II SA/Gl 412/12

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., informując strony zawiadomieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego płyty stropowej nad lokalem mieszkalnym, stanowiącej płytę tarasu I kondygnacji budynku mieszkalnego przy ul. S. w B. W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny i stwierdzono, że nad płytą stropową pomieszczeń mieszkalnych parteru stanowiących własność J. B. wykonano drewnianą konstrukcję tarasu z pełnym deskowaniem. Stwierdzono wówczas także przecieki płyty tarasu będącej zarazem stropodachem pomieszczeń mieszkalnych parteru oraz stwierdzono, że istniejący stropodach nad pomieszczeniami mieszkalnymi nie spełnia obowiązujących wymogów budowlanych.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że znoszącym współwłasność nieruchomości postanowieniem Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...]r., sygn. akt [...] wyodrębnione zostały w budynku trzy lokale mieszkalne stanowiące odrębną własność, ustalone zostały także udziały w nieruchomości wspólnej. Sąd przyznał nadto do wyłącznego użytkowania J. B. taras na parterze, zaś B. T. przedmiotowy taras na pierwszym piętrze, nad mieszkaniem J. B., jednocześnie nakazując B. T. remont użytkowanego jako taras stropu.

B. T. przedłożyła nadto projekt budowlany i decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą jej pozwolenia na przebudowę tarasu, dokonała także zgłoszenia w przedmiocie zakończenia przebudowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...]r., nr [...] odmówił przyjęcia zgłoszenia jednak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. znak: [...] stwierdził nieważność ww. decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ I instancji nakazał B. T. wykonanie m.in. prawidłowej izolacji poziomej tarasu. W wyniku rozpoznania wniesionych odwołań decyzja ta została decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylona przez organ II instancji i przekazana PINB do ponownego rozpatrzenia.

Następnie PINB postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] nakazał J. B. przedłożenie ekspertyzy technicznej istniejącej płyty stropowej nad pomieszczeniami lokalu mieszkalnego na parterze budynku, stanowiącej jednocześnie płytę tarasu wyższej kondygnacji, sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego.

Dnia [...]r. organ I instancji przeprowadził nadto rozprawę administracyjną z udziałem stron, podczas której K. B. oświadczyła, że wykona niezbędny remont stropodachu nad pomieszczeniami parteru jednak nie wyraża zgody na wykonanie tarasu na spornym stropodachu. Natomiast B. T. oświadczyła, że po remoncie stropodachu zamierza wykonać na nim taras, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

W celu uzupełnienia prowadzonych postępowań, postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]. organ nakazał B. T. opracowanie ekspertyzy technicznej przebudowanego tarasu w budynku mieszkalnym w B. przy ul. [...] nr [...]. W dniu [...]r. dostarczono do PINB opinię techniczną konstrukcji tarasu opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego K. Z., z której między innymi wynika, że taras nie powinien być użytkowany, oraz że należy wykonać remont pomieszczeń i stropodachu pod tarasem zgodnie z ekspertyzą techniczną opracowaną przez mgr inż. S. M.

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. zakazał B. T. oraz J. B. użytkowania tarasu usytuowanego na płycie stropowej nad pomieszczeniami lokalu mieszkalnego na parterze budynku mieszkalnego przy ul. [...] i nakazał wykonanie szeregu robót wynikających z ekspertyzy technicznej. Odwołanie od decyzji wniosła B. T. i J. B..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r,. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania, które winny być zobowiązane do wykonania określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W toku postępowania uzupełniającego wezwano właścicieli lokalu nr [...] - na poddaszu budynku przy ul. S. nr [...] w B. t.j J. i S. B. o dostarczenie odpisu z księgi wieczystej dla tego lokalu. Z wydruku księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...] wynika, że współwłaścicielami tej nieruchomości są B. T., J. B. oraz J. i S. B.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1,2 i 3 oraz art. 66 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) zakazał B. T. użytkowania tarasu należącego do lokalu nr [...] usytuowanego na płycie stropowej - stropodachu nad pomieszczeniami lokalu mieszkalnego nr [...] budynku mieszkalnego przy ul. [...] nr [...] w B., zaś J. B. użytkowania istniejącej płyty stropowej - stropodachu lokalu nr [...] na parterze (część pod tarasem należącym do lokalu nr [...]) – w obu przypadkach do czasu usunięcia stwierdzonych w ekspertyzie technicznej nieprawidłowości. Jednocześnie organ I instancji nakazał współwłaścicielom budynku B. T., J. B. oraz J. i S. B. wykonać wszystkie niezbędne roboty budowlane wynikające z pkt. 5 "ekspertyzy technicznej stanu technicznego płyty stropowej nad pomieszczeniami lokalu mieszkalnego na parterze budynku przy ul. [...] nr [...] w B. opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego S. M.", a mianowicie:

-zdemontować drewniany ruszt oraz istniejące warstwy izolacyjne i pokrycie tarasu,

-wykonać izolację termiczną stropodachu ze styropianu o grubości 15 cm,

-pokryć stropodach papą (l warstwa papy izolacyjnej zgrzewalnej + 1 warstwa papy zgrzewalnej wierzchniego krycia),

-wykonać odgrzybienie i gruntowanie ścian i sufitów od pleśni i grzybów i pomalować pomieszczenia z dodatkiem środków odgrzybiających i gruntujących odpowiednimi farbami,

- po remoncie stropu ponownie zmontować podobną do istniejącej samonośną konstrukcję podłogi tarasu nie obciążającą strop gdzie w miejsce desek należy wykonać laty 6x4 cm ułożone ażurowo mocowane w sposób umożliwiający ich demontaż w celach kontroli i napraw izolacji, drewno na posadzkę zakonserwować ciśnieniowo, względnie wykonać z płyt ceramicznych oraz wykonać balustrady spełniające normy wytrzymałościowe

- w terminie do [...]r.

W uzasadnieniu organ I instancji zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego, wskazując następnie, że w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane organ administracyjny nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwa mienia, oraz kto ponosi odpowiedzialność za ten stan. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela lub zarządcy budynku. Nakazany zakres robót polegający na wykonaniu wszystkich niezbędnych robót wynikających z zaleceń ekspertyzy budowlanej i opinii technicznej opracowanej przez rzeczoznawców budowlanych doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenia stropu i tarasu do należytego stanu technicznego. Termin wykonania tych robót jest wystarczająco długi mając na względzie okres zimowy i zmienne warunki atmosferyczne. Organ podkreślił, że ustalając adresatów decyzji miał na względzie zapis w księdze wieczystej [...] dla lokalu nr [...] stanowiącego własność J. i S. B. gdzie w dziale [...] w rubryce [...] wpisano, że udział związany z własnością lokalu połączony jest z udziałem w [...] części w pgr. [...] oraz w częściach wspólnych budynku nie służących do wyłącznego użytku właścicieli lokali. Sam fakt korzystania z tarasu przez B. T., właścicielkę wyodrębnionego lokalu, nie przesądza o przynależności tego tarasu do lokalu w znaczeniu prawnym. Wobec tego obowiązek został nałożony na podstawie art. 66 Prawa budowlanego na wszystkich właścicieli budynku, w którym jest ten taras. Organ wskazał, że w budynku zostały wyodrębnione lokale: nr [...] na parterze, nr [...] na piętrze i nr [...] na poddaszu stanowiące odrębną własność. Lokal nr [...] stanowi własność J. B., lokal nr [...] jest własnością B. T., a lokal nr [...] jest własnością J. i S. B. Podkreślił następnie, że bez rozbiórki wykonanej konstrukcji drewnianej tarasu remont stropu - stropodachu jest praktycznie niemożliwy.

Odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej złożyli J. i S. B., J. B. i B. T.. Ponadto w dniu [...]r. J. B. złożył także do organu odwoławczego skargę na bezczynność PINB dla Miasta B.

J. i S. B. podnieśli, iż z aktu notarialnego Repertorium [...] Numer: [...] oraz wyciągu z ksiąg wieczystych jednoznacznie wynika, że nabyli lokal nr [...] wolny od wszelkich obciążeń, praw i roszczeń, oraz że w stosunku do niego nie istnieją żadne niewykonane decyzje władz administracyjnych i gminnych, a także orzeczenia sądów. Akt ten został sporządzony w [...] r. w oparciu o treść postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt. [...] o zniesieniu współwłasności. W [...] r. zostały bowiem sądownie wyodrębnione trzy lokale: nr [...],[...] oraz [...]. W punkcie [...] oraz [...] wyraźnie zostało napisane, że taras jest przynależny do lokalu nr [...] B. T.: " XII. przyznać do wyłącznego użytkowania:'... "b) B. T.- właścicielce lokalu nr [...] taras na piętrze". Dodatkowo Sąd wówczas jednoznacznie wskazał, że obowiązek wykonania prac remontowych nakłada na B. T. To ona jest jedynym użytkownikiem tego tarasu i tylko z jej lokalu fizycznie można na niego wejść. Stwierdzenie więc w decyzji nr [...], że w znaczeniu prawnym taras ten nie przynależy tylko do lokalu nr [...] i może być traktowany jako [...] części wspólnych jest zdaniem małżonków B. bezpodstawne.

Z kolei J. B. podniósł w odwołaniu, iż nie jest wraz z B. T. oraz pozostałymi osobami tj. J. i S. B. współwłaścicielem budynku będącego przedmiotem decyzji. Zniesienie współwłasności nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...]r., sygn. akt [...]. W wyniku postanowienia wyodrębniono trzy lokale: nr [...], nr [...] oraz nr [...], przy czym lokal nr [...] stanowi własność B. T.. Co więcej, Sąd zobowiązał B. T. do przeprowadzenia na własny koszt remontu stropu (znajdującego się nad lokalem nr [...]) użytkowanego jako taras, pod rygorem niedopuszczenia do użytkowania. J. B. wskazał, iż z uwagi na opieszałość B. T. złożył w Sądzie wniosek o egzekucję wykonania czynności przez dłużnika, w wyniku którego Sąd Okręgowy w B. w postanowieniu z dnia [...]r., sygn. akt [...] wyznaczył dłużniczce 2-miesięczny termin do przeprowadzenia remontu przedmiotowego stropu oraz zagroził jej grzywną, gdyby w wyznaczonym terminie czynności nie wykonała. Zaakcentował także, że z treści znoszącego współwłasność postanowienia Sądu wynika, że częściami do wspólnego użytkowania w nieruchomości przy ul. [...] jest klatka schodowa wraz z wejściem, nie zaś przedmiotowy taras - pkt. XI postanowienia. Zobowiązanie przez Sąd B. T. do remontu stropu było wynikiem podziału obowiązków byłych współwłaścicieli w związku ze zniesieniem współwłasności. To . T. zależało na użytkowaniu stropu jako tarasu, na co Sąd zezwolił pod warunkiem dokonania przez nią remontu. J. B. wskazał nadto, że z powodu nieprzeprowadzenia remontu jego mieszkanie znajdujące się pod przedmiotowym stropodachem uległo zniszczeniu. Zaznaczył nadto, że wydany w stosunku do niego zakaz użytkowania omawianego stropu jest bezzasadny.

Z kolei B. T. wskazała w odwołaniu, że postępowanie w stosunku do niej powinno zostać umorzone. Skarżąca w oparciu o prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. wykonała bowiem remont stropu użytkowanego jako taras zgodnie z opinią biegłego poprzez wykonanie drewnianej konstrukcji tarasu ponad płytą stropową lokalu stanowiącego własność J. B.. Prace prowadzone były przez inwestorkę w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony prawomocną decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...]r. nr [...]. PINB w B. nie wniósł sprzeciwu w związku ze złożeniem przez inwestorkę zawiadomienia o zakończeniu prac budowlanych. Jakakolwiek ingerencja w istniejący stan faktyczny i prawny na obecnym etapie stanowi zatem obejście przepisów prawa. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 364/10: "Określony stan techniczny budynku, zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w innej decyzji o podobnym charakterze, nie może być kwestionowany w trybie art. 66 Prawa budowlanego". B. T. prace wykonała zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, zatem obciążanie jej obowiązkiem rozbiórki konstrukcji powstałej w oparciu o ten projekt i nakazanie jej wykonania kolejnych, dodatkowych prac jest sprzeczne z prawem i skutkuje oczywistą wadliwością decyzji z dnia [...]r. Postępowanie prowadzone w trybie przepisów art. 66 Prawa budowlanego ma służyć tylko i wyłącznie usunięciu nieprawidłowości powstałych w czasie i w związku z użytkowaniem obiektu budowlanego, a nie na etapie projektowania, uzyskiwania pozwolenia na budowę, czy zgłaszaniu zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Nadto adresatem decyzji nakazującej wykonanie robót powinien być wyłącznie J. B.. Lokal mieszkalny nr l położony na parterze budynku stanowiący przybudówkę do budynku wykonaną wyłącznie przez J. B., nad którym znajduje się stropodach objęty niniejszym postępowaniem, został bowiem przyznany na wyłączną własność J. B., natomiast B. T. została właścicielką lokalu nr [...] położonego na piętrze budynku. Zgodnie z postanowieniem Sądu po wydzieleniu w budynku lokali częściami wspólnymi budynku pozostały mury konstrukcyjne, fundamenty, dach i klatka schodowa. Stropodach jako część lokalu nr [...] stanowi zatem własność właściciela lokalu - J. B., B. T. nie ponosi odpowiedzialności za jego utrzymanie i stan techniczny. Należy podkreślić, że zgodnie z Ustawą o własności lokali w przypadku wyodrębnienia lokali nieruchomość wspólną stanowią części budynku i urządzenia, które nie służą do wyłącznego użytku właściciela lokalu. O tym, które elementy budynku każdorazowo stanowią część wspólną decydują okoliczności konkretnej sprawy. W niniejszym sprawie "przybudówka" wraz z tworzącymi ją murami zewnętrznymi i stropodachem nie stanowi przedmiotu współwłasności, gdyż służy do wyłącznego użytkowania właściciela lokalu, jest "oddzielona" od pozostałej części budynku. Strona podniosła także, że wskazanym wyżej postanowieniem Sądu Rejonowego zostało jej przyznane prawo użytkowania tarasu pod warunkiem przeprowadzenia remontu zgodnie z opinią biegłego sądowego K. S. B. T. przeprowadziła prace w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony przez Urząd Miasta w B. w decyzji o pozwoleniu na budowę. Z przyznanego przez Sąd warunkowego prawa do użytkowania tarasu nie wynika prawo własności B. T. do stropodachu, a jedynie prawo do jego użytkowania, zatem nie jest ona zobowiązana do utrzymania stropodachu i nie może adresatką zaskarżonej decyzji w zakresie nakazania przeprowadzenia prac. Skarżąca nie zgodziła się nadto z nałożonym na nią obowiązkiem wykonania odgrzybienia i gruntowania ścian i sufitów od pleśni i grzybów oraz pomalowania pomieszczenia z dodatkiem środków odgrzybiających i gruntujących odpowiednimi farbami. Nawet bowiem przy kwestionowanym przez skarżącą przyjęciu, że ponosi ona odpowiedzialność za stan stropodachu, z całą pewnością nie może ona być odpowiedzialna za utrzymanie lokalu znajdującego się pod przedmiotowym stropodachem, stanowiącego wyłączną własność J. B.. B. T. wskazała nadto, że przepis art. 66 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do obiektów budowlanych, a nie do samodzielnych lokali, zatem w trybie przedmiotowego przepisu nie można nakazać przeprowadzenia prac, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami prawa lokalu, stanowiącego przedmiot odrębnej własności. B. T. podniosła nadto, że zaskarżona decyzja nie zawiera wskazania, jakie konkretnie przepisy techniczno-budowlane zostały naruszone. Wskazane uchybienie uniemożliwia stronie pełna polemikę z zaskarżoną decyzją.

Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań decyzją z dnia [...]r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie terminu, w którym roboty winny zostać wykonane i wyznaczył nowy termin – do dnia [...]r. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego, a następnie wskazał, że językowa wykładnia art. 66 Prawa budowlanego wskazuje explicite na charakter decyzji wydawanej w tym zakresie przez organ nadzoru - decyzji o charakterze związanym, o czym przesądza zwrot "właściwy organ nakazuje". Oznacza to, że w przypadku zaistnienia choćby jednej z sytuacji wymienionych w ww. przepisie powiatowy organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Brak w tym przypadku miejsca na rozstrzygnięcie o cechach uznaniowości.

Odnosząc się do zarzutów Odwołujących się organ zaznaczył, że stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Zatem wszelkie nakazy oraz zakazy wynikające z art. 66 ustawy Prawo budowlane należy kierować do ww. podmiotów. Przywołując orzecznictwo sądowe (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 189/06 oraz wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 14 maja 1996 r. sygn. akt SA/Wr 2096/95) wskazał, iż "Jedynie w wypadku zawarcia przez współwłaścicieli ugody sądowej o podziale do użytkowania, organ orzekający o obowiązku utrzymania w należytym stanie technicznym określonej części obiektu, pozostającej w wyłącznym użytkowaniu jednego współwłaściciela, może skierować wydawane w drodze decyzji nakazy wyłącznie do tego współwłaściciela, jednakże wtedy organ jest zobowiązany do zapewnienia, w trybie art. 61 § 4 kpa, udziału pozostałych współwłaścicieli, będących stronami iv takim postępowaniu". Zaakcentował, że w analizowanej sprawie, jak wynika z pkt XII postanowienia Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności, B. T. co prawda został przyznany do wyłącznego użytkowania taras na piętrze po wykonaniu prac konserwacyjnych i dopuszczeniu do użytkowania przez odnośne władze budowlane jednak z akt sprawy wynika również, że sporny taras znajduje się na dachu lokalu nr [...], który jest jednocześnie stropodachem innego lokalu, a także częścią wspólną budynku mieszkalnego, co powoduje, że za zły stan techniczny tego dachu stanowiącego część wspólną budynku odpowiadają wszyscy właściciele wyodrębnionych w nim lokali, posiadający udział w częściach wspólnych tego budynku. A zatem wszelkie nakazy dotyczące wykonania robót budowlanych dotyczące przedmiotowego dachu lokalu nr [...], winny być kierowane do wszystkich osób posiadających udział w częściach wspólnych budynku. Jak bowiem wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 752/04 "sam fakt korzystania z balkonu przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o przynależności tego balkonu w znaczeniu prawnym".

Gdy chodzi zaś o ekspertyzy techniczne, które zostały przedłożone w przedmiotowej sprawie, [...]WINB podkreślił, że wskazywał już w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r., iż taras z uwagi na swój ciężar powoduje, że płyta stropu nie posiada wymaganej nośności i stanowi wobec tego zagrożenie dla życia, zdrowia oraz dla bezpieczeństwa mienia znajdującego się w lokalu nr [...]. Balustrady tarasu nie spełniają norm wytrzymałościowych i geometrycznych, a nieszczelność pokrycia płyty żelbetowej tarasu powoduje zamoknięcie tynku na suficie.

Organ II instancji podkreślił nadto, że zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt II OSK1163/05 "ocena, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego ponosi winę, czy odpowiedzialność za zaistniały stan, wyczerpujący dyspozycję art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji". Pozostali współwłaściciele nie są jednak pozbawieni prawa dochodzenia odszkodowania z tytułu robót związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem od osób trzecich, które swoim działaniem wywołały potrzebę takich robót. Tym niemniej roszczenie takie może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym i nie znajduje się w kognicji organów nadzoru budowlanego.

Odnosząc się do skargi J. B. z dnia [...]r. na bezczynność PINB dla Miasta B. oraz "celowe przedłużanie i mataczenie sprawy", [...]WINB wskazał, że wobec wydania przez PINB decyzji nr [...] z dnia [...]r. owa "bezczynność" nie występuje. Odnosząc się do kwestii przewlekłości postępowania [...]WINB wskazał, że akta sprawy zwrócił organowi I instancji w dniu [...]r. W konsekwencji PINB wprawdzie zaskarżoną decyzję wydał po upływie terminów określonych w art. 35 k.p.a., niemniej jednak wskazana przewlekłość nie nastąpiła z rażącym naruszeniem przepisów postępowania.

Pismem z dnia [...]r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wydaną przez organ II instancji decyzję domagając się jej uchylenia w części dotyczącej jego osoby. Wskazał, że [...]WINB błędnie ustalił, że przedmiotowy stropodach stanowi część wspólną budynku mieszkalnego. Z treści znoszącego współwłasność postanowienia Sądu Rejonowego w B., sygn. akt [...] wynika bowiem, że częściami do wspólnego użytkowania w nieruchomości jest jedynie klatka schodowa wraz z wejściem. Potwierdza to również wpis w Księdze Wieczystej nieruchomości o nr [...]. z którego jednoznacznie wynika, że z własnością lokalu połączony jest udział w częściach wspólnych budynku nie służących do wyłącznego użytku właścicieli lokali. Co prawda, przedmiotowy stropodach znajduje się nad lokalem należącym do niego jednak prawo jego użytkowania ma wyłącznie B. T.. Co więcej, jedynie B. T. została zobowiązana wskazanym powyżej postanowieniem Sądu do przeprowadzenia na własny koszt remontu stropu użytkowanego jako taras. Tym samym taras nie jest częścią wspólną właścicieli poszczególnych lokali i nie można obciążać jego remontem podmiotów, do których nie należy. Podkreślił nadto, iż gdyby B. T. wywiązała się z nałożonego przez Sąd obowiązku w zakreślonym postanowieniem terminie, stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie stropodachu nie miałoby miejsca. J. B. podkreślił także, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złoży oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przebudowa tarasu wymaga niewątpliwie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia przedmiotowego pozwolenia. W omawianej sprawie warunek taki może zostać zachowany tylko w przypadku B. T., która jest jedynym użytkownikiem stropodachu. Pozwolenie na przebudowę tarasu zostało jej już wydane jako inwestorce i to wyłącznie ona może przeprowadzić - niezakończone do tej pory - prace budowlane na tarasie. Przeprowadzenie przez J. B. odpowiednich prac remontowych należy zatem uznać za prawnie niemożliwe. Z ostrożności procesowej, skarżący zauważył, że nawet w przypadku nieuznania jego stanowiska za prawidłowe, możliwość nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości budowlanych wyłącznie na użytkownika obiektu, jest aprobowana przez aktualną linię orzeczniczą. M.in. zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 412/09 ..prawo dopuszcza sytuację, w której obowiązek wynikający z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /.../ ciążył będzie na jednym lub tylko niektórych spośród współwłaścicieli budynku, co jednocześnie skutkuje możnością wydania decyzji nakazującej dostosowanie obiektu do wymogów ustawy i jej aktów wykonawczych tylko względem tych osób". ,, Jeżeli zatem korzystającym z lokalu jest tylko jeden ze współwłaścicieli, niezależnie od tego, jaka jest podstawa takiego stanu rzeczy, uprawnione jest twierdzenie, że osoba ta jest jego zarządcą. W takiej sytuacji nałożenie przez właściwy organ obowiązków, może nastąpić w stosunku do tej właśnie osoby". Nadto zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 636/09 "przepisy art. 61 i 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane generalnie odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Ta reguła nie wyklucza zasadności nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w konkretnym pomieszczeniu, o ile jednak roboty takie mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego w całości. Innymi słowy rzecz ujmując, do spełnienia przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 tej ustawy nie dojdzie w sytuacji, gdy wymagane przez ten przepis nieprawidłowości będą odnosić się do poszczególnych "elementów" obiektu budowlanego, które samodzielnie nie wpływają na jego stan techniczny czy estetyczny". Tym samym, w ocenie skarżącego, należałoby rozważyć zasadność wydania decyzji, mając na uwadze, iż dotyczy ona wyłącznie tarasu, który stanowi jedynie niewielką część budynku i nie wypływa na jego stan jako całości.

Skarga została wniesiona w terminie.

Pismem z dnia [...]r. skargę do WSA w Gliwicach wniosła także B. T., zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez:

nakazanie skarżącej B. T. wykonania określonych prac budowlanych w postaci rozbiórki konstrukcji tarasu i wzniesienia nowej o odmiennej budowie w oparciu o wskazany przepis, podczas gdy prace zostały przeprowadzone na podstawie i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę,

nakazanie skarżącej B. T. przeprowadzenia określonych prac dotyczących płyty stropowej stanowiącej przedmiot wyłącznej własności właściciela lokalu nr [...] J. B.,

nakazanie skarżącej B. T. przeprowadzenia określonych prac wewnątrz lokalu nr [...] stanowiącego przedmiot wyłącznej własności J. B., podczas gdy wskazany przepis znajduje zastosowanie jedynie w stosunku do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach,

brak wskazania jakie przepisy techniczno - budowlane zostały naruszone w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w całości. W uzasadnieniu ponowiła argumenty sformułowane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazała, że w świetle utrwalonego w tej mierze orzecznictwa, organ nadzoru budowlanego mógłby nakazać w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 66 Ustawy Prawo budowlane remont wewnątrz lokalu tylko i wyłącznie wówczas, gdyby zagrzybienie tego lokalu oddziaływało na pozostałe lokale czy stan całego budynku, a taki stan nie został w sprawie ustalony. Co więcej, w sytuacji stwierdzenia, iż rzeczywiście zły stan lokalu ma negatywny wpływ na cały budynek, adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości mógłby być wyłącznie właściciel lokalu, czyli w niniejszej sprawie J. B.. W tej sytuacji nałożenie na skarżąca B. T. obowiązku przeprowadzenia prac remontowych w lokalu nr [...] stanowiącym własność J. B. jest wadliwe i bezpodstawne.

Skarga zawierała nadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten Sąd oddalił postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r. Natomiast postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony pismem z dnia [...] r. przez J. B., który domagał się wstrzymania jedynie w odniesieniu do jego osoby. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. NSA oddalił wniesione zażalenie.

Także ta skarga została wniesiona w terminie.

Pismem z dnia [...]r. skargę na ww. decyzję [...]WINB wnieśli także J. i S. B.. Jednakowoż skarga ich została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 20 sierpnia 2012 r. z uwagi na nieuiszczenie należnego wpisu.

W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr [...]53, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie PINB naruszają bowiem art. 66 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszają także art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji obie skutecznie wniesione skargi musiały zostać uwzględnione choć nie wszystkie sformułowane w nich tezy można podzielić.

Wydana w sprawie decyzja organu I instancji w zakresie swej osnowy składa się z dwóch części: adresowanych do konkretnych stron zakazów i adresowanych do określonego kręgu stron nakazów. Zakazy sformułowano w osnowie decyzji dwa: B. T. organ zakazał użytkowania tarasu usytuowanego nad należącym do J. B. mieszkaniem nr [...], natomiast J. B. organ zakazał korzystania z płyty stropowej (stropodachu) w tymże mieszkaniu, ponad którym znajduje się przedmiotowy taras.

W pierwszej kolejności należy w tym miejscu stwierdzić, że zakaz korzystania z tarasu w sytuacji gdy zdaniem organu jego stan stwarza określone zagrożenie może być uznany za prawidłowy, logiczne jest także zaadresowanie zakazu owego jedynie do B. T. albowiem tylko w obrębie jej mieszkania znajduje się wyjście na taras, a nadto znoszącym współwłasność postanowieniem Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...] r., sygn. akt [...] taras ten został przekazany jej do wyłącznego użytkowania. W konsekwencji ani J. B. ani małżonkowie B. z tarasu tego nie korzystają i korzystać nie mogą a tym samym adresowanie także do nich podobnego zakazu byłoby bezprzedmiotowe. Jednakowoż zakazując użytkowania tarasu organ winien wskazać przyczyny powodujące jego zdaniem, iż w aktualnym stanie użytkowanie tarasu jest niedopuszczalne, czego w przedmiotowej decyzji nie dokonano. W uzasadnieniu decyzji organ pisze bowiem enigmatycznie o "nieprawidłowościach" i "stanie technicznym" odwołując się w tej mierze, bez poddania szczegółów, do ekspertyzy budowlanej i opinii technicznej, nie stanowiących integralnych części decyzji.

Z kolei adresowany do J. B. zakaz korzystania ze stropu dzielącego jego mieszkanie i taras, stropu, który w jego przypadku stanowi zatem sufit w mieszkaniu jest absolutnie nieklarowny. Na czym bowiem zdaniem orzekających w sprawie organów polegać ma niekorzystanie z sufitu w mieszkaniu nie wynika ani z osnowy bądź uzasadnienia decyzji PINB ani utrzymującej decyzję tą w tym zakresie w mocy zaskarżonej decyzji [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Sąd zwraca w tym momencie uwagę orzekającym w sprawie organom, iż formułowane w decyzji zakazy bądź nakazy, stanowiące zresztą w obu przypadkach nałożone na stronę obowiązki, muszą być jasne, klarowne i jednoznaczne, obowiązek sformułowany enigmatycznie, niezrozumiale dla osoby zobowiązanej, należy uznać za nałożony wadliwie. Warto w tej mierze wskazać, że J. B., a także występująca w charakterze jego pełnomocnika małżonka, w trakcie rozprawy przed tut. Sądem podnieśli, iż nigdy nie użytkowali sufitu i nie rozumieją obecnego zakazu.

Odnośnie natomiast sformułowanych w decyzji PINB nakazów podkreślenia wymaga, że obejmują one nakazy przeprowadzenia określonych robót zarówno w obrębie tarasu (np. demontaż rusztu, izolacji, pokrycia, po remoncie stropu montaż podłogi tarasu) jak też znajdującego się pod nim mieszkania J. B., stanowiącego przedmiot odrębnej własności (odgrzybienie ścian i sufitów, malowanie). Nakazy te adresowane zostały do wszystkich współwłaścicieli obiektu, tj. B. T., J. B. oraz małżonków J. i S. B.

W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, że orzekające w sprawie organy nie rozważyły, a w każdym razie nie wynika to z uzasadnień ani decyzji pierwszoinstancyjnej, ani wydanej przez organ II instancji, czy zły stan tarasu i w konsekwencji zalewanie mieszkania J. B. spowodowane są niewłaściwym utrzymaniem i użytkowaniem tarasu (art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego) czy też np. odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, niewłaściwą jego realizacją bądź wadliwością tegoż projektu. Ocena taka może zaś mieć wpływ na wybór właściwej podstawy prawnej i właściwego trybu postępowania. Pamiętać bowiem należy, że art. 66 umieszczony został w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych", a więc zachowanie ich w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 ustawy obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 ustawy może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2882/12). W konsekwencji art. 66 ust. 1 ustawy nie może być wykorzystywany do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, nie służą natomiast do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem jeśli ta niezgodność wynika z przesłanek wymienionych w art. 50 i 51 ustawy. Kwestie te winny zostać wnikliwie rozważone albowiem w wykonaniu postanowienia znoszącego współwłasność, którym to postanowieniem Sąd Rejonowy zobligował skarżącą do przeprowadzenia remontu i uzyskania zezwolenia na użytkowanie tarasu, skarżąca zwróciła się o udzielenie jej pozwolenia na przebudowę tarasu, a w konsekwencji jak wynika z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] pozwolenia takiego B. T. udzielono.

Wskazać nadto należy, że nakazy, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego odnosić się mają co do zasady do stanu obiektu budowlanego nie zaś poszczególnych lokali bądź pomieszczeń. W szczególnych sytuacjach można wskazać także roboty konieczne do przeprowadzenia w poszczególnych częściach obiektu, nawet stanowiących odrębną własność, jednak możliwość tę zdaniem Sądu można dopuścić jedynie w przypadku gdy w istocie roboty takie mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości. Nadto sformułowanie nakazów adresowanych do współwłaścicieli obiektu, w którym to obiekcie wyodrębniono przedmioty odrębnej własności wymaga w pierwszej kolejności precyzyjnego zbadania jakie fragmenty obiektu stanowią własność wspólną, a jakie własność indywidualną, odrębną, jednego tylko z współwłaścicieli. Oczywistym jest bowiem, iż nałożenie decyzją obowiązków na wszystkich współwłaścicieli może co do zasady odnosić się jedynie do robót mających podlegać wykonaniu w części wspólnej budynku, nie zaś w poszczególnych lokalach, stanowiących przedmiot odrębnej własności poszczególnych właścicieli. Wskazać w tym miejscu należy, że ani z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji [...]WINB nie wynika by roboty takie jak odgrzybienie czy pomalowanie mieszkania J. B. były konieczne ze względu na stan obiektu jako całości, a tym samym organy nie wykazały aby nakaz taki w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego był w ogóle dopuszczalny. Tym bardziej zatem brak uzasadnienia do obciążenia robotami przewidzianymi do wykonania w mieszkaniu J. B. pozostałych właścicieli skoro są oni współwłaścicielami jedynie wspólnych części obiektu, nie zaś poszczególnych mieszkań. W braku takiego uzasadnienia logicznym byłoby zatem by właściciel mieszkania sam dokonał niezbędnych czynności remontowych, odrębną natomiast kwestią jest ewentualna możliwość domagania się przez niego partycypacji w kosztach bądź ich zwrotu od osoby bądź osób winnych powstałego stanu. Kwestie te wykraczają jednak poza zakres kognicji zarówno tut. Sądu, jak i organów nadzoru budowlanego.

Odnosząc się z kolei do robót przewidzianych do wykonania w obrębie tarasu, których nakaz wykonania adresowany został do wszystkich współwłaścicieli, wskazać w tym momencie należy, że zdaniem organów, a także pełnomocnika skarżącej B. T., skarżąca nie jest właścicielką przedmiotowego tarasu, a tym samym należy on do części wspólnej obiektu. Jak stwierdza nadto organ I instancji sam fakt korzystania z tarasu przez właścicielkę wyodrębnionego lokalu nie przesądza o przynależności tego tarasu do lokalu w znaczeniu prawnym.

Sąd stwierdza w tym miejscu, że wspomnianym wyżej znoszącym współwłasność nieruchomości postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r., sygn. akt [...] wyodrębniono trzy lokale mieszkalne stanowiące odrębną własność, ustalono także udziały w nieruchomości wspólnej. Sąd Rejonowy przyznał nadto do wyłącznego użytkowania J. B. taras na parterze, zaś B. T. przedmiotowy taras na pierwszym piętrze, nad mieszkaniem J. B., jednocześnie nakazując B. T. remont użytkowanego jako taras stropu. Rację należy w tym miejscu przyznać orzekającym w sprawie organom, iż przyznanie tarasu do wyłącznego użytkowania nie jest formalnie tożsame z przyznaniem B. T. prawa własności w rozumieniu prawa cywilnego. Niewątpliwie jednak przyznanie określonego obszaru do wyłącznego użytkowania jednemu tylko właścicielowi, a tym samym wyłączenie możliwości użytkowania przez pozostałych współwłaścicieli części wspólnych obiektu oraz zobligowanie wyłącznie jego do przeprowadzenia remontu nie pozostaje bez znaczenia dla oceny faktycznych i prawnych okoliczności sprawy, w tym regulacji przewidzianej w art. 66 Prawa budowlanego. Tego typu ustalenia w postanowieniu Sądu Rejonowego powodują bowiem daleko idące konsekwencje kreując stan, w którym nie można już tarasu tego traktować jak innych części wspólnych obiektu i uznawać, że wszyscy współwłaściciele ponoszą odpowiedzialność za jego stan techniczny. Osoba, której przyznano prawo do wyłącznego korzystania z określonego obszaru pełni bowiem rolę swoistego zarządcy tej części obiektu (art. 61 Prawa budowlanego). W przedmiotowej sprawie nakaz przeprowadzenia określonych robót adresowano natomiast do wszystkich współwłaścicieli części wspólnej nieruchomości pomimo, że jedynie B. T. uzyskała prawo do wyłącznego jego użytkowania, a nadto pozostali współwłaściciele części wspólnych nie mają nie tylko prawnej lecz także fizycznej możliwości korzystania z niego albowiem jedyne dojście do tarasu wymagałoby przejścia poprzez stanowiące odrębną własność mieszkanie B. T. (fakt, iż tylko mieszkanie skarżącej posiada wyjście na taras przyznała w trakcie rozprawy przed tut. Sądem pełnomocnik skarżącej).

Sąd wskazuje w tym miejscu, iż nie podziela poglądu, stosownie do którego nakazy oparte na art. 66 Prawa budowlanego musi się zawsze kierować do wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego. W zależności bowiem od tego z jakich przyczyn obiekt jako całość znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym i czy przyczyny takiego stanu, wpływając następnie na stan całości, zaistniały w części wspólnej czy też w odrębnych przedmiotach własności bądź, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, w częściach sądownie przyznanych do wyłącznego użytkowania, nie można wykluczyć nałożenia stosownego obowiązku na jednego tylko z właścicieli bądź niektórych spośród właścicieli.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ powtórnie, w sposób dogłębny i wnikliwy, rozważy poszczególne aspekty prowadzonej sprawy, uwzględniając oceny prawne kolejno wyrażone w niniejszym wyroku i podejmie właściwe, należycie uzasadnione rozstrzygnięcie.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach obejmujących w przypadku skarżącego J. B. wpis od skargi w kwocie 500,00 zł, zaś w przypadku skarżącej B. T. wpis od skargi w kwocie 500,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek stron skarżących na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 18 w zw. z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002, Nr [...]63, poz. 1348 z późn. zm.).