III SA/Kr 264/13

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 19 stycznia 2013 r. znak: [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania B. G. – B. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. znak: [...] orzekającej o zatwierdzeniu granic nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr: [...] (przed zmianą działka nr [...] i [...]) położonymi w obrębie wsi K.

W podstawie prawnej postanowienia organu odwoławczego wskazano m.in. przepisy art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 33 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.).

Uzasadniając postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na następujące motywy rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...] Wójt Gminy zatwierdził granice nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] z dz. ew. nr [...] (przed zmianą działka nr [...] i [...]), położonych w obrębie wsi K.

Od powyższej decyzji odwołała się B. G. – B. oświadczając, że wycofuje zgodę (podpis pod rozgraniczeniem) i nie wyraża zgody na bezprawne zajęcie pasa ziemi dz. ew. nr [...] przez A. B. Odwołująca się obszernie opisała z jakiego powodu nie zgadza się z wydaną decyzją i wniosła o jej uchylenie i umorzenie rozgraniczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz aktami sprawy stwierdziło, że od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r., znak: [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości odwołanie nie przysługuje.

Kolegium wyjaśniło, że z samej tylko treści decyzji nie można wywodzić niedopuszczalności wnoszenia odwołania na ogólnych zasadach, gdyż taka niedopuszczalność musi wprost wynikać z regulacji ustawowej – to przepis ustawy, a nie rozstrzygnięcie organu wydane w indywidualnej sprawie może wyłączyć dopuszczalność wnoszenia środka odwoławczego.

Zgodnie z dyspozycją art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne strona niezadowolona z przebiegu ustalenia granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Cytowany wyżej przepis art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jako przepis szczególny, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady, nie przewiduje dalszego postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczeniowej, w której wydano decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, gdyż jak to wskazano strona może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.

Cytowany przepis zawiera wyraźne i jednoznaczne wyłączenie odwołania od decyzji orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości. Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać jego dopuszczalność.

Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i przesłankami podmiotowymi. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16.11.2000 r. VSA 235/00 LEX nr 81351 stwierdzając, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Powołano tu podobne orzeczenie WSA w Warszawie z 26.11.2008 I SA/Wa 1060/80.

Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno – techniczną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 K.p.a. albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 K.p.a., lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 K.p.a.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością odwołania z przyczyn przedmiotowych, gdyż cytowany przepis szczególny (art. 33 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne) nie przewiduje odwołania od decyzji orzekającej o rozgraniczeniu, lecz przyznaje stronie niezadowolonej z przebiegu ustalenia granicy prawo złożenia żądania przekazania sprawy sądowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie.

W sytuacji, gdyby organ II instancji rozpatrzył odwołanie od decyzji, od której ten środek zaskarżenia nie przysługuje, wówczas oznaczałoby to, iż orzeczenie zostało wydane bez podstawy prawnej, przez co zachodziła by przyczyna nieważności określona art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Tym samym Kolegium zobligowane było do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 134 K.p.a. tj. stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r., znak [...] orzekającej o zatwierdzeniu granic nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] z działkami ew. nr: [...]( przed zmianą działka nr [...] i [...]), położonymi w obrębie wsi K zostało zawarte właściwe pouczenie, dotyczące środka zaskarżenia od wydanej decyzji. Strony zostały zatem prawidłowo pouczone, że mogą żądać przekazania sprawy sądowi powszechnemu, który jest właściwy do jej rozstrzygnięcia.

Powyższe postanowienie doręczono T. K., B. G. – B., A. B., A. T. i M. B.

Skargi na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o stwierdzenie jego niezgodności z prawem wnieśli T. K. oraz B. G. – B. Zostały one zarejestrowane odpowiednio do sygn. akt III SA/Kr 264/13 i III SA/Kr 265/13.

Skarżący T. K. podnosił, że od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. odwoływał się nie wyrażając zgody na bezprawne zajęcie pasa ziemi działki [...] przez uczestnika A. B. Podnosił też, że w terminie 14 dni od złożenia tej decyzji zażądał zgodnie z pouczeniem przekazania sprawy sądowi. Wskazywał, że w postępowaniu rozgraniczeniowym nie brał udziału nie wyrażał zgody na nowo ustalone granice działki ewidencyjnej [...], której właścicielem stał się w toku sprawy.

Zdaniem skarżącego organ wydający decyzję, o rozgraniczeniu, posiadał wiedzę, że strony nie są zgodne co do rozgraniczenia wskazanych nieruchomości.

Sprzeciwiał się jakiemukolwiek postępowaniu rozgraniczeniowemu i wnosił o umorzenie postępowania, w którym zapadła decyzja.

Skarżąca B. G. – B. podniosła, że w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy, wycofała swoją zgodę (podpis pod rozgraniczeniem) nie wyrażając zgody na bezprawne zajęcie pasa ziemi działki ewidencyjnej [...] i nie zgadzając się z decyzją wnosiła o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Wskazywała, że również jako niezadowolona z przebiegu granicy zażądała w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji przekazania sprawy sądowi.

Uważa, że podstawę wydania decyzji winno stanowić zgodne oświadczenie stron, a swoją zgodę na rozgraniczenie opisane w protokole granicznym cofnęła.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie.

W odniesieniu do skargi T. K. akcentowano, że skarżący nie odwoływał się od decyzji Wójta Gminy, a odwołanie od tej decyzji złożyła tylko skarżąca B. G. – B. Wskazano, że przed wydaniem decyzji o rozgraniczeniu skarżący wnosił do Wójta Gminy pisma z dnia 24.07.2012 i 8.10.2012.

Natomiast zarzuty podniesione w skardze, na postanowienie, którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania skarżącej B. G. – B. od decyzji o rozgraniczeniu, mają charakter merytoryczny dotyczące samego rozgraniczenia i nie były przedmiotem rozstrzygania w zaskarżonym postanowieniu.

W odniesieniu do skargi B. G. – B. stwierdzono, że podstawą stwierdzenia niedopuszczalności odwołania były przesłanki przedmiotowe, gdyż z przepisu art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ustawa nie przewiduje odwołania od decyzji o rozgraniczeniu, ale przyznaje stronie prawo do żądania przekazania sprawy sądowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie.

B. G. – B. – dalej skarżąca – w piśmie z 9 kwietnia 2013 r. wniosła "o połączenie postępowania" z jej skargi ze sprawy III SA/Kr 264/13 ponieważ rozpatrzenie dotyczy tej samej sprawy.

W kolejnym piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r. wniosła o zawieszenia postępowania w sprawie o sygn. III SA/Kr 265/13 na podstawie art. 125 § 1 P.p.s.a. z uwagi na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Wójta Gminy w przedmiocie rozgraniczenia.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2013 złożonym do obu spraw skarżąca wniosła o "uchylenie decyzji znak [...] i związanej z nią decyzji organu I instancji", podnosząc, że na datę wydania decyzji z dnia [...] 2012 r. właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę [...] był skarżący T. K., a skarżąca od 2007 r. była dzierżawcą tej działki.

W dniu 9 grudnia, pełnomocnik skarżącej radca prawny M. W. umocowana przez skarżącą pełnomocnictwem z dnia 8 grudnia, osobiście złożyła wniosek o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 18 grudnia 2013 ze względu na niemożliowść zapoznania się z materiałem sprawy ze względu na krótki okres czasu od dnia udzielenia pełnomocnictwa.

W dniu 18 grudnia 2013 na rozprawie postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny;

1. zarządził na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączenie spraw ze skarg T. K. i B. G. – B. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt III SA/Kr 264/13, skoro dotyczą tego samego postanowienia i mogły być objęte jedną skargą

2. odmówił zawieszenia postępowania,

3. oddalił wniosek o odroczenie rozprawy.

Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skargi są uzasadnione, aczkolwiek z przyczyn całkowicie odmiennych niż podniesione na ich poparcie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm. – dalej ustawa P.p.s.a. / w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm./, przedmiotem kognicji Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Stosownie bowiem do powołanych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i stosują środki określone w ustawie.

Przeprowadzając tę kontrolę, Sąd – w myśl przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a – rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Granice sprawy będące przedmiotem kontroli pod względem zgodności z prawem w niniejszej sprawie wyznacza przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jest nim zaskarżone postanowienie oparte na przepisie 134 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a). Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

W istocie przepis art. 134 k.p.a. zawiera podstawę do wydania dwóch odrębnych postanowień; stwierdzającego niedopuszczalność odwołania albo stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia. W tym drugim przypadku jedyną podstawą postanowienia jest stwierdzenie, że odwołanie /którego dopuszczalność nie jest kwestionowania/ wniesione jednak zostało z uchybieniem terminu, co w konsekwencji daje podstawę do nierozpoznania takiego odwołania, i uzyskania przez decyzję waloru ostateczności.

W motywach zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego przywołując wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.11.2000 V SA/2000 /LEX nr 81351/ stwierdzono, że niedopuszczalność odwołania wynikać może z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również podmiotowym oraz, że przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Jest to jednak część tezy tego orzeczenia, w którym stwierdzono także, że niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za ugruntowane można przyjąć stanowisko, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a. Można tu wskazać uchwałę 7 sędziów NSA z 5.07.1999 OPS 16/98 (ONSA 1999/4/119, LEX nr 37956/, wyrok NSA z 5.07.2006 II OSK 942/05 /ONSAiWSA/2007/2/50, LEX nr 244395), Wyrok NSA z 11 grudnia 2007 II OSK 1661/06 /LEX nr 425 381/, wyrok NSA z 12.04.2011 I OSK 882/10 /LEX nr 1081069/, czy wyrok NSA z 7.09.2012 II OSK 905/11/LEX nr 1218396/.

Zgodne z prawem jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że od wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /t.j. Dz.U. 2010.193.1287 z późn. zm./ decyzji Wójta /burmistrza, prezydenta miasta/ w przedmiocie rozgraniczenia nie przysługuje odwołanie w toku instancji. Zgodnie z art. 33 ust. 3 strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi. Jest to stanowisko powszechnie i jednoznacznie przyjęte w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych.

Niewątpliwie zachodziła by zatem przedmiotowa przesłanka niedopuszczalności odwołania w rozumieniu art. 134 k.p.a. w odniesieniu do T. K., gdyby takie odwołanie składał we własnym imieniu.

Zgodne z aktami sprawy jest ustalenie SKO, że ten skarżący nie składał jednak odwołania, a kierował do Organu przed wydaniem decyzji m.in. pisma z 24.07.2012 r. i 8.10.2012 r.

Z treści decyzji Wójta z [...] 2012 wynika, że właścicielem nieruchomości obejmującej działkę [...] objętej KW nr [...] jest skarżący T. K. na podstawie umowy sprzedaży zawartej dnia 12.10.2007 r. w formie aktu notarialnego Nr [...] ze skarżącą B. G. – B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśla, że skarżący T. K. wniósł skargę na postanowienie SKO, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania tej skarżącej z przyczyn przedmiotowych.

Na tle okoliczności sprawy, uchyliło się natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze od ustalenia w oparciu o stan sprawy czy skarżącej B. G. – B., po przeniesieniu na skarżącego T. K. prawa własności sprzedanej nieruchomości, służył jeszcze przymiot strony postępowania rozgraniczeniowego.

Z akt wynika, że to skarżąca wnioskiem z 14.09.2006 r. jeszcze jako właścicielka działki [...] zainicjowała postępowanie rozgraniczeniowe i określiła jego zakres.

Pismem z dnia 7 grudnia 2011 r., odebranym przez domownika skarżącego dnia 12 grudnia 2011 /k.28 akt/, Wójt Gminy zawiadomił skarżącego, T. K., że wobec ustalenia, że jest właścicielem działki ewid. [...], stosownie do art. 28 k.p.a. ma przymiot strony postępowania. Pismem tym zwrócono się do skarżącego o zajęcie w t. 14 dni stanowiska czy jest skarżący zainteresowany kontynuowaniem rozgraniczenia, z zaznaczeniem, że w przypadku braku odpowiedzi postępowanie będzie kontynuowane.

Zarazem po tej dacie m.in. do skarżącej – jako strony – Wójt Gminy kierował zawiadomienie z 4.07.2012 o zebraniu materiału /k.54/, przesyłał kopie dokumentów /k.58/, pouczał strony o prawie sprzeciwu wobec wniosku skarżącej z 24.07.2012 o zawieszenie postępowania /k.61-62/, kierował zawiadomienie o rozprawie /k.71/, a wreszcie przesłał wg. rozdzielnika "do wiadomości" decyzję z [...] 2012 /k.36/.

Przyjmując w tej sytuacji, że zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych uchyliło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze od ustalenia na tle okoliczności sprawy, czy nie zachodziła także niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych.

Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Z tego powodu umarza się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa postępowanie odwoławcze.

W świetle wskazanych wyżej czynności Wójta Gminy nie rozważenie tej kwestii w motywach zaskarżonego postanowienia może mieć o tyle doniosłość prawną, że z akt postępowania przedstawionych Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wynika, że to skarżąca tylko zażądała /k. 44/ przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu.

Sąd odmówił zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. gdyż rozstrzygnięcie w postępowaniu sądowo - administracyjnym w przedmiocie skargi, nie warunkuje /nie zależy/ od wyniku postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Natomiast przepisy k.p.a. przewidują właściwe dla tego postępowania podstawy zawieszenia.

Mając na uwadze, że rozprawę rozpisano na dzień 18 grudnia 2013 w dniu 15.11.2013 r., a skutek zawiadomienia o niej skarżącej w trybie art. 73 § 1 i 3 P.p.s.a nastąpił z dniem 3 grudnia 2013 r., uznał Sąd, iż w świetle art. 109 P.p.s.a. nie zachodzi nadzwyczajne wydarzenie uzasadniające uwzględnienie wniosku pełnomocnika z dnia

8 grudnia 2013 r. o odroczenie t. rozprawy.

Z tych przyczyn w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ orzeczono jak w sentencji.