II SA/Kr 600/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
2013-08-06Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Aldona Gąsecka-Duda
Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Renata CzeluśniakSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P.H. i A.H. na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących P.H. i A.H.- solidarnie- kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydenta Miasta T. decyzją z dnia 17.12.2012 r. (znak:......), wydaną na podstawie art. 25, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 Prawa budowlanego oraz na podstawie art. 104 Kpa - zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.W. pozwolenia na budowę dla: "zamierzenia obejmującego budowę garażu dwustanowiskowego na terenie działki nr [....] obr. [....] w T. ul. [....] , w granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [....] (która ze względu na swoje parametry nie stanowi działki budowlanej)".
W uzasadnieniu organ wskazał, że po uchyleniu przez Wojewodę [....] (decyzją z dnia 7.11.2012 r.) wcześniejszej decyzji Prezydenta Miasta T. dotyczącej pozwolenia na budowę dla wskazanego zamierzenia budowlanego na działce [....] obr. [....] w T. (decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r.), spisano notatkę służbową dotyczącą przedmiotowego postępowania, inwestor poprawił projekt budowlany oraz przedłożył dokumenty wymagane postanowieniem z dnia 29.06.2012 r. tj. dokumentację geotechniczną i decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia 23.07.2012 r. o zezwoleniu na urządzenie zjazdu indywidualnego z ul. [....] w T. Organ podał, że zastrzeżenia względem inwestycji wnieśli właściciele sąsiedniej nieruchomości, wskazując, że pozwolenie na budowę w granicy może być wydane wyjątkowo, gdy występują szczególne przyczyny. Wnoszący zastrzeżenia wskazali także, że inwestor nie przedstawił uzasadnionych przyczyn lokalizacji garażu w granicy działki, zaś taka lokalizacja inwestycji, utrudni korzystanie z działki nr [....] , która stanowi drogę dojazdową do nieruchomości P.H. i A.H.
Zajmując stanowisko wobec powyższych zastrzeżeń organ wskazał, że zapisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – dotyczą tylko i wyłącznie usytuowania budynku na działce budowlanej, w odpowiednich odległościach od sąsiedniej działki budowlanej. Zgodnie z art. 4 pkt 3a ugn, działką budowlaną jest zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 12 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – przez działkę budowlaną należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Organ wskazał, że działka nr [....] o pow. 246 m2 i szer. 3,5 m stanowi dojazd do działek nr [....] , i nie jest działką budowlaną wg przytoczonych przepisów. Tak więc przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury – działki tej nie dotyczą. Organ I instancji przyjął, że w sytuacji, gdy przepisy nie zakazują lokalizacji budynku w granicy z działką sąsiednią, to do organu należy rozstrzygnięcie, czy zgodnie z zasadą tzw. prawa sąsiedzkiego, planowany budynek może oddziaływać na sąsiednią nieruchomość. Oddziaływanie jest dopuszczalne, jeżeli mieści się w granicach przeciętnej miary. Organ uznał, że budowa budynku garażowego na własnej nieruchomości, w granicy z działką sąsiednią, nie utrudni korzystania z tej sąsiedniej nieruchomości. Prezydenta Miasta T. odniósł ocenianą sprawę do możliwości wybudowania przez właściciela ogrodzenia o wysokości do 220 cm, w granicy swej działki, które przez inwestora nie musi nawet być objęte zgłoszeniem. Organ I instancji podkreślił, że działka nr [....] o pow. 246 m2 i szerokości 3,5 m jest gruntem ornym klasy IIIa, i stanowić będzie drogę dojazdową do działek budowlanych. Realizacja obiektu na działce [....] , w granicy z działką [....] nie spowoduje wejścia na tę nieruchomość, nie może więc jej zwęzić, zmniejszyć lub utrudnić korzystania z niej.
Nadto organ wskazał, że przedłożony projekt budowlany posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt ten opracowany został przez projektantów posiadających stosowane uprawnienia.
Odwołanie od tej decyzji wniósł AH i P.H..
A.H. zarzucił, iż organ administracji:
- nie wskazał przyczyn dla których garaż musi znajdować się w granicy z działką [....] ;
- naruszył art. 110 § 1 i 3 kpa przez niedoręczenie odwołującemu się postanowienia o zawieszeniu postępowania w dnu 16.07.2012 r. oraz o podjęciu tego postępowania;
- naruszył art. 98 § 1 kpa przez brak zgody odwołującego się na zawieszenie postępowania;
- wadliwie podjął postępowania, gdyż nie usunięto wszystkich nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z dnia 29.06.2012 r.
- naruszył § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez uznanie, iż w sprawie przepis ten nie ma zastosowania i warunek odległości 3 m. od granicy działki sąsiedniej – nie musi być zachowany.
Piotr Hałasa zarzucił, iż w decyzji organu I instancji:
- nie wskazano przyczyn dla których garaż musi znajdować się w granicy z działką [....] ;
- naruszono art. 6 i art. 7 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia decyzji na przesłankach innych niż obowiązujące przepisy (kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, nie może, zdaniem odwołującego się, stanowić rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym);
- naruszono art. 7 kpa poprzez uwzględnienie w sprawie jedynie interesu inwestora;
- naruszono art. 6 kpa poprzez brak uzasadnienia lokalizacji garażu w granicy, co uniemożliwia poznanie toku rozumowania organu
- naruszono art. 8 i 9 kpa w zw. z art. 107 kpa – poprzez brak wskazania, dlaczego nie jest możliwe ulokowanie garażu w odległości 3 m. od granicy z działką sąsiednią oraz brak rozważenia dlaczego projektowany garaż nie może być umiejscowiony w odległości 1,5 m. od granicy z działką sąsiednią.
- naruszono § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez całkowite jego pominięcie. Usytuowanie w granicy garażu jest natomiast dopuszczalne wyłącznie, gdy garaż ma długość mniejszą niż 5,5 m, zaś projektowany garaż liczy 8,34 m długości;
Pozostałe zarzuty P.H. zbieżne są z zarzutami podniesionymi przez A.H.
Wojewoda [....] decyzją z dnia 15.02.2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T.
Organ odwoławczy podał, że przytaczając stosowne przepisy prawa, Prezydent Miasta T. poprawnie uzasadnił przyjęte usytuowanie obiektu budowlanego w granicy wąskiej działki rolnej, która nie może być zabudowana, gdyż stanowi dojazd do nieruchomości budowlanych. Alternatywne zaś rozwiązania komunikacyjne, nie są planowane. Organ II instancji stwierdził, że w odwołaniach stron, nie przedstawiono żadnych racjonalnych powodów wprowadzenia ograniczeń dla działki [....] na skutek wykonania robót budowlanych, zaplanowanych w granicy działki, w oparciu o przedłożone rozwiązania projektowe. Podkreślono, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, wskazano wszystkie istotne dowody zgromadzone w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę garażu. Postępowanie prowadzone było zgodnie z prawem procesowym. Spełniono wymagania z art. 35 ust. 4 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.
Skargę do sądu administracyjnego na wymienioną decyzję Wojewody [....] z dnia 15.02.2013 r. wnieśli P.H. oraz A.H. Żądając uchylenia tej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, a także zwrotu kosztów postępowania, skarżący wskazali na następujące wadliwości postępowania oraz aktów w nim wydanych:
- naruszenie art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa poprzez niedoręczenie informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy;
- naruszenie art. 8 kpa poprzez brak pogłębiania zaufania do organów na skutek wydania decyzji odmiennych przy istnieniu tych samych stanów faktycznych (organ I instancji, po uchyleniu jego decyzji przez organ odwoławczy nie dokonał żadnych nowych ustaleń faktycznych i prawnych i wydał identyczną decyzję jak pierwotnie. Organ odwoławczy utrzymując decyzję Prezydenta Miasta T. , nie odniósł się do stwierdzeń i zaleceń zawartych we własnej decyzji z dnia 7.11.2012 r.);
- naruszenie art. 107 § 2 i 3 kpa poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne oceny w analogicznych sytuacjach;
- naruszenie art. 157 § 2 i 156 § 1 pkt 2 kpa – poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r. i z dnia 17.12.2012 r. skoro wydane one zostały z rażącym naruszeniem art. 10 § 1 i art. 40 § 2 kpa;
- niedoręczenie postanowienia o zawieszeniu i podjęciu zawieszonego postępowania, oraz brak zgody skarżących na zawieszenie postępowania (art. 98 § 1 kpa) oraz podjęcie postępowania mimo nieusunięcia przez inwestora nieprawidłowości określonych w postanowieniu z dnia 29.06.2012 r.
- naruszenie art. 15 kpa poprzez nieznane kpa ponowne wszczęcie postępowania na żądanie A.W. (po uchyleniu wcześniejszej decyzji organu I instancji);
- naruszenie art. 7, 77, 107 kpa poprzez brak wyjaśnienia dlaczego garaż musi znajdować się w granicy z działką [....] . Zarzucono brak wyjaśnienia, iż istnieją uzasadnione ku temu przyczyny;
- naruszenie art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie prawa skarżących do swobodnego dysponowania własną działką;
- naruszenie art. 6 kpa poprzez brak zawiadomienia pełnomocnika A.H. o czynnościach organu i podjętych decyzjach, a także całkowite pominięcie skarżących w trakcie wpadkowego postępowania dotyczącego zawieszenia postępowania.
- naruszenie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez uznanie, że w sprawie przepis ten nie ma zastosowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Postanowieniem z dnia 20.06.2013 r. sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 5.08.2013 r. skarżący ponownie wskazali na uniemożliwienie im przez organy obu instancji czynnego udziału w postępowaniu, niewskazanie "szczególnych okoliczności" pozwalających na lokalizację garażu w granicy z inną działką oraz brak doręczania wydanych orzeczeń pełnomocnikowi A.H.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Wojewody [....] z dnia 15.02.2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia 17.12.2012 r. nie są prawidłowe i podlegają uchyleniu.
Oceniając w pierwszej kolejności decyzję organu odwoławczego, wskazać należy, że narusza ona art. 107 § 3 kpa. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 1998 r., III SA 1436/96 - LexPolonica nr 339423; wyrok NSA OZ w Lublinie z 22 kwietnia 1998 r., I SA/Lu 21/98 - LexPolonica nr 338998; teza druga wyroku NSA OZ w Lublinie z 4 listopada 1998 r., I SA/Lu 1056/97 - LexPolonica nr 340587; wyrok NSA z 20 grudnia 1999 r.). W związku z powyższym należy wskazać, że składający odwołania P.H. oraz A.H. zawarli w nich w sumie 22 zarzuty kierowane względem decyzji organu I instancji i postępowania decyzję tę poprzedzającego. Analiza zaś treści uzasadnienia decyzji organu II instancji wskazuje, że organ ten nie zajął stanowiska wobec żadnego ze sformułowanych w odwołaniach zarzutów, stwierdzając jedynie, iż "w odwołaniach stron nie przedstawiono żadnych racjonalnych powodów wprowadzenia jakichkolwiek ograniczeń dla działki nr [....] na skutek wykonania robót budowlanych zaplanowanych w granicy działki". Podkreślić więc trzeba, że brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podnoszonych przez stronę zarzutów i twierdzeń stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, skutkujący wyeliminowaniem takiej decyzji z obrotu prawnego (por. np. teza pierwsza wyroku WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2005 r., III SA/Wa 180/05 - Lex nr 166546).
Podstawowy problem w kontrolowanej sprawie sprowadza się do oceny przyjętej przez organy wykładni § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej powoływane jako w.t.o.b.). Organy uznały, iż przepis ten, określający minimalne odległości planowanego budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną - nie będzie miał w sprawie zastosowania, albowiem sąsiednia względem działki na której planowana jest inwestycja - działka nr [....] (stanowiąca drogę dojazdową) ze względu na swoje gabaryty – nie jest działką budowlaną. Wg orzekających w sprawie organów administracji, fakt, iż działka [....] nie jest działką budowlaną powoduje z kolei, że inwestor może wybudować budynek na swojej działce (....) w granicy ze wskazaną, sąsiednią działką drogową. Z zaskarżonej decyzji wynikało stanowisko, że wymagane przez prawo (§ 12 w.t.o.b) odległości (4 lub 3 m. od granicy), dotyczą tylko odległości planowanego budynku od granicy z działką budowlaną i nie odnoszą się one do sytuacji, gdy sąsiednia działka takiego przymiotu nie posiada.
Na gruncie kontrolowanej sprawy należy wskazać, że pozbawiony podstaw prawnych, a przez to nietrafny jest zarówno pogląd, iż działka nr [....] nie jest działką budowlaną, jak również pogląd, iż dopuszczalne jest wybudowanie budynku w granicy, w sytuacji, gdy sąsiednia działka względem tej na której planowane jest wybudowanie budynku, nie ma charakteru budowlanego.
Odnośnie kwalifikacji działki nr [....] jako "niebudowlanej" organ wskazywał, że działka ta jest drogą dojazdową do innych nieruchomości, ma powierzchnię 246 m2 i szerokość 3,5 m – przez co nie spełnia przesłanek dla uznania jej za działkę budowlaną, zawartych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie o gospodarce nieruchomościami. Wskazać w związku z tym należy, że wg art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn.: Dz. U. 2012 r. poz. 647 ze zm.) przez "działkę budowlaną" - należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Należy przy tym zauważyć, że obiektem budowlanym, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit a-c ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury.
Z kolei "budowlą", stosownie do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego – jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. sieci uzbrojenia terenu. Uznać zatem należy, że skoro obiektem budowlanym jest m.in. sieć uzbrojenia terenu (wodociągowa, kanalizacyjna, gazowa, cieplna – por. art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne; t.jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), która zlokalizowana może być także "w drodze" (działce drogowej), to nie jest trafne stanowisko organu, że działka drogowa nr [....] , ze względu na swoje gabaryty – nie może posiadać cech działki budowlanej. Jeżeli bowiem na działce tej może być (hipotetycznie) zlokalizowany wskazany wyżej obiekt budowlany, to nie można wykluczyć, wg powołanej wyżej definicji "działki budowlanej", takiego właśnie zakwalifikowania wskazanej działki nr [....] . Zauważyć także należy, że w powołanej definicji "działki budowlanej" nie wskazuje się na możliwość realizacji na niej "budynku", lecz "obiektu budowlanego". To zaś ostatnie pojęcie, jak wyżej przedstawiono, jest na tyle szerokie, że zawiera w sobie zarówno budynek, jak również budowlę oraz obiekt małej architektury. Zatem uznać należy, że parametrów "sąsiedniej działki budowlanej" (o której mowa w § 12 w.t.o.b.) – nie należy odnosić do wzniesienia na niej budynku, lecz obiektu budowlanego. Ocena zaś przesłanek spełnienia przez działkę nr [....] cech, kwalifikujących ją jako działkę budowlaną – nie została więc w sprawie należycie dokonana. Organ I instancji, nie tylko nie miał na uwadze przedstawionej powyżej wykładni pojęcia "działki budowlanej", ale także nie badał, czy np. budowla, na spornej działce w ogóle może powstać. Samo więc stwierdzenie organu, że działka nr [....] budowlaną nie jest – nie było, w realiach sprawy, uprawnione. Nadto, organ przyjętego w sprawie stanowiska, nie poparł żadną właściwie argumentacją (poza podaniem powierzchni tej działki i jej szerokości). Cech tych zaś, nie odniósł nawet do powołanej w uzasadnieniu decyzji, normatywnej definicji działki budowlanej, jedynie arbitralnie stwierdzając, że oceniana działka, nie jest działką budowlaną. Uchybienie takie narusza także zasady prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 K.p.a.).
Niezależnie od powyższego należy także podkreślić, że z § 12 w.t.o.b. wynika, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w pewnej, minimalnej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną (4 m. lub 3 m. w zależności od umieszczenia w nim otworów okiennych lub drzwiowych). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentowana jest przy tym wykładnia, iż wskazany przepis obejmuje również taką sytuację, że wymagane tym przepisem odległości w zakresie usytuowania budynku, odnosić należy także do granicy sąsiedniej działki budowlanej, mimo, że nie przylega ona wprost i bezpośrednio do działki inwestora, lecz jest oddzielona od niej pasem gruntu (por. wyrok NSA z dnia 21.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1492/10; Legalis). Zauważyć w związku z tym należy, że skoro działka [....] ma szerokość ok. 3,5 m, zatem, przy przyjętej przez organ wykładni § 12 w.t.o.b., wymagana wskazanym przepisem odległość od działki budowlanej (4m lub 3 m.) winna zostać odniesiona do działki nr [....] (por. projekt zagospodarowania działki.....). Jeżeli bowiem działka drogowa [....] byłaby, wg organu, działką niebudowlaną (pasem gruntu), to odległości o których stanowi powołany przepis, winny znaleźć odniesienie właśnie do działki [....] (znajdującej się po przeciwnej stronie działki nr....). Z zaskarżonych decyzji nie wynika aby organ uwzględniał wskazany aspekt sprawy. Właściciel działki nr [....] nie był w ogóle zawiadomiony o kontrolowanym obecnie postępowaniu i decyzjach w nim wydanych (por. § 12 ust. 4 w.t.o.b.).
Dodatkowo, oceniając pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji organu I instancji o możliwości sytuowania budynku w granicy z inną działką należy wskazać, że celem regulacji zawartej w § 12 w.t.o.b. w zakresie minimalnych odległości budynku od granicy z sąsiednią działką – jest, aby usytuowanie budynku na działce oraz umieszczenie w nim otworów okiennych lub drzwiowych nie naruszało uzasadnionych interesów osób trzecich. Podkreślić przy tym trzeba, że ta regulacja prawna jest skorelowana z przepisem art. 5 Prawa budowlanego, w tym z ust. 1 pkt 8 i 9 tego artykułu, i należy ją interpretować przy zastosowaniu wykładni systemowej, zgodnie ze wskazanym przepisem. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego właściciel działki sąsiedniej ma prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów, wynikających z uprawnień do korzystania ze swej własności. Usytuowanie budynku na działce budowlanej, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza więc nakaz uwzględnienia norm, o których mowa w § 12 w.t.o.b. Normy te, dopuszczają co prawda możliwość sytuowania budynku w granicy z działką sąsiednią. Taka możliwość przewidziana została w przepisie § 12 ust. 2 w.t.o.b. Przepis ten uzależnia jednak usytuowanie budynku w granicy z działką sąsiednią, od ustaleń w tym względzie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Zauważyć należy, że dopuszczalność zamieszczania w decyzji o warunkach zabudowy odstępstw, o których mowa w powołanym przepisie jest kwestionowana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 18.01.2012 r.; sygn. II OSK 2065/2010; LexPolonica nr 3891259). Nie oznacza to jednak, pełnej swobody organu w możliwości sytuowania budynku przy granicy z działką sąsiednią. Podkreślenia wymaga bowiem, że przepis § 12 ust. 2 w.t.o.b. nie przewiduje jedynego odstępstwa od ogólnej zasady określonej w § 12 ust. 1. Dalsze regulacje szczególne zostały przewidziane w § 12 ust. 3 w.t.o.b. - w odniesieniu do zabudowy jednorodzinnej. W niniejszej sprawie z zabudową taką mamy do czynienia (por. § 3 pkt 2 w.t.o.b.), zasadne zatem było rozważenie przez organ przesłanek dopuszczalności sytuowania garażu w granicy z działką sąsiednią, w oparciu regulację § 12 ust. 3 pkt 4 w.t.o.b. Odstąpienie przez organ od stosowania wskazanych, bezwzględnie obowiązujących przepisów i powołanie się na ocenne i nieznane prawu administracyjnemu kwestie z zakresu prawa sąsiedzkiego (art. 144 kc) – nie było poprawne.
Nadto, niezależnie od przedstawionych rozważań należy wskazać, że rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy (lub w zbliżeniu do granicy) sąsiedniej nieruchomości, organ administracji publicznej powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa oraz przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności. Niedopuszczalne jest lekceważenie interesów którejkolwiek ze stron (właścicieli sąsiednich nieruchomości). Pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości (w zbliżeniu do granicy) może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny (por. wyrok NSA z dnia 29.01.2008 r.; sygn. akt II OSK 1955/2006 r.; LexPolonica nr 1961957).
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, rzeczą organu będzie zastosowanie wykładni przepisów prawa przedstawionej powyżej oraz wyeliminowanie wskazanych naruszeń przepisów postępowania.
Przedstawione powyżej stanowisko i wyrażona przez sąd ocena sprawy, w znacznej mierze uwzględnia podniesione w skardze zarzuty, które koncentrowały się głównie na kwestionowaniu możliwości sytuowania budynku w granicy z działką [....] . Pozostałe natomiast zarzuty skargi, w tym dotyczące kwestii proceduralnych (zawieszenia postępowania administracyjnego, i wynikającego z tego niedoręczenia skarżącym postanowień w tym przedmiocie) – sąd uznał za niezasadne. Wskazać należy, że wadliwe, zdaniem skarżących, czynności organu, miały miejsce na etapie postępowania, który zakończył się wydaniem decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r. (uchylonej następnie decyzją Wojewody [....] z dnia 7.11.2012 r.). Wobec zatem faktu, iż w sprawie wydane zostały później kolejne decyzje, załatwiające sprawę, co do istoty, te właśnie decyzje były przez sąd kontrolowane. Uchybienia procesowe, popełnione przez organ przed wydaniem zaskarżonych i obecnie kontrolowanych decyzji – nie mają wpływu na ocenę sprawy. W związku z tym, także jako nieadekwatny w sprawie, sąd uznał, bliżej nieuzasadniony przez skarżących, zarzut dotyczący niewszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r. Odnośnie zaś do zarzutu dotyczącego pominięcia w postępowaniu pełnomocnika A.H. , wskazać należy, że w aktach sprawy nie ma pełnomocnictwa, które mógłby być podstawą dla tego zarzutu. Na złożenie takiego dokumentu do akt sprawy, nie powoływał się także skarżący. Uznać więc należy, że zarzut ten nie jest usprawiedliwiony.
Stwierdzając wskazane wyżej uchybienia sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) – uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana (pkt II sentencji). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Aldona Gąsecka-DudaAndrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P.H. i A.H. na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących P.H. i A.H.- solidarnie- kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydenta Miasta T. decyzją z dnia 17.12.2012 r. (znak:......), wydaną na podstawie art. 25, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 Prawa budowlanego oraz na podstawie art. 104 Kpa - zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.W. pozwolenia na budowę dla: "zamierzenia obejmującego budowę garażu dwustanowiskowego na terenie działki nr [....] obr. [....] w T. ul. [....] , w granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [....] (która ze względu na swoje parametry nie stanowi działki budowlanej)".
W uzasadnieniu organ wskazał, że po uchyleniu przez Wojewodę [....] (decyzją z dnia 7.11.2012 r.) wcześniejszej decyzji Prezydenta Miasta T. dotyczącej pozwolenia na budowę dla wskazanego zamierzenia budowlanego na działce [....] obr. [....] w T. (decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r.), spisano notatkę służbową dotyczącą przedmiotowego postępowania, inwestor poprawił projekt budowlany oraz przedłożył dokumenty wymagane postanowieniem z dnia 29.06.2012 r. tj. dokumentację geotechniczną i decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia 23.07.2012 r. o zezwoleniu na urządzenie zjazdu indywidualnego z ul. [....] w T. Organ podał, że zastrzeżenia względem inwestycji wnieśli właściciele sąsiedniej nieruchomości, wskazując, że pozwolenie na budowę w granicy może być wydane wyjątkowo, gdy występują szczególne przyczyny. Wnoszący zastrzeżenia wskazali także, że inwestor nie przedstawił uzasadnionych przyczyn lokalizacji garażu w granicy działki, zaś taka lokalizacja inwestycji, utrudni korzystanie z działki nr [....] , która stanowi drogę dojazdową do nieruchomości P.H. i A.H.
Zajmując stanowisko wobec powyższych zastrzeżeń organ wskazał, że zapisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – dotyczą tylko i wyłącznie usytuowania budynku na działce budowlanej, w odpowiednich odległościach od sąsiedniej działki budowlanej. Zgodnie z art. 4 pkt 3a ugn, działką budowlaną jest zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 12 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – przez działkę budowlaną należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Organ wskazał, że działka nr [....] o pow. 246 m2 i szer. 3,5 m stanowi dojazd do działek nr [....] , i nie jest działką budowlaną wg przytoczonych przepisów. Tak więc przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury – działki tej nie dotyczą. Organ I instancji przyjął, że w sytuacji, gdy przepisy nie zakazują lokalizacji budynku w granicy z działką sąsiednią, to do organu należy rozstrzygnięcie, czy zgodnie z zasadą tzw. prawa sąsiedzkiego, planowany budynek może oddziaływać na sąsiednią nieruchomość. Oddziaływanie jest dopuszczalne, jeżeli mieści się w granicach przeciętnej miary. Organ uznał, że budowa budynku garażowego na własnej nieruchomości, w granicy z działką sąsiednią, nie utrudni korzystania z tej sąsiedniej nieruchomości. Prezydenta Miasta T. odniósł ocenianą sprawę do możliwości wybudowania przez właściciela ogrodzenia o wysokości do 220 cm, w granicy swej działki, które przez inwestora nie musi nawet być objęte zgłoszeniem. Organ I instancji podkreślił, że działka nr [....] o pow. 246 m2 i szerokości 3,5 m jest gruntem ornym klasy IIIa, i stanowić będzie drogę dojazdową do działek budowlanych. Realizacja obiektu na działce [....] , w granicy z działką [....] nie spowoduje wejścia na tę nieruchomość, nie może więc jej zwęzić, zmniejszyć lub utrudnić korzystania z niej.
Nadto organ wskazał, że przedłożony projekt budowlany posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt ten opracowany został przez projektantów posiadających stosowane uprawnienia.
Odwołanie od tej decyzji wniósł AH i P.H..
A.H. zarzucił, iż organ administracji:
- nie wskazał przyczyn dla których garaż musi znajdować się w granicy z działką [....] ;
- naruszył art. 110 § 1 i 3 kpa przez niedoręczenie odwołującemu się postanowienia o zawieszeniu postępowania w dnu 16.07.2012 r. oraz o podjęciu tego postępowania;
- naruszył art. 98 § 1 kpa przez brak zgody odwołującego się na zawieszenie postępowania;
- wadliwie podjął postępowania, gdyż nie usunięto wszystkich nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z dnia 29.06.2012 r.
- naruszył § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez uznanie, iż w sprawie przepis ten nie ma zastosowania i warunek odległości 3 m. od granicy działki sąsiedniej – nie musi być zachowany.
Piotr Hałasa zarzucił, iż w decyzji organu I instancji:
- nie wskazano przyczyn dla których garaż musi znajdować się w granicy z działką [....] ;
- naruszono art. 6 i art. 7 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia decyzji na przesłankach innych niż obowiązujące przepisy (kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, nie może, zdaniem odwołującego się, stanowić rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym);
- naruszono art. 7 kpa poprzez uwzględnienie w sprawie jedynie interesu inwestora;
- naruszono art. 6 kpa poprzez brak uzasadnienia lokalizacji garażu w granicy, co uniemożliwia poznanie toku rozumowania organu
- naruszono art. 8 i 9 kpa w zw. z art. 107 kpa – poprzez brak wskazania, dlaczego nie jest możliwe ulokowanie garażu w odległości 3 m. od granicy z działką sąsiednią oraz brak rozważenia dlaczego projektowany garaż nie może być umiejscowiony w odległości 1,5 m. od granicy z działką sąsiednią.
- naruszono § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez całkowite jego pominięcie. Usytuowanie w granicy garażu jest natomiast dopuszczalne wyłącznie, gdy garaż ma długość mniejszą niż 5,5 m, zaś projektowany garaż liczy 8,34 m długości;
Pozostałe zarzuty P.H. zbieżne są z zarzutami podniesionymi przez A.H.
Wojewoda [....] decyzją z dnia 15.02.2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T.
Organ odwoławczy podał, że przytaczając stosowne przepisy prawa, Prezydent Miasta T. poprawnie uzasadnił przyjęte usytuowanie obiektu budowlanego w granicy wąskiej działki rolnej, która nie może być zabudowana, gdyż stanowi dojazd do nieruchomości budowlanych. Alternatywne zaś rozwiązania komunikacyjne, nie są planowane. Organ II instancji stwierdził, że w odwołaniach stron, nie przedstawiono żadnych racjonalnych powodów wprowadzenia ograniczeń dla działki [....] na skutek wykonania robót budowlanych, zaplanowanych w granicy działki, w oparciu o przedłożone rozwiązania projektowe. Podkreślono, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, wskazano wszystkie istotne dowody zgromadzone w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę garażu. Postępowanie prowadzone było zgodnie z prawem procesowym. Spełniono wymagania z art. 35 ust. 4 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.
Skargę do sądu administracyjnego na wymienioną decyzję Wojewody [....] z dnia 15.02.2013 r. wnieśli P.H. oraz A.H. Żądając uchylenia tej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, a także zwrotu kosztów postępowania, skarżący wskazali na następujące wadliwości postępowania oraz aktów w nim wydanych:
- naruszenie art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa poprzez niedoręczenie informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy;
- naruszenie art. 8 kpa poprzez brak pogłębiania zaufania do organów na skutek wydania decyzji odmiennych przy istnieniu tych samych stanów faktycznych (organ I instancji, po uchyleniu jego decyzji przez organ odwoławczy nie dokonał żadnych nowych ustaleń faktycznych i prawnych i wydał identyczną decyzję jak pierwotnie. Organ odwoławczy utrzymując decyzję Prezydenta Miasta T. , nie odniósł się do stwierdzeń i zaleceń zawartych we własnej decyzji z dnia 7.11.2012 r.);
- naruszenie art. 107 § 2 i 3 kpa poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne oceny w analogicznych sytuacjach;
- naruszenie art. 157 § 2 i 156 § 1 pkt 2 kpa – poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r. i z dnia 17.12.2012 r. skoro wydane one zostały z rażącym naruszeniem art. 10 § 1 i art. 40 § 2 kpa;
- niedoręczenie postanowienia o zawieszeniu i podjęciu zawieszonego postępowania, oraz brak zgody skarżących na zawieszenie postępowania (art. 98 § 1 kpa) oraz podjęcie postępowania mimo nieusunięcia przez inwestora nieprawidłowości określonych w postanowieniu z dnia 29.06.2012 r.
- naruszenie art. 15 kpa poprzez nieznane kpa ponowne wszczęcie postępowania na żądanie A.W. (po uchyleniu wcześniejszej decyzji organu I instancji);
- naruszenie art. 7, 77, 107 kpa poprzez brak wyjaśnienia dlaczego garaż musi znajdować się w granicy z działką [....] . Zarzucono brak wyjaśnienia, iż istnieją uzasadnione ku temu przyczyny;
- naruszenie art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie prawa skarżących do swobodnego dysponowania własną działką;
- naruszenie art. 6 kpa poprzez brak zawiadomienia pełnomocnika A.H. o czynnościach organu i podjętych decyzjach, a także całkowite pominięcie skarżących w trakcie wpadkowego postępowania dotyczącego zawieszenia postępowania.
- naruszenie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez uznanie, że w sprawie przepis ten nie ma zastosowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Postanowieniem z dnia 20.06.2013 r. sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 5.08.2013 r. skarżący ponownie wskazali na uniemożliwienie im przez organy obu instancji czynnego udziału w postępowaniu, niewskazanie "szczególnych okoliczności" pozwalających na lokalizację garażu w granicy z inną działką oraz brak doręczania wydanych orzeczeń pełnomocnikowi A.H.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Wojewody [....] z dnia 15.02.2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia 17.12.2012 r. nie są prawidłowe i podlegają uchyleniu.
Oceniając w pierwszej kolejności decyzję organu odwoławczego, wskazać należy, że narusza ona art. 107 § 3 kpa. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 1998 r., III SA 1436/96 - LexPolonica nr 339423; wyrok NSA OZ w Lublinie z 22 kwietnia 1998 r., I SA/Lu 21/98 - LexPolonica nr 338998; teza druga wyroku NSA OZ w Lublinie z 4 listopada 1998 r., I SA/Lu 1056/97 - LexPolonica nr 340587; wyrok NSA z 20 grudnia 1999 r.). W związku z powyższym należy wskazać, że składający odwołania P.H. oraz A.H. zawarli w nich w sumie 22 zarzuty kierowane względem decyzji organu I instancji i postępowania decyzję tę poprzedzającego. Analiza zaś treści uzasadnienia decyzji organu II instancji wskazuje, że organ ten nie zajął stanowiska wobec żadnego ze sformułowanych w odwołaniach zarzutów, stwierdzając jedynie, iż "w odwołaniach stron nie przedstawiono żadnych racjonalnych powodów wprowadzenia jakichkolwiek ograniczeń dla działki nr [....] na skutek wykonania robót budowlanych zaplanowanych w granicy działki". Podkreślić więc trzeba, że brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podnoszonych przez stronę zarzutów i twierdzeń stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, skutkujący wyeliminowaniem takiej decyzji z obrotu prawnego (por. np. teza pierwsza wyroku WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2005 r., III SA/Wa 180/05 - Lex nr 166546).
Podstawowy problem w kontrolowanej sprawie sprowadza się do oceny przyjętej przez organy wykładni § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej powoływane jako w.t.o.b.). Organy uznały, iż przepis ten, określający minimalne odległości planowanego budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną - nie będzie miał w sprawie zastosowania, albowiem sąsiednia względem działki na której planowana jest inwestycja - działka nr [....] (stanowiąca drogę dojazdową) ze względu na swoje gabaryty – nie jest działką budowlaną. Wg orzekających w sprawie organów administracji, fakt, iż działka [....] nie jest działką budowlaną powoduje z kolei, że inwestor może wybudować budynek na swojej działce (....) w granicy ze wskazaną, sąsiednią działką drogową. Z zaskarżonej decyzji wynikało stanowisko, że wymagane przez prawo (§ 12 w.t.o.b) odległości (4 lub 3 m. od granicy), dotyczą tylko odległości planowanego budynku od granicy z działką budowlaną i nie odnoszą się one do sytuacji, gdy sąsiednia działka takiego przymiotu nie posiada.
Na gruncie kontrolowanej sprawy należy wskazać, że pozbawiony podstaw prawnych, a przez to nietrafny jest zarówno pogląd, iż działka nr [....] nie jest działką budowlaną, jak również pogląd, iż dopuszczalne jest wybudowanie budynku w granicy, w sytuacji, gdy sąsiednia działka względem tej na której planowane jest wybudowanie budynku, nie ma charakteru budowlanego.
Odnośnie kwalifikacji działki nr [....] jako "niebudowlanej" organ wskazywał, że działka ta jest drogą dojazdową do innych nieruchomości, ma powierzchnię 246 m2 i szerokość 3,5 m – przez co nie spełnia przesłanek dla uznania jej za działkę budowlaną, zawartych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie o gospodarce nieruchomościami. Wskazać w związku z tym należy, że wg art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn.: Dz. U. 2012 r. poz. 647 ze zm.) przez "działkę budowlaną" - należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Należy przy tym zauważyć, że obiektem budowlanym, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit a-c ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury.
Z kolei "budowlą", stosownie do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego – jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. sieci uzbrojenia terenu. Uznać zatem należy, że skoro obiektem budowlanym jest m.in. sieć uzbrojenia terenu (wodociągowa, kanalizacyjna, gazowa, cieplna – por. art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne; t.jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), która zlokalizowana może być także "w drodze" (działce drogowej), to nie jest trafne stanowisko organu, że działka drogowa nr [....] , ze względu na swoje gabaryty – nie może posiadać cech działki budowlanej. Jeżeli bowiem na działce tej może być (hipotetycznie) zlokalizowany wskazany wyżej obiekt budowlany, to nie można wykluczyć, wg powołanej wyżej definicji "działki budowlanej", takiego właśnie zakwalifikowania wskazanej działki nr [....] . Zauważyć także należy, że w powołanej definicji "działki budowlanej" nie wskazuje się na możliwość realizacji na niej "budynku", lecz "obiektu budowlanego". To zaś ostatnie pojęcie, jak wyżej przedstawiono, jest na tyle szerokie, że zawiera w sobie zarówno budynek, jak również budowlę oraz obiekt małej architektury. Zatem uznać należy, że parametrów "sąsiedniej działki budowlanej" (o której mowa w § 12 w.t.o.b.) – nie należy odnosić do wzniesienia na niej budynku, lecz obiektu budowlanego. Ocena zaś przesłanek spełnienia przez działkę nr [....] cech, kwalifikujących ją jako działkę budowlaną – nie została więc w sprawie należycie dokonana. Organ I instancji, nie tylko nie miał na uwadze przedstawionej powyżej wykładni pojęcia "działki budowlanej", ale także nie badał, czy np. budowla, na spornej działce w ogóle może powstać. Samo więc stwierdzenie organu, że działka nr [....] budowlaną nie jest – nie było, w realiach sprawy, uprawnione. Nadto, organ przyjętego w sprawie stanowiska, nie poparł żadną właściwie argumentacją (poza podaniem powierzchni tej działki i jej szerokości). Cech tych zaś, nie odniósł nawet do powołanej w uzasadnieniu decyzji, normatywnej definicji działki budowlanej, jedynie arbitralnie stwierdzając, że oceniana działka, nie jest działką budowlaną. Uchybienie takie narusza także zasady prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 K.p.a.).
Niezależnie od powyższego należy także podkreślić, że z § 12 w.t.o.b. wynika, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w pewnej, minimalnej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną (4 m. lub 3 m. w zależności od umieszczenia w nim otworów okiennych lub drzwiowych). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentowana jest przy tym wykładnia, iż wskazany przepis obejmuje również taką sytuację, że wymagane tym przepisem odległości w zakresie usytuowania budynku, odnosić należy także do granicy sąsiedniej działki budowlanej, mimo, że nie przylega ona wprost i bezpośrednio do działki inwestora, lecz jest oddzielona od niej pasem gruntu (por. wyrok NSA z dnia 21.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1492/10; Legalis). Zauważyć w związku z tym należy, że skoro działka [....] ma szerokość ok. 3,5 m, zatem, przy przyjętej przez organ wykładni § 12 w.t.o.b., wymagana wskazanym przepisem odległość od działki budowlanej (4m lub 3 m.) winna zostać odniesiona do działki nr [....] (por. projekt zagospodarowania działki.....). Jeżeli bowiem działka drogowa [....] byłaby, wg organu, działką niebudowlaną (pasem gruntu), to odległości o których stanowi powołany przepis, winny znaleźć odniesienie właśnie do działki [....] (znajdującej się po przeciwnej stronie działki nr....). Z zaskarżonych decyzji nie wynika aby organ uwzględniał wskazany aspekt sprawy. Właściciel działki nr [....] nie był w ogóle zawiadomiony o kontrolowanym obecnie postępowaniu i decyzjach w nim wydanych (por. § 12 ust. 4 w.t.o.b.).
Dodatkowo, oceniając pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji organu I instancji o możliwości sytuowania budynku w granicy z inną działką należy wskazać, że celem regulacji zawartej w § 12 w.t.o.b. w zakresie minimalnych odległości budynku od granicy z sąsiednią działką – jest, aby usytuowanie budynku na działce oraz umieszczenie w nim otworów okiennych lub drzwiowych nie naruszało uzasadnionych interesów osób trzecich. Podkreślić przy tym trzeba, że ta regulacja prawna jest skorelowana z przepisem art. 5 Prawa budowlanego, w tym z ust. 1 pkt 8 i 9 tego artykułu, i należy ją interpretować przy zastosowaniu wykładni systemowej, zgodnie ze wskazanym przepisem. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego właściciel działki sąsiedniej ma prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów, wynikających z uprawnień do korzystania ze swej własności. Usytuowanie budynku na działce budowlanej, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza więc nakaz uwzględnienia norm, o których mowa w § 12 w.t.o.b. Normy te, dopuszczają co prawda możliwość sytuowania budynku w granicy z działką sąsiednią. Taka możliwość przewidziana została w przepisie § 12 ust. 2 w.t.o.b. Przepis ten uzależnia jednak usytuowanie budynku w granicy z działką sąsiednią, od ustaleń w tym względzie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Zauważyć należy, że dopuszczalność zamieszczania w decyzji o warunkach zabudowy odstępstw, o których mowa w powołanym przepisie jest kwestionowana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 18.01.2012 r.; sygn. II OSK 2065/2010; LexPolonica nr 3891259). Nie oznacza to jednak, pełnej swobody organu w możliwości sytuowania budynku przy granicy z działką sąsiednią. Podkreślenia wymaga bowiem, że przepis § 12 ust. 2 w.t.o.b. nie przewiduje jedynego odstępstwa od ogólnej zasady określonej w § 12 ust. 1. Dalsze regulacje szczególne zostały przewidziane w § 12 ust. 3 w.t.o.b. - w odniesieniu do zabudowy jednorodzinnej. W niniejszej sprawie z zabudową taką mamy do czynienia (por. § 3 pkt 2 w.t.o.b.), zasadne zatem było rozważenie przez organ przesłanek dopuszczalności sytuowania garażu w granicy z działką sąsiednią, w oparciu regulację § 12 ust. 3 pkt 4 w.t.o.b. Odstąpienie przez organ od stosowania wskazanych, bezwzględnie obowiązujących przepisów i powołanie się na ocenne i nieznane prawu administracyjnemu kwestie z zakresu prawa sąsiedzkiego (art. 144 kc) – nie było poprawne.
Nadto, niezależnie od przedstawionych rozważań należy wskazać, że rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy (lub w zbliżeniu do granicy) sąsiedniej nieruchomości, organ administracji publicznej powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa oraz przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności. Niedopuszczalne jest lekceważenie interesów którejkolwiek ze stron (właścicieli sąsiednich nieruchomości). Pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości (w zbliżeniu do granicy) może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny (por. wyrok NSA z dnia 29.01.2008 r.; sygn. akt II OSK 1955/2006 r.; LexPolonica nr 1961957).
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, rzeczą organu będzie zastosowanie wykładni przepisów prawa przedstawionej powyżej oraz wyeliminowanie wskazanych naruszeń przepisów postępowania.
Przedstawione powyżej stanowisko i wyrażona przez sąd ocena sprawy, w znacznej mierze uwzględnia podniesione w skardze zarzuty, które koncentrowały się głównie na kwestionowaniu możliwości sytuowania budynku w granicy z działką [....] . Pozostałe natomiast zarzuty skargi, w tym dotyczące kwestii proceduralnych (zawieszenia postępowania administracyjnego, i wynikającego z tego niedoręczenia skarżącym postanowień w tym przedmiocie) – sąd uznał za niezasadne. Wskazać należy, że wadliwe, zdaniem skarżących, czynności organu, miały miejsce na etapie postępowania, który zakończył się wydaniem decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r. (uchylonej następnie decyzją Wojewody [....] z dnia 7.11.2012 r.). Wobec zatem faktu, iż w sprawie wydane zostały później kolejne decyzje, załatwiające sprawę, co do istoty, te właśnie decyzje były przez sąd kontrolowane. Uchybienia procesowe, popełnione przez organ przed wydaniem zaskarżonych i obecnie kontrolowanych decyzji – nie mają wpływu na ocenę sprawy. W związku z tym, także jako nieadekwatny w sprawie, sąd uznał, bliżej nieuzasadniony przez skarżących, zarzut dotyczący niewszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6.09.2012 r. Odnośnie zaś do zarzutu dotyczącego pominięcia w postępowaniu pełnomocnika A.H. , wskazać należy, że w aktach sprawy nie ma pełnomocnictwa, które mógłby być podstawą dla tego zarzutu. Na złożenie takiego dokumentu do akt sprawy, nie powoływał się także skarżący. Uznać więc należy, że zarzut ten nie jest usprawiedliwiony.
Stwierdzając wskazane wyżej uchybienia sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) – uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana (pkt II sentencji). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.