III SA/Gd 409/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
2013-07-25Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Felicja Kajut /przewodniczący sprawozdawca/Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi G. B. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 2012 r. nr {...} w przedmiocie zdolności do służby w policji 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 14 września 2012 r. [...] oraz z dnia 3 sierpnia 2012 r. nr[...]; 2) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane; 3) zasądza od Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącego G. B. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. (nr [...]) Wojewódzka Komisja Lekarska MSW ustaliła, że G. B. jest niezdolny do służby w Policji. U badanego stwierdzono osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolność adaptacyjną, § 70 pkt 1 N. Stopień zdolności do służby został ustalony na podstawie Zdr.: Dz. U. Nr 146/95 poz. 712 MSW.
Odwołanie od tego orzeczenia złożył G. B. podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa, gdyż nie wskazano w nim podstawy prawnej, nieprawidłowo oznaczono organy wydające decyzję (brak danych adresowych). Ponadto rozstrzygnięcie nie zawiera uzasadnienia. Niezgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich Podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określono stopień zdolności do służby oraz nie określono stopnia nasilenia schorzenia. Organ uniemożliwił ponadto odwołującemu wgląd do akt sprawy, w wyniku czego nie mógł on ustosunkować się do przesłanek wydania niniejszego orzeczenia.
Wojewódzka Komisja Lekarska MSW, pismem z dnia 27 sierpnia 2012r., zwróciła się do G. B. z prośbą o przybycie do Komisji celem dokończenia badań do ww. orzeczenia.
Następnie kolejnym orzeczeniem z dnia 14 września 2012r. nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska MSW uznała G. B. za niezdolnego do służby w Policji, rozpoznając u niego: nieprawidłową osobowość nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne (§ 70 pkt 1 N), tatuaż trwały na lewym ramieniu (§ 2 pkt 4 Z), otyłość nie upośledzającą sprawności umysłu ( § 1 pkt 6 Z). Stopień zdolności do służby został ustalony na podstawie Zdr.: Dz. U. Nr 146/95 poz. 712 MSW.
Od ww. orzeczenia G. B. wniósł odwołanie podnosząc, iż jest to drugie orzeczenie w tej samej sprawie, a dalszym ciągu nie otrzymał odpowiedzi na pierwsze odwołanie, na orzeczenie komisji z dnia 3 sierpnia 2012r. - które to rozstrzygnięcie nie zostało uchylone przez organ je wydający. Wskazał, że w myśl zasady res iudicata to drugie orzeczenie zostało wydane w sprzeczności z prawem, a jednocześnie w zakresie pierwszego orzeczenia organ pozostaje w bezczynności.
Okręgowa Komisja Lekarska MSW orzeczeniem z dnia 15 listopada 2012r. (nr 186/2012), uznała G. B. za niezdolnego do służby w Policji jako kandydata. Rozpoznano u niego: nieprawidłową osobność nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne (§ 70 pkt 1 N), tatuaż trwały na lewym ramieniu (§ 2 pkt 4 Z), otyłość nie upośledzającą sprawności umysłu ( § 1 pkt 6 Z). Stopień zdolności do służby został ustalony na podstawie Dz. U. Nr 146/95.
W dalszej kolejności G. B. zaskarżył orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jego uchylenia.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
– § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych z dnia 9.07.2001 r., poprzez rozpoznanie odwołania od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w jednoosobowym składzie,
– art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez:
brak powołania podstawy prawnej wydanego orzeczenia,
b) brak uzasadnienia faktycznego orzeczenia - w szczególności wskazania faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł;
brak uzasadnienia prawnego orzeczenia;
brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego;
– art. 138 § 1 k.p.a. oraz 107 § 1 k.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia mojego odwołania w postaci utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW bądź też jej uchylenia w całości lub w części.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że komisje lekarskie orzekają w składzie 3 osób, natomiast w sprawie pierwsze orzeczenie wydała komisja w składzie jednoosobowym. Dalej podał, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych. Zatem winny być wydawane zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie natomiast orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej nie zawiera powołania podstawy prawnej jego wydania. Co więcej organ nie uzasadnił, dlaczego kandydat został uznany za niezdolnego do służby w Policji. W szczególności organ nie wykazał dlaczego i na jakiej podstawie uznał, iż skarżący ma osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne. Dodatkowo organ nie uzasadnił czy i dlaczego posiadany przez niego tatuaż oraz otyłość nieupośledzająca sprawności ustroju, powodują jego niezdolność do służby w Policji. Zdaniem skarżącego organ winien był w sposób wyczerpujący poinformować stronę o motywach, którymi kierował się rozstrzygając daną sprawę, bowiem strona mogłaby wtedy skutecznie bronić swoich praw.
Skarżący zarzucił także, że organ w żaden sposób nie odniósł się do jego odwołania wniesionego od orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2012r. Ponadto Okręgowa Komisja Lekarska w swoim orzeczeniu nie wskazała, które odwołanie rozpoznała. Czy było to odwołanie od orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2012r., czy od orzeczenia z dnia 14 września 2012r..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wniósł:
– o jej odrzucenie z powodu błędnego określenia organu uprawnionego do występowania w sprawie jako Okręgowa Komisja Lekarska MSW, co stanowi naruszenie art. 25 w związku z art. 26 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." oraz statutu SP ZOZ MSW w G.;
– odrzucenie skargi z powodu nie wyczerpania drogi odwoławczej przewidzianej w § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, bowiem Centrala Komisja lekarska może uchylić w trybie nadzoru każde orzeczenie komisji lekarskiej sprzeczne z prawem i zasadnością orzecznictwa lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych;
– ewentualnie o oddalenie skargi i dopuszczenie dowodu z akt Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW.
Zdaniem Dyrektora zarzuty podniesione w skardze są niezasadne a postępowanie było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Orzeczenia nie zawierają uzasadnienia, bowiem nie wymaga tego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Ponadto rozpoznania w postaci: tatuaż i otyłość nieupośladzająca sprawności ustroju, nie stanowiły przeszkody do podjęcia przez skarżącego służby w Policji, gdyż były one oznaczone literką "Z".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne), a do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga zatem kwestia kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie są orzeczenia komisji lekarskich obu instancji wydane w przedmiocie ustalenia stopnia zdolności (fizycznej i psychicznej) do pełnienia służby w policji. Orzeczenia te zostały wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 354/09, LEX nr 586410 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi było orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW, jak również orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW, które dotyczyły określenia zdolności skarżącego do służby w policji.
Odnosząc się w tym miejscu do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na to, że skarżący błędnie w skardze określił organ uprawniony do występowania w sprawie jako Okręgowa Komisja Lekarska MSW, a nie organ umocowany do jej reprezentowania (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej MSW w G.), należy zauważyć, że organem wydającym zaskarżone orzeczenie była Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a., skarżący prawidłowo złożył skargę do Sądu za pośrednictwem tego organu. Nie ma wobec powyższego znaczenia fakt, że organ ten działa w ramach Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G.
W kontekście wniosku organu o odrzucenie skargi nie jest też trafny formułowany na podstawie § 31 ust. 1 rozporządzenia zarzut organu, że skarżący nie wyczerpał w niniejszej sprawie drogi odwoławczej. W myśl § 31 ust. 1 rozporządzenia Centralna Komisja Lekarska może uchylić w trybie nadzoru każde orzeczenie komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub zasadnością orzecznictwa lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy sytuacji szczególnej, tj. rozstrzygania sprawy w trybie nadzoru. W myśl § 2 rozporządzenia komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach: 1/ wojewódzkie komisje lekarskie, działające jako pierwsza instancja; 2/ okręgowe komisje lekarskie, działające jako druga instancja (ust. 1), zaś nadzór nad działalnością ww. komisji sprawuje Centralna Komisja Lekarska. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że postępowanie orzecznicze jest dwuinstancyjne (tak jak klasyczne postępowanie administracyjne), a zatem od orzeczeń odwoławczych komisji lekarskich wydawanych w sprawach administracyjnych przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie orzeczenie pierwszoinstancyjne zostało wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW dnia 3 sierpnia 2012 r. (nr [...]) i kolejne dnia 14 września 2012 r. ( nr [...]), natomiast orzeczenie odwoławcze w dniu 15 listopada 2012 r. (nr [...]) przez Okręgową Komisję Lekarską MSW, w wyniku czego został wyczerpany tok instancji. W tej sytuacji skarżącemu na podstawie art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. przysługiwało prawo do złożenia skargi, a zatem wniosek o jej odrzucenie z tego powodu należy uznać za niezasadny.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wyjaśnić, że sądy administracyjne, stosownie do przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jak wskazano już wcześniej, kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia zgodności orzeczeń z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z kolei na mocy art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku kontrola legalności wydanych w sprawie orzeczeń doprowadziła do uwzględnienia skargi.
Na wstępie tej części rozważań Sąd – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – stoi na stanowisku, że w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym w sprawie stwierdzenia zdolności do pełnienia służby stosuje się procedurę (zasady i tryb postępowania) ustanowione w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie rozporządzenia wydanego w wyniku wykonania delegacji ustawowej, a więc w postępowaniu uregulowanym w przepisach prawa mających moc powszechnie obowiązującą. Uznać zatem należy, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami k.p.a. Ma on swój autonomiczny byt prawny i jak już wyżej wskazano znajduje swoje umocowanie w delegacji ustawowej. W takiej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ tych przepisów nie stosował. Dodatkowo wskazać należy, że ani przepisy omawianego rozporządzenia, ani też przepisy ustawy o Policji nie odsyłają do stosowania przepisów k.p.a. w tego rodzaju sprawach. Wobec powyższego, skoro kontrola procedury poprzedzającej wydanie objętych skargą orzeczeń, jak i samych orzeczeń, dokonywana jest poprzez badanie ich zgodności z przepisami rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r., to podniesione w skardze zarzuty naruszenia odnośnych przepisów k.p.a. należy uznać za nietrafne.
Dokonując kontroli wszystkich wydanych w sprawie orzeczeń Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.
W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2, zwanego dalej wykazem, po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba - po przeprowadzeniu obserwacji szpitalnej w zakładzie służby zdrowia resortu spraw wewnętrznych, zakładzie służby zdrowia podległemu Ministrowi Obrony Narodowej lub zakładzie społecznym służby zdrowia. Wzór orzeczenia stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia ( w chwili obecnej jest to załącznik nr 4).
Postępowanie orzecznicze jest dwuinstancyjne (komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach - § 2 ust. 1 rozporządzenia). Od każdego nieprawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej przysługuje prawo odwołania (§ 26 ust. 1 rozporządzenia).
W rozpoznawanej sprawie orzeczenie zostało wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w dniu 3 sierpnia 2012 r. (nr [...]) i kolejne w dniu 14 września 2012 r. ( nr [...]), natomiast orzeczenie odwoławcze w dniu 15 listopada 2012 r. (nr [...]) przez Okręgową Komisję Lekarską MSW. We wszystkich ww. orzeczeniach stwierdzono, że skarżący jest niezdolny do służby.
Zgodnie z treścią § 23 pkt 1 rozporządzenia orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą niezdolność do służby powinny być szczegółowo uzasadnione.
Z kolei § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia stanowi, że orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać określenie "całkowicie niezdolny do służby" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które nie pozwalają na pełnienie służby. W myśl § 13 ust. 2 orzeczenie komisji lekarskiej powinno również zawierać wyszczególnienie wszystkich schorzeń i ułomności fizycznych lub psychicznych, w tym również tych, które nie obniżają zdolności do służby, w tym do służby kandydackiej. Rozpoznania pisze się w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz powołaniem się na paragrafy i punkty wykazu.
We wszystkich wydanych w sprawie orzeczeniach komisje lekarskie uznały skarżącego za "niezdolnego do służby, tym samym nie określono w nich stopnia zdolności do służby zgodnie z terminologią ustaloną rozporządzeniem, a to rodzi uzasadnioną wątpliwość, czy w przypadku skarżącego można mówić o "całkowitej" niezdolności do służby.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, zgodnie z § 23 pkt 1 rozporządzenia, wszystkie orzeczenia wydane w niniejszej sprawie powinny były zawierać szczegółowe uzasadnienie. Nie może przy tym braku prawidłowego uzasadnienia tłumaczyć fakt posługiwania się przez organy wzorem orzeczenia znajdującym się w załączniku do rozporządzenia. Trzeba przy tym zauważyć, że wzór orzeczenia, jakim posłużyły się oba organy w niniejszej sprawie nie uniemożliwia spełnienia przesłanki "szczegółowego uzasadnienia" orzeczenia. Mogłoby ono znajdować się choćby w pkt 8 "Uwagi".
W ocenie Sądu wszystkie wydane w sprawie orzeczenia nie zawierają uzasadnień, które spełniałyby wymogi powołanego wyżej przepisu. Zawierają one elementy, o których mowa w § 13 ust. 2 rozporządzenia i są to elementy, które musi zawierać każde wydane przez komisje orzeczenie. Przy czym w pkt 8, w którym należy podać podstawę na jakiej ustalono stopień zdolności do służby wymieniono w orzeczeniach wojewódzkiej komisji " Dz. U. Nr 146/95 poz. 712 MSW", zaś w orzeczeniu okręgowej komisji "Dz. U. Nr 146/95". Takie podanie przez organy podstawy prawnej wydanego orzeczenia nie spełnia standardów prawidłowego uzasadnienia w tym zakresie. Nadto, jak wskazano wyżej, podstawę prawną orzeczeń stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) i ten akt organy winny były wymienić jako podstawę orzeczenia, nie zaś rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych ( Dz. U. nr 146, poz. 712).
Zauważyć jeszcze należy, że uznanie za prawidłowe co do treści orzeczenia spełniającego jedynie wymogi § 13 ust. 2 rozporządzenia niweczyłoby zamiar prawodawcy wyrażony w § 23 pkt 1 rozporządzenia. Z uwagi na znaczenie dla kariery funkcjonariusza czy kandydata na funkcjonariusza orzeczenia stwierdzającego całkowitą niezdolność do służby, uzasadnienie takiego orzeczenia musi być bardziej szczegółowe, o czym stanowi cytowany przepis. Bezsporne jest, że ww. orzeczenia takiego szczegółowego uzasadnienia nie zawierają. Tymczasem skarżący miał prawo oczekiwać z jakich przyczyn nie został uznany za zdolnego do służby w policji. Podanie przez lekarzy ustnego uzasadnienia dlaczego nie nadaje się do służby, o czym wspomina organ w odpowiedzi na skargę, takiego braku orzeczenia nie sanuje.
Nadto w przypadku orzeczenia organu odwoławczego powstaje wątpliwość, do którego ze złożonych przez skarżącego odwołań to orzeczenie się odnosi.
Należy też podkreślić, że zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia okręgowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich lub po dostarczeniu, na żądanie komisji dodatkowych dokumentów.
Kompetencje orzecznicze odwoławczej komisji lekarskiej zostały określone w § 28 ust. 3 i 5 rozporządzenia. Wynika z nich, że okręgowa komisja odwoławcza może: 1/ zatwierdzić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej, od którego nie wniesiono odwołania lub sprzeciwu, i do którego nie ma zastrzeżeń (§ 28 ust. 3 rozporządzenia); 2/ uchylić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej i wydać nowe orzeczenie, które jest ostateczne (§ 28 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia); 3/ uchylić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej i zarządzić ponowne badanie oraz wydanie nowego orzeczenia przez wojewódzką komisję lekarską (§ 28 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia); 4/ uchylić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej ustalające stopień uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem lub chorobą, pozostającymi w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, i zwrócić je wraz ze swoją opinią co do zasadności ustaleń wojewódzkiej komisji lekarskiej w celu ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowego orzeczenia (§ 28 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie Okręgowa Komisja Lekarska wydała orzeczenie w oparciu o zebraną w sprawie dokumentację oraz po przeprowadzeniu, na jej zlecenie, dodatkowych badań. W wyniku tego doszła do przekonania, że wydane przez wojewódzka komisję lekarską orzeczenie było prawidłowe i, jak stwierdzono w odpowiedzi na skargę, nie występowała konieczność jego zmiany. W tej sytuacji, zgodnie z § 28 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 4 rozporządzenia, okręgowa komisja winna była zatwierdzić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej. Wydanie nowego orzeczenia, które jest ostateczne, może nastąpić dopiero po uchyleniu orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej (§ 28 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia), do czego w niniejszej sprawie nie doszło.
Na koniec tej części rozważań należy stwierdzić, że wojewódzka komisja lekarska, w związku z wniesieniem przez skarżącego odwołania, nie miała żadnych podstaw do wydania kolejnego orzeczenia w sprawie ( z dnia 14 września 2012 r.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia postępowanie jest dwuinstancyjne, zatem w przypadku wniesienia odwołania jedynie organ odwoławczy ma kompetencje do wydania kolejnego orzeczenia w sprawie.
Podsumowując tę część rozważań, w ocenie Sądu wskazane wyżej uchybienia stanowią naruszenie powołanych wyżej przepisów rozporządzenia i mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
W odniesieniu do pozostałych wskazanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Sąd stwierdza, że są niezasadne lub nie miały wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W szczególności wskazać należy, że zgodnie z § 25 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia niezwłocznie po wydaniu orzeczenia przewodniczący komisji lekarskiej doręcza osobiście lub przesyła zainteresowanemu treść orzeczenia według wzoru stanowiącego załącznik nr 10 do rozporządzenia. W zawiadomieniu należy podać w szczególności rozpoznane schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne, określenie stopnia zdolności do służby, związek schorzeń lub ułomności ze służbą, uzasadnienie orzeczenia oraz pouczyć zainteresowaną osobę o prawie wniesienia odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej.
Z powołanego uregulowania wynika, że zainteresowanemu wysyła się druk stanowiący swego rodzaju "wyciąg" z wydanego orzeczenia i zawiadomienie podpisywane jest jedynie przez przewodniczącego komisji. Natomiast samo orzeczenie pozostaje w aktach sprawy. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że orzeczenie organu odwoławczego zostało wydane w składzie jednoosobowym, zostało ono bowiem podpisane przez wszystkich członków komisji. .
Z kolei brak pouczenia skarżącego o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uchybieniem, które nie miało wpływu na wynik sprawy - skarżący pomimo braku takiego pouczenia skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia orzeczenia i zrobił to w ustawowym terminie.
Na koniec – w odniesieniu do wniosku organu o przeprowadzenie przesłuchania świadka - Przewodniczącej Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW – Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tej sytuacji wniosek dowodowy organu należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)
Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Felicja Kajut /przewodniczący sprawozdawca/Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi G. B. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 2012 r. nr {...} w przedmiocie zdolności do służby w policji 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 14 września 2012 r. [...] oraz z dnia 3 sierpnia 2012 r. nr[...]; 2) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane; 3) zasądza od Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącego G. B. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. (nr [...]) Wojewódzka Komisja Lekarska MSW ustaliła, że G. B. jest niezdolny do służby w Policji. U badanego stwierdzono osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolność adaptacyjną, § 70 pkt 1 N. Stopień zdolności do służby został ustalony na podstawie Zdr.: Dz. U. Nr 146/95 poz. 712 MSW.
Odwołanie od tego orzeczenia złożył G. B. podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa, gdyż nie wskazano w nim podstawy prawnej, nieprawidłowo oznaczono organy wydające decyzję (brak danych adresowych). Ponadto rozstrzygnięcie nie zawiera uzasadnienia. Niezgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich Podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określono stopień zdolności do służby oraz nie określono stopnia nasilenia schorzenia. Organ uniemożliwił ponadto odwołującemu wgląd do akt sprawy, w wyniku czego nie mógł on ustosunkować się do przesłanek wydania niniejszego orzeczenia.
Wojewódzka Komisja Lekarska MSW, pismem z dnia 27 sierpnia 2012r., zwróciła się do G. B. z prośbą o przybycie do Komisji celem dokończenia badań do ww. orzeczenia.
Następnie kolejnym orzeczeniem z dnia 14 września 2012r. nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska MSW uznała G. B. za niezdolnego do służby w Policji, rozpoznając u niego: nieprawidłową osobowość nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne (§ 70 pkt 1 N), tatuaż trwały na lewym ramieniu (§ 2 pkt 4 Z), otyłość nie upośledzającą sprawności umysłu ( § 1 pkt 6 Z). Stopień zdolności do służby został ustalony na podstawie Zdr.: Dz. U. Nr 146/95 poz. 712 MSW.
Od ww. orzeczenia G. B. wniósł odwołanie podnosząc, iż jest to drugie orzeczenie w tej samej sprawie, a dalszym ciągu nie otrzymał odpowiedzi na pierwsze odwołanie, na orzeczenie komisji z dnia 3 sierpnia 2012r. - które to rozstrzygnięcie nie zostało uchylone przez organ je wydający. Wskazał, że w myśl zasady res iudicata to drugie orzeczenie zostało wydane w sprzeczności z prawem, a jednocześnie w zakresie pierwszego orzeczenia organ pozostaje w bezczynności.
Okręgowa Komisja Lekarska MSW orzeczeniem z dnia 15 listopada 2012r. (nr 186/2012), uznała G. B. za niezdolnego do służby w Policji jako kandydata. Rozpoznano u niego: nieprawidłową osobność nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne (§ 70 pkt 1 N), tatuaż trwały na lewym ramieniu (§ 2 pkt 4 Z), otyłość nie upośledzającą sprawności umysłu ( § 1 pkt 6 Z). Stopień zdolności do służby został ustalony na podstawie Dz. U. Nr 146/95.
W dalszej kolejności G. B. zaskarżył orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jego uchylenia.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
– § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych z dnia 9.07.2001 r., poprzez rozpoznanie odwołania od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w jednoosobowym składzie,
– art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez:
brak powołania podstawy prawnej wydanego orzeczenia,
b) brak uzasadnienia faktycznego orzeczenia - w szczególności wskazania faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł;
brak uzasadnienia prawnego orzeczenia;
brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego;
– art. 138 § 1 k.p.a. oraz 107 § 1 k.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia mojego odwołania w postaci utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW bądź też jej uchylenia w całości lub w części.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że komisje lekarskie orzekają w składzie 3 osób, natomiast w sprawie pierwsze orzeczenie wydała komisja w składzie jednoosobowym. Dalej podał, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych. Zatem winny być wydawane zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie natomiast orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej nie zawiera powołania podstawy prawnej jego wydania. Co więcej organ nie uzasadnił, dlaczego kandydat został uznany za niezdolnego do służby w Policji. W szczególności organ nie wykazał dlaczego i na jakiej podstawie uznał, iż skarżący ma osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne. Dodatkowo organ nie uzasadnił czy i dlaczego posiadany przez niego tatuaż oraz otyłość nieupośledzająca sprawności ustroju, powodują jego niezdolność do służby w Policji. Zdaniem skarżącego organ winien był w sposób wyczerpujący poinformować stronę o motywach, którymi kierował się rozstrzygając daną sprawę, bowiem strona mogłaby wtedy skutecznie bronić swoich praw.
Skarżący zarzucił także, że organ w żaden sposób nie odniósł się do jego odwołania wniesionego od orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2012r. Ponadto Okręgowa Komisja Lekarska w swoim orzeczeniu nie wskazała, które odwołanie rozpoznała. Czy było to odwołanie od orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2012r., czy od orzeczenia z dnia 14 września 2012r..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wniósł:
– o jej odrzucenie z powodu błędnego określenia organu uprawnionego do występowania w sprawie jako Okręgowa Komisja Lekarska MSW, co stanowi naruszenie art. 25 w związku z art. 26 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." oraz statutu SP ZOZ MSW w G.;
– odrzucenie skargi z powodu nie wyczerpania drogi odwoławczej przewidzianej w § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, bowiem Centrala Komisja lekarska może uchylić w trybie nadzoru każde orzeczenie komisji lekarskiej sprzeczne z prawem i zasadnością orzecznictwa lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych;
– ewentualnie o oddalenie skargi i dopuszczenie dowodu z akt Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW.
Zdaniem Dyrektora zarzuty podniesione w skardze są niezasadne a postępowanie było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Orzeczenia nie zawierają uzasadnienia, bowiem nie wymaga tego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Ponadto rozpoznania w postaci: tatuaż i otyłość nieupośladzająca sprawności ustroju, nie stanowiły przeszkody do podjęcia przez skarżącego służby w Policji, gdyż były one oznaczone literką "Z".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne), a do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga zatem kwestia kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie są orzeczenia komisji lekarskich obu instancji wydane w przedmiocie ustalenia stopnia zdolności (fizycznej i psychicznej) do pełnienia służby w policji. Orzeczenia te zostały wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 354/09, LEX nr 586410 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi było orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW, jak również orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW, które dotyczyły określenia zdolności skarżącego do służby w policji.
Odnosząc się w tym miejscu do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na to, że skarżący błędnie w skardze określił organ uprawniony do występowania w sprawie jako Okręgowa Komisja Lekarska MSW, a nie organ umocowany do jej reprezentowania (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej MSW w G.), należy zauważyć, że organem wydającym zaskarżone orzeczenie była Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a., skarżący prawidłowo złożył skargę do Sądu za pośrednictwem tego organu. Nie ma wobec powyższego znaczenia fakt, że organ ten działa w ramach Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G.
W kontekście wniosku organu o odrzucenie skargi nie jest też trafny formułowany na podstawie § 31 ust. 1 rozporządzenia zarzut organu, że skarżący nie wyczerpał w niniejszej sprawie drogi odwoławczej. W myśl § 31 ust. 1 rozporządzenia Centralna Komisja Lekarska może uchylić w trybie nadzoru każde orzeczenie komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub zasadnością orzecznictwa lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy sytuacji szczególnej, tj. rozstrzygania sprawy w trybie nadzoru. W myśl § 2 rozporządzenia komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach: 1/ wojewódzkie komisje lekarskie, działające jako pierwsza instancja; 2/ okręgowe komisje lekarskie, działające jako druga instancja (ust. 1), zaś nadzór nad działalnością ww. komisji sprawuje Centralna Komisja Lekarska. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że postępowanie orzecznicze jest dwuinstancyjne (tak jak klasyczne postępowanie administracyjne), a zatem od orzeczeń odwoławczych komisji lekarskich wydawanych w sprawach administracyjnych przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie orzeczenie pierwszoinstancyjne zostało wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW dnia 3 sierpnia 2012 r. (nr [...]) i kolejne dnia 14 września 2012 r. ( nr [...]), natomiast orzeczenie odwoławcze w dniu 15 listopada 2012 r. (nr [...]) przez Okręgową Komisję Lekarską MSW, w wyniku czego został wyczerpany tok instancji. W tej sytuacji skarżącemu na podstawie art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. przysługiwało prawo do złożenia skargi, a zatem wniosek o jej odrzucenie z tego powodu należy uznać za niezasadny.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wyjaśnić, że sądy administracyjne, stosownie do przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jak wskazano już wcześniej, kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia zgodności orzeczeń z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z kolei na mocy art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku kontrola legalności wydanych w sprawie orzeczeń doprowadziła do uwzględnienia skargi.
Na wstępie tej części rozważań Sąd – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – stoi na stanowisku, że w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym w sprawie stwierdzenia zdolności do pełnienia służby stosuje się procedurę (zasady i tryb postępowania) ustanowione w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie rozporządzenia wydanego w wyniku wykonania delegacji ustawowej, a więc w postępowaniu uregulowanym w przepisach prawa mających moc powszechnie obowiązującą. Uznać zatem należy, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami k.p.a. Ma on swój autonomiczny byt prawny i jak już wyżej wskazano znajduje swoje umocowanie w delegacji ustawowej. W takiej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ tych przepisów nie stosował. Dodatkowo wskazać należy, że ani przepisy omawianego rozporządzenia, ani też przepisy ustawy o Policji nie odsyłają do stosowania przepisów k.p.a. w tego rodzaju sprawach. Wobec powyższego, skoro kontrola procedury poprzedzającej wydanie objętych skargą orzeczeń, jak i samych orzeczeń, dokonywana jest poprzez badanie ich zgodności z przepisami rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r., to podniesione w skardze zarzuty naruszenia odnośnych przepisów k.p.a. należy uznać za nietrafne.
Dokonując kontroli wszystkich wydanych w sprawie orzeczeń Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.
W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2, zwanego dalej wykazem, po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba - po przeprowadzeniu obserwacji szpitalnej w zakładzie służby zdrowia resortu spraw wewnętrznych, zakładzie służby zdrowia podległemu Ministrowi Obrony Narodowej lub zakładzie społecznym służby zdrowia. Wzór orzeczenia stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia ( w chwili obecnej jest to załącznik nr 4).
Postępowanie orzecznicze jest dwuinstancyjne (komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach - § 2 ust. 1 rozporządzenia). Od każdego nieprawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej przysługuje prawo odwołania (§ 26 ust. 1 rozporządzenia).
W rozpoznawanej sprawie orzeczenie zostało wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w dniu 3 sierpnia 2012 r. (nr [...]) i kolejne w dniu 14 września 2012 r. ( nr [...]), natomiast orzeczenie odwoławcze w dniu 15 listopada 2012 r. (nr [...]) przez Okręgową Komisję Lekarską MSW. We wszystkich ww. orzeczeniach stwierdzono, że skarżący jest niezdolny do służby.
Zgodnie z treścią § 23 pkt 1 rozporządzenia orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą niezdolność do służby powinny być szczegółowo uzasadnione.
Z kolei § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia stanowi, że orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać określenie "całkowicie niezdolny do służby" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które nie pozwalają na pełnienie służby. W myśl § 13 ust. 2 orzeczenie komisji lekarskiej powinno również zawierać wyszczególnienie wszystkich schorzeń i ułomności fizycznych lub psychicznych, w tym również tych, które nie obniżają zdolności do służby, w tym do służby kandydackiej. Rozpoznania pisze się w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz powołaniem się na paragrafy i punkty wykazu.
We wszystkich wydanych w sprawie orzeczeniach komisje lekarskie uznały skarżącego za "niezdolnego do służby, tym samym nie określono w nich stopnia zdolności do służby zgodnie z terminologią ustaloną rozporządzeniem, a to rodzi uzasadnioną wątpliwość, czy w przypadku skarżącego można mówić o "całkowitej" niezdolności do służby.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, zgodnie z § 23 pkt 1 rozporządzenia, wszystkie orzeczenia wydane w niniejszej sprawie powinny były zawierać szczegółowe uzasadnienie. Nie może przy tym braku prawidłowego uzasadnienia tłumaczyć fakt posługiwania się przez organy wzorem orzeczenia znajdującym się w załączniku do rozporządzenia. Trzeba przy tym zauważyć, że wzór orzeczenia, jakim posłużyły się oba organy w niniejszej sprawie nie uniemożliwia spełnienia przesłanki "szczegółowego uzasadnienia" orzeczenia. Mogłoby ono znajdować się choćby w pkt 8 "Uwagi".
W ocenie Sądu wszystkie wydane w sprawie orzeczenia nie zawierają uzasadnień, które spełniałyby wymogi powołanego wyżej przepisu. Zawierają one elementy, o których mowa w § 13 ust. 2 rozporządzenia i są to elementy, które musi zawierać każde wydane przez komisje orzeczenie. Przy czym w pkt 8, w którym należy podać podstawę na jakiej ustalono stopień zdolności do służby wymieniono w orzeczeniach wojewódzkiej komisji " Dz. U. Nr 146/95 poz. 712 MSW", zaś w orzeczeniu okręgowej komisji "Dz. U. Nr 146/95". Takie podanie przez organy podstawy prawnej wydanego orzeczenia nie spełnia standardów prawidłowego uzasadnienia w tym zakresie. Nadto, jak wskazano wyżej, podstawę prawną orzeczeń stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) i ten akt organy winny były wymienić jako podstawę orzeczenia, nie zaś rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych ( Dz. U. nr 146, poz. 712).
Zauważyć jeszcze należy, że uznanie za prawidłowe co do treści orzeczenia spełniającego jedynie wymogi § 13 ust. 2 rozporządzenia niweczyłoby zamiar prawodawcy wyrażony w § 23 pkt 1 rozporządzenia. Z uwagi na znaczenie dla kariery funkcjonariusza czy kandydata na funkcjonariusza orzeczenia stwierdzającego całkowitą niezdolność do służby, uzasadnienie takiego orzeczenia musi być bardziej szczegółowe, o czym stanowi cytowany przepis. Bezsporne jest, że ww. orzeczenia takiego szczegółowego uzasadnienia nie zawierają. Tymczasem skarżący miał prawo oczekiwać z jakich przyczyn nie został uznany za zdolnego do służby w policji. Podanie przez lekarzy ustnego uzasadnienia dlaczego nie nadaje się do służby, o czym wspomina organ w odpowiedzi na skargę, takiego braku orzeczenia nie sanuje.
Nadto w przypadku orzeczenia organu odwoławczego powstaje wątpliwość, do którego ze złożonych przez skarżącego odwołań to orzeczenie się odnosi.
Należy też podkreślić, że zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia okręgowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich lub po dostarczeniu, na żądanie komisji dodatkowych dokumentów.
Kompetencje orzecznicze odwoławczej komisji lekarskiej zostały określone w § 28 ust. 3 i 5 rozporządzenia. Wynika z nich, że okręgowa komisja odwoławcza może: 1/ zatwierdzić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej, od którego nie wniesiono odwołania lub sprzeciwu, i do którego nie ma zastrzeżeń (§ 28 ust. 3 rozporządzenia); 2/ uchylić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej i wydać nowe orzeczenie, które jest ostateczne (§ 28 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia); 3/ uchylić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej i zarządzić ponowne badanie oraz wydanie nowego orzeczenia przez wojewódzką komisję lekarską (§ 28 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia); 4/ uchylić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej ustalające stopień uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem lub chorobą, pozostającymi w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, i zwrócić je wraz ze swoją opinią co do zasadności ustaleń wojewódzkiej komisji lekarskiej w celu ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowego orzeczenia (§ 28 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie Okręgowa Komisja Lekarska wydała orzeczenie w oparciu o zebraną w sprawie dokumentację oraz po przeprowadzeniu, na jej zlecenie, dodatkowych badań. W wyniku tego doszła do przekonania, że wydane przez wojewódzka komisję lekarską orzeczenie było prawidłowe i, jak stwierdzono w odpowiedzi na skargę, nie występowała konieczność jego zmiany. W tej sytuacji, zgodnie z § 28 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 4 rozporządzenia, okręgowa komisja winna była zatwierdzić orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej. Wydanie nowego orzeczenia, które jest ostateczne, może nastąpić dopiero po uchyleniu orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej (§ 28 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia), do czego w niniejszej sprawie nie doszło.
Na koniec tej części rozważań należy stwierdzić, że wojewódzka komisja lekarska, w związku z wniesieniem przez skarżącego odwołania, nie miała żadnych podstaw do wydania kolejnego orzeczenia w sprawie ( z dnia 14 września 2012 r.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia postępowanie jest dwuinstancyjne, zatem w przypadku wniesienia odwołania jedynie organ odwoławczy ma kompetencje do wydania kolejnego orzeczenia w sprawie.
Podsumowując tę część rozważań, w ocenie Sądu wskazane wyżej uchybienia stanowią naruszenie powołanych wyżej przepisów rozporządzenia i mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
W odniesieniu do pozostałych wskazanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Sąd stwierdza, że są niezasadne lub nie miały wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W szczególności wskazać należy, że zgodnie z § 25 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia niezwłocznie po wydaniu orzeczenia przewodniczący komisji lekarskiej doręcza osobiście lub przesyła zainteresowanemu treść orzeczenia według wzoru stanowiącego załącznik nr 10 do rozporządzenia. W zawiadomieniu należy podać w szczególności rozpoznane schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne, określenie stopnia zdolności do służby, związek schorzeń lub ułomności ze służbą, uzasadnienie orzeczenia oraz pouczyć zainteresowaną osobę o prawie wniesienia odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej.
Z powołanego uregulowania wynika, że zainteresowanemu wysyła się druk stanowiący swego rodzaju "wyciąg" z wydanego orzeczenia i zawiadomienie podpisywane jest jedynie przez przewodniczącego komisji. Natomiast samo orzeczenie pozostaje w aktach sprawy. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że orzeczenie organu odwoławczego zostało wydane w składzie jednoosobowym, zostało ono bowiem podpisane przez wszystkich członków komisji. .
Z kolei brak pouczenia skarżącego o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uchybieniem, które nie miało wpływu na wynik sprawy - skarżący pomimo braku takiego pouczenia skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia orzeczenia i zrobił to w ustawowym terminie.
Na koniec – w odniesieniu do wniosku organu o przeprowadzenie przesłuchania świadka - Przewodniczącej Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW – Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tej sytuacji wniosek dowodowy organu należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)
Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.