III SA/Gd 611/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
2013-10-03Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Anna Orłowska /przewodniczący/
Elżbieta Kowalik-GrzankaSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. Ś. kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 maja 2012 r. Wójt Gminy odmówił przyznania B. Ś. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem B. L. z tego względu, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zezwalał na przyznanie świadczenia , jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim. W ocenie organu nie była możliwa wykładnia tego przepisu w sposób odpowiadający brzmieniu art. 17 w/w ustawy po dokonaniu jego nowelizacji, na skutek której świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane , gdy małżonek osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.
W odwołaniu od w/w decyzji B. Ś. wskazała, że organ powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę w części dotyczącej okresu rzeczywistej opieki skarżącej nad niepełnosprawnym ojcem, tj. od 23 marca 2011r. do 20 listopada 2011r. Organ błędnie przyjął, że świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje bowiem rodzice, którymi się opiekowała, pozostawali w związku małżeńskim. Skoro jest osobą zobowiązaną do alimentacji i zrezygnowała z pracy celem opieki nad niepełnosprawnym ojcem, to spełniała przesłanki, by takie świadczenie otrzymać, nawet jeśli ojciec pozostawał w związku małżeńskim.
Decyzją z dnia 14 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 15 k.p.a., art. 3 pkt 21, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, art. 1 pkt 6, art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przepisy regulujące przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego zostały częściowo zmienione. Zgodnie z art. 3 ustawy "zmieniającej", sprawy o świadczenia rodzinne, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
Organ odwoławczy wskazując, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowił, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, jednocześnie .podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że nieuprawniona jest taka wykładnia tego przepisu, w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, traci prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę, w związku małżeńskim. Organ przywołał stanowisko , że wykładni tego przepisu nie można dokonywać w sposób literalny, ale należy mieć na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne i Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał uznał, że skoro członek rodziny wywiązuje się ze swoich obowiązków prawnych i moralnych wobec chorego krewnego, co wymaga rezygnacji z zarobkowania, to osoba ta winna otrzymać od państwa odpowiednie wsparcie. Literalne odczytywanie omawianego przepisu niweczyłoby skutki wyroku Trybunału. Omawiany przepis należy odczytywać przez pryzmat art. 17 ust. 1 ustawy. Nieuprawniona jest zatem taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2a w zw. z art. 17 ust. ustawy o świadczeniach rodzinnych , w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, traci prawo do świadczenia z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę, w związku małżeńskim.
Jednak, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie ustalił, czy wnioskodawczyni była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Wskazał, że może świadczyć o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Ze zgromadzonych materiałów nie wynika, czy strona miała możność podjęcia zatrudnienia - czy w ogóle otrzymała takie oferty. W związku z tym konieczne jest dokonanie szczegółowej analizy, znajdującej oparcie w materiale dowodowym, obejmującej okres od dnia 21 marca 2009 r.
B. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej uchylenia.
Zarzuciła naruszenie art. 139 k.p.a., poprzez orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu rozstrzygnięcia merytorycznego, w sytuacji gdy stan faktyczny jest niespornie ustalony przez organ pierwszej instancji , a spór dotyczył wyłącznie wykładni prawa, art. 77 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, przejawiającej się we wskazaniu przez organ II instancji organowi I instancji szukania "swoistego łańcucha okoliczności świadczącego o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia", podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym ojcem, a z utrwalonej linii orzecznictwa - że taka sytuacja wyczerpuje przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia"
Skarżąca wskazała, że od początku postępowania niesporne było ustalenie organu I instancji, że zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej, a tym samym z poszukiwania pracy i podjęcia zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Odmowa przyznania świadczenia była związana z niemożnością zastosowania rozszerzającej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed zmiany tej ustawy dokonanej na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008r. Jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia skarżącej był fakt pozostawania jej ojca w związku małżeńskim, co zauważył również organ II instancji.
Organ odwoławczy nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie z uwagi na inny aspekt , do tej pory niesporny, naruszając art. 139 k.p.a. Formalnie organ orzekł na korzyść strony, jednak w uzasadnieniu wskazał na konieczność weryfikacji ustaleń organu I instancji, dla strony korzystnych, sugerując niemal wprost wydanie rozstrzygnięcia negatywnego, z uwagi na to, że skarżąca utraciła pracę wskutek wypowiedzenia jej przez pracodawcę, a przez kolejne dwa lata była osobą bezrobotną , przez półtora roku zarejestrowaną w PUP. W ten sposób organ odwoławczy uchylając decyzję i dokonując wytycznych dla organu I instancji w miejsce wydania merytorycznego rozstrzygnięcia orzekł na niekorzyść odwołującej się. Nie wskazał przy tym, aby decyzja rażąco naruszała prawo bądź interes społeczny.
Skarżąca, przywołując konkretne orzeczenia sądów administracyjnych stwierdziła, że wywody organu odwoławczego stoją w rażącej sprzeczności z tym orzecznictwem , w którym wskazuje się, że nie jest konieczne wykazanie, że osoba ubiegająca się o świadczenie bezpośrednio przed podjęciem opieki pracowała, że fakt pozostawania takiej osoby jako bezrobotnej nie stoi na przeszkodzie przyznaniu jej świadczenia, że w przypadku osoby bezrobotnej nie jest wymagane udowodnienie, że osoba taka odrzuciła konkretne oferty pracy w celu opieki nad osobą niepełnosprawną - a tego żąda organ odwoławczy. Istotą problemu jest niepodejmowanie pracy z powodu sprawowania opieki, a zatrudnienie może mieć charakter potencjalny. Skarżąca bezpośrednio przed podjęciem opieki była zarejestrowana w PUP, wobec czego gotowa była do podjęcia zatrudnienia, a jej rezygnację z tego statusu należy traktować jako rezygnację z gotowości do podjęcia potencjalnej pracy. Sposób rozwiązania stosunku pracy dwa lata przed złożeniem wniosku przez skarżącą nie ma żadnego znaczenia, jak również to, czy otrzymywała oferty zatrudnienia i czy aktywnie zatrudnienia poszukiwała. Nakazanie organowi I instancji szukania "swoistego łańcucha okoliczności", który może wykazać brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, przekracza umocowanie organu wynikające z art. 7 i 77 k.p.a. , jak również narusza art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnienia wymaga, że z akt administracyjnych wynika, że skarżąca w dniu 17 marca 2011 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem B. L., pozostającym w związku małżeńskim ze S. L.. Oboje małżonkowie legitymowali się orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu znacznym. W dniu 20 listopada 2011 r. B. L. zmarł.
Śmierć osoby, nad którą miałaby być sprawowana opieka, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w części sprzed daty tego zdarzenia. Postępowanie administracyjne nie jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowe w części dotyczącej okresu rozpoczynającego się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do dnia śmierci osoby , nad którą opieka miała być sprawowana ( por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 940/11 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 301/11, publ. NSA Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wniosek skarżącej należało rozpoznać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia tego wniosku, czyli na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz.992 ) w brzmieniu obowiązującym w tej dacie. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz.U.2011 r., nr 205, poz.1212 ), sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom ( niż matka lub ojciec) , na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Świadczenie to jednak , zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługiwały, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, że Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt P 38/09 (publ. OTK-A 2010/5/53), umorzył postępowanie w sprawie badania konstytucyjności przywołanego wyżej art. 17 ust 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych uznając, że przepis ten można wykładać w ten sposób, iż nie traktuje on pozostawania w związku małżeńskim przez osoby wymagające opieki za przesłankę odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy oboje małżonkowie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a osobą ubiegającą się o świadczenie jest ich dziecko. Trybunał Konstytucyjny wskazał jednocześnie na orzeczenia sądów administracyjnych, które na takiej właśnie interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a oparły swe rozstrzygnięcia (wyroki o sygn. akt II SA/Ol 60/09, sygn. akt II SA/Ol 61/09, sygn. akt II SA/Ol 386/09, sygn. akt I OSK 722/09 oraz sygn. akt I OSK 723/09 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wobec czego istnieje utrwalona i względnie jednolita praktyka interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy.
Sąd orzekający powyższy pogląd podziela.
W niniejszej sprawie i osoba, nad którą sprawowana była opieka – ojciec skarżącej , i jego żona legitymowali się orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu znacznym, a o świadczenie pielęgnacyjne ubiegała się ich córka, wobec czego nie było podstaw, jak zrobił to organ pierwszej instancji, do odmowy przyznania tego świadczenia z powodu pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie należało uznać za zasadne.
W tej sytuacji, mając na uwadze korzystne dla skarżącej ustalenie , wypływające z treści decyzji organu I instancji, że nie podejmuje ona lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem ( rodzicami), organ odwoławczy powinien wydać decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy z uwagi na spełnienie przez skarżącą przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ ten jednak oparł swe rozstrzygnięcie na treści art. 138 § 2 k.p.a., czyli uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie Sądu należy podzielić zarzut skargi o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 139 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się , chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Zakaz reformationis in peius, ustanowiony w art. 139 k.p.a. oznacza, że organ odwoławczy nie może pogarszać – określonej decyzją organu pierwszej instancji – sytuacji prawnej strony odwołującej się. Skutki w zakresie naruszenia tego zakazu należy ustalać na podstawie analizy treści całej decyzji organu odwoławczego.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję pogorszył sytuację prawną skarżącej.
Fakt nie podejmowania zatrudnienia z powodu sprawowania opieki przez skarżącą wywieść można było z jej oświadczenia dotyczącej opieki nad ojcem (rodzicami), treści przeprowadzonego wywiadu oraz zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy , z którego wynika, że do dnia 22 marca 2011 r. skarżąca zarejestrowana była jako bezrobotna.
Organ odwoławczy zakwestionował jednak powyższe, korzystne dla skarżącej ustalenie stwierdzając, że z zebranych dowodów nie wynika zdolność i gotowość skarżącej do podjęcia zatrudnienia. Organ powołał się przy tym na fakt, że skarżąca zarejestrowana była jako bezrobotna od 8 września 2009 r. do 22 marca 2011 r. oraz że ostatni stosunek pracy ustał w dniu 21 marca 2009 r., kiedy to został rozwiązany przez pracodawcę. Organ wskazał także, że okoliczność braku zarejestrowania w urzędzie pracy wraz z jakąś inną okolicznością – czyli "swoisty łańcuch okoliczności" może świadczyć o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Stwierdził, że nie dokonano ustaleń, czy skarżąca miała możność podjęcia zatrudnienia, czy otrzymywała oferty pracy. Wskazał na konieczność analizy znajdującej oparcie w materiale dowodowym od dnia 21 marca 2009 r.
Należy mieć na uwadze , że treść art. 138 § 2 k.p.a., na podstawie którego organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję, została zmieniona art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r.
Obecnie przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wcześniej art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. przewidywał jedynie , że przekazując sprawę organ odwoławczy mógł wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Obecne brzmienie zd. 2 art. 138 § 2 k.p.a. wskazuje na to, że organ odwoławczy niejako narzuca kierunek prowadzenia postępowania organowi pierwszej instancji. W tej sytuacji podstawowe znaczenie ma dokonanie oceny , czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, nawet gdyby doszło do naruszenia przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że konieczne jest ustalenie , czy skarżąca była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia , bowiem sam fakt rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w charakterze osoby bezrobotnej o takiej gotowości nie świadczy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy uznaje za niezbędne dokonanie ustaleń dotyczących tego, czy skarżąca otrzymywała konkretne oferty zatrudnienia i to od dnia ustania jej ostatniego stosunku pracy.
Rejestracja w PUP w charakterze osoby bezrobotnej oznacza m.in. to, że osoba taka jest gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, co wynika z definicji "bezrobotnego" unormowanej art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tj. Dz.U. z 2008 r., nr 69, poz.415). Utrata takiego statusu przez skarżącą nastąpiła już po złożeniu przez nią wniosku o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca sprawowała w tamtym czasie nie tylko opiekę nad ojcem, z powodu której wniosła o przyznanie jej przedmiotowego świadczenia, ale także nad matką, która także, jak ojciec skarżącej, legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Należy też zauważyć , że - zgodnie z art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych - świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli osoba, wskazana w pkt 1-3, nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym w tym przepisie orzeczeniem lekarskim. Istotne jest zatem, aby niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej służyło opiece nad osobą niepełnosprawną. Celem tego przepisu jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma jej zrekompensować utratę uzyskiwanego , czy też potencjalnego dochodu.
Nie oznacza to jednak, że przedmiotowe świadczenie przysługuje jedynie w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie rzeczywiście rezygnuje z pracy zarobkowej, którą aktualnie wykonuje, czy też z realnej propozycji takiej pracy, w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W świetle tego przepisu przyjąć bowiem należy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje generalnie osobie zdolnej do pracy zarobkowej, co oznacza, że ubiegając się o przedmiotowe świadczenie nie musi dowodzić ona, że odrzuciła konkretne oferty pracy w celu opieki nad osobą niepełnosprawną. Ewentualne problemy z podjęciem pracy przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie mają istotnego znaczenia w sytuacji, gdy osoba ta jest zdolna do pracy, a czasowo lub trwale rezygnuje z jej poszukiwania i podjęcia, w celu sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną ( tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 6 października 2011 r. , sygn. akt II SA/Ol 665/11, por. też wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1273/10 i w Olsztynie z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 187/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tak więc, w ocenie Sądu, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który określił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 oraz art. 139 k.p.a., czyli przepisy postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy będzie miał na uwadze powyższe rozważania.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §1 p.p.s.a.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Alina Dominiak /sprawozdawca/Anna Orłowska /przewodniczący/
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. Ś. kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 maja 2012 r. Wójt Gminy odmówił przyznania B. Ś. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem B. L. z tego względu, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zezwalał na przyznanie świadczenia , jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim. W ocenie organu nie była możliwa wykładnia tego przepisu w sposób odpowiadający brzmieniu art. 17 w/w ustawy po dokonaniu jego nowelizacji, na skutek której świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane , gdy małżonek osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.
W odwołaniu od w/w decyzji B. Ś. wskazała, że organ powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę w części dotyczącej okresu rzeczywistej opieki skarżącej nad niepełnosprawnym ojcem, tj. od 23 marca 2011r. do 20 listopada 2011r. Organ błędnie przyjął, że świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje bowiem rodzice, którymi się opiekowała, pozostawali w związku małżeńskim. Skoro jest osobą zobowiązaną do alimentacji i zrezygnowała z pracy celem opieki nad niepełnosprawnym ojcem, to spełniała przesłanki, by takie świadczenie otrzymać, nawet jeśli ojciec pozostawał w związku małżeńskim.
Decyzją z dnia 14 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 15 k.p.a., art. 3 pkt 21, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, art. 1 pkt 6, art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przepisy regulujące przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego zostały częściowo zmienione. Zgodnie z art. 3 ustawy "zmieniającej", sprawy o świadczenia rodzinne, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
Organ odwoławczy wskazując, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowił, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, jednocześnie .podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że nieuprawniona jest taka wykładnia tego przepisu, w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, traci prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę, w związku małżeńskim. Organ przywołał stanowisko , że wykładni tego przepisu nie można dokonywać w sposób literalny, ale należy mieć na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne i Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał uznał, że skoro członek rodziny wywiązuje się ze swoich obowiązków prawnych i moralnych wobec chorego krewnego, co wymaga rezygnacji z zarobkowania, to osoba ta winna otrzymać od państwa odpowiednie wsparcie. Literalne odczytywanie omawianego przepisu niweczyłoby skutki wyroku Trybunału. Omawiany przepis należy odczytywać przez pryzmat art. 17 ust. 1 ustawy. Nieuprawniona jest zatem taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2a w zw. z art. 17 ust. ustawy o świadczeniach rodzinnych , w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, traci prawo do świadczenia z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę, w związku małżeńskim.
Jednak, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie ustalił, czy wnioskodawczyni była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Wskazał, że może świadczyć o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Ze zgromadzonych materiałów nie wynika, czy strona miała możność podjęcia zatrudnienia - czy w ogóle otrzymała takie oferty. W związku z tym konieczne jest dokonanie szczegółowej analizy, znajdującej oparcie w materiale dowodowym, obejmującej okres od dnia 21 marca 2009 r.
B. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej uchylenia.
Zarzuciła naruszenie art. 139 k.p.a., poprzez orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu rozstrzygnięcia merytorycznego, w sytuacji gdy stan faktyczny jest niespornie ustalony przez organ pierwszej instancji , a spór dotyczył wyłącznie wykładni prawa, art. 77 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, przejawiającej się we wskazaniu przez organ II instancji organowi I instancji szukania "swoistego łańcucha okoliczności świadczącego o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia", podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym ojcem, a z utrwalonej linii orzecznictwa - że taka sytuacja wyczerpuje przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia"
Skarżąca wskazała, że od początku postępowania niesporne było ustalenie organu I instancji, że zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej, a tym samym z poszukiwania pracy i podjęcia zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Odmowa przyznania świadczenia była związana z niemożnością zastosowania rozszerzającej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed zmiany tej ustawy dokonanej na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008r. Jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia skarżącej był fakt pozostawania jej ojca w związku małżeńskim, co zauważył również organ II instancji.
Organ odwoławczy nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie z uwagi na inny aspekt , do tej pory niesporny, naruszając art. 139 k.p.a. Formalnie organ orzekł na korzyść strony, jednak w uzasadnieniu wskazał na konieczność weryfikacji ustaleń organu I instancji, dla strony korzystnych, sugerując niemal wprost wydanie rozstrzygnięcia negatywnego, z uwagi na to, że skarżąca utraciła pracę wskutek wypowiedzenia jej przez pracodawcę, a przez kolejne dwa lata była osobą bezrobotną , przez półtora roku zarejestrowaną w PUP. W ten sposób organ odwoławczy uchylając decyzję i dokonując wytycznych dla organu I instancji w miejsce wydania merytorycznego rozstrzygnięcia orzekł na niekorzyść odwołującej się. Nie wskazał przy tym, aby decyzja rażąco naruszała prawo bądź interes społeczny.
Skarżąca, przywołując konkretne orzeczenia sądów administracyjnych stwierdziła, że wywody organu odwoławczego stoją w rażącej sprzeczności z tym orzecznictwem , w którym wskazuje się, że nie jest konieczne wykazanie, że osoba ubiegająca się o świadczenie bezpośrednio przed podjęciem opieki pracowała, że fakt pozostawania takiej osoby jako bezrobotnej nie stoi na przeszkodzie przyznaniu jej świadczenia, że w przypadku osoby bezrobotnej nie jest wymagane udowodnienie, że osoba taka odrzuciła konkretne oferty pracy w celu opieki nad osobą niepełnosprawną - a tego żąda organ odwoławczy. Istotą problemu jest niepodejmowanie pracy z powodu sprawowania opieki, a zatrudnienie może mieć charakter potencjalny. Skarżąca bezpośrednio przed podjęciem opieki była zarejestrowana w PUP, wobec czego gotowa była do podjęcia zatrudnienia, a jej rezygnację z tego statusu należy traktować jako rezygnację z gotowości do podjęcia potencjalnej pracy. Sposób rozwiązania stosunku pracy dwa lata przed złożeniem wniosku przez skarżącą nie ma żadnego znaczenia, jak również to, czy otrzymywała oferty zatrudnienia i czy aktywnie zatrudnienia poszukiwała. Nakazanie organowi I instancji szukania "swoistego łańcucha okoliczności", który może wykazać brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, przekracza umocowanie organu wynikające z art. 7 i 77 k.p.a. , jak również narusza art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnienia wymaga, że z akt administracyjnych wynika, że skarżąca w dniu 17 marca 2011 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem B. L., pozostającym w związku małżeńskim ze S. L.. Oboje małżonkowie legitymowali się orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu znacznym. W dniu 20 listopada 2011 r. B. L. zmarł.
Śmierć osoby, nad którą miałaby być sprawowana opieka, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w części sprzed daty tego zdarzenia. Postępowanie administracyjne nie jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowe w części dotyczącej okresu rozpoczynającego się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do dnia śmierci osoby , nad którą opieka miała być sprawowana ( por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 940/11 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 301/11, publ. NSA Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wniosek skarżącej należało rozpoznać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia tego wniosku, czyli na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz.992 ) w brzmieniu obowiązującym w tej dacie. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz.U.2011 r., nr 205, poz.1212 ), sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom ( niż matka lub ojciec) , na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Świadczenie to jednak , zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługiwały, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, że Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt P 38/09 (publ. OTK-A 2010/5/53), umorzył postępowanie w sprawie badania konstytucyjności przywołanego wyżej art. 17 ust 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych uznając, że przepis ten można wykładać w ten sposób, iż nie traktuje on pozostawania w związku małżeńskim przez osoby wymagające opieki za przesłankę odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy oboje małżonkowie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a osobą ubiegającą się o świadczenie jest ich dziecko. Trybunał Konstytucyjny wskazał jednocześnie na orzeczenia sądów administracyjnych, które na takiej właśnie interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a oparły swe rozstrzygnięcia (wyroki o sygn. akt II SA/Ol 60/09, sygn. akt II SA/Ol 61/09, sygn. akt II SA/Ol 386/09, sygn. akt I OSK 722/09 oraz sygn. akt I OSK 723/09 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wobec czego istnieje utrwalona i względnie jednolita praktyka interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy.
Sąd orzekający powyższy pogląd podziela.
W niniejszej sprawie i osoba, nad którą sprawowana była opieka – ojciec skarżącej , i jego żona legitymowali się orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu znacznym, a o świadczenie pielęgnacyjne ubiegała się ich córka, wobec czego nie było podstaw, jak zrobił to organ pierwszej instancji, do odmowy przyznania tego świadczenia z powodu pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie należało uznać za zasadne.
W tej sytuacji, mając na uwadze korzystne dla skarżącej ustalenie , wypływające z treści decyzji organu I instancji, że nie podejmuje ona lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem ( rodzicami), organ odwoławczy powinien wydać decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy z uwagi na spełnienie przez skarżącą przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ ten jednak oparł swe rozstrzygnięcie na treści art. 138 § 2 k.p.a., czyli uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie Sądu należy podzielić zarzut skargi o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 139 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się , chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Zakaz reformationis in peius, ustanowiony w art. 139 k.p.a. oznacza, że organ odwoławczy nie może pogarszać – określonej decyzją organu pierwszej instancji – sytuacji prawnej strony odwołującej się. Skutki w zakresie naruszenia tego zakazu należy ustalać na podstawie analizy treści całej decyzji organu odwoławczego.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję pogorszył sytuację prawną skarżącej.
Fakt nie podejmowania zatrudnienia z powodu sprawowania opieki przez skarżącą wywieść można było z jej oświadczenia dotyczącej opieki nad ojcem (rodzicami), treści przeprowadzonego wywiadu oraz zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy , z którego wynika, że do dnia 22 marca 2011 r. skarżąca zarejestrowana była jako bezrobotna.
Organ odwoławczy zakwestionował jednak powyższe, korzystne dla skarżącej ustalenie stwierdzając, że z zebranych dowodów nie wynika zdolność i gotowość skarżącej do podjęcia zatrudnienia. Organ powołał się przy tym na fakt, że skarżąca zarejestrowana była jako bezrobotna od 8 września 2009 r. do 22 marca 2011 r. oraz że ostatni stosunek pracy ustał w dniu 21 marca 2009 r., kiedy to został rozwiązany przez pracodawcę. Organ wskazał także, że okoliczność braku zarejestrowania w urzędzie pracy wraz z jakąś inną okolicznością – czyli "swoisty łańcuch okoliczności" może świadczyć o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Stwierdził, że nie dokonano ustaleń, czy skarżąca miała możność podjęcia zatrudnienia, czy otrzymywała oferty pracy. Wskazał na konieczność analizy znajdującej oparcie w materiale dowodowym od dnia 21 marca 2009 r.
Należy mieć na uwadze , że treść art. 138 § 2 k.p.a., na podstawie którego organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję, została zmieniona art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r.
Obecnie przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wcześniej art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. przewidywał jedynie , że przekazując sprawę organ odwoławczy mógł wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Obecne brzmienie zd. 2 art. 138 § 2 k.p.a. wskazuje na to, że organ odwoławczy niejako narzuca kierunek prowadzenia postępowania organowi pierwszej instancji. W tej sytuacji podstawowe znaczenie ma dokonanie oceny , czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, nawet gdyby doszło do naruszenia przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że konieczne jest ustalenie , czy skarżąca była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia , bowiem sam fakt rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w charakterze osoby bezrobotnej o takiej gotowości nie świadczy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy uznaje za niezbędne dokonanie ustaleń dotyczących tego, czy skarżąca otrzymywała konkretne oferty zatrudnienia i to od dnia ustania jej ostatniego stosunku pracy.
Rejestracja w PUP w charakterze osoby bezrobotnej oznacza m.in. to, że osoba taka jest gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, co wynika z definicji "bezrobotnego" unormowanej art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tj. Dz.U. z 2008 r., nr 69, poz.415). Utrata takiego statusu przez skarżącą nastąpiła już po złożeniu przez nią wniosku o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca sprawowała w tamtym czasie nie tylko opiekę nad ojcem, z powodu której wniosła o przyznanie jej przedmiotowego świadczenia, ale także nad matką, która także, jak ojciec skarżącej, legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Należy też zauważyć , że - zgodnie z art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych - świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli osoba, wskazana w pkt 1-3, nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym w tym przepisie orzeczeniem lekarskim. Istotne jest zatem, aby niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej służyło opiece nad osobą niepełnosprawną. Celem tego przepisu jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma jej zrekompensować utratę uzyskiwanego , czy też potencjalnego dochodu.
Nie oznacza to jednak, że przedmiotowe świadczenie przysługuje jedynie w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie rzeczywiście rezygnuje z pracy zarobkowej, którą aktualnie wykonuje, czy też z realnej propozycji takiej pracy, w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W świetle tego przepisu przyjąć bowiem należy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje generalnie osobie zdolnej do pracy zarobkowej, co oznacza, że ubiegając się o przedmiotowe świadczenie nie musi dowodzić ona, że odrzuciła konkretne oferty pracy w celu opieki nad osobą niepełnosprawną. Ewentualne problemy z podjęciem pracy przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie mają istotnego znaczenia w sytuacji, gdy osoba ta jest zdolna do pracy, a czasowo lub trwale rezygnuje z jej poszukiwania i podjęcia, w celu sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną ( tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 6 października 2011 r. , sygn. akt II SA/Ol 665/11, por. też wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1273/10 i w Olsztynie z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 187/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tak więc, w ocenie Sądu, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który określił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 oraz art. 139 k.p.a., czyli przepisy postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy będzie miał na uwadze powyższe rozważania.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §1 p.p.s.a.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.