II SA/Wa 911/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
2013-10-04Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Iwona Dąbrowska /sprawozdawca/
Joanna Kube /przewodniczący/
Sławomir AntoniukSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi M.B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w części orzekającej o zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej jako CWKL) orzeczeniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie § 3 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. RP z dnia 12 września 2012 r., poz. 1013) oraz § 12 pkt 1 oraz § 30 ust. 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. (dalej jako TWKL w K.) z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w sprawie niezdolności M. B. do zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia CWKL podniosła, iż TWKL w K. w orzeczeniu z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] rozpoznała u [...] M. B. następujące schorzenia (pkt 8 orzeczenia):
A. schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:
1. schizofrenia - § 70 pkt 5,
B. schorzenia współistniejące:
2. przebyta amputacja palców I – V stopy lewej na wysokości paliczków proksymalnych oraz przebyta amputacja palców II i III stopy prawej z powodu odmrożenia - § 80 pkt 4,
3. skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności - § 26 pkt 3.
Z powodu schorzenia nr 1 Komisja uznała wymienionego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N i orzekła, że schorzenia z punktu 1, 2 i 3 nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie zaliczyła badanego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i nie zaliczyła do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałą wskutek choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Od powyższego orzeczenia badany złożył odwołanie, w którym zakwestionował brak związku przyczynowego ze służbą wojskową inwalidztwa drugiej grupy. Badany domagał się orzeczenia drugiej grupy inwalidztwa zarówno w związku ze służbą wojskową, jak również w związku ze służbą wojskową z powodu schorzenia, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. Badany uzasadniał to stresorodną służbą wojskową w ramach [...] zmiany PKW w [...]. Badany podkreślił w odwołaniu związek czasowy wystąpienia schorzenia jako miarodajny związek przyczynowy ze służbą wojskową.
CWKL nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], powołanym na wstępie, utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ orzekający II instancji wskazał, iż analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wykazała, że [...]. M. B. od [...] kwietnia 2009 r. do dnia [...] października 2009 r. pełnił służbę wojskową w ramach [...] zmiany w PKW [...], na stanowisku [...]. W trakcie misji pojawiły się halucynacje słuchowe, urojenia prześladowcze. Od [...] kwietnia 2010 r. M. B. był leczony w PZP B. z rozpoznaniem F-23, F-20. Zimą 2011 r., pod wpływem przeżyć psychotycznych pojechał do [...], gdzie został znaleziony z licznymi odmrożeniami, szczególnie palców obu stóp. W [...] M. B. był hospitalizowany w okresie od [...] marca do [...] kwietnia 2011 r. Od dnia [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. był on hospitalizowany w trybie art. 23 UoZP w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w R.. U M. B. rozpoznano schizofrenię paranoidalną i odmrożenia obu kończyn dolnych (historia choroby nr [...]). W dniu [...] kwietnia 2011 r. M. B. był konsultowany w Izbie Przyjęć Centrum Leczenia Oparzeń w S.. Stwierdzono głębokie odmrożenie obu stóp z martwicą palców I-V stopy lewej i częściową martwicę palców I-V stopy prawej. Organ wskazał, że pacjent odmówił leczenia, będąc uprzedzony o konsekwencjach decyzji. Następnie w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. M. B. był leczony w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego Wojskowego Instytutu Medycznego w W.. Od dnia [...] czerwca 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. M. B. był leczony w Klinice Traumatologii i Ortopedii CSK MON – Oddział Zakażeń Narządu Ruchu (historia choroby Nr [...]). Wykonano wówczas amputację palców I-V lewej stopy na wysokości paliczków proksymalnych i amputację opuszków palców I, II, III i V stopy prawej – po przebytym odmrożeniu. Tego samego dnia M. B. został przeniesiony do Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego, gdzie przebywał do [...] lipca 2011 r. Ze szpitala M. B. został wypisany z rozpoznaniem: ostre zaburzenia psychotyczne podobne do schizofrenii. Obserwacja zaburzeń endogennych z grupy F 20. W okresie od [...] października 2011 r. do dnia [...] października 2011 r. M. B. przebywał w Wojskowym Szpitalu Uzdrowiskowym w L. na turnusie profilaktyczno - leczniczym. Od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] marca 2012 r. M. B. ponownie był leczony w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego Wojskowego Instytutu Medycznego w W. z rozpoznaniem: ostre zaburzenia psychotyczne podobne do schizofrenii. W tym też czasie w okresie od [...] lutego 2012 r. do dnia [...] lutego 2012 r. M. B. przebywał w Oddziale Zakażeń Narządu Ruchu Kliniki i Traumatologii WIM, gdzie nacięto ropowicę palca stopy prawej. W okresie od [...] lipca 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. M. B. był ponownie leczony w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM, gdzie rozpoznano ostre i przemijające zaburzenia psychotyczne. Na czas obserwacji w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego, RWKL K. wydała w dniu [...] lipca 2012 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie odwołania od orzeczenia TWKL K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Po zakończeniu obserwacji w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM w W. (dnia [...] sierpnia 2012 r.) – RWKL K. kontynuowała dalsze procedowanie procesu odwoławczego.
W ramach postępowania odwoławczego dla celów diagnostycznych orzekany został skierowany przez RWKL K. na obserwację do Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w L.. Był w niej hospitalizowany w okresie od [...] listopada 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r. (nr historii choroby [...]). Rozpoznano wówczas schizofrenię paranoidalną F-20, stan po amputacji palców I-V lewej stopy, stan po amputacji opuszków palców I, II, III i V prawej stopy. W sprawie tej ponadto - na prośbę RWKL K., Kierownik Kliniki Psychiatrii, Konsultant Krajowy ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii wydał opinię, w której stwierdził: na podstawie szczegółowej analizy dokumentacji medycznej pacjenta M. B. z dotychczasowego leczenia, jak również w następstwie przeprowadzonej obserwacji dla celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego w Klinice Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w L. w dniach od [...] listopada do [...] listopada 2012 r. ustalono rozpoznanie: schizofrenia paranoidalna § 70 pkt 5. Stwierdzone u orzekanego schorzenia nie dają podstaw do uznania schorzenia na mające związek przyczynowy z warunkami służby wojskowej. Wskazano też, że badany winien być zaliczony do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.
Reasumując, organ stwierdził, że wobec zebranych dowodów w sprawie, tj. kart informacyjnych z leczenia szpitalnego na oddziałach psychiatrycznych w: R., W. i L., ustalone rozpoznania chorobowe nie budzą wątpliwości. Organ wskazał też, że schizofrenia jest zaburzeniem psychicznym endogennym i spełnia znamiona § 70 pkt 5 powołanego rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Brak zaś związku przyczynowego ze służbą wojskową stwierdził Konsultant Krajowy ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii. Wskazał też, że schorzenie to nie jest wymienione w załączniku nr 1 ani nr 2 rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalania wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.). W tej sytuacji zespół orzeczniczy CWKL stwierdził, że wymienione na wstępie orzeczenie TWKL K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. jest słuszne, wydane zgodnie z aktualną wiedzą lekarską, stanem faktycznym i przepisami prawa, przy uwzględnieniu istotnych okoliczności i jako takie nie wymaga zmian. Wskazał też, że schorzenia wymienione w orzeczeniu nie znajdują logicznego uzasadnienia do przyczynowego ich wiązania z warunkami pełnionej zawodowej służby wojskowej.
Orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2013 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez adwokata J. P. – pełnomocnika skarżącego - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając ww. orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, wniósł o uchylenie tego orzeczenia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Orzeczeniu CWKL z dnia [...] marca 2013 r. zarzucił obrazę:
- art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,
- art. 10 § 1 kpa, poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji,
- art. 107 § 3 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy – w zgodzie ze słusznym interesem strony, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu faktycznym.
Decyzji zarzucił również naruszenie prawa materialnego, tj. § 67 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), poprzez jego zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego przywołał stwierdzone u skarżącego schorzenia oraz ustalenia organu co do stanu niezdolności do służby wojskowej skarżącego ("N"), a także zaliczenie go przez komisję do II grupy – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej a także uznanie przez organ, że stwierdzone schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że rozpoznanie u skarżącego schizofrenii paranoidalnej oraz uznanie, że żadne schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, oraz że skarżącego nie zaliczono do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, jest dowolną i błędną analizą materiału dowodowego. Skarżący uważa bowiem, że prawidłowa ocena materiału dowodowego winna wskazywać na wystąpienie u niego schorzenia z § 67 pkt 3 do 5 załącznika nr 1, tj. zaburzenia stresowe pourazowe, jako reakcja na przeżycie wydarzenia lub sytuacji traumatycznej nie zaś, że występuje u niego schizofrenia paranoidalna. Pełnomocnik przypomniał ponadto, że na podstawie rozkazu wyjazdu NATO z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący został oddelegowany do pełnienia służby na misji wojskowej w [...]. Skarżący dysponował wówczas certyfikatem zdrowia nr [...], stwierdzającym zdolność do pełnienia służby we wszystkich strefach klimatycznych oraz orzeczeniem nr [...] w sprawie zdolności do służby wojskowej. Od [...] kwietnia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. skarżący pełnił służbę w ramach [...] zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...], w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Praca po 12 i więcej godzin, w bardzo trudnych warunkach, ciągły stres związany z patrolami, ostrzałem i warunkami służby spowodował, że skarżący miał początkowo problemy ze snem a następnie pojawiła się u niego mania prześladowcza, urojenia i ogromny strach przed utratą życia. Skarżący brał udział w patrolach, konwojach oraz pełnił służbę na wartowni zarówno na terenie bazy, jak i poza nią. Budynek, w którym mieszkał został zbombardowany, a rannych zostało jego trzech kolegów. Ten nieprzeciętny stres i napięcie psychiczne doprowadziły, zdaniem skarżącego, do powstania u niego stresu pourazowego.
Po powrocie do kraju skarżący udał się w dniu [...] kwietnia 2010 r. do poradni Zdrowia Psychicznego w B.. Psycholog jednostki wojskowej [...] złożyła wniosek o skierowanie go na turnus leczniczo – profilaktyczny w związku z zakończeniem służby w ramach [...] zmiany PKW w [...] ze względu na "wysokie ryzyko utraty zdrowia i życia w związku z realizacją zadań mandatowych. Wydarzenia, które miały miejsce podczas pełnienia służby na misji mogą mieć wpływ na stan psychiczny żołnierza". Z karty informacyjnej żołnierza z leczenia uzdrowiskowego Wojskowego Szpitala Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnego wynika, że u skarżącego rozpoznano między innymi narażenie na przewlekły stres. W marcu 2012 r. w okolicznościach, których skarżący nie pamięta, został on znaleziony w lesie w [...], doznał licznych poważnych odmrożeń obu kończyn dolnych i stóp co w efekcie doprowadziło do amputacji palców stóp. W dniu [...] czerwca 2012 r. psycholog A. Z. wydała zaświadczenie, iż skarżący korzysta z pomocy psychologa jednostki wojskowej z powodu zaburzeń psychicznych, które miały miejsce podczas pełnienia służby poza granicami kraju.
W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku inwalidztwa ze służbą wojskową oraz jej oddalenie w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga na orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2013 r., utrzymujące w mocy orzeczenie TWKL w K. z dnia [...] maja 2012 r., w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa oraz związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. I OSK 1203/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy.
Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.
Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.).
Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.
W niniejszej sprawie M. B. zaskarżył w całości orzeczenie CWKL, a więc także w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem, Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w tym zakresie.
Uznając zaś za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby wojskowej Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie TWKL w K. z dnia [...] maja 2012 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją, od której służy odwołanie a następnie od decyzji wydanej w wyniku odwołania skarga do sądu administracyjnego.
Rozpoznając niniejszą sprawę, w zakresie zatem kognicji sądu administracyjnego wskazać należy, że skarżący w skardze do Sądu, wnosząc o uchylenie decyzji, zakwestionował kwalifikację choroby psychicznej jako schizofrenii z § 70 pkt 5 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80) i wskazywał jako właściwe rozpoznanie jednostkę chorobową z § 67 p. 3 – 5 wymienionego załącznika, tj. jako zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD), będące następstwem reakcji na przeżyte wydarzenia lub sytuację traumatyczną, bezpośrednio zagrażającą życiu lub zdrowiu. Odnosząc się do tych zarzutów podkreślić jednak należy, że ocena, czy rozpoznane schorzenie pozostaje w związku z pełnioną służbą wojskową i czy w związku z tym zgromadzono w postępowaniu odpowiednią dokumentację, pozostaje poza kompetencjami sądów administracyjnych. Niezależnie od tego wskazać należy, że wymienione rozporządzenie MON z dnia 8 stycznia 2010 r., w objaśnieniach szczegółowych do ułomności i chorób dotyczących stanu psychicznego, wymienionych w rozdziale XVI zał. nr 1 do rozporządzenia, wyróżnia przyczyny egzogenne i endogenne ich powstania. Wymienione w § 67 p. 3 do 5 zał. nr 1 zaburzenia stresowe pourazowe mają charakter egzogennych, spowodowanych reakcją na przeżyte wydarzenia lub sytuacje traumatyczne, bezpośrednio zagrażające utratą życia lub zdrowia. Natomiast wymienione w § 70 pkt 5 zał. nr 1 zaburzenia psychiczne mają charakter endogennych, spowodowanych zaburzeniami rozwoju mózgu. Podkreślić należy, że wojskowe komisje lekarskie, orzekające w niniejszej sprawie, zajęły stanowisko, iż stwierdzone schorzenie u skarżącego jest zaburzeniem psychotycznym w postaci schizofrenii o podłożu endogennym. Wskazać też należy, że stanowisko takie jest poparte nie tylko jednorazowymi badaniami psychiatrycznymi, wykonanymi na zlecenie TWKL K., ale również rozpoznaniami z leczenia skarżącego w PZP w B. w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r., rozpoznaniami dokonanymi w trakcie leczenia w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w R., w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r, rozpoznaniami dokonanymi w trakcie leczenia w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM w W., w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] lipca 2011 r., [...] lutego 2012 r. do [...] marca 2012 r., [...] lipca 2012 r. do [...] sierpnia 2012 r., a wreszcie rozpoznaniami dokonanymi w trakcie leczenia w Klinice Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w L. w okresie od [...] listopada 2012 r. do [...] listopada 2012 r. oraz opinia kierownika tej Kliniki – prof. dr hab. n. med. A. F..
Podkreślić jeszcze raz należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu psychicznego oraz prawidłowości ustaleń Komisji w zakresie stwierdzonych u niego schorzeń. Kontrola zatem orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna.
Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich.
W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo na podstawie kompletnego materiału orzeczniczego rozpoznały u skarżącego zaburzenia z § 70 pkt 5 zał. nr 1 powołanego rozporządzenia, a to oznacza, że organy orzekające w sprawie trafnie uznały, że stwierdzenie u skarżącego tego rodzaju schorzenia kwalifikuje go do kategorii "N" niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Z tego też względu, zaskarżone orzeczenie CWKL oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie TWKL w K. z dnia [...] maja 2012 r., w zakresie orzekającym o zdolności skarżącego do służby wojskowej, odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Iwona Dąbrowska /sprawozdawca/Joanna Kube /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi M.B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w części orzekającej o zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej jako CWKL) orzeczeniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie § 3 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. RP z dnia 12 września 2012 r., poz. 1013) oraz § 12 pkt 1 oraz § 30 ust. 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. (dalej jako TWKL w K.) z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w sprawie niezdolności M. B. do zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia CWKL podniosła, iż TWKL w K. w orzeczeniu z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] rozpoznała u [...] M. B. następujące schorzenia (pkt 8 orzeczenia):
A. schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:
1. schizofrenia - § 70 pkt 5,
B. schorzenia współistniejące:
2. przebyta amputacja palców I – V stopy lewej na wysokości paliczków proksymalnych oraz przebyta amputacja palców II i III stopy prawej z powodu odmrożenia - § 80 pkt 4,
3. skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności - § 26 pkt 3.
Z powodu schorzenia nr 1 Komisja uznała wymienionego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N i orzekła, że schorzenia z punktu 1, 2 i 3 nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie zaliczyła badanego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i nie zaliczyła do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałą wskutek choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Od powyższego orzeczenia badany złożył odwołanie, w którym zakwestionował brak związku przyczynowego ze służbą wojskową inwalidztwa drugiej grupy. Badany domagał się orzeczenia drugiej grupy inwalidztwa zarówno w związku ze służbą wojskową, jak również w związku ze służbą wojskową z powodu schorzenia, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. Badany uzasadniał to stresorodną służbą wojskową w ramach [...] zmiany PKW w [...]. Badany podkreślił w odwołaniu związek czasowy wystąpienia schorzenia jako miarodajny związek przyczynowy ze służbą wojskową.
CWKL nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], powołanym na wstępie, utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ orzekający II instancji wskazał, iż analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wykazała, że [...]. M. B. od [...] kwietnia 2009 r. do dnia [...] października 2009 r. pełnił służbę wojskową w ramach [...] zmiany w PKW [...], na stanowisku [...]. W trakcie misji pojawiły się halucynacje słuchowe, urojenia prześladowcze. Od [...] kwietnia 2010 r. M. B. był leczony w PZP B. z rozpoznaniem F-23, F-20. Zimą 2011 r., pod wpływem przeżyć psychotycznych pojechał do [...], gdzie został znaleziony z licznymi odmrożeniami, szczególnie palców obu stóp. W [...] M. B. był hospitalizowany w okresie od [...] marca do [...] kwietnia 2011 r. Od dnia [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. był on hospitalizowany w trybie art. 23 UoZP w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w R.. U M. B. rozpoznano schizofrenię paranoidalną i odmrożenia obu kończyn dolnych (historia choroby nr [...]). W dniu [...] kwietnia 2011 r. M. B. był konsultowany w Izbie Przyjęć Centrum Leczenia Oparzeń w S.. Stwierdzono głębokie odmrożenie obu stóp z martwicą palców I-V stopy lewej i częściową martwicę palców I-V stopy prawej. Organ wskazał, że pacjent odmówił leczenia, będąc uprzedzony o konsekwencjach decyzji. Następnie w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. M. B. był leczony w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego Wojskowego Instytutu Medycznego w W.. Od dnia [...] czerwca 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. M. B. był leczony w Klinice Traumatologii i Ortopedii CSK MON – Oddział Zakażeń Narządu Ruchu (historia choroby Nr [...]). Wykonano wówczas amputację palców I-V lewej stopy na wysokości paliczków proksymalnych i amputację opuszków palców I, II, III i V stopy prawej – po przebytym odmrożeniu. Tego samego dnia M. B. został przeniesiony do Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego, gdzie przebywał do [...] lipca 2011 r. Ze szpitala M. B. został wypisany z rozpoznaniem: ostre zaburzenia psychotyczne podobne do schizofrenii. Obserwacja zaburzeń endogennych z grupy F 20. W okresie od [...] października 2011 r. do dnia [...] października 2011 r. M. B. przebywał w Wojskowym Szpitalu Uzdrowiskowym w L. na turnusie profilaktyczno - leczniczym. Od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] marca 2012 r. M. B. ponownie był leczony w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego Wojskowego Instytutu Medycznego w W. z rozpoznaniem: ostre zaburzenia psychotyczne podobne do schizofrenii. W tym też czasie w okresie od [...] lutego 2012 r. do dnia [...] lutego 2012 r. M. B. przebywał w Oddziale Zakażeń Narządu Ruchu Kliniki i Traumatologii WIM, gdzie nacięto ropowicę palca stopy prawej. W okresie od [...] lipca 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. M. B. był ponownie leczony w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM, gdzie rozpoznano ostre i przemijające zaburzenia psychotyczne. Na czas obserwacji w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego, RWKL K. wydała w dniu [...] lipca 2012 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie odwołania od orzeczenia TWKL K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Po zakończeniu obserwacji w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM w W. (dnia [...] sierpnia 2012 r.) – RWKL K. kontynuowała dalsze procedowanie procesu odwoławczego.
W ramach postępowania odwoławczego dla celów diagnostycznych orzekany został skierowany przez RWKL K. na obserwację do Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w L.. Był w niej hospitalizowany w okresie od [...] listopada 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r. (nr historii choroby [...]). Rozpoznano wówczas schizofrenię paranoidalną F-20, stan po amputacji palców I-V lewej stopy, stan po amputacji opuszków palców I, II, III i V prawej stopy. W sprawie tej ponadto - na prośbę RWKL K., Kierownik Kliniki Psychiatrii, Konsultant Krajowy ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii wydał opinię, w której stwierdził: na podstawie szczegółowej analizy dokumentacji medycznej pacjenta M. B. z dotychczasowego leczenia, jak również w następstwie przeprowadzonej obserwacji dla celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego w Klinice Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w L. w dniach od [...] listopada do [...] listopada 2012 r. ustalono rozpoznanie: schizofrenia paranoidalna § 70 pkt 5. Stwierdzone u orzekanego schorzenia nie dają podstaw do uznania schorzenia na mające związek przyczynowy z warunkami służby wojskowej. Wskazano też, że badany winien być zaliczony do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.
Reasumując, organ stwierdził, że wobec zebranych dowodów w sprawie, tj. kart informacyjnych z leczenia szpitalnego na oddziałach psychiatrycznych w: R., W. i L., ustalone rozpoznania chorobowe nie budzą wątpliwości. Organ wskazał też, że schizofrenia jest zaburzeniem psychicznym endogennym i spełnia znamiona § 70 pkt 5 powołanego rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Brak zaś związku przyczynowego ze służbą wojskową stwierdził Konsultant Krajowy ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii. Wskazał też, że schorzenie to nie jest wymienione w załączniku nr 1 ani nr 2 rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalania wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.). W tej sytuacji zespół orzeczniczy CWKL stwierdził, że wymienione na wstępie orzeczenie TWKL K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. jest słuszne, wydane zgodnie z aktualną wiedzą lekarską, stanem faktycznym i przepisami prawa, przy uwzględnieniu istotnych okoliczności i jako takie nie wymaga zmian. Wskazał też, że schorzenia wymienione w orzeczeniu nie znajdują logicznego uzasadnienia do przyczynowego ich wiązania z warunkami pełnionej zawodowej służby wojskowej.
Orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2013 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez adwokata J. P. – pełnomocnika skarżącego - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając ww. orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, wniósł o uchylenie tego orzeczenia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Orzeczeniu CWKL z dnia [...] marca 2013 r. zarzucił obrazę:
- art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,
- art. 10 § 1 kpa, poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji,
- art. 107 § 3 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy – w zgodzie ze słusznym interesem strony, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu faktycznym.
Decyzji zarzucił również naruszenie prawa materialnego, tj. § 67 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), poprzez jego zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego przywołał stwierdzone u skarżącego schorzenia oraz ustalenia organu co do stanu niezdolności do służby wojskowej skarżącego ("N"), a także zaliczenie go przez komisję do II grupy – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej a także uznanie przez organ, że stwierdzone schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że rozpoznanie u skarżącego schizofrenii paranoidalnej oraz uznanie, że żadne schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, oraz że skarżącego nie zaliczono do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, jest dowolną i błędną analizą materiału dowodowego. Skarżący uważa bowiem, że prawidłowa ocena materiału dowodowego winna wskazywać na wystąpienie u niego schorzenia z § 67 pkt 3 do 5 załącznika nr 1, tj. zaburzenia stresowe pourazowe, jako reakcja na przeżycie wydarzenia lub sytuacji traumatycznej nie zaś, że występuje u niego schizofrenia paranoidalna. Pełnomocnik przypomniał ponadto, że na podstawie rozkazu wyjazdu NATO z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący został oddelegowany do pełnienia służby na misji wojskowej w [...]. Skarżący dysponował wówczas certyfikatem zdrowia nr [...], stwierdzającym zdolność do pełnienia służby we wszystkich strefach klimatycznych oraz orzeczeniem nr [...] w sprawie zdolności do służby wojskowej. Od [...] kwietnia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. skarżący pełnił służbę w ramach [...] zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...], w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Praca po 12 i więcej godzin, w bardzo trudnych warunkach, ciągły stres związany z patrolami, ostrzałem i warunkami służby spowodował, że skarżący miał początkowo problemy ze snem a następnie pojawiła się u niego mania prześladowcza, urojenia i ogromny strach przed utratą życia. Skarżący brał udział w patrolach, konwojach oraz pełnił służbę na wartowni zarówno na terenie bazy, jak i poza nią. Budynek, w którym mieszkał został zbombardowany, a rannych zostało jego trzech kolegów. Ten nieprzeciętny stres i napięcie psychiczne doprowadziły, zdaniem skarżącego, do powstania u niego stresu pourazowego.
Po powrocie do kraju skarżący udał się w dniu [...] kwietnia 2010 r. do poradni Zdrowia Psychicznego w B.. Psycholog jednostki wojskowej [...] złożyła wniosek o skierowanie go na turnus leczniczo – profilaktyczny w związku z zakończeniem służby w ramach [...] zmiany PKW w [...] ze względu na "wysokie ryzyko utraty zdrowia i życia w związku z realizacją zadań mandatowych. Wydarzenia, które miały miejsce podczas pełnienia służby na misji mogą mieć wpływ na stan psychiczny żołnierza". Z karty informacyjnej żołnierza z leczenia uzdrowiskowego Wojskowego Szpitala Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnego wynika, że u skarżącego rozpoznano między innymi narażenie na przewlekły stres. W marcu 2012 r. w okolicznościach, których skarżący nie pamięta, został on znaleziony w lesie w [...], doznał licznych poważnych odmrożeń obu kończyn dolnych i stóp co w efekcie doprowadziło do amputacji palców stóp. W dniu [...] czerwca 2012 r. psycholog A. Z. wydała zaświadczenie, iż skarżący korzysta z pomocy psychologa jednostki wojskowej z powodu zaburzeń psychicznych, które miały miejsce podczas pełnienia służby poza granicami kraju.
W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku inwalidztwa ze służbą wojskową oraz jej oddalenie w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga na orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2013 r., utrzymujące w mocy orzeczenie TWKL w K. z dnia [...] maja 2012 r., w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa oraz związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. I OSK 1203/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy.
Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.
Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.).
Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.
W niniejszej sprawie M. B. zaskarżył w całości orzeczenie CWKL, a więc także w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem, Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w tym zakresie.
Uznając zaś za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby wojskowej Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie TWKL w K. z dnia [...] maja 2012 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją, od której służy odwołanie a następnie od decyzji wydanej w wyniku odwołania skarga do sądu administracyjnego.
Rozpoznając niniejszą sprawę, w zakresie zatem kognicji sądu administracyjnego wskazać należy, że skarżący w skardze do Sądu, wnosząc o uchylenie decyzji, zakwestionował kwalifikację choroby psychicznej jako schizofrenii z § 70 pkt 5 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80) i wskazywał jako właściwe rozpoznanie jednostkę chorobową z § 67 p. 3 – 5 wymienionego załącznika, tj. jako zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD), będące następstwem reakcji na przeżyte wydarzenia lub sytuację traumatyczną, bezpośrednio zagrażającą życiu lub zdrowiu. Odnosząc się do tych zarzutów podkreślić jednak należy, że ocena, czy rozpoznane schorzenie pozostaje w związku z pełnioną służbą wojskową i czy w związku z tym zgromadzono w postępowaniu odpowiednią dokumentację, pozostaje poza kompetencjami sądów administracyjnych. Niezależnie od tego wskazać należy, że wymienione rozporządzenie MON z dnia 8 stycznia 2010 r., w objaśnieniach szczegółowych do ułomności i chorób dotyczących stanu psychicznego, wymienionych w rozdziale XVI zał. nr 1 do rozporządzenia, wyróżnia przyczyny egzogenne i endogenne ich powstania. Wymienione w § 67 p. 3 do 5 zał. nr 1 zaburzenia stresowe pourazowe mają charakter egzogennych, spowodowanych reakcją na przeżyte wydarzenia lub sytuacje traumatyczne, bezpośrednio zagrażające utratą życia lub zdrowia. Natomiast wymienione w § 70 pkt 5 zał. nr 1 zaburzenia psychiczne mają charakter endogennych, spowodowanych zaburzeniami rozwoju mózgu. Podkreślić należy, że wojskowe komisje lekarskie, orzekające w niniejszej sprawie, zajęły stanowisko, iż stwierdzone schorzenie u skarżącego jest zaburzeniem psychotycznym w postaci schizofrenii o podłożu endogennym. Wskazać też należy, że stanowisko takie jest poparte nie tylko jednorazowymi badaniami psychiatrycznymi, wykonanymi na zlecenie TWKL K., ale również rozpoznaniami z leczenia skarżącego w PZP w B. w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r., rozpoznaniami dokonanymi w trakcie leczenia w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w R., w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r, rozpoznaniami dokonanymi w trakcie leczenia w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM w W., w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] lipca 2011 r., [...] lutego 2012 r. do [...] marca 2012 r., [...] lipca 2012 r. do [...] sierpnia 2012 r., a wreszcie rozpoznaniami dokonanymi w trakcie leczenia w Klinice Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w L. w okresie od [...] listopada 2012 r. do [...] listopada 2012 r. oraz opinia kierownika tej Kliniki – prof. dr hab. n. med. A. F..
Podkreślić jeszcze raz należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu psychicznego oraz prawidłowości ustaleń Komisji w zakresie stwierdzonych u niego schorzeń. Kontrola zatem orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna.
Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich.
W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo na podstawie kompletnego materiału orzeczniczego rozpoznały u skarżącego zaburzenia z § 70 pkt 5 zał. nr 1 powołanego rozporządzenia, a to oznacza, że organy orzekające w sprawie trafnie uznały, że stwierdzenie u skarżącego tego rodzaju schorzenia kwalifikuje go do kategorii "N" niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Z tego też względu, zaskarżone orzeczenie CWKL oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie TWKL w K. z dnia [...] maja 2012 r., w zakresie orzekającym o zdolności skarżącego do służby wojskowej, odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.