III SA/Kr 1821/12
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
2013-10-22Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Bociąga
Tadeusz WołekSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. B.- B. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w W kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Uzasadnienie
wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 października 2013r.
Decyzją z dnia [...] 2012r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania G. P. świadczenia w formie zasiłku celowego na uregulowanie opłat za hotel. Na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji organ I instancji ustalił, że G. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe, zdolną do pracy w warunkach chronionych. Organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca nie poszukuje pracy, gdyż jak oświadczył nie pozwala mu na to wiek i stan zdrowia. Ponadto pełni on funkcję Prezesa Stowarzyszenia [...] bez wynagrodzenia. Zdaniem organu I instancji, G. P. posiada potencjał, który mógłby wykorzystać do wykonywania pracy płatnej, pozwalającej na ekonomiczne usamodzielnienie. Organ I instancji stwierdził, iż na dochód wnioskodawcy w kwietniu 2012r. składał się zasiłek stały w wysokości 417,00 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 30 zł. Łączny dochód za kwiecień 2012r. wynosił zatem 447,00 zł, natomiast udokumentowane wydatki to opłata za pokój w hotelu w wysokości 600 zł. Organ I instancji ustalił, iż należność za pobyt w hotelu do 31.05.2012r. w wysokości 620 zł G. P. uregulował kartą kredytową. Organ wskazał również, że wnioskodawca w ramach skierowania MOPS uczęszcza na zajęcia i posiłki w Ośrodku Wsparcia od poniedziałku do piątku. Organ I instancji wskazał także, że G. P. jest właścicielem części kamienicy w L przy ul. Ł o powierzchni ponad 100 m2 stanowiącej trzy odrębne lokale mieszkalne. Obecnie dwa lokale są wynajęte, jeden na zasadzie umowy najmu, drugi na zasadzie przydziału kwaterunkowego, natomiast trzecie mieszkanie jest puste. Opłaty za wynajem są zajęte przez komornika w związku z zaległymi alimentami na rzecz dzieci. Organ I instancji podniósł, że motywował wnioskodawcę do wykorzystania swoich zasobów mieszkaniowych oraz do podjęcia negocjacji w sprawie kontraktu socjalnego, ale mimo spotkań z pracownikami socjalnymi G. P. nie podjął negocjacji w tej sprawie. Organ I instancji zaznaczył, iż podczas wywiadów G. P. był informowany, że brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w sprawie kontraktu ma wpływ ma przyznanie pomocy finansowej. Organ podniósł także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] 2011r. nr [...] uchylającej decyzję MOPS z dnia [...] 2011r. oraz decyzję z dnia [...] 2011r. nr [...], zobowiązało G. P. do niezwłocznego podjęcia konstruktywnych rozmów z pracownikiem socjalnym MOPS w sprawie zawarcia kontraktu socjalnego. Mimo to G. P. nie stawił się na wezwanie w celu zawarcia kontraktu socjalnego. Organ I instancji podniósł, iż zgodnie z treścią art. 4 ustawy o pomocy społecznej świadczeniobiorca jest zobowiązany do współdziałania z pracownikami socjalnymi. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o uzyskanie pomocy należy rozumieć między innymi gotowość skorzystania z uzasadnionych propozycji pracownika socjalnego, pomagającego beneficjantowi przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe. Natomiast brak takiej współpracy może, zgodnie z art. 11 ust. 2 w/w ustawy, stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Organ I instancji stwierdził, iż G. P. ma możliwość wykorzystania posiadanej nieruchomości w L, a działania MOPS idące w tym kierunku nie mogą być uznane jako niekorzystne rozwiązanie. Zdaniem organu w tej sprawie na miano uzasadnionej propozycji bezsprzecznie zasługuje wskazanie możliwości wykorzystania posiadanej przez G. P. nieruchomości. Organ I instancji uznał zatem, że bierne oczekiwanie wnioskodawcy na świadczenie z pomocy społecznej, bez wykazania aktywności w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, w tym poszukiwania źródeł dochodu, nie uprawnia go do świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji G. P. zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 19, art. 67 i art. 69 Konstytucji RP. Odwołujący się podniósł, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym przyznanym na stałe, cały czas choruje przewlekle i leczy się u wielu specjalistów. Zaprzeczył również jakoby nie podejmował negocjacji w sprawie współdziałania w rozwiązywaniu swoich problemów, gdyż MOPS zawsze otrzymywał od niego wszelkie informacje i wyjaśnienia. G. P. oświadczył, iż podejmował szereg działań żeby zmienić swoją sytuację, m.in. starał się o zmniejszenie zadłużenia z tytułu zaległości alimentacyjnych oraz o rentę specjalną od Premiera RP. Ponadto odwołujący się uważa, że sprzedaż nieruchomości w L nie poprawi jego sytuacji, a przy tym pozbawi jego dzieci stałego dochodu z czynszu.
Decyzją z dnia 12 września 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 362 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. Nr [...]. Kolegium nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji wyjaśniło, iż celem pomocy społecznej nie jest przejęcie w całości i bezterminowo obowiązku utrzymywania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej (w tym materialnej), ale podejmowanie takich działań, które umożliwią tym osobom przezwyciężenie ich trudnej sytuacji i samodzielne zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych, a także integrację ze środowiskiem. Natomiast osoby korzystające z pomocy społecznej – w myśl art. 4 ustawy o pomocy społecznej – są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, czego G. P. nie czyni. Zasiłki celowe mogą być przyznawane osobom spełniającym ustawowe kryteria w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż mimo spełnienia wyżej wskazanych kryteriów zasiłek celowy nie musi zostać przyznany, względnie może być przyznany w wysokości niższej niż oczekuje tego osoba korzystająca ze świadczeń pomocy społecznej.
Kolegium wskazało, że G. P. od 2002r. jest objęty pomocą ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Systematycznie przyznawane są mu zasiłki celowe, pobiera także zasiłek stały. Niemniej jednak nie podjął negocjacji odnośnie zawarcia kontraktu socjalnego, a sugestie zawarcia takiego kontraktu traktuje jako nękanie ze strony MOPS. G. P. od szeregu lat wynajmuje pokój w hotelu pracowniczym, a miesięczna opłata za wynajem pokoju wynosi 600 zł.
Organ II instancji nie zaprzeczył, iż G. P. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, gdyż jedynym jego stałym źródłem dochodu jest zasiłek stały w aktualnej kwocie 417 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 30 zł, niewielki zaś dochód z czynszu najmu dwóch lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku w L jest zajęty przez komornika na poczet zaległych alimentów należnych synom G. P., jednakże zdaniem organu nie może on oczekiwać wyłącznie zaspokajania w całości żądań dotyczących przyznawania mu pomocy społecznej w formie pieniężnej, przy jednoczesnym braku chęci do współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Kolegium stwierdziło, że skarżący posiada 3 lokale mieszkalne w L, dzięki którym byłby w stanie poprawić swoją sytuację życiową, a ewentualną pomoc w efektywnym wykorzystaniu własnego majątku mógłby uzyskać ze strony Gminy w ramach zawartego kontraktu socjalnego.
W ocenie Kolegium, skoro G. P. jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych i przynajmniej w jednym z nich mógłby zamieszkać, to nie może być mowy o niezaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji przez kilka lat przyznawał G. P. zasiłki celowe na pokrycie opłat za hotel, przy czym on sam nie podjął żadnych działań, by zmniejszyć koszty związane z jego zamieszkiwaniem na terenie K, natomiast opłaty za hotel reguluje terminowo co oznacza, że ma na ten cel środki. Uznając zatem, że G. P. faktycznie nie współpracuje z pracownikami MOPS w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji życiowej Kolegium stwierdziło, że zasadne jest ograniczenie przyznawanej mu pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło przy tym, że utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy miało na względzie, iż – mimo braku współpracy – G. P. nie zostaje pozbawiony w całości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a jedynie ich wysokość w miesiącu maju 2012 r. zostaje ograniczona. Organ II instancji stwierdził, że osoby korzystające z pomocy społecznej nie mogą oczekiwać, iż każde ich żądanie zostanie zaspokojone w całości, zwłaszcza w sytuacji, gdy posiadają pewne zasoby majątkowe, a jednocześnie nie są zainteresowane podjęciem działań zmierzających do efektywnego wykorzystania tych zasobów, a wszelkie sugestie pracowników ośrodka pomocy społecznej co do ewentualnych możliwości usamodzielnienia się traktują jako formę nękania. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego G. P. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego, w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono jego potrzeb oraz jego sytuacji materialnej i zdrowotnej. Nie uwzględniono również wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które zapadły w sprawach skarżącego dotyczących zasiłków okresowych i celowych. Skarżący zarzucił również, że argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji narusza art. 67 i art. 69 Konstytucji RP. W dalszej części skargi G. P. opisał swoją sytuację materialną i zdrowotną oraz powtórzył swoje argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.
Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej zostały uregulowane w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). W myśl art. 2 ust. 1 powołanej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis ten przewiduje zastosowanie pomocy społecznej przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: występowanie trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Najczęstsze powody powstania tych sytuacji określa art. 7 cyt. ustawy. Ocena sytuacji należy do pracowników organów pomocy społecznej, którzy zajmują się ukierunkowaniem wsparcia. Natomiast druga przesłanka przyznania pomocy, wynikająca z zasady subsydiarności, odnosi się do niemożliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. W art. 4 w/w ustawy ustawodawca zastrzegł jednak, iż osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Uzupełnienie tego przepisu stanowi art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest więc nienależna wówczas, gdy jednostka (rodzina) nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości, bo ich nie ma lub gdy nie potrafi zrobić z nich użytku. Bierność potencjalnego świadczeniobiorcy w wykorzystywaniu własnych możliwości i uprawnień może stanowić przesłankę odmowy przyznania pomocy.
Należy podkreślić, że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 7 omawianej ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach instytucji pomocy społecznej. Ocena warunków i możliwości udzielenia określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody. Trzeba mieć na względzie, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Podkreślić należy, iż uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości jaką uzna za zasadną. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają, bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Na subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej wskazał także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt SK 15/01 (OTK ZU nr. 8, poz. 252) stwierdził, że brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej. Pomoc ta nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu, służące zaspokajaniu najbardziej nawet uzasadnionych potrzeb bytowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo wykazały zasadność odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie opłat za hotel. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych i przynajmniej w jednym z nich mógłby zamieszkać. W tych warunkach nie może więc być mowy o niezaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Sąd w niniejszym składzie w pełni aprobuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane w wyroku z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. I OSK 1498/10 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. III SA/Kr 1003/09 w sprawie analogicznej jak przedmiotowa, ale dotyczącej innego okresu czasu.
W uzasadnieniu zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji wskazano wysokość i strukturę osiąganych przez skarżącego dochodów, a także aktualne koszty związane z zakwaterowaniem go w hotelu pracowniczym. W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, jak wyżej wskazano, że skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych w L. Należy zaaprobować stanowisko organów, że w sprawie nie wystąpił brak zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego, który uzasadniałby przyznanie mu zasiłku celowego na dofinansowanie do opłaty za hotel. Fakt, iż skarżący jest osobą chorą na cukrzycę i leczy się, nie miał znaczenia w tej sprawie. Subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej, o którym była mowa na wstępie, przesądza bowiem, iż w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej, a legitymuje się prawem własności do lokalu mieszkalnego, to jest ona w stanie pokonać dotyczące tej kwestii trudności życiowe, wykorzystując własne zasoby i możliwości.
Zdaniem Sądu, nietrafny jest zarzut skargi naruszenia art. 39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten przewiduje, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Niewątpliwie żądanie przyznania pomocy m.in. na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej mieści się w katalogu potrzeb, na zaspokojenie których może być on przyznany. Nie oznacza to jednak, że wniosek o jego przyznanie złożony przez osobę, która nie przekracza kryterium dochodowego, zostanie jej przyznany. Przyznanie zasiłku celowego nie ma bowiem charakteru obligatoryjnego. Wskazać należy, iż przytoczony przepis nie może być interpretowany z pominięciem innych przepisów powołanej ustawy, w tym art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 omawianej ustawy. W świetle powołanego przepisu potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń.
Kontrolując więc orzeczenia organów obu instancji w tej sprawie, Sąd stwierdził, że przy ich wydawaniu nie doszło do przekroczenia ram uznania administracyjnego. Istotą zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej. Skoro organy ustaliły bezsprzecznie, że skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych w kamienicy w L, a wskutek tego ma potencjalną możliwość zamieszkania w nich, to stwierdzenie przez organy, że nie zaistniała przesłanka niezaspokojonej potrzeby mieszkaniowej, jako jednej z podstawowych potrzeb bytowych, jest oceną trafną. Skarżący podnosi okoliczność, iż budynek w L jest zdewastowany i nie nadaje się do zamieszkania, ale ten argument jest nieprzekonywujący skoro w budynku tym niewątpliwie mieszkają lokatorzy, poza tym skarżący nie domagał się pomocy finansowej na remont, ale pokrycie opłaty za hotel. Powyższe przesądza o tym, że organy pomocy społecznej władne były w tym przypadku podjąć wobec skarżącego, na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, decyzję negatywną i w sposób wystarczający ją uzasadniły.
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły również art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), które by mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy ustaliły, że zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania skarżący żądał, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście zbędne. Wykładnia przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie pozostawia bowiem żadnych wątpliwości, że to w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznane świadczenia w formie zasiłku celowego. W świetle powyższego, jedynie drugorzędne znaczenie ma to, że skarżący nie chciał skorzystać z kontraktu socjalnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461).
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/Janusz Bociąga
Tadeusz Wołek
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. B.- B. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w W kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Uzasadnienie
wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 października 2013r.
Decyzją z dnia [...] 2012r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania G. P. świadczenia w formie zasiłku celowego na uregulowanie opłat za hotel. Na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji organ I instancji ustalił, że G. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe, zdolną do pracy w warunkach chronionych. Organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca nie poszukuje pracy, gdyż jak oświadczył nie pozwala mu na to wiek i stan zdrowia. Ponadto pełni on funkcję Prezesa Stowarzyszenia [...] bez wynagrodzenia. Zdaniem organu I instancji, G. P. posiada potencjał, który mógłby wykorzystać do wykonywania pracy płatnej, pozwalającej na ekonomiczne usamodzielnienie. Organ I instancji stwierdził, iż na dochód wnioskodawcy w kwietniu 2012r. składał się zasiłek stały w wysokości 417,00 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 30 zł. Łączny dochód za kwiecień 2012r. wynosił zatem 447,00 zł, natomiast udokumentowane wydatki to opłata za pokój w hotelu w wysokości 600 zł. Organ I instancji ustalił, iż należność za pobyt w hotelu do 31.05.2012r. w wysokości 620 zł G. P. uregulował kartą kredytową. Organ wskazał również, że wnioskodawca w ramach skierowania MOPS uczęszcza na zajęcia i posiłki w Ośrodku Wsparcia od poniedziałku do piątku. Organ I instancji wskazał także, że G. P. jest właścicielem części kamienicy w L przy ul. Ł o powierzchni ponad 100 m2 stanowiącej trzy odrębne lokale mieszkalne. Obecnie dwa lokale są wynajęte, jeden na zasadzie umowy najmu, drugi na zasadzie przydziału kwaterunkowego, natomiast trzecie mieszkanie jest puste. Opłaty za wynajem są zajęte przez komornika w związku z zaległymi alimentami na rzecz dzieci. Organ I instancji podniósł, że motywował wnioskodawcę do wykorzystania swoich zasobów mieszkaniowych oraz do podjęcia negocjacji w sprawie kontraktu socjalnego, ale mimo spotkań z pracownikami socjalnymi G. P. nie podjął negocjacji w tej sprawie. Organ I instancji zaznaczył, iż podczas wywiadów G. P. był informowany, że brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w sprawie kontraktu ma wpływ ma przyznanie pomocy finansowej. Organ podniósł także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] 2011r. nr [...] uchylającej decyzję MOPS z dnia [...] 2011r. oraz decyzję z dnia [...] 2011r. nr [...], zobowiązało G. P. do niezwłocznego podjęcia konstruktywnych rozmów z pracownikiem socjalnym MOPS w sprawie zawarcia kontraktu socjalnego. Mimo to G. P. nie stawił się na wezwanie w celu zawarcia kontraktu socjalnego. Organ I instancji podniósł, iż zgodnie z treścią art. 4 ustawy o pomocy społecznej świadczeniobiorca jest zobowiązany do współdziałania z pracownikami socjalnymi. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o uzyskanie pomocy należy rozumieć między innymi gotowość skorzystania z uzasadnionych propozycji pracownika socjalnego, pomagającego beneficjantowi przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe. Natomiast brak takiej współpracy może, zgodnie z art. 11 ust. 2 w/w ustawy, stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Organ I instancji stwierdził, iż G. P. ma możliwość wykorzystania posiadanej nieruchomości w L, a działania MOPS idące w tym kierunku nie mogą być uznane jako niekorzystne rozwiązanie. Zdaniem organu w tej sprawie na miano uzasadnionej propozycji bezsprzecznie zasługuje wskazanie możliwości wykorzystania posiadanej przez G. P. nieruchomości. Organ I instancji uznał zatem, że bierne oczekiwanie wnioskodawcy na świadczenie z pomocy społecznej, bez wykazania aktywności w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, w tym poszukiwania źródeł dochodu, nie uprawnia go do świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji G. P. zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 19, art. 67 i art. 69 Konstytucji RP. Odwołujący się podniósł, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym przyznanym na stałe, cały czas choruje przewlekle i leczy się u wielu specjalistów. Zaprzeczył również jakoby nie podejmował negocjacji w sprawie współdziałania w rozwiązywaniu swoich problemów, gdyż MOPS zawsze otrzymywał od niego wszelkie informacje i wyjaśnienia. G. P. oświadczył, iż podejmował szereg działań żeby zmienić swoją sytuację, m.in. starał się o zmniejszenie zadłużenia z tytułu zaległości alimentacyjnych oraz o rentę specjalną od Premiera RP. Ponadto odwołujący się uważa, że sprzedaż nieruchomości w L nie poprawi jego sytuacji, a przy tym pozbawi jego dzieci stałego dochodu z czynszu.
Decyzją z dnia 12 września 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 362 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. Nr [...]. Kolegium nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji wyjaśniło, iż celem pomocy społecznej nie jest przejęcie w całości i bezterminowo obowiązku utrzymywania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej (w tym materialnej), ale podejmowanie takich działań, które umożliwią tym osobom przezwyciężenie ich trudnej sytuacji i samodzielne zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych, a także integrację ze środowiskiem. Natomiast osoby korzystające z pomocy społecznej – w myśl art. 4 ustawy o pomocy społecznej – są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, czego G. P. nie czyni. Zasiłki celowe mogą być przyznawane osobom spełniającym ustawowe kryteria w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż mimo spełnienia wyżej wskazanych kryteriów zasiłek celowy nie musi zostać przyznany, względnie może być przyznany w wysokości niższej niż oczekuje tego osoba korzystająca ze świadczeń pomocy społecznej.
Kolegium wskazało, że G. P. od 2002r. jest objęty pomocą ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Systematycznie przyznawane są mu zasiłki celowe, pobiera także zasiłek stały. Niemniej jednak nie podjął negocjacji odnośnie zawarcia kontraktu socjalnego, a sugestie zawarcia takiego kontraktu traktuje jako nękanie ze strony MOPS. G. P. od szeregu lat wynajmuje pokój w hotelu pracowniczym, a miesięczna opłata za wynajem pokoju wynosi 600 zł.
Organ II instancji nie zaprzeczył, iż G. P. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, gdyż jedynym jego stałym źródłem dochodu jest zasiłek stały w aktualnej kwocie 417 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 30 zł, niewielki zaś dochód z czynszu najmu dwóch lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku w L jest zajęty przez komornika na poczet zaległych alimentów należnych synom G. P., jednakże zdaniem organu nie może on oczekiwać wyłącznie zaspokajania w całości żądań dotyczących przyznawania mu pomocy społecznej w formie pieniężnej, przy jednoczesnym braku chęci do współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Kolegium stwierdziło, że skarżący posiada 3 lokale mieszkalne w L, dzięki którym byłby w stanie poprawić swoją sytuację życiową, a ewentualną pomoc w efektywnym wykorzystaniu własnego majątku mógłby uzyskać ze strony Gminy w ramach zawartego kontraktu socjalnego.
W ocenie Kolegium, skoro G. P. jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych i przynajmniej w jednym z nich mógłby zamieszkać, to nie może być mowy o niezaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji przez kilka lat przyznawał G. P. zasiłki celowe na pokrycie opłat za hotel, przy czym on sam nie podjął żadnych działań, by zmniejszyć koszty związane z jego zamieszkiwaniem na terenie K, natomiast opłaty za hotel reguluje terminowo co oznacza, że ma na ten cel środki. Uznając zatem, że G. P. faktycznie nie współpracuje z pracownikami MOPS w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji życiowej Kolegium stwierdziło, że zasadne jest ograniczenie przyznawanej mu pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło przy tym, że utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy miało na względzie, iż – mimo braku współpracy – G. P. nie zostaje pozbawiony w całości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a jedynie ich wysokość w miesiącu maju 2012 r. zostaje ograniczona. Organ II instancji stwierdził, że osoby korzystające z pomocy społecznej nie mogą oczekiwać, iż każde ich żądanie zostanie zaspokojone w całości, zwłaszcza w sytuacji, gdy posiadają pewne zasoby majątkowe, a jednocześnie nie są zainteresowane podjęciem działań zmierzających do efektywnego wykorzystania tych zasobów, a wszelkie sugestie pracowników ośrodka pomocy społecznej co do ewentualnych możliwości usamodzielnienia się traktują jako formę nękania. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego G. P. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego, w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono jego potrzeb oraz jego sytuacji materialnej i zdrowotnej. Nie uwzględniono również wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które zapadły w sprawach skarżącego dotyczących zasiłków okresowych i celowych. Skarżący zarzucił również, że argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji narusza art. 67 i art. 69 Konstytucji RP. W dalszej części skargi G. P. opisał swoją sytuację materialną i zdrowotną oraz powtórzył swoje argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.
Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej zostały uregulowane w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). W myśl art. 2 ust. 1 powołanej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis ten przewiduje zastosowanie pomocy społecznej przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: występowanie trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Najczęstsze powody powstania tych sytuacji określa art. 7 cyt. ustawy. Ocena sytuacji należy do pracowników organów pomocy społecznej, którzy zajmują się ukierunkowaniem wsparcia. Natomiast druga przesłanka przyznania pomocy, wynikająca z zasady subsydiarności, odnosi się do niemożliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. W art. 4 w/w ustawy ustawodawca zastrzegł jednak, iż osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Uzupełnienie tego przepisu stanowi art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest więc nienależna wówczas, gdy jednostka (rodzina) nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości, bo ich nie ma lub gdy nie potrafi zrobić z nich użytku. Bierność potencjalnego świadczeniobiorcy w wykorzystywaniu własnych możliwości i uprawnień może stanowić przesłankę odmowy przyznania pomocy.
Należy podkreślić, że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 7 omawianej ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach instytucji pomocy społecznej. Ocena warunków i możliwości udzielenia określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody. Trzeba mieć na względzie, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Podkreślić należy, iż uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości jaką uzna za zasadną. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają, bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Na subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej wskazał także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt SK 15/01 (OTK ZU nr. 8, poz. 252) stwierdził, że brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej. Pomoc ta nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu, służące zaspokajaniu najbardziej nawet uzasadnionych potrzeb bytowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo wykazały zasadność odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie opłat za hotel. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych i przynajmniej w jednym z nich mógłby zamieszkać. W tych warunkach nie może więc być mowy o niezaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Sąd w niniejszym składzie w pełni aprobuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane w wyroku z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. I OSK 1498/10 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. III SA/Kr 1003/09 w sprawie analogicznej jak przedmiotowa, ale dotyczącej innego okresu czasu.
W uzasadnieniu zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji wskazano wysokość i strukturę osiąganych przez skarżącego dochodów, a także aktualne koszty związane z zakwaterowaniem go w hotelu pracowniczym. W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, jak wyżej wskazano, że skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych w L. Należy zaaprobować stanowisko organów, że w sprawie nie wystąpił brak zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego, który uzasadniałby przyznanie mu zasiłku celowego na dofinansowanie do opłaty za hotel. Fakt, iż skarżący jest osobą chorą na cukrzycę i leczy się, nie miał znaczenia w tej sprawie. Subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej, o którym była mowa na wstępie, przesądza bowiem, iż w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej, a legitymuje się prawem własności do lokalu mieszkalnego, to jest ona w stanie pokonać dotyczące tej kwestii trudności życiowe, wykorzystując własne zasoby i możliwości.
Zdaniem Sądu, nietrafny jest zarzut skargi naruszenia art. 39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten przewiduje, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Niewątpliwie żądanie przyznania pomocy m.in. na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej mieści się w katalogu potrzeb, na zaspokojenie których może być on przyznany. Nie oznacza to jednak, że wniosek o jego przyznanie złożony przez osobę, która nie przekracza kryterium dochodowego, zostanie jej przyznany. Przyznanie zasiłku celowego nie ma bowiem charakteru obligatoryjnego. Wskazać należy, iż przytoczony przepis nie może być interpretowany z pominięciem innych przepisów powołanej ustawy, w tym art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 omawianej ustawy. W świetle powołanego przepisu potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń.
Kontrolując więc orzeczenia organów obu instancji w tej sprawie, Sąd stwierdził, że przy ich wydawaniu nie doszło do przekroczenia ram uznania administracyjnego. Istotą zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej. Skoro organy ustaliły bezsprzecznie, że skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych w kamienicy w L, a wskutek tego ma potencjalną możliwość zamieszkania w nich, to stwierdzenie przez organy, że nie zaistniała przesłanka niezaspokojonej potrzeby mieszkaniowej, jako jednej z podstawowych potrzeb bytowych, jest oceną trafną. Skarżący podnosi okoliczność, iż budynek w L jest zdewastowany i nie nadaje się do zamieszkania, ale ten argument jest nieprzekonywujący skoro w budynku tym niewątpliwie mieszkają lokatorzy, poza tym skarżący nie domagał się pomocy finansowej na remont, ale pokrycie opłaty za hotel. Powyższe przesądza o tym, że organy pomocy społecznej władne były w tym przypadku podjąć wobec skarżącego, na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, decyzję negatywną i w sposób wystarczający ją uzasadniły.
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły również art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), które by mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy ustaliły, że zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania skarżący żądał, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście zbędne. Wykładnia przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie pozostawia bowiem żadnych wątpliwości, że to w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznane świadczenia w formie zasiłku celowego. W świetle powyższego, jedynie drugorzędne znaczenie ma to, że skarżący nie chciał skorzystać z kontraktu socjalnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461).