II SA/Kr 771/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
2013-09-16Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Agnieszka Nawara-Dubiel
Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Waldemar MichaldoSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].08.2008 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło własną decyzję z dnia 19.05.2008 r. (znak: [...]) - odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. (znak: [...]), którą orzeczono o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. (...) zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy placu [...] (obecnie plac [...] nr [...] . Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. .
Podanie o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją, wniósł w dniu 3.11.2008 r. Wojewoda - reprezentant Skarbu Państwa. Organ ten podał, że postępowanie administracyjne mające na celu ochronę legalności decyzji orzekającej o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa powinno toczyć się przy udziale organu reprezentującego Skarb Państwa tj. Wojewody . Uzasadnieniem tego stanowiska były wskazywane przez Wojewodę regulacje prawne. Jednocześnie podano we wniosku, że Wojewoda nie brał udziału w postępowaniach zakończonych decyzjami Kolegium Odwoławczego w K. , dotyczącymi wskazanej wyżej nieruchomości, co wypełnia przesłankę określoną w art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. Wnoszący opisane podanie zaznaczył, że Prezydent Miasta K. , działający jako Starosta Grodzki nie posiada legitymacji strony w postępowaniach dotyczących wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22.04.1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz. U. z 1968 r. Nr 36, póz. 249). W tym zakresie powołano się m.in. na wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 108/06 oraz wyrok NSA o sygn. akt I OSK 193/06. Podkreślono także, iż okoliczność, prowadzenia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, nie była znana Wojewodzie , który ma legitymację do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawie. Wojewoda wskazał także, iż termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania został zachowany, bowiem wiadomość o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia powziął po otrzymaniu pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 1.10.2008 r. dotyczącego przedmiotowej sprawy.
Postanowieniem z dnia [...]05,2010 r. (znak: [...] ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wznowiło postępowanie, po czym w dniu 12.07.2010 r. wydało decyzję odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia 11.08.2008 r. Decyzja z dnia 12.07.2010 r. - została utrzymana w mocy, decyzją Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7.10.2010 r. Ostatnio wskazana decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca (z dnia 12.07.2010 r.) - zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.02.2011; sygn. akt II SA/Kr 1474/10. Sąd uznał, że nie została należycie zbadana przesłanka zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Następnie decyzją z dnia 27.10.2011 r., Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji z dnia 11.08.2011 r. Organ ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 148 par. l K.p.a. Wskazano, że w dacie wydania decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa, podmiot ten był reprezentowany przez Zarząd Rewaloryzacji Zespołów Zabytkowych K. i jako państwowa jednostka organizacyjna reprezentowała Skarb Państwa. Czyniło to zadość wymogowi uczestnictwa Skarbu Państwa jako strony w postępowaniu. Nie wystąpiła zatem podnoszona przez Wojewodę przesłanka wznowienia postępowania. Opisana decyzja Kolegium została utrzymana w mocy, decyzją tego organu z dnia 24.01.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29.05.2012 r. sygn. akt II SA/Kr 584/12 uchylił obie wskazane wyżej decyzje Kolegium Odwoławczego -w K. , a także postanowienie z dnia 26.05.2010 r. Sąd wskazał, że Kolegium nie wykonało wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.02.2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1474/10, w którym sąd akcentował konieczność dokładnego wyjaśnienia zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, Kolegium Odwoławcze ograniczyło badanie tej okoliczności jedynie do analizy, poświadczonej za zgodność kserokopii pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 1.10.2008 r., pomijając twierdzenia R.O,-O,. , ujęte w piśmie z dnia 2 listopada 2011 r. Z zarzutów tych i twierdzeń wynikało, że badanie zachowania terminu należy odnieść do wskazanego we wniosku o wznowienie jako strona Skarbu Państwa - nie Wojewody lecz Prezydenta Miasta K,. , będącego statio fisci Skarbu Państwa, w równym stopniu co Wojewoda . Prezydent Miasta K. , uczestniczył dotychczas w postępowaniu w tym charakterze. Ponadto Sąd podkreślił, że obowiązkiem organu było zbadanie wszystkich przesłanek wznowienia, w tym także kwestii legitymacji wnioskodawcy do żądania wznowienia postępowania. Wyjaśniając, kto był stroną postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. (nr [...] ) i kogo należy uznać za strony postępowania o stwierdzenie nieważności Sąd wskazał, że Kolegium nie zbadało legitymacji Wojewody lub Skarbu Państwa do złożenia skutecznego wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, stanowisko organu, że postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych w sprawach związanych z przejęciem nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dotyczą interesu prawnego tego podmiotu nawet wtedy, gdy obecnie nie ma on tytułu prawnego do nieruchomości, skutkowało przedwczesnym wznowieniem przez Kolegium postępowania i przedwczesnym wydaniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w sytuacji, gdy nie została wyjaśniona dopuszczalność wznowienia tego postępowania i jego prowadzenia. Tę kwestię Sąd zalecił organowi rozpoznać w pierwszej kolejności w toku dalszego postępowania, przy uwzględnieniu stanowiska Sądu w tej materii wyrażonego w uzasadnieniu cytowanego wyroku będącego wskazaniem, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Prowadząc ponownie postępowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 5.02.2013 r. (znak: [...] odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 11.08.2008 r. (znak:[...] ). Kolegium wskazało, że przesłanka wznowienia z art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. wiąże się ściśle z art. 147 K.p.a. Zatem, wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony. Przedmiotem weryfikacji Kolegium było ustalenie, czy podanie pochodzi od strony, czy powołano się na przesłanki wznowienia i czy zachowano termin do wystąpienia z tym żądaniem. Wskazano przy tym, że legitymację do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania ma tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ zauważył, że w wydanym w sprawie wiążącym wyroku z dnia 29.05.2012,r. (sygn. akt II SA/Kr 584/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia 4.12.1980 r. (nr[...] ) był ówczesny właściciel nieruchomości J.O. oraz Skarb Państwa, reprezentowany przez Zarząd Rewaloryzacji Zespołów Zabytkowych K. - jako nowy - na skutek wydania tej decyzji -właściciel nieruchomości. Uwzględniając obowiązującą w prawie administracyjnym, opartą na zasadzie legalności, zasadę aktualności, jak też fakt, iż katalog stron postępowania, w tym i postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, powinien być ustalany z uwzględnieniem interesu prawnego podmiotów, których dotyczy postępowanie, Kolegium podkreśliło, że Sąd w sposób jednoznaczny stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczyło byłego i aktualnego właściciela nieruchomości z uwzględnieniem następstwa prawnego. Następcą prawnym byłego właściciela J.O. jest R.O.-O,. , a następcą prawnym nowego właściciela Skarbu Państwa jest Gmina Miasta K. , która stała się właścicielem nieruchomości na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r., (znak: [...]
Biorąc pod uwagę powyższe wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu, iż w przedmiotowej sprawie Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę nie posiadał legitymacji do złożenia skutecznego podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 11.08.2008 r. ([...] ). Wskazując na wytyczne zawarte we wskazanym wyroku WSA w Krakowie z dnia 29.05.2012 r. przyjęło Kolegium, iż postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym w sprawie związanej z przejęciem nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nie dotyczyło interesu prawnego tego podmiotu, gdyż obecnie nie ma on tytułu prawnego do nieruchomości. Podkreślono, że interes prawny musi być rozumiany jako obiektywnie, czyli realnie istniejąca, potrzeba ochrony prawnej. Musi być to interes który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Cechami interesu jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Kolegium wskazało, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w której w oparciu o decyzję o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a następnie decyzję komunalizacyjną Wojewody K. , prawo własności nieruchomości położonej przy pl. [...] w K. przeszło na rzecz Gminy Miasta K. , uprawnionym jest stwierdzenie, że objęta wnioskiem o wznowienie postępowania decyzja Kolegium z dnia 11.08. 2008 r. nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej wnioskodawcy, co oznacza, że nie można mówić o jego interesie prawnym i co za tym idzie -o statusie Skarbu Państwa jako strony w postępowaniu. Konsekwencją powyższego jest brak możliwości wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. ([...] Zauważono także, że z twierdzeń samego wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż podanie to składa podmiot nie będący stroną. W takiej sytuacji organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 par. 3 K.p.a.). W tej sprawie podanie złożył Skarb Państwa, który nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy kwestionowane rozstrzygnięcie. Dodano także, iż podanie Skarbu Państwa zostało złożone z uchybieniem terminu, określonego w art. 148 K.p.a. Podkreślono, że jako stronę we wniosku o wznowienie określono Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę Wiedzę o postępowaniu pierwotnym i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o znaku: [...] podmiot uzyskał dużo wcześniej niż w dniu I.10.2008 r. Istotnie bowiem Prezydent Miasta K. jest w równym stopniu jak Wojewoda statio flsci Skarbu Państwa i w toku postępowania nie określał się i nie był określany jako reprezentant Gminy K. , do której oddzielnie skierowano np. zawiadomienie z dnia 30.01.2008 r. o wszczęciu postępowania i decyzję Kolegium z dnia II.08.2008 r. W aktach jest też pismo Kierownika Oddziału Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 6.02.2009 r. z którego wynika, że Prezydent Miasta K. był traktowany przez administrację województwa jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa. Do Prezydenta Miasta K. wysłane bowiem zostało, wskazane pismo. Zatem Skarb Państwa posiadał wiedzę o decyzji Kolegium, której dotyczy wniosek o wznowienie już w dacie 29.08.2008 r. tj. z chwilą doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi Prezydenta Miasta K.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Gmina Miejska K. . Wskazano, że w opinii Gminy Miejskiej K. powołana decyzja z dnia 11.08.2008 r. dotknięta jest wadą uzasadniającą wznowienie postępowania. Podkreślono, iż w dniu 1.04.2011 r. MSWiA wydał ostateczną decyzję nr [...] (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzje tego organu nr [...] z dnia 27.01.2011 r. (znak:[...] ) stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r. (znak:[...] ), którą stwierdzono nabycie przez Gminę K. prawa własności działki nr [...] . Zauważono w związku z powyższym faktem, że wszelkie wywody Kolegium dotyczące następstwa prawnego Gminy K. w miejsce Skarbu Państwa - są bezprzedmiotowe. Były one także bezprzedmiotowe w chwili wydania przez Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia 11.08.2008 r. albowiem decyzja Ministra wywołała skutek ex tunc. Przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została nabyta przez Gminę Miejską K. w drodze decyzji komunalizacyjnej.
Odnosząc się do twierdzenia, iż wniosek Wojewody złożony został z uchybieniem terminu, Gmina Miejska K. podała, że nie jest on trafny. Okoliczność bowiem, jaki status w sprawie posiadał Prezydent Miasta K. winna być zweryfikowana bezpośrednio u Prezydenta, a nie jedynie w drodze oceny wskazanego przez Kolegium Odwoławcze pisma z dnia 6.02.2009 r. Zauważono, że przy oznaczaniu Gminy Miejskiej K. , pojawia się określenie "Prezydent Miasta K. . Oznaczenie w dokumentach Gminy Miejskiej K. nie powoduje, że stroną jest Prezydent Miasta K. . Status prawny prezydenta miasta na prawach powiatu jest złożony, a role jakie wykonuje mogą się na siebie nakładać. Prezydent może być organem jednostki samorządu terytorialnego, organem administracji publicznej lub przedstawicielem ustawowym Skarbu Państwa. Konieczne jest wiec ustalenie w jakiej roli działa on w sprawie. Aby to ustalić, nie można literalnie odczytywać pism składanych w postępowaniu. Zauważono w związku z powyższym, że Gminie Miejskiej K. odmówiono interesu prawnego w postępowaniu zmierzającym do kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r.
W konkluzji Gmina Miejska K. podała, że w całości popiera stanowisko Wojewody zawarte we wniosku o wznowienie postępowania. Podmiotem legitymowanym do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji -jest Wojewoda.
Postanowieniem z dnia [...] .04.2013 r. (znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 05.02.2013 r. (znak:[...] ), orzekające o odmowie wznowienia postępowania odwoławczego, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. (znak: [...] ).
Kolegium w całości podzieliło zapatrywanie prawne przedstawione w postanowieniu z dnia 5.02.2013 r.
Skargę do sądu administracyjnego, na opisane wyżej rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.04.2013 r. złożyła Gmina Miejska K. Domagając się uchylenia tego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Wojewodzie nie przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazała także na naruszenie art. 148 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż podanie Skarbu Państwa zostało złożone z uchybieniem terminu.
Gmina Miejska K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. podała w skardze opisane powyżej argumenty, które przedstawione zostały wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Były to:
1. Fakt wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia 1.04.2011 r. utrzymującą w mocy decyzje z dnia 27.01.2011 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r. o nabyciu przez Gminę K. prawa własności spornej nieruchomości.
2. Fakt zaskarżenia decyzji Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a po oddaleniu skargi, fakt złożenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
3. Okoliczność, iż nieuprawnione było przyjęcie, że z pisma Kierownika Oddziału Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 6.02.2009 r. ma wynikać, iż Prezydent Miasta K. był traktowany przez administrację województwa jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa. Okoliczność ta winna być zweryfikowana bezpośrednio u Prezydenta. W skardze wskazano na różne role w jakich występuje prezydent miasta na prawach powiatu. To zaś powoduje, że konieczne jest każdorazowe ustalenie, w jakiej roli działa on w konkretnej sprawie.
W konkluzji Gmina Miejska K. podała, że w całości popiera stanowisko Wojewody zawarte we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].08.2008 r. Gmina podkreśliła, że podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji – jest Wojewoda . Te uprawnienia, w ocenie Gminy, wynikają z art. 65 par. l ustawy z dnia 21.01.2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, póz. 136) oraz ustawy z dnia 17.05.1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, póz. 198). Kompetencje wynikające z "ustawy remontowej" poza określeniem zespołu dawnej zabudowy wymagającej uporządkowania, nie zostały zastrzeżone dla żadnego organu administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Złożona przez Gminę Miejską K. skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.04.2013 r. (znak: [...] podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności rozważenia w sprawie wymagało, czy strona skarżąca - Gmina Miejska K. , ma legitymację skargową w postępowaniu zakończonym wskazanym wyżej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. . Zauważyć bowiem należy, że postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości. Warunkiem sine qua non zbadania przez sąd administracyjny legalności aktu, czynności lub bezczynności organu (przewlekłości postępowania) jest złożenie przez legitymowany podmiot, skargi wszczynającej postępowanie (por. W. Chróścielewski; Legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjm; Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010 Nr 5-6 str. 77). Legitymację skargową w postępowaniu sądowoadmimstracyjnym określa art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., póz. 270; dalej ustawa powoływana jako - p.p.s.a.). Przepis ten przyznaje, co do zasady, uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego każdemu, kto ma w tym interes prawny. Skarżący musi mieć zatem interes prawny w złożeniu skargi, który rozumiany jest jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Interes prawny skarżącego może być oparty na przepisach prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego. Wskazać także należy, że interes ten musi być własnym, indywidualnym interesem skarżącego (por. W. Chróścielewski; jw.).
W związku z powyższym należy zauważyć, iż treść złożonej w sprawie skargi, jako stronę skarżącą wskazuje "Gminę Miejską A., ". Zdaniem sądu, wskazana strona skarżąca (jednostka samorządu terytorialnego) - nie ma w tej sprawie interesu prawnego (legitymacji). Zwrócić bowiem należy uwagę, że w kontrolowanym postępowaniu Gmina Miejska K. wywodziła swój interes prawny z faktu, iż na mocy decyzji komunalizacyjnej (tj. decyzji Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r.) nabyła prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o po w. 217 m2 położonej przy [...]nr [...] w K. . Ta zaś nieruchomość przejęta została przez Skarb Państwa na mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. Kontrolowane postępowanie dotyczy natomiast kwestii odmowy wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r., którą orzeczono m.in. o stwierdzeniu nieważności wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. Zwrócić więc należy uwagę na dwie konsekwencje prawne wynikające z ostatecznej decyzji Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r.
Pierwsza, to wyeliminowanie z obrotu prawnego, ze skutkiem ex tunc (z mocą wsteczną) decyzji, na podstawie której Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość na własność.
Druga, to wpływ tej decyzji, na decyzję komunalizacyjną (Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r.), mocą której, jak wyżej wskazano, Gmina Miejska K. nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Otóż fakt stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 4.12.1980 r. spowodował, że decyzja komunalizacyjną - utraciła w ten sposób swą podstawę prawną. Warunkiem bowiem komunalizacji było to, aby nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Skoro zaś przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa (bowiem stwierdzono nieważność decyzji z dnia 4.12.1980 r.), to tym samym, nieruchomość ta nie podlegała przepisom ustawy komunalizacyjnej (por. art. 5 ust. l ustawy z dnia 10.05.1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych; Dz. U. Nr 32, póz. 191 ze zm.). Wskazać należy, że utrata podstawy prawnej przez decyzję komunalizacyjną miała z kolei ten skutek, że decyzja ta musiała zostać oceniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. To natomiast spowodowało stwierdzenie jej nieważności przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (ostateczna decyzja z dnia 1.04.2011 r. Nr 226). Sądowoadministracyjna kontrola tego rozstrzygnięcia, potwierdziła jego trafność (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.10.2011 r. sygn. akt I SA/Wa 995/11 oraz wyrok NSA z dnia 18.09.2013 r.; sygn. akt I OSK 797/12). Podsumowując należy więc uznać, że w przedstawionych okolicznościach prawnych sprawy, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r., poprzez stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, wpłynęła na byt prawny (stwierdzenie nieważności) decyzji komunalizacyjnej, z której Gmina Miejska K. wywodziła swoją legitymację w sprawie. Pośrednio zatem, wskazywana decyzja Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. pozbawiła legitymacji w tej sprawie Gminę Miejską K. . Utrata bowiem przez Gminę Miejską K. wskazanego wyżej tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, spowodowała utratę przez ten podmiot legitymacji w tej sprawie. Na przyjętą przez sąd ocenę omawianej kwestii, nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez stronę skarżącą (zarówno w skardze jak i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) okoliczność, iż Gminę Miejską K. reprezentuje Prezydent Miasta K. (będący też prezydentem miasta na prawach powiatu), który w różnych postępowaniach (administracyjnych lub sądowych) może występować w różnych (wielorakich) rolach (np. starosty lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego). Podkreślić należy, że każde pismo wnoszone do sądu administracyjnego winno precyzyjne wskazywać oznaczenie strony (por. art 46 par. l pkt l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. póz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.). Jest to tym bardziej istotne w sytuacji, gdy sposób oznaczenia strony skarżącej, rzutował będzie na ocenę jej legitymacji procesowej w sprawie. Kumulowanie wielu ról (funkcji) przez jeden podmiot (np. Prezydenta Miasta K. ) nie może oznaczać, że podmiot ten zwolniony jest z precyzyjnego określenia, w jakiej roli, w danym postępowaniu występuje. Zauważyć w związku z powyższym należy, że oceniana skarga, zarówno w nagłówku (k. 4 a.s.) jak również w części uzasadniającej zarzuty (k. 6 a.s.) jasno i jednoznacznie wskazuje, że jest wniesiona przez "Gminę Miejską K. ". Tak określony podmiot, jak już wyżej wskazano, nie dysponuje w tej sprawie legitymacją skargową. Podkreślenia też wymaga, że analiza treści skargi nie pozwala na przyjęcie, iż skarga ta wniesiona została przez inny, niż wskazany wyżej podmiot (np. przez Prezydenta Miasta K. wykonującego funkcję starosty powiatowego).
W przypadku stwierdzenia przez sąd braku legitymacji podmiotu do wniesienia skargi, skarga taka podlega, z tego powodu, oddaleniu.
Zwrócić nadto należy uwagę na kwestię, iż podmiotem inicjującym postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem Kolegium Odwoławczego w K. , był Wojewoda reprezentujący Skarb Państwa. Podmiot ten, jako przesłankę wznowienia postępowania podawał, iż bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. (art. 145 par. l pkt 4 K.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że uprawnionym do podnoszenia tego zarzuty jest tyko i wyłącznie ten podmiot, który uznaje i twierdzi, że w postępowaniu, bez swej winy, nie brał udziału. Inne zaś podmioty nie mogą skutecznie się powoływać na tę okoliczność (tak: wyrok NSA z dnia z dnia 26 stycznia 2009 r.; sygn. akt II OSK 51/08; LexPolonica nr 2062003). W powołanym orzeczeniu Sąd wskazał także, iż przesłanka wznowieniowa polegająca na nie zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § l pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że wyłącznie od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia postępowania, ewentualnie, czy podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej takiej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Przedstawione stanowisko sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. W realiach zaś ocenianej sprawy stwierdzić należy, że złożona przez Gminę Miejską K. skarga, przedstawia argumenty i formułuje wnioski, odnoszące się do Wojewody który złożył podanie o wznowienie postępowania. Treść skargi ukierunkowana jest więc na wykazanie, iż wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, odnosząca się właśnie do Wojewody , jako organu właściwego, zdaniem Gminy, do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu zakończonym wskazaną wyżej decyzją Kolegium z dnia 11.08.2008 r. Podkreślenia więc wymaga, że takie "zastępowanie" strony wyłącznie uprawnionej do podnoszenia wskazanego zarzutu, w świetle powołanego poglądu, nie jest skuteczne.
W kontekście zaprezentowanego stanowiska, ubocznie należy zauważyć, że słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyjęło w zaskarżonym postanowieniu, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania nie został w sprawie zachowany. Zdaniem sądu, trafne było bowiem przyjęcie, iż Skarb Państwa uzyskał wiedzę o postępowaniu przed wskazywanym we wniosku o wznowienie, dniem 1.10.2008 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia 11.08.2008 r.
Prezydent Miasta K. występował także jako reprezentant Skarbu Państwa (statio fisci). Konsekwencje procesowe występowania w powyższym postępowaniu Prezydenta Miasta K. działającego we wskazanej roli, odnosiły się do sfery prawnej Skarbu Państwa. Z zasady jednolitości Skarbu Państwa (jako osoby prawnej) wynika wniosek, iż stroną wskazanego postępowania mógł być bowiem wyłącznie jeden Skarb Państwa, zaś poszczególne jego jednostki (stationes fisci) nie mają odrębnej zdolności prawnej. Uznać więc należy, że z chwilą doręczenia pełnomocnikowi Prezydenta Miasta K. , wskazanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , Skarb Państwa powziął wiedzę o tym rozstrzygnięciu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Agnieszka Nawara-DubielAndrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Waldemar Michaldo
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].08.2008 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło własną decyzję z dnia 19.05.2008 r. (znak: [...]) - odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. (znak: [...]), którą orzeczono o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. (...) zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy placu [...] (obecnie plac [...] nr [...] . Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. .
Podanie o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją, wniósł w dniu 3.11.2008 r. Wojewoda - reprezentant Skarbu Państwa. Organ ten podał, że postępowanie administracyjne mające na celu ochronę legalności decyzji orzekającej o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa powinno toczyć się przy udziale organu reprezentującego Skarb Państwa tj. Wojewody . Uzasadnieniem tego stanowiska były wskazywane przez Wojewodę regulacje prawne. Jednocześnie podano we wniosku, że Wojewoda nie brał udziału w postępowaniach zakończonych decyzjami Kolegium Odwoławczego w K. , dotyczącymi wskazanej wyżej nieruchomości, co wypełnia przesłankę określoną w art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. Wnoszący opisane podanie zaznaczył, że Prezydent Miasta K. , działający jako Starosta Grodzki nie posiada legitymacji strony w postępowaniach dotyczących wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22.04.1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz. U. z 1968 r. Nr 36, póz. 249). W tym zakresie powołano się m.in. na wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 108/06 oraz wyrok NSA o sygn. akt I OSK 193/06. Podkreślono także, iż okoliczność, prowadzenia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, nie była znana Wojewodzie , który ma legitymację do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawie. Wojewoda wskazał także, iż termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania został zachowany, bowiem wiadomość o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia powziął po otrzymaniu pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 1.10.2008 r. dotyczącego przedmiotowej sprawy.
Postanowieniem z dnia [...]05,2010 r. (znak: [...] ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wznowiło postępowanie, po czym w dniu 12.07.2010 r. wydało decyzję odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia 11.08.2008 r. Decyzja z dnia 12.07.2010 r. - została utrzymana w mocy, decyzją Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7.10.2010 r. Ostatnio wskazana decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca (z dnia 12.07.2010 r.) - zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.02.2011; sygn. akt II SA/Kr 1474/10. Sąd uznał, że nie została należycie zbadana przesłanka zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Następnie decyzją z dnia 27.10.2011 r., Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji z dnia 11.08.2011 r. Organ ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 148 par. l K.p.a. Wskazano, że w dacie wydania decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa, podmiot ten był reprezentowany przez Zarząd Rewaloryzacji Zespołów Zabytkowych K. i jako państwowa jednostka organizacyjna reprezentowała Skarb Państwa. Czyniło to zadość wymogowi uczestnictwa Skarbu Państwa jako strony w postępowaniu. Nie wystąpiła zatem podnoszona przez Wojewodę przesłanka wznowienia postępowania. Opisana decyzja Kolegium została utrzymana w mocy, decyzją tego organu z dnia 24.01.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29.05.2012 r. sygn. akt II SA/Kr 584/12 uchylił obie wskazane wyżej decyzje Kolegium Odwoławczego -w K. , a także postanowienie z dnia 26.05.2010 r. Sąd wskazał, że Kolegium nie wykonało wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.02.2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1474/10, w którym sąd akcentował konieczność dokładnego wyjaśnienia zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, Kolegium Odwoławcze ograniczyło badanie tej okoliczności jedynie do analizy, poświadczonej za zgodność kserokopii pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 1.10.2008 r., pomijając twierdzenia R.O,-O,. , ujęte w piśmie z dnia 2 listopada 2011 r. Z zarzutów tych i twierdzeń wynikało, że badanie zachowania terminu należy odnieść do wskazanego we wniosku o wznowienie jako strona Skarbu Państwa - nie Wojewody lecz Prezydenta Miasta K,. , będącego statio fisci Skarbu Państwa, w równym stopniu co Wojewoda . Prezydent Miasta K. , uczestniczył dotychczas w postępowaniu w tym charakterze. Ponadto Sąd podkreślił, że obowiązkiem organu było zbadanie wszystkich przesłanek wznowienia, w tym także kwestii legitymacji wnioskodawcy do żądania wznowienia postępowania. Wyjaśniając, kto był stroną postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. (nr [...] ) i kogo należy uznać za strony postępowania o stwierdzenie nieważności Sąd wskazał, że Kolegium nie zbadało legitymacji Wojewody lub Skarbu Państwa do złożenia skutecznego wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, stanowisko organu, że postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych w sprawach związanych z przejęciem nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dotyczą interesu prawnego tego podmiotu nawet wtedy, gdy obecnie nie ma on tytułu prawnego do nieruchomości, skutkowało przedwczesnym wznowieniem przez Kolegium postępowania i przedwczesnym wydaniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w sytuacji, gdy nie została wyjaśniona dopuszczalność wznowienia tego postępowania i jego prowadzenia. Tę kwestię Sąd zalecił organowi rozpoznać w pierwszej kolejności w toku dalszego postępowania, przy uwzględnieniu stanowiska Sądu w tej materii wyrażonego w uzasadnieniu cytowanego wyroku będącego wskazaniem, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Prowadząc ponownie postępowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 5.02.2013 r. (znak: [...] odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 11.08.2008 r. (znak:[...] ). Kolegium wskazało, że przesłanka wznowienia z art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. wiąże się ściśle z art. 147 K.p.a. Zatem, wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony. Przedmiotem weryfikacji Kolegium było ustalenie, czy podanie pochodzi od strony, czy powołano się na przesłanki wznowienia i czy zachowano termin do wystąpienia z tym żądaniem. Wskazano przy tym, że legitymację do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania ma tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ zauważył, że w wydanym w sprawie wiążącym wyroku z dnia 29.05.2012,r. (sygn. akt II SA/Kr 584/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia 4.12.1980 r. (nr[...] ) był ówczesny właściciel nieruchomości J.O. oraz Skarb Państwa, reprezentowany przez Zarząd Rewaloryzacji Zespołów Zabytkowych K. - jako nowy - na skutek wydania tej decyzji -właściciel nieruchomości. Uwzględniając obowiązującą w prawie administracyjnym, opartą na zasadzie legalności, zasadę aktualności, jak też fakt, iż katalog stron postępowania, w tym i postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, powinien być ustalany z uwzględnieniem interesu prawnego podmiotów, których dotyczy postępowanie, Kolegium podkreśliło, że Sąd w sposób jednoznaczny stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczyło byłego i aktualnego właściciela nieruchomości z uwzględnieniem następstwa prawnego. Następcą prawnym byłego właściciela J.O. jest R.O.-O,. , a następcą prawnym nowego właściciela Skarbu Państwa jest Gmina Miasta K. , która stała się właścicielem nieruchomości na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r., (znak: [...]
Biorąc pod uwagę powyższe wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu, iż w przedmiotowej sprawie Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę nie posiadał legitymacji do złożenia skutecznego podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 11.08.2008 r. ([...] ). Wskazując na wytyczne zawarte we wskazanym wyroku WSA w Krakowie z dnia 29.05.2012 r. przyjęło Kolegium, iż postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym w sprawie związanej z przejęciem nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nie dotyczyło interesu prawnego tego podmiotu, gdyż obecnie nie ma on tytułu prawnego do nieruchomości. Podkreślono, że interes prawny musi być rozumiany jako obiektywnie, czyli realnie istniejąca, potrzeba ochrony prawnej. Musi być to interes który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Cechami interesu jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Kolegium wskazało, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w której w oparciu o decyzję o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a następnie decyzję komunalizacyjną Wojewody K. , prawo własności nieruchomości położonej przy pl. [...] w K. przeszło na rzecz Gminy Miasta K. , uprawnionym jest stwierdzenie, że objęta wnioskiem o wznowienie postępowania decyzja Kolegium z dnia 11.08. 2008 r. nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej wnioskodawcy, co oznacza, że nie można mówić o jego interesie prawnym i co za tym idzie -o statusie Skarbu Państwa jako strony w postępowaniu. Konsekwencją powyższego jest brak możliwości wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. ([...] Zauważono także, że z twierdzeń samego wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż podanie to składa podmiot nie będący stroną. W takiej sytuacji organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 par. 3 K.p.a.). W tej sprawie podanie złożył Skarb Państwa, który nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy kwestionowane rozstrzygnięcie. Dodano także, iż podanie Skarbu Państwa zostało złożone z uchybieniem terminu, określonego w art. 148 K.p.a. Podkreślono, że jako stronę we wniosku o wznowienie określono Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę Wiedzę o postępowaniu pierwotnym i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o znaku: [...] podmiot uzyskał dużo wcześniej niż w dniu I.10.2008 r. Istotnie bowiem Prezydent Miasta K. jest w równym stopniu jak Wojewoda statio flsci Skarbu Państwa i w toku postępowania nie określał się i nie był określany jako reprezentant Gminy K. , do której oddzielnie skierowano np. zawiadomienie z dnia 30.01.2008 r. o wszczęciu postępowania i decyzję Kolegium z dnia II.08.2008 r. W aktach jest też pismo Kierownika Oddziału Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 6.02.2009 r. z którego wynika, że Prezydent Miasta K. był traktowany przez administrację województwa jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa. Do Prezydenta Miasta K. wysłane bowiem zostało, wskazane pismo. Zatem Skarb Państwa posiadał wiedzę o decyzji Kolegium, której dotyczy wniosek o wznowienie już w dacie 29.08.2008 r. tj. z chwilą doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi Prezydenta Miasta K.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Gmina Miejska K. . Wskazano, że w opinii Gminy Miejskiej K. powołana decyzja z dnia 11.08.2008 r. dotknięta jest wadą uzasadniającą wznowienie postępowania. Podkreślono, iż w dniu 1.04.2011 r. MSWiA wydał ostateczną decyzję nr [...] (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzje tego organu nr [...] z dnia 27.01.2011 r. (znak:[...] ) stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r. (znak:[...] ), którą stwierdzono nabycie przez Gminę K. prawa własności działki nr [...] . Zauważono w związku z powyższym faktem, że wszelkie wywody Kolegium dotyczące następstwa prawnego Gminy K. w miejsce Skarbu Państwa - są bezprzedmiotowe. Były one także bezprzedmiotowe w chwili wydania przez Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia 11.08.2008 r. albowiem decyzja Ministra wywołała skutek ex tunc. Przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została nabyta przez Gminę Miejską K. w drodze decyzji komunalizacyjnej.
Odnosząc się do twierdzenia, iż wniosek Wojewody złożony został z uchybieniem terminu, Gmina Miejska K. podała, że nie jest on trafny. Okoliczność bowiem, jaki status w sprawie posiadał Prezydent Miasta K. winna być zweryfikowana bezpośrednio u Prezydenta, a nie jedynie w drodze oceny wskazanego przez Kolegium Odwoławcze pisma z dnia 6.02.2009 r. Zauważono, że przy oznaczaniu Gminy Miejskiej K. , pojawia się określenie "Prezydent Miasta K. . Oznaczenie w dokumentach Gminy Miejskiej K. nie powoduje, że stroną jest Prezydent Miasta K. . Status prawny prezydenta miasta na prawach powiatu jest złożony, a role jakie wykonuje mogą się na siebie nakładać. Prezydent może być organem jednostki samorządu terytorialnego, organem administracji publicznej lub przedstawicielem ustawowym Skarbu Państwa. Konieczne jest wiec ustalenie w jakiej roli działa on w sprawie. Aby to ustalić, nie można literalnie odczytywać pism składanych w postępowaniu. Zauważono w związku z powyższym, że Gminie Miejskiej K. odmówiono interesu prawnego w postępowaniu zmierzającym do kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r.
W konkluzji Gmina Miejska K. podała, że w całości popiera stanowisko Wojewody zawarte we wniosku o wznowienie postępowania. Podmiotem legitymowanym do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji -jest Wojewoda.
Postanowieniem z dnia [...] .04.2013 r. (znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 05.02.2013 r. (znak:[...] ), orzekające o odmowie wznowienia postępowania odwoławczego, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. (znak: [...] ).
Kolegium w całości podzieliło zapatrywanie prawne przedstawione w postanowieniu z dnia 5.02.2013 r.
Skargę do sądu administracyjnego, na opisane wyżej rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.04.2013 r. złożyła Gmina Miejska K. Domagając się uchylenia tego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Wojewodzie nie przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazała także na naruszenie art. 148 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż podanie Skarbu Państwa zostało złożone z uchybieniem terminu.
Gmina Miejska K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. podała w skardze opisane powyżej argumenty, które przedstawione zostały wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Były to:
1. Fakt wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia 1.04.2011 r. utrzymującą w mocy decyzje z dnia 27.01.2011 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r. o nabyciu przez Gminę K. prawa własności spornej nieruchomości.
2. Fakt zaskarżenia decyzji Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a po oddaleniu skargi, fakt złożenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
3. Okoliczność, iż nieuprawnione było przyjęcie, że z pisma Kierownika Oddziału Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 6.02.2009 r. ma wynikać, iż Prezydent Miasta K. był traktowany przez administrację województwa jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa. Okoliczność ta winna być zweryfikowana bezpośrednio u Prezydenta. W skardze wskazano na różne role w jakich występuje prezydent miasta na prawach powiatu. To zaś powoduje, że konieczne jest każdorazowe ustalenie, w jakiej roli działa on w konkretnej sprawie.
W konkluzji Gmina Miejska K. podała, że w całości popiera stanowisko Wojewody zawarte we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].08.2008 r. Gmina podkreśliła, że podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji – jest Wojewoda . Te uprawnienia, w ocenie Gminy, wynikają z art. 65 par. l ustawy z dnia 21.01.2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, póz. 136) oraz ustawy z dnia 17.05.1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, póz. 198). Kompetencje wynikające z "ustawy remontowej" poza określeniem zespołu dawnej zabudowy wymagającej uporządkowania, nie zostały zastrzeżone dla żadnego organu administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Złożona przez Gminę Miejską K. skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.04.2013 r. (znak: [...] podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności rozważenia w sprawie wymagało, czy strona skarżąca - Gmina Miejska K. , ma legitymację skargową w postępowaniu zakończonym wskazanym wyżej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. . Zauważyć bowiem należy, że postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości. Warunkiem sine qua non zbadania przez sąd administracyjny legalności aktu, czynności lub bezczynności organu (przewlekłości postępowania) jest złożenie przez legitymowany podmiot, skargi wszczynającej postępowanie (por. W. Chróścielewski; Legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjm; Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010 Nr 5-6 str. 77). Legitymację skargową w postępowaniu sądowoadmimstracyjnym określa art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., póz. 270; dalej ustawa powoływana jako - p.p.s.a.). Przepis ten przyznaje, co do zasady, uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego każdemu, kto ma w tym interes prawny. Skarżący musi mieć zatem interes prawny w złożeniu skargi, który rozumiany jest jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Interes prawny skarżącego może być oparty na przepisach prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego. Wskazać także należy, że interes ten musi być własnym, indywidualnym interesem skarżącego (por. W. Chróścielewski; jw.).
W związku z powyższym należy zauważyć, iż treść złożonej w sprawie skargi, jako stronę skarżącą wskazuje "Gminę Miejską A., ". Zdaniem sądu, wskazana strona skarżąca (jednostka samorządu terytorialnego) - nie ma w tej sprawie interesu prawnego (legitymacji). Zwrócić bowiem należy uwagę, że w kontrolowanym postępowaniu Gmina Miejska K. wywodziła swój interes prawny z faktu, iż na mocy decyzji komunalizacyjnej (tj. decyzji Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r.) nabyła prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o po w. 217 m2 położonej przy [...]nr [...] w K. . Ta zaś nieruchomość przejęta została przez Skarb Państwa na mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. Kontrolowane postępowanie dotyczy natomiast kwestii odmowy wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r., którą orzeczono m.in. o stwierdzeniu nieważności wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –S. z dnia 4.12.1980 r. Zwrócić więc należy uwagę na dwie konsekwencje prawne wynikające z ostatecznej decyzji Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r.
Pierwsza, to wyeliminowanie z obrotu prawnego, ze skutkiem ex tunc (z mocą wsteczną) decyzji, na podstawie której Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość na własność.
Druga, to wpływ tej decyzji, na decyzję komunalizacyjną (Wojewody K. z dnia 4.07.1991 r.), mocą której, jak wyżej wskazano, Gmina Miejska K. nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Otóż fakt stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 4.12.1980 r. spowodował, że decyzja komunalizacyjną - utraciła w ten sposób swą podstawę prawną. Warunkiem bowiem komunalizacji było to, aby nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Skoro zaś przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa (bowiem stwierdzono nieważność decyzji z dnia 4.12.1980 r.), to tym samym, nieruchomość ta nie podlegała przepisom ustawy komunalizacyjnej (por. art. 5 ust. l ustawy z dnia 10.05.1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych; Dz. U. Nr 32, póz. 191 ze zm.). Wskazać należy, że utrata podstawy prawnej przez decyzję komunalizacyjną miała z kolei ten skutek, że decyzja ta musiała zostać oceniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. To natomiast spowodowało stwierdzenie jej nieważności przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (ostateczna decyzja z dnia 1.04.2011 r. Nr 226). Sądowoadministracyjna kontrola tego rozstrzygnięcia, potwierdziła jego trafność (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.10.2011 r. sygn. akt I SA/Wa 995/11 oraz wyrok NSA z dnia 18.09.2013 r.; sygn. akt I OSK 797/12). Podsumowując należy więc uznać, że w przedstawionych okolicznościach prawnych sprawy, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r., poprzez stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, wpłynęła na byt prawny (stwierdzenie nieważności) decyzji komunalizacyjnej, z której Gmina Miejska K. wywodziła swoją legitymację w sprawie. Pośrednio zatem, wskazywana decyzja Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. pozbawiła legitymacji w tej sprawie Gminę Miejską K. . Utrata bowiem przez Gminę Miejską K. wskazanego wyżej tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, spowodowała utratę przez ten podmiot legitymacji w tej sprawie. Na przyjętą przez sąd ocenę omawianej kwestii, nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez stronę skarżącą (zarówno w skardze jak i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) okoliczność, iż Gminę Miejską K. reprezentuje Prezydent Miasta K. (będący też prezydentem miasta na prawach powiatu), który w różnych postępowaniach (administracyjnych lub sądowych) może występować w różnych (wielorakich) rolach (np. starosty lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego). Podkreślić należy, że każde pismo wnoszone do sądu administracyjnego winno precyzyjne wskazywać oznaczenie strony (por. art 46 par. l pkt l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. póz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.). Jest to tym bardziej istotne w sytuacji, gdy sposób oznaczenia strony skarżącej, rzutował będzie na ocenę jej legitymacji procesowej w sprawie. Kumulowanie wielu ról (funkcji) przez jeden podmiot (np. Prezydenta Miasta K. ) nie może oznaczać, że podmiot ten zwolniony jest z precyzyjnego określenia, w jakiej roli, w danym postępowaniu występuje. Zauważyć w związku z powyższym należy, że oceniana skarga, zarówno w nagłówku (k. 4 a.s.) jak również w części uzasadniającej zarzuty (k. 6 a.s.) jasno i jednoznacznie wskazuje, że jest wniesiona przez "Gminę Miejską K. ". Tak określony podmiot, jak już wyżej wskazano, nie dysponuje w tej sprawie legitymacją skargową. Podkreślenia też wymaga, że analiza treści skargi nie pozwala na przyjęcie, iż skarga ta wniesiona została przez inny, niż wskazany wyżej podmiot (np. przez Prezydenta Miasta K. wykonującego funkcję starosty powiatowego).
W przypadku stwierdzenia przez sąd braku legitymacji podmiotu do wniesienia skargi, skarga taka podlega, z tego powodu, oddaleniu.
Zwrócić nadto należy uwagę na kwestię, iż podmiotem inicjującym postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem Kolegium Odwoławczego w K. , był Wojewoda reprezentujący Skarb Państwa. Podmiot ten, jako przesłankę wznowienia postępowania podawał, iż bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11.08.2008 r. (art. 145 par. l pkt 4 K.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że uprawnionym do podnoszenia tego zarzuty jest tyko i wyłącznie ten podmiot, który uznaje i twierdzi, że w postępowaniu, bez swej winy, nie brał udziału. Inne zaś podmioty nie mogą skutecznie się powoływać na tę okoliczność (tak: wyrok NSA z dnia z dnia 26 stycznia 2009 r.; sygn. akt II OSK 51/08; LexPolonica nr 2062003). W powołanym orzeczeniu Sąd wskazał także, iż przesłanka wznowieniowa polegająca na nie zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § l pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 par. l pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że wyłącznie od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia postępowania, ewentualnie, czy podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej takiej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Przedstawione stanowisko sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. W realiach zaś ocenianej sprawy stwierdzić należy, że złożona przez Gminę Miejską K. skarga, przedstawia argumenty i formułuje wnioski, odnoszące się do Wojewody który złożył podanie o wznowienie postępowania. Treść skargi ukierunkowana jest więc na wykazanie, iż wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, odnosząca się właśnie do Wojewody , jako organu właściwego, zdaniem Gminy, do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu zakończonym wskazaną wyżej decyzją Kolegium z dnia 11.08.2008 r. Podkreślenia więc wymaga, że takie "zastępowanie" strony wyłącznie uprawnionej do podnoszenia wskazanego zarzutu, w świetle powołanego poglądu, nie jest skuteczne.
W kontekście zaprezentowanego stanowiska, ubocznie należy zauważyć, że słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyjęło w zaskarżonym postanowieniu, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania nie został w sprawie zachowany. Zdaniem sądu, trafne było bowiem przyjęcie, iż Skarb Państwa uzyskał wiedzę o postępowaniu przed wskazywanym we wniosku o wznowienie, dniem 1.10.2008 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia 11.08.2008 r.
Prezydent Miasta K. występował także jako reprezentant Skarbu Państwa (statio fisci). Konsekwencje procesowe występowania w powyższym postępowaniu Prezydenta Miasta K. działającego we wskazanej roli, odnosiły się do sfery prawnej Skarbu Państwa. Z zasady jednolitości Skarbu Państwa (jako osoby prawnej) wynika wniosek, iż stroną wskazanego postępowania mógł być bowiem wyłącznie jeden Skarb Państwa, zaś poszczególne jego jednostki (stationes fisci) nie mają odrębnej zdolności prawnej. Uznać więc należy, że z chwilą doręczenia pełnomocnikowi Prezydenta Miasta K. , wskazanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , Skarb Państwa powziął wiedzę o tym rozstrzygnięciu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).