ten, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ma zastosowanie do kierowców ubiegających się po raz pierwszy

o prawo jazdy danej kategorii, innej niż kat. B, w czasie trwania zakazu, jak i do kierowców posiadających już takie uprawnienia, wstrzymując możliwość ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego, orzeczonego co do pojazdów kategorii B (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 września 2013r., sygn. akt II SA/Rz 530/13, także WSA w Olsztynie z dnia 8 października 2013r., sygn. akt II SA/Ol 754/13, publ. na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne rozumienie tego przepisu doprowadziłoby do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, prawa jazdy innej kategorii, nie mogły się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. A, BE, C, CE, kiedy osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Zdaniem Sądu oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, którym orzeczono sądownie taki sam zakaz, a także byłoby to sprzeczne z ideą niedopuszczenia do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Uwzględniając zatem, że sąd karny orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych w różnych stanach faktycznych, ustawodawca uregulował w art. 12 omawianej ustawy przypadki, kiedy prawo jazdy nie może być wydane w związku z orzeczonym sądownie zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wbrew stanowisku skarżącego ust. 1 i 2 art. 12 ustawy o kierujących pojazdami nie wykluczają się wzajemnie. Ust.1 ustanawia zakaz wydawania prawa jazdy co do kategorii objętej zakazem sądowym, natomiast ust. 2 rozszerza ten zakaz na inne kategorie.

Podkreślić należy, na co zasadnie zwróciły uwagę organy w wydanych decyzjach, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, który ma charakter związany. Starosta nie mógł więc orzec wbrew temu przepisowi, który jednoznacznie zabrania wydawania uprawnień do kierowania pojazdami poszczególnych kategorii, w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną należało oddalić.