II SA/Sz 380/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
2013-06-26Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Stefan KłosowskiSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia
[...] r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.),utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz Komendanta Miejskiego
z dnia [...] r. nr [...] o zwolnieniu młodszego aspiranta w stanie spoczynku f J. M. ze służby .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Komendant Miejski Policji zwolnił J. M. ze służby z dniem
[...] r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy
o Policji. Podał również, że orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW
z dnia 17 października 2012 r. nr 619/2012, zatwierdzonym przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w [...] , J. M. został uznany
za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, a niezdolność pozostawała w związku
ze służbą oraz to, że policjant w dniu [...] r. złożył raport o zwolnienie
ze służby z dniem [...] r.
J. M. w odwołaniu od rozkazu personalnego z dnia [...] r. zakwestionował termin zwolnienia ze służby, powołując się na złożenie drugiego raportu o rozwiązanie stosunku służbowego z dniem [...] r. Raport ten nie został uwzględniony z powodu złożonego wcześniej oświadczenia woli o zwolnienie ze służby z dniem [...] r. .
Organ II instancji stwierdził na podstawie akt sprawy, że w dniu [...]
J. M. faktycznie wystąpił z raportem do Komendanta Miejskiego Policji o zwolnienie ze służby z dniem [...] r. w związku
z nabyciem praw emerytalnych, a organ ten przychylił się do prośby funkcjonariusza,
o czym został poinformowany na piśmie z dnia [...] r.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść art. 41 ust. 3 ustawy
o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od daty pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Konstrukcja cytowanego, w ocenie organu II instancji, przepisu nie pozostawia wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru regulacji, która nie daje organowi jakiejkolwiek innej możliwości - poza wyznaczeniem daty rozwiązania stosunku służbowego. Zaproponowany przez policjanta dzień zwolnienia, nie mieścił się w trzymiesięcznym okresie, wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W tym miejscu organ odwoławczy zaznaczył, że Komendant Miejski Policji pominął tę kwestię przy rozpoznawaniu raportu o zwolnienie wyjaśniając, że jednak sytuacja ta nie ma zasadniczego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, które nastąpiło zgodnie z wyrażoną pierwotnie wolą policjanta z dniem [...] r.
W związku z długotrwałą absencją, J. M. [...] r. został skierowany na Komisję Lekarską MSW w celu określenia stanu zdrowia i dalszej przydatności do służby w Policji.
Orzeczeniem nr [..] z [...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW orzekła całkowitą niezdolność J. M. do służby, pozostającą w związku z jej pełnieniem, natomiast w dniu [...] r. funkcjonariusz złożył raport o zwolnienie go ze służby z dniem [...] r.
Zdaniem organu odwoławczego, materialno - prawną podstawą zwolnienia J. M. ze służby winien w tej sytuacji stanowić art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby, a nie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Policjant przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od [...] r., w dniu [...] r. wystąpił z raportem o zwolnienie z dniem [...] r. i w tej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie decyzji rozwiązującej stosunek służbowy nie później, niż w terminie trzech miesięcy od daty złożenia wniosku. Jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczono, że powołany przepis nie nakłada na organ obowiązku badania motywów wystąpienia policjanta z wnioskiem o zwolnienie.
Ponadto, organ powołując się na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym nawet w przypadku zbiegu przepisów
art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i innych określonych w ustawie podstaw prawnych zwolnienia ze służby, zdecydowane pierwszeństwo uzyskuje wskazany powyżej przepis, najpełniej realizujący wolę zainteresowanego policjanta.
Odnosząc się do kwestii daty zwolnienia skarżącego, organ wskazał, że żądanie rozwiązania stosunku służbowego z dniem [...] r. stanowiło oświadczenie woli, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Zgodnie zaś z art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie natomiast takiego oświadczenia jest skuteczne wówczas, jeżeli dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Ponadto, oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono zatem skutecznie odwołane tylko za zgodą adresata. W tych okolicznościach, skuteczne cofnięcie zgłoszenia wystąpienia ze służby mogłoby nastąpić jedynie wskutek wyrażenia zgody przez organ. Można by też za skuteczne cofnięcie uznać taką sytuację, gdy zarówno zgłoszenie wystąpienia ze służby, jak i jego wycofanie wpłynęły do organu jednocześnie, bowiem wówczas oświadczenia te nawzajem się znoszą.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, nie zachodzi żadna ze wskazanych wyżej sytuacji faktycznych, jak zgoda organu na cofnięcie zgłoszenia wystąpienia ze służby, czy też jednoczesność wpływu zgłoszenia wystąpienia wraz z jego odwołaniem. W rozumieniu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] r. skarżący zgłosił wystąpienie ze służby w Policji, a zatem skutecznie zainicjował całe postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie organ zauważył, że prawo administracyjne charakteryzuje się swoją specyfiką, stąd też przepisy Kodeksu cywilnego traktowane są jedynie posiłkowo, jako ułatwiające wykładnię przepisu prawa materialnego, jakim jest norma art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Z akt sprawy wynika, że w chwili złożenia przedmiotowego raportu o zwolnienie ze służby w obrocie prawnym nie funkcjonowało jeszcze prawomocne orzeczenie WKL MSW o całkowitej niezdolności J. M. do służby w Policji, które mogłoby stanowić podstawę zwolnienia w trybie art. 41ust.1 pkt 1 ustawy o Policji. Orzeczenie to jednak zostało wydane [...] r. zatem Komendant Miejski Policji mając za podstawy zwolnienia zarówno art. 41 ust. 3 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zwolnił policjanta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1, czyli na dużo korzystniejszych warunkach, bowiem takie okoliczności umożliwiły skarżącemu skorzystanie z uprawnień, o których mowa
w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu polegającego na pozbawieniu skarżącego prawa przebywania na zwolnieniu lekarskim do 12 miesięcy, które gwarantuje art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że ustawa o Policji przewiduje dwa odrębne tryby rozwiązania stosunku służbowego. Pierwszy z nich to obligatoryjne bądź fakultatywne zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Z kolei drugi to zwolnienie ze służby wskutek pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Zdaniem organu, kluczowe znaczenie dla oceny zarzutu naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji ma ustalenie definicji użytego w tym przepisie pojęcia "zwolnienia policjanta ze służby". Pytanie sprowadza się do tego, czy pod pojęciem tym rozumieć należy wydanie decyzji o zwolnieniu, czy też samą datę rozwiązania stosunku służbowego. Zdaniem organu II instancji nie można uznać za dopuszczalną sytuację, w której policjant w okresie pomiędzy wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby i ustaniem stosunku służbowego rozpoczyna korzystanie z okresu ochronnego, przedłużając czas trwania stosunku służby, w sytuacji, gdy organy Policji dokonać już mogły i powinny czynności zmierzających do przyjęcia do służby w jego miejsce innej osoby. Stoi temu na przeszkodzie ochrona prawidłowej organizacji kadr tak specyficznej służby, jaką jest Policja. Potrzebę tego rodzaju ochrony podniesiono wyraźnie w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I OPS 4/11 dotyczącej zasad wycofania oświadczenia o zgłoszeniu wystąpienia ze służby, która mimo że dotyczyła funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, to jednak wywody jej uzasadnienia dotyczące ochrony interesów podmiotu zatrudniającego funkcjonariusza mogą, zdaniem organu, znaleźć pełne zastosowanie także w odniesieniu do Policji.
Przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stosować więc należy jedynie wobec policjanta, który zaprzestał służby z powodu choroby i w stosunku, do którego nie wydano uprzednio decyzji o zwolnieniu. W takim przypadku decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego może zostać wydana dopiero po upływie okresu ochronnego,
o ile policjant z własnej woli nie zrezygnuje z korzystania z takiego okresu - zgłaszając wystąpienie ze służby już w okresie niezdolności do pracy z powodu choroby. Skarżący złożył raport o zwolnienie podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim, w związku z tym Komendant Miejski Policji zadośćuczynił prośbie policjanta, który sam zadecydował o tym, że nie będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Komendant Miejski Policji nie doprecyzował, czego oczekuje skarżący i na jakiej podstawie chce rozwiązać stosunek służby. Jednak pomimo nie dopełnienia tego obowiązku organ I instancji dokonał wyboru najkorzystniejszej podstawy prawnej rozwiązania stosunku służby, gwarantującego możliwość otrzymania przez skarżącego rocznego uposażenia na podstawie art. 117 ustawy o Policji, podkreślając jednocześnie, że policjant był zainteresowany pobieraniem takiego świadczenia, gdyż 27 grudnia 2012 r. złożył pisemne oświadczenie na ten temat.
Nie zgadzając się z rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji dnia [...] r. J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organowi naruszenie zasady praworządności, interesu skarżącego oraz przewlekłe załatwianie sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od dnia [...] r. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim w związku ze zdiagnozowaną u niego chorobą psychiczną oraz z powodu urazu kręgosłupa, które powstały w związku ze służbą
w Policji.
Po powrocie do służby otrzymał pisemne polecenie od przełożonego uzyskania orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w sprawie zdolności do dalszej służby w Policji. W tych okolicznościach skarżący złożył w dniu [...] r. raport o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...] r. w związku z nabyciem praw emerytalnych, czyli stosownie do art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
W wyniku przeprowadzonego w dniu [...] r. badania, skarżący został, prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW
, uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji.
W trakcie leczenia skarżący doszedł do wniosku, że jego wstępna decyzja dotycząca zwolnienia ze służby z dniem [...] r. została podjęta przez niego nieświadomie, a podejmowane decyzje wynikały z emocji, bez uwzględnienia korzystnych dla siebie rozwiązań. W tej sytuacji, po ponownym przeanalizowaniu stanu sprawy skarżący doszedł do wniosku, że korzystniejszą dla niego datą zwolnienia ze służby stanowić będzie dzień [...]r. W tych okolicznościach, w toku toczącego się postępowania administracyjnego, w dniu [...] r. złożył raport o zmianę terminu zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] r. Jednakże wbrew powyższemu oświadczeniu skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] r. dodatkowo, w ocenie skarżącego, organ I instancji, bez racjonalnego uzasadnienia nadał, wydanemu rozkazowi, rygor natychmiastowej wykonalności,
co stanowiło o nadużyciu władzy oraz pozbawienia go prawa do przebywania na zwolnieniu lekarskim do 12 miesięcy.
W dalszej części skargi, J. M. podniósł, że niezgadzając się
z wydanym w I instancji rozkazem złożył od niego odwołanie, które nie zostało rozpatrzone w terminie, co stanowiło podstawę do złożenia zażalenia przez skarżącego.
Ponadto skarżący zarzucił organowi II instancji, nie przesłuchanie go
w charakterze świadka na okoliczność ustalenia daty zwolnienia go ze służby,
w sytuacji złożenia pierwszego raportu przez skarżącego w stanie wyłączającym świadome działanie, które w ocenie skarżącego, stanowi o nieważności tak złożonego oświadczenia woli. Ponadto skarżący zarzucił organowi błędne stanowisko, jakoby zwolnienie go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 lit. a było dla niego korzystniejsze.
Dodatkowo, zdaniem skarżącego, karygodne było oświadczenie zawarte
w rozkazie organu II instancji, iż powodem dla którego został skierowany na komisję lekarską stanowiło przebywanie skarżącego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, gdy tymczasem powodem było uznanie wypadku, jakiemu uległ w trakcie służby, jako pozostającego w związku ze służbą.
Reasumując skarżący wniósł o:
- zbadanie materiału sprawy w kontekście wypełnienia przez organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału stosownie do art. 77 K.p.a.;
- zbadanie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu w myśl art. 10 K.p.a.;
- zbadanie materiału, na podstawie którego organy oparły się formułując uzasadnienie zaskarżonych rozstrzygnięć;
- zbadanie zasadności nadania rozkazowi z dnia [...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności;
- zbadanie zasadności oparcia zaskarżonej decyzji na podstawie aktów pomocniczych, jakim był zdaniem skarżącego Kodeks cywilny, w sytuacji pełnego uregulowania kwestii stanowiącej przedmiot sporu w prawie resortowym;
- zbadanie jakości prowadzonego postępowania administracyjnego przez organy
obu instancji pod kątem terminowości wydania decyzji, przesyłania ich stronie,
a także sposobu postąpienia z zażaleniem złożonym przez skarżącego w dniu
8 lutego 2013 r.;
- zbadanie, czy organ podejmując działania w sprawie nie naruszył art. 7 K.p.a.;
- zbadanie, czy sposób w jaki zostało przeprowadzone przedmiotowe postępowanie budzi zaufanie do władzy publicznej zgodnie z art. 8 K.p.a.;
- zbadanie, czy organ prowadził postępowanie zgodnie z wyrażoną w art. 9 K.p.a. zasadą polegającą na wyczerpującym informowaniu o okolicznościach faktycznych i prawnych nieuwzględnienia żądania strony, które miało wpływ na ustalenie prawa i obowiązku stanowiącego przedmiot postępowania;
- zbadanie, czy organ działał w sprawie wnikliwie i szybko stosownie do art. 12 K.p.a.;
- zbadanie z jakiego powodu organ nie skłonił się do załatwienia sprawy o spornych interesach w drodze ugody stosownie do art. 13 § 1 i 2 K.p.a.;
- zbadanie, czy organ załatwił przedmiotową sprawę bez zbędnej zwłoki stosownie do art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie, która w niniejszej sprawie została wyznaczona na dzień
[...] r. skarżący złożył pismo, stanowiące ustosunkowanie się skarżącego do odpowiedzi organu na jego skargę, w którym podtrzymał dotychczasową argumentację wyrażoną w złożonej skardze, a także pismo, zatytułowane wniosek, w którym skarżący zgłosił trzy żądania, w tym w punkcie 3 wniósł o wydanie orzeczenia w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji z dniem [...] r., czyli po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanym na rozprawie postanowieniem oddalił wnioski dowodowe zawarte w punkcie 1 i 2 złożonego do sądu pisma. Ponadto w odpowiedzi na pytanie sędziego sprawozdawcy J. M. oświadczył, że nie było jego zamiarem powrócenie do służby w Policji, lecz wykorzystanie prawa do dwunastomiesięcznego zwolnienia lekarskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu oraz, czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Podkreślenia również wymaga, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., że podstawą wyrokowania są akta sprawy, przy czym wskazany zakres właściwości sądu administracyjnego, nie daje możliwości zastępowania organów administracji publicznej w procesie administrowania. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania może oddalić skargę, bądź w razie jej uwzględnienia - uchylić zaskarżoną decyzję.
Wniesiona skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem rozpoznania jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. w przedmiocie zwolnienia J. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
W myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, policjanta zwalnia się ze służby
w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Z art. 43 ust. 1 wynika natomiast, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
Z akt administracyjnych sprawy wynika następująca chronologia zdarzeń.
Skarżący przebywając na zwolnieniu lekarskim złożył w dniu [...] r. raport o zwolnienie ze służby z dniem [...] r. ze względu na nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia [...] lat wysługi emerytalnej. W dniu [...] r. został poinformowany o pozytywnym rozpatrzeniu jego wniosku, natomiast
[...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA uznała J. M. za niezdolnego do służby w Policji w związku ze służbą. W dniu
[...] r. skarżący złożył kolejny raport, tym razem dotyczący zmiany terminu zwolnienia ze służby ze wskazaniem na dzień [...] r. Wniosek ten organ rozpatrzył odmownie i odpowiedź wraz z rozkazem personalnym z dnia [...] r. o zwolnieniu J. M. ze służby doręczył skarżącemu w dniu [..] r.
W rozpoznawanej sprawie zaistniała zatem sytuacja, w której policjant złożył raport o dobrowolne zwolnienie ze służby ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych z końcem roku [...] , jednakże przed upływem tego terminu, na skutek orzeczenia komisji lekarskiej uznającej skarżącego za niezdolnego do służby w Policji, zaistniały prawne przesłanki do obligatoryjnego zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na zdrowotne przeciwwskazania do jej pełnienia.
Z treści cytowanego wyżej art. 43 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że zwolnienie policjanta ze służby ze względu na niezdolność do jej pełnienia (art. 41 ust. 1 pkt 1) nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
Skarżący zaprzestał pełnienia służby od [...] r. albowiem od tego dnia przebywał na zwolnieniu lekarskim, jednakże w trakcie tego zwolnienia zgłosił zamiar zwolnienia ze służby ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych, wskazując przy tym datę tego zwolnienia.
Bezsporne w sprawie jest, ze skarżący nie kwestionuje zwolnienia go ze służby
w Policji, jednakże nie zgadza się z terminem tego zwolnienia.
Rzeczą Sądu jest zatem ustalenie, czy w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o Policji w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo zwolnił J. M. ze służby z dniem [...] r. uznając pismo skarżącego z dnia [...] r. jako oświadczenia policjanta o wcześniejszym zwolnieniu ze służby z dniem [...] r., czyli przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Konstrukcja art. 43 ust. 1 wskazuje, że prawo do zwolnienia ze służby po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby mają zarówno ci policjanci, dla których powodem zwolnienia ze służby jest choroba, w następstwie której stają się niezdolni do służby w Policji, jak i ci policjanci, którzy zgłosili zamiar zwolnienia ze służby ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych, jednakże ze względu na stan zdrowia nie pełniący służby przed datą zwolnienia w związku z przejściem na emeryturę.
W przypadku skarżącego doszło do nałożenia się przyczyn jego zwolnienia
ze służby: obligatoryjnej ze względu na stan zdrowia oraz dobrowolnej z uwagi na nabycie uprawnień emerytalnych. Organ wydając rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia ze służby miał jednak obowiązek zastosować przepis, którym był związany ze względu na treść orzeczenia komisji lekarskiej, czyli art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jednakże przyjął datę zwolnienia wskazaną przez skarżącego w piśmie z [...] r.
W ocenie Sądu, złożenie przez skarżącego w dniu [...] r., w czasie zwolnienia lekarskiego, wniosku o przejście na emeryturę z konkretną datą, ze względu na jednakowe dla obu przyczyn zwolnienia (art. 43 ust. 1) prawo do wykorzystania12 miesięcznego okresu zwolnienia lekarskiego, niezależnie od późniejszego orzeczenia komisji lekarskiej, należało ocenić tak jak to uczynił organ, jako pisemne oświadczenie o wcześniejszym wystąpieniu ze służby, skutkujące tym, że stosunek służby rozwiązał się z dniem wskazanym w tym piśmie.
Słusznie organ stwierdził w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] r., że z treści art. 43 ust. 1 powołanej wyżej ustawy nie wynika, iż policjant ma wskazać przyczyny złożenia oświadczenia o wcześniejszym wystąpieniu ze służby. Istotne jest zatem złożenie samego oświadczenia ze wskazaniem dowolnie wybranego przez policjanta terminu, który musi jednak nastąpić przed upływem terminu wskazanego w art. 43 ust. 1, czyli przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby z zastrzeżeniem art. 41 ust. 3.
Właściwe jest również stanowisko organu w kwestii oświadczenia woli policjanta co do zmiany daty zwolnienia ze służby.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 grudnia 2011 r. I OPS 4/11 jednoznacznie stwierdził, że pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby jest oświadczenie woli, do którego ma zastosowanie art. 61 ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Jakkolwiek uchwała została podjęta w odniesieniu do funkcjonariusza ABW i w oparciu o przepis ustawy z dnia 24 maja 2002 r., to jednak zważywszy na brzmienie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, jej zastosowanie w sprawie jest w pełni uzasadnione.
Zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, jego oświadczenie z dnia [...] r. dotyczyło wyłącznie zmiany daty zwolnienia z przyczyn organizacyjnych i w żaden sposób nie wiąże się z brakiem świadomości
o konsekwencjach złożenia wniosku [...] r.
Oceniając skutki decyzji wiążące się z datą zwolnienia ze służby, właściwe było – zdaniem Sądu - zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, albowiem zważywszy na charakter formacji, którą reprezentuje skarżący - niezbędne jest podejmowanie przez organ działań polegających na niezwłocznym skierowaniu na stanowisko służbowe, które zajmował skarżący, osoby, która niezwłocznie przejmie obowiązki związane z walką z przestępczością nieletnich.
Reasumując, ocena podjętych w sprawie decyzji na podstawie kryterium legalności doprowadziła do uznania, że są one prawidłowe zarówno z punktu widzenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarzuty podniesione w skardze Sąd uznał za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
W tych okolicznościach sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Arkadiusz Windak /przewodniczący/Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia
[...] r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.),utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz Komendanta Miejskiego
z dnia [...] r. nr [...] o zwolnieniu młodszego aspiranta w stanie spoczynku f J. M. ze służby .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Komendant Miejski Policji zwolnił J. M. ze służby z dniem
[...] r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy
o Policji. Podał również, że orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW
z dnia 17 października 2012 r. nr 619/2012, zatwierdzonym przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w [...] , J. M. został uznany
za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, a niezdolność pozostawała w związku
ze służbą oraz to, że policjant w dniu [...] r. złożył raport o zwolnienie
ze służby z dniem [...] r.
J. M. w odwołaniu od rozkazu personalnego z dnia [...] r. zakwestionował termin zwolnienia ze służby, powołując się na złożenie drugiego raportu o rozwiązanie stosunku służbowego z dniem [...] r. Raport ten nie został uwzględniony z powodu złożonego wcześniej oświadczenia woli o zwolnienie ze służby z dniem [...] r. .
Organ II instancji stwierdził na podstawie akt sprawy, że w dniu [...]
J. M. faktycznie wystąpił z raportem do Komendanta Miejskiego Policji o zwolnienie ze służby z dniem [...] r. w związku
z nabyciem praw emerytalnych, a organ ten przychylił się do prośby funkcjonariusza,
o czym został poinformowany na piśmie z dnia [...] r.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść art. 41 ust. 3 ustawy
o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od daty pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Konstrukcja cytowanego, w ocenie organu II instancji, przepisu nie pozostawia wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru regulacji, która nie daje organowi jakiejkolwiek innej możliwości - poza wyznaczeniem daty rozwiązania stosunku służbowego. Zaproponowany przez policjanta dzień zwolnienia, nie mieścił się w trzymiesięcznym okresie, wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W tym miejscu organ odwoławczy zaznaczył, że Komendant Miejski Policji pominął tę kwestię przy rozpoznawaniu raportu o zwolnienie wyjaśniając, że jednak sytuacja ta nie ma zasadniczego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, które nastąpiło zgodnie z wyrażoną pierwotnie wolą policjanta z dniem [...] r.
W związku z długotrwałą absencją, J. M. [...] r. został skierowany na Komisję Lekarską MSW w celu określenia stanu zdrowia i dalszej przydatności do służby w Policji.
Orzeczeniem nr [..] z [...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW orzekła całkowitą niezdolność J. M. do służby, pozostającą w związku z jej pełnieniem, natomiast w dniu [...] r. funkcjonariusz złożył raport o zwolnienie go ze służby z dniem [...] r.
Zdaniem organu odwoławczego, materialno - prawną podstawą zwolnienia J. M. ze służby winien w tej sytuacji stanowić art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby, a nie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Policjant przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od [...] r., w dniu [...] r. wystąpił z raportem o zwolnienie z dniem [...] r. i w tej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie decyzji rozwiązującej stosunek służbowy nie później, niż w terminie trzech miesięcy od daty złożenia wniosku. Jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczono, że powołany przepis nie nakłada na organ obowiązku badania motywów wystąpienia policjanta z wnioskiem o zwolnienie.
Ponadto, organ powołując się na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym nawet w przypadku zbiegu przepisów
art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i innych określonych w ustawie podstaw prawnych zwolnienia ze służby, zdecydowane pierwszeństwo uzyskuje wskazany powyżej przepis, najpełniej realizujący wolę zainteresowanego policjanta.
Odnosząc się do kwestii daty zwolnienia skarżącego, organ wskazał, że żądanie rozwiązania stosunku służbowego z dniem [...] r. stanowiło oświadczenie woli, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Zgodnie zaś z art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie natomiast takiego oświadczenia jest skuteczne wówczas, jeżeli dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Ponadto, oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono zatem skutecznie odwołane tylko za zgodą adresata. W tych okolicznościach, skuteczne cofnięcie zgłoszenia wystąpienia ze służby mogłoby nastąpić jedynie wskutek wyrażenia zgody przez organ. Można by też za skuteczne cofnięcie uznać taką sytuację, gdy zarówno zgłoszenie wystąpienia ze służby, jak i jego wycofanie wpłynęły do organu jednocześnie, bowiem wówczas oświadczenia te nawzajem się znoszą.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, nie zachodzi żadna ze wskazanych wyżej sytuacji faktycznych, jak zgoda organu na cofnięcie zgłoszenia wystąpienia ze służby, czy też jednoczesność wpływu zgłoszenia wystąpienia wraz z jego odwołaniem. W rozumieniu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] r. skarżący zgłosił wystąpienie ze służby w Policji, a zatem skutecznie zainicjował całe postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie organ zauważył, że prawo administracyjne charakteryzuje się swoją specyfiką, stąd też przepisy Kodeksu cywilnego traktowane są jedynie posiłkowo, jako ułatwiające wykładnię przepisu prawa materialnego, jakim jest norma art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Z akt sprawy wynika, że w chwili złożenia przedmiotowego raportu o zwolnienie ze służby w obrocie prawnym nie funkcjonowało jeszcze prawomocne orzeczenie WKL MSW o całkowitej niezdolności J. M. do służby w Policji, które mogłoby stanowić podstawę zwolnienia w trybie art. 41ust.1 pkt 1 ustawy o Policji. Orzeczenie to jednak zostało wydane [...] r. zatem Komendant Miejski Policji mając za podstawy zwolnienia zarówno art. 41 ust. 3 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zwolnił policjanta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1, czyli na dużo korzystniejszych warunkach, bowiem takie okoliczności umożliwiły skarżącemu skorzystanie z uprawnień, o których mowa
w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu polegającego na pozbawieniu skarżącego prawa przebywania na zwolnieniu lekarskim do 12 miesięcy, które gwarantuje art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że ustawa o Policji przewiduje dwa odrębne tryby rozwiązania stosunku służbowego. Pierwszy z nich to obligatoryjne bądź fakultatywne zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Z kolei drugi to zwolnienie ze służby wskutek pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Zdaniem organu, kluczowe znaczenie dla oceny zarzutu naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji ma ustalenie definicji użytego w tym przepisie pojęcia "zwolnienia policjanta ze służby". Pytanie sprowadza się do tego, czy pod pojęciem tym rozumieć należy wydanie decyzji o zwolnieniu, czy też samą datę rozwiązania stosunku służbowego. Zdaniem organu II instancji nie można uznać za dopuszczalną sytuację, w której policjant w okresie pomiędzy wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby i ustaniem stosunku służbowego rozpoczyna korzystanie z okresu ochronnego, przedłużając czas trwania stosunku służby, w sytuacji, gdy organy Policji dokonać już mogły i powinny czynności zmierzających do przyjęcia do służby w jego miejsce innej osoby. Stoi temu na przeszkodzie ochrona prawidłowej organizacji kadr tak specyficznej służby, jaką jest Policja. Potrzebę tego rodzaju ochrony podniesiono wyraźnie w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I OPS 4/11 dotyczącej zasad wycofania oświadczenia o zgłoszeniu wystąpienia ze służby, która mimo że dotyczyła funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, to jednak wywody jej uzasadnienia dotyczące ochrony interesów podmiotu zatrudniającego funkcjonariusza mogą, zdaniem organu, znaleźć pełne zastosowanie także w odniesieniu do Policji.
Przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stosować więc należy jedynie wobec policjanta, który zaprzestał służby z powodu choroby i w stosunku, do którego nie wydano uprzednio decyzji o zwolnieniu. W takim przypadku decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego może zostać wydana dopiero po upływie okresu ochronnego,
o ile policjant z własnej woli nie zrezygnuje z korzystania z takiego okresu - zgłaszając wystąpienie ze służby już w okresie niezdolności do pracy z powodu choroby. Skarżący złożył raport o zwolnienie podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim, w związku z tym Komendant Miejski Policji zadośćuczynił prośbie policjanta, który sam zadecydował o tym, że nie będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Komendant Miejski Policji nie doprecyzował, czego oczekuje skarżący i na jakiej podstawie chce rozwiązać stosunek służby. Jednak pomimo nie dopełnienia tego obowiązku organ I instancji dokonał wyboru najkorzystniejszej podstawy prawnej rozwiązania stosunku służby, gwarantującego możliwość otrzymania przez skarżącego rocznego uposażenia na podstawie art. 117 ustawy o Policji, podkreślając jednocześnie, że policjant był zainteresowany pobieraniem takiego świadczenia, gdyż 27 grudnia 2012 r. złożył pisemne oświadczenie na ten temat.
Nie zgadzając się z rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji dnia [...] r. J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organowi naruszenie zasady praworządności, interesu skarżącego oraz przewlekłe załatwianie sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od dnia [...] r. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim w związku ze zdiagnozowaną u niego chorobą psychiczną oraz z powodu urazu kręgosłupa, które powstały w związku ze służbą
w Policji.
Po powrocie do służby otrzymał pisemne polecenie od przełożonego uzyskania orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w sprawie zdolności do dalszej służby w Policji. W tych okolicznościach skarżący złożył w dniu [...] r. raport o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...] r. w związku z nabyciem praw emerytalnych, czyli stosownie do art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
W wyniku przeprowadzonego w dniu [...] r. badania, skarżący został, prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW
, uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji.
W trakcie leczenia skarżący doszedł do wniosku, że jego wstępna decyzja dotycząca zwolnienia ze służby z dniem [...] r. została podjęta przez niego nieświadomie, a podejmowane decyzje wynikały z emocji, bez uwzględnienia korzystnych dla siebie rozwiązań. W tej sytuacji, po ponownym przeanalizowaniu stanu sprawy skarżący doszedł do wniosku, że korzystniejszą dla niego datą zwolnienia ze służby stanowić będzie dzień [...]r. W tych okolicznościach, w toku toczącego się postępowania administracyjnego, w dniu [...] r. złożył raport o zmianę terminu zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] r. Jednakże wbrew powyższemu oświadczeniu skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] r. dodatkowo, w ocenie skarżącego, organ I instancji, bez racjonalnego uzasadnienia nadał, wydanemu rozkazowi, rygor natychmiastowej wykonalności,
co stanowiło o nadużyciu władzy oraz pozbawienia go prawa do przebywania na zwolnieniu lekarskim do 12 miesięcy.
W dalszej części skargi, J. M. podniósł, że niezgadzając się
z wydanym w I instancji rozkazem złożył od niego odwołanie, które nie zostało rozpatrzone w terminie, co stanowiło podstawę do złożenia zażalenia przez skarżącego.
Ponadto skarżący zarzucił organowi II instancji, nie przesłuchanie go
w charakterze świadka na okoliczność ustalenia daty zwolnienia go ze służby,
w sytuacji złożenia pierwszego raportu przez skarżącego w stanie wyłączającym świadome działanie, które w ocenie skarżącego, stanowi o nieważności tak złożonego oświadczenia woli. Ponadto skarżący zarzucił organowi błędne stanowisko, jakoby zwolnienie go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 lit. a było dla niego korzystniejsze.
Dodatkowo, zdaniem skarżącego, karygodne było oświadczenie zawarte
w rozkazie organu II instancji, iż powodem dla którego został skierowany na komisję lekarską stanowiło przebywanie skarżącego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, gdy tymczasem powodem było uznanie wypadku, jakiemu uległ w trakcie służby, jako pozostającego w związku ze służbą.
Reasumując skarżący wniósł o:
- zbadanie materiału sprawy w kontekście wypełnienia przez organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału stosownie do art. 77 K.p.a.;
- zbadanie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu w myśl art. 10 K.p.a.;
- zbadanie materiału, na podstawie którego organy oparły się formułując uzasadnienie zaskarżonych rozstrzygnięć;
- zbadanie zasadności nadania rozkazowi z dnia [...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności;
- zbadanie zasadności oparcia zaskarżonej decyzji na podstawie aktów pomocniczych, jakim był zdaniem skarżącego Kodeks cywilny, w sytuacji pełnego uregulowania kwestii stanowiącej przedmiot sporu w prawie resortowym;
- zbadanie jakości prowadzonego postępowania administracyjnego przez organy
obu instancji pod kątem terminowości wydania decyzji, przesyłania ich stronie,
a także sposobu postąpienia z zażaleniem złożonym przez skarżącego w dniu
8 lutego 2013 r.;
- zbadanie, czy organ podejmując działania w sprawie nie naruszył art. 7 K.p.a.;
- zbadanie, czy sposób w jaki zostało przeprowadzone przedmiotowe postępowanie budzi zaufanie do władzy publicznej zgodnie z art. 8 K.p.a.;
- zbadanie, czy organ prowadził postępowanie zgodnie z wyrażoną w art. 9 K.p.a. zasadą polegającą na wyczerpującym informowaniu o okolicznościach faktycznych i prawnych nieuwzględnienia żądania strony, które miało wpływ na ustalenie prawa i obowiązku stanowiącego przedmiot postępowania;
- zbadanie, czy organ działał w sprawie wnikliwie i szybko stosownie do art. 12 K.p.a.;
- zbadanie z jakiego powodu organ nie skłonił się do załatwienia sprawy o spornych interesach w drodze ugody stosownie do art. 13 § 1 i 2 K.p.a.;
- zbadanie, czy organ załatwił przedmiotową sprawę bez zbędnej zwłoki stosownie do art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie, która w niniejszej sprawie została wyznaczona na dzień
[...] r. skarżący złożył pismo, stanowiące ustosunkowanie się skarżącego do odpowiedzi organu na jego skargę, w którym podtrzymał dotychczasową argumentację wyrażoną w złożonej skardze, a także pismo, zatytułowane wniosek, w którym skarżący zgłosił trzy żądania, w tym w punkcie 3 wniósł o wydanie orzeczenia w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji z dniem [...] r., czyli po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanym na rozprawie postanowieniem oddalił wnioski dowodowe zawarte w punkcie 1 i 2 złożonego do sądu pisma. Ponadto w odpowiedzi na pytanie sędziego sprawozdawcy J. M. oświadczył, że nie było jego zamiarem powrócenie do służby w Policji, lecz wykorzystanie prawa do dwunastomiesięcznego zwolnienia lekarskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu oraz, czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Podkreślenia również wymaga, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., że podstawą wyrokowania są akta sprawy, przy czym wskazany zakres właściwości sądu administracyjnego, nie daje możliwości zastępowania organów administracji publicznej w procesie administrowania. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania może oddalić skargę, bądź w razie jej uwzględnienia - uchylić zaskarżoną decyzję.
Wniesiona skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem rozpoznania jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. w przedmiocie zwolnienia J. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
W myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, policjanta zwalnia się ze służby
w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Z art. 43 ust. 1 wynika natomiast, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
Z akt administracyjnych sprawy wynika następująca chronologia zdarzeń.
Skarżący przebywając na zwolnieniu lekarskim złożył w dniu [...] r. raport o zwolnienie ze służby z dniem [...] r. ze względu na nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia [...] lat wysługi emerytalnej. W dniu [...] r. został poinformowany o pozytywnym rozpatrzeniu jego wniosku, natomiast
[...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA uznała J. M. za niezdolnego do służby w Policji w związku ze służbą. W dniu
[...] r. skarżący złożył kolejny raport, tym razem dotyczący zmiany terminu zwolnienia ze służby ze wskazaniem na dzień [...] r. Wniosek ten organ rozpatrzył odmownie i odpowiedź wraz z rozkazem personalnym z dnia [...] r. o zwolnieniu J. M. ze służby doręczył skarżącemu w dniu [..] r.
W rozpoznawanej sprawie zaistniała zatem sytuacja, w której policjant złożył raport o dobrowolne zwolnienie ze służby ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych z końcem roku [...] , jednakże przed upływem tego terminu, na skutek orzeczenia komisji lekarskiej uznającej skarżącego za niezdolnego do służby w Policji, zaistniały prawne przesłanki do obligatoryjnego zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na zdrowotne przeciwwskazania do jej pełnienia.
Z treści cytowanego wyżej art. 43 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że zwolnienie policjanta ze służby ze względu na niezdolność do jej pełnienia (art. 41 ust. 1 pkt 1) nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
Skarżący zaprzestał pełnienia służby od [...] r. albowiem od tego dnia przebywał na zwolnieniu lekarskim, jednakże w trakcie tego zwolnienia zgłosił zamiar zwolnienia ze służby ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych, wskazując przy tym datę tego zwolnienia.
Bezsporne w sprawie jest, ze skarżący nie kwestionuje zwolnienia go ze służby
w Policji, jednakże nie zgadza się z terminem tego zwolnienia.
Rzeczą Sądu jest zatem ustalenie, czy w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o Policji w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo zwolnił J. M. ze służby z dniem [...] r. uznając pismo skarżącego z dnia [...] r. jako oświadczenia policjanta o wcześniejszym zwolnieniu ze służby z dniem [...] r., czyli przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Konstrukcja art. 43 ust. 1 wskazuje, że prawo do zwolnienia ze służby po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby mają zarówno ci policjanci, dla których powodem zwolnienia ze służby jest choroba, w następstwie której stają się niezdolni do służby w Policji, jak i ci policjanci, którzy zgłosili zamiar zwolnienia ze służby ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych, jednakże ze względu na stan zdrowia nie pełniący służby przed datą zwolnienia w związku z przejściem na emeryturę.
W przypadku skarżącego doszło do nałożenia się przyczyn jego zwolnienia
ze służby: obligatoryjnej ze względu na stan zdrowia oraz dobrowolnej z uwagi na nabycie uprawnień emerytalnych. Organ wydając rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia ze służby miał jednak obowiązek zastosować przepis, którym był związany ze względu na treść orzeczenia komisji lekarskiej, czyli art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jednakże przyjął datę zwolnienia wskazaną przez skarżącego w piśmie z [...] r.
W ocenie Sądu, złożenie przez skarżącego w dniu [...] r., w czasie zwolnienia lekarskiego, wniosku o przejście na emeryturę z konkretną datą, ze względu na jednakowe dla obu przyczyn zwolnienia (art. 43 ust. 1) prawo do wykorzystania12 miesięcznego okresu zwolnienia lekarskiego, niezależnie od późniejszego orzeczenia komisji lekarskiej, należało ocenić tak jak to uczynił organ, jako pisemne oświadczenie o wcześniejszym wystąpieniu ze służby, skutkujące tym, że stosunek służby rozwiązał się z dniem wskazanym w tym piśmie.
Słusznie organ stwierdził w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] r., że z treści art. 43 ust. 1 powołanej wyżej ustawy nie wynika, iż policjant ma wskazać przyczyny złożenia oświadczenia o wcześniejszym wystąpieniu ze służby. Istotne jest zatem złożenie samego oświadczenia ze wskazaniem dowolnie wybranego przez policjanta terminu, który musi jednak nastąpić przed upływem terminu wskazanego w art. 43 ust. 1, czyli przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby z zastrzeżeniem art. 41 ust. 3.
Właściwe jest również stanowisko organu w kwestii oświadczenia woli policjanta co do zmiany daty zwolnienia ze służby.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 grudnia 2011 r. I OPS 4/11 jednoznacznie stwierdził, że pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby jest oświadczenie woli, do którego ma zastosowanie art. 61 ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Jakkolwiek uchwała została podjęta w odniesieniu do funkcjonariusza ABW i w oparciu o przepis ustawy z dnia 24 maja 2002 r., to jednak zważywszy na brzmienie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, jej zastosowanie w sprawie jest w pełni uzasadnione.
Zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, jego oświadczenie z dnia [...] r. dotyczyło wyłącznie zmiany daty zwolnienia z przyczyn organizacyjnych i w żaden sposób nie wiąże się z brakiem świadomości
o konsekwencjach złożenia wniosku [...] r.
Oceniając skutki decyzji wiążące się z datą zwolnienia ze służby, właściwe było – zdaniem Sądu - zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, albowiem zważywszy na charakter formacji, którą reprezentuje skarżący - niezbędne jest podejmowanie przez organ działań polegających na niezwłocznym skierowaniu na stanowisko służbowe, które zajmował skarżący, osoby, która niezwłocznie przejmie obowiązki związane z walką z przestępczością nieletnich.
Reasumując, ocena podjętych w sprawie decyzji na podstawie kryterium legalności doprowadziła do uznania, że są one prawidłowe zarówno z punktu widzenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarzuty podniesione w skardze Sąd uznał za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
W tych okolicznościach sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.