II SA/Op 198/13

Uzasadnienie

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 11 lutego 2013 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 15 października 2012 r., nr [...], o nałożeniu na Z. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...], kary pieniężnej w kwocie 10000 zł.

Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 18 lipca 2012 r., o godzinie 2225- 1255, na autostradzie A4 MOP [...] zatrzymany został do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...], o numerze rejestracyjnym [...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej 5500 kg. Kierujący pojazdem samochodowym Z. G. nie okazał organowi dokonującemu kontroli wypisu z zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne). Ponadto w trakcie kontroli, zakończonej protokołem z dnia 18 lipca 2012 r., nr [...], stwierdzono, że pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące.

Postanowieniem z dnia 11 września 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu poinformował Z. G. o wszczęciu postępowania z urzędu. Jednocześnie organ wyznaczył siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się w sprawie, złożenie wyjaśnień oraz dokumentów. Strona przedstawiła kserokopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej o numerze Regon i NIP oraz wypis z dnia 24 lipca 2012 r. nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne.

W odpowiedzi na postanowienie, Z. G. w piśmie z dnia 24 września 2012 r. wyjaśnił, że w dniu 18 lipca 2012 r. samochodem marki [...] wraz z przyczepą przewoził osobiście do klienta zakupione u niego okna.

Decyzją z dnia 15 października 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 1, 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874, z późn. zm.- zwanej dalej ustawą), art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o oraz niektórych innych ustaw transporcie drogowym (Dz. U. nr 244, poz. 1454), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwanej dalej K.p.a.), art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r. - zwanego dalej rozporządzeniem nr 561/2006) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 17 października 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu nałożył na Z. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...], karę pieniężną w kwocie 10000 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do dwóch naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Pierwsze dotyczy wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz drugie - w zakresie wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Mając na uwadze pierwsze naruszenie organ, po zacytowaniu przepisów mających zastosowanie w sprawie podał, że z przeprowadzonego postępowania wynika, iż Z. G. w chwili dokonywanej kontroli drogowej nie posiadał zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Argumentował, że przedłożone do akt sprawy ksero wypisu nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, zostało wydane po dniu kontroli drogowej, tj. 24 lipca 2012 r. Z powyższego, zdaniem organu wynika, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy na potrzeby własne nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 33 ustawy. Stąd też stosownie do 92a ust. 1 i 2 oraz lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy przedsiębiorcy wymierzono karę w wysokości 8000 zł. Opisując drugie naruszenie organ wskazał, iż obowiązek instalowania tachografów statuuje treść rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 37 z 31.12.1985, str. 8, z późn. zm. - dalej zwanego rozporządzeniem nr 3821/85). Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej wspólnotowe regulacje i unormowania stosowane są bezpośrednio jako część polskiego porządku prawnego co dotyczy także wyżej wskazanego rozporządzenia 3821/85 oraz nr 561/2006. Następnie, przytaczając treść art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 wskazał, że z posiadanego materiału dowodowego wynika, iż żaden z przytoczonych w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 wyjątków nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania, co powoduje, iż stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące wyczerpuje znamiona czynu określonego w lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw), który przewiduje za to wykroczenie karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Na koniec, organ stwierdził, że z uwagi na to, że kontrolujący określił dwa różne naruszenia przepisów ustawy, za które łączna kara pieniężna, zgodnie z załącznikiem nr 3 ustawy, wynosi 11000 zł, zaś zgodnie z art. 92a ust 2 ustawy suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 zł, dlatego przedmiotową decyzją nałożono karę pieniężną za stwierdzone naruszenia w kwocie 10000 zł.

W odwołaniu od tej decyzji Z. G., wnosząc o jej uchylenie, zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy. W uzasadnieniu wskazał, że w jego przypadku zaświadczenie na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne nie było wymagane, ponieważ wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne zespołem pojazdów złożonych z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony i dodatkowo przyczepy. Odwołujący zarzucał, iż organ celny, nakładając w drodze decyzji karę pieniężną, nie uzasadnił w sposób wystarczający obowiązku posiadania przez niego przedmiotowego zaświadczenia w dniu kontroli drogowej podczas przewozu wykonywanego zespołem pojazdów. Analizując treść art. 4 pkt 1 ustawy, w którym ustawodawca zdefiniował krajowy transport drogowy, wskazał, iż na potrzeby tej ustawy rozszerzona została definicja pojazdu samochodowego, w myśl której za pojazd samochodowy uważa się również zespół pojazdów. Niemniej jednak zapis ten, w jego ocenie, dotyczy tylko i wyłącznie wykonywania transportu drogowego, a nie przewozu na potrzeby własne, który w chwili kontroli były wykonywany zespołem pojazdów. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, Naczelnik Urzędu Celnego wydając decyzje i określając w niej dopuszczalną masę całkowitą w stosunku do zespołu pojazdów dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego. Ustawodawca bowiem w sposób jasny zdefiniował dopuszczalną masę całkowitą wyłącznie dla konkretnego pojazdu, dlatego organ nie może stosować wykładni rozszerzającej, obejmując nią zespół pojazdów. Naczelnik Urzędu Celnego, orzekając mógł zatem jedynie odnieść się do pojazdu marki [...] nr rej. [...], którym był wykonywany przewóz. Tym samym rażąco naruszył przepisy prawa, co skutkuje wadliwością decyzji. Podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy nie stosuje się jej przepisów w przypadku pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony, wobec tego nie było podstaw prawnych do nałożenia przedmiotowej kary.

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lutego 2013 r., Dyrektor Izby Celnej w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., art. 33 ust. 1, art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 ust. 1 i 6 ustawy oraz na podstawie punktów 1.3 i 6.1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy, przytoczył przepisy ustawy oraz rozporządzenia nr 3821/85 i nr 561/2006 znajdujące zastosowanie w sprawie i stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż w dniu kontroli drogowej wykonywany był przewóz w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Z. G.. Wobec powyższego zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki [...], numer rejestracyjny [...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej 5500 kg, powinien być wyposażony w użytkowane urządzenie rejestrujące, czego zresztą strona w odwołaniu nie kwestionowała. Nadto podkreślił, że z przeprowadzonego postępowania wynika, że w chwili kontroli, strona przewoziła drzwi i okna i nie posiadała zaświadczenia na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne. Stąd, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Opolu, organ pierwszej instancji w przeprowadzonym postępowaniu właściwie ustalił stan faktyczny sprawy dotyczący kwalifikacji przewozu, który podlegał kontroli. Tym samym odwołujący nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 33 ust. 1 ustawy, to znaczy nie uzyskał zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutów odwołującego organ stwierdził, że ustawa wprowadza podział wykonywanych przez przedsiębiorców przewozów na krajowy i międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy) oraz niezarobkowe krajowe i międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne (art. 4 pkt 5 i 6 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy jej przepisów nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masy całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Argumentował, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1293/05, LEX 281447, że "każdy przewóz drogowy pojazdem o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony jest albo krajowym bądź międzynarodowym transportem drogowym, albo też krajowym bądź międzynarodowym niezarobkowym przewozem drogowym, zwanym też przewozem drogowym na potrzeby własne." Skoro zatem w przedmiotowej sprawie łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów, tzn. samochodu wraz z przyczepą wynosiła 5500 kg, czyli powyżej 3,5 tony, to kontrolowany przewóz podlegał przepisom ustawy, a strona powinna była w dniu kontroli drogowej dysponować wymaganym zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne, jak i kontrolowany pojazd winien być wyposażony w wymagane urządzenie rejestrujące czas pracy kierowców. Poza tym nadmienił, że w sprawie nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c ustawy. Reasumując stwierdził, że ponieważ suma kar pieniężnych zgodnie z art. 92a ust.2 ustawy za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwota 10000 zł, stąd wymierzył karę w tej wysokości.

W skardze na powyższą decyzję Z. G. wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej stwierdzenia wykonywania przez niego przewozu drogowego na potrzeby własne bez stosownego zaświadczenia i uchylenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł. Skarżonej decyzji zarzucił ustalenie stanu sprawy niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym, naruszenie art. 4 pkt 4 ustawy oraz niedokonanie pełnej analizy stanu prawnego i nieodniesienie się do podstawowego zarzutu jaki podniósł w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu podkreślając, że w jego przypadku zaświadczenie na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne nie było wymagane albowiem wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie 3,5 tony i dodatkowo naczepy. Podał, iż przepis art. 4 pkt 4 ustawy definiujący niezarobkowy przewóz drogowy dotyczy przejazdu pojazdem, a nie zespołem pojazdów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżący, podtrzymał argumentację skargi i potwierdził, że w dniu kontroli nie posiadał spornego zaświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a). Powyższe oznacza, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej, a badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.

Zauważyć także należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, iż odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Przyjdzie przypomnieć, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 11 lutego 2013 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 10000 zł za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy i właściwie dokonał subsumcji ustalonego stanu zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 z późn. zm.; obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 z późn zm.), zwanej nadal ustawą. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych, co do okoliczności, że zespołem pojazdów o łącznej masie całkowitej 5500 kg wykonywał przewóz na potrzeby własne. Negował natomiast zasadność nałożenia na niego kary pieniężnej, uznając, że ustalony stan faktyczny nie daje ku temu podstaw. Skarżący wywodził bowiem, iż konstrukcja definicji zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy w sposób oczywisty prowadzi do wniosku, że "w przypadku przewozu drogowego na potrzeby własne dopuszczalną masę całkowitą można odnosić tyko i wyłącznie do pojazdu samochodowego, a nie zespołu pojazdów." Świadczy o tym użycie w tej definicji sformułowania "każdy przejazd pojazdu".

Ocenę postawionego zarzutu należy poprzedzić kilkoma uwagami natury ogólnej, odnoszącymi się do postanowień tejże ustawy, w kontekście których dokonana będzie kontrola zaskarżonej decyzji.

Zakres podmiotowy cyt. ustawy obejmuje przewoźników drogowych, przedsiębiorców wykonujących niezarobkowy przewóz drogowy, a także podmioty nieposiadające statusu przedsiębiorców, jeżeli wykonują przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również kierowców wykonujących przewozy drogowe, osoby zarządzające przedsiębiorstwem lub transportem, a także podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym. Z kolei przepis art. 3 ust. 1 ustawy wskazuje na przypadki przewozów drogowych wykonywanych pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów, do których przepisy tej ustawy nie mają zastosowania. Zakresem przedmiotowym ustawy nie są objęte trzy rodzaje przewozów drogowych: w zakresie przewozu drogowego osób ustawa nie ma zastosowania do niezarobkowych przewozów drogowych (przewóz na potrzeby własne) wykonywanych pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą; w zakresie przewozu drogowego rzeczy (zarówno transportu, jak przewozu na potrzeby własne) wyłączone są przejazdy wykonywane pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie większej niż 3,5 tony oraz przewozy wykonywane zespołami ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. Podkreślenia wymaga, iż wyliczenie wyłączeń spod zakresu przedmiotowego ustawy stanowi katalog zamknięty i nie podlega rozszerzeniu. Z definicji transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 3 ustawy wynika, że transport ten obejmuje krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy oraz obejmuje każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej (tzw. ułomny przewóz drogowy), niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (przewóz na potrzeby własne). Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy) jest to każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;

c) w przypadku pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Podkreślenia wymaga, że w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy.

Natomiast ułomny przewóz drogowy na potrzeby własne to przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający wszystkich warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1326/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że kontrolowany przewóz wypełniał warunki z art. 4 pkt 4 ustawy. Omawiany przejazd, aby mógł być traktowany, jako przewóz na potrzeby własne, musi spełniać warunki wymienione w art. 4 pkt 4 lit. a-d ustawy. Warunki wymienione pod tymi literami muszą być spełnione łącznie. Zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. W myśl art. 33 ust. 1 ustawy "Przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej." Stosownie do ust. 2 ww. przepisu obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych w ramach powszechnych usług pocztowych; przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50, poz. 291, z późn. zm.) oraz przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

Odnosząc powyższe konstatacje na grunt niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że skoro kontrolowany w dniu 18 lipca 2012 r. przewóz zespołem pojazdów o łącznej masie 5500 kg wykonywany był w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Z. G., to słusznie organy administracyjne uznały, że miały do czynienia z przewozem na własne potrzeby, a wykonywanie tego przewozu wymagało uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 ustawy). Podkreślić raz jeszcze przyjdzie, że po myśli art. 3 ust. 1 pkt 2 przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3500 kg w transporcie krajowym. Powyższy przepis wyłącza zatem obowiązek posiadania zaświadczenia na wykonywanie transportu drogowego zespołami pojazdów, których całkowita dopuszczalna masa nie przekracza 3500 kg. W przedmiotowej sprawie zespół pojazdów składał się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...], o numerze rejestracyjnym [...], a łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdu kontrolowanego wynosiła 5500 kg. Prawidłowo, zatem uznały organy, że skoro skarżący wykonywał transport drogowy, polegający na przewozie okien zakupionych w jego Firmie do klienta zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 5500 kg, to w chwili kontroli powinien posiadać zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 92a ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej, określonej w załączniku nr 3 do ustawy lp. 1.3 w wysokości 8000 zł.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006. W przepisie art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 oraz w rozporządzeniu nr 3821/85, stanowi się o pojazdach lub zespołach pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niehandlowego przewozu rzeczy. Bezspornie kontrolowany zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 5500 kg stanowił własność skarżącego. Dopuszczalna masa całkowita zespołu odpowiadała tej z art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 , bowiem nie przekraczała 7,5 tony. Użycie zaś kontrolowanego zespołu pojazdów do przewozu zakupionych okien, od momentu załadunku towaru, stanowiło przewóz drogowy w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Wobec powyższego, przedmiotowy zespół pojazdów powinien być wyposażony w użytkowane urządzenie rejestrujące. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, zgodnie z przywołanym wyżej art. 92a ustawy, podlegał karze pieniężnej. Wysokość kary za brak instalacji przyrządu kontrolnego określona została w załączniku nr 3 do ustawy, lp.6.1.1 i wynosi 3000 zł. Skoro w chwili kontroli, pojazd skarżącego nie był wyposażony w wymagany przepisami przyrząd kontrolno-pomiarowy, to należało przyjąć, że podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze. Wyjaśnić również trzeba, że przywołane przepisy ustawy i rozporządzeń unijnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Zasadnie również organ przyjął, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 92c ustawy, zgodnie z którym postępowania administracyjnego wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem nie wszczyna się a wszczęte umarza, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W rozpoznawanej sprawie, nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c ustawy, gdyż skarżący nie wykazał, że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenia.

Reasumując, w ocenie Sądu, zasadnie organy uznały, że wykonywany w dniu kontroli przez skarżącego przewóz był przewozem na potrzeby własne, stąd konieczne było posiadanie przez podmiot wykonujący taki transport zaświadczenia, jak i wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące. Powyższe uzasadniało zatem wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w łącznej wysokości 10000 zł. Powtórzyć przyjdzie, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały też wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., 80 K.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a.

Na koniec, zważywszy na zarzut skargi, że organy dokonały błędnej wykładni art. 4 pkt 4 ustawy, wskazać należy, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącego w tym zakresie. Wyjaśnić przyjdzie, jak zresztą słusznie dostrzegł skarżący, że w art. 4 pkt 1 ustawy ustawodawca definiuje krajowy transport drogowy jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (...), natomiast w pkt 4 tej ustawy posłużył się jedynie terminem "pojazdu", jednak to nie oznacza, że ten ostatnio wymieniony przepis określa, iż niezarobkowy przewóz drogowy wykonywany może być tylko "pojazdem, a nie zespołem pojazdów."

Wyraz "pojazd", użyty w wyżej wymienionym przepisie, należy rozumieć w kontekście wykładni systemowej, a nie - jak sugeruje skarżący - w oderwaniu od miejsca jakie zajmuje w systemie norm prawnych; nie może być oceniany jako samodzielny zwrot. Z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika wprost, że przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów (podkreślenie Sądu) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Zatem znaczenie wyrazu "pojazdu" użytego w art. 4 pkt 4 ustawy należy interpretować w zestawieniu z art. 3 ust. 1 ustawy, gdyż obowiązujące prawo stanowi pewną usystematyzowaną całość. Porównanie więc danej normy z innymi sąsiadującymi normami oraz analiza danej normy na tle innych norm przyczynia się do wyjaśnienia treści przepisu budzącego wątpliwości. Przy wykładni systemowej bierze się pod uwagę, oprócz norm sąsiadujących, także tytuł działu, w którym dana norma jest zamieszczona oraz tytuł ustawy. Zakwestionowana norma znajduje się w słowniczku ustawy, który kilkakrotnie stanowi, że transport drogowy w zakresie przewozu osób lub rzeczy wykonywany jest pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. Przywołany przez skarżącego przepis używa wprawdzie sformułowania "pojazdu" bez bliższego wyjaśnienia, czy chodzi tylko o pojazdy, czy także o zespoły pojazdów, jednakże użycie w początkowych definicjach słowniczka sformułowania "zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy" wskazuje na to, że chodzi również o nie. Poza tym, choć trafnie podnosi skarżący, że w polskim prawie obowiązuje zasada pierwszeństwa wykładni językowej, to jednak dopuszcza się odstępstwa od wyniku jej zastosowania wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu albo rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Przyjdzie nadmienić, że w swych orzeczeniach Sąd Najwyższy podkreśla, że nie ma potrzeby sięgania do wykładni celowościowej, gdy już przy zastosowaniu dyrektyw językowych i systemowych uda się uzyskać właściwy wynik wykładni, tj. ustalić pozbawione cech absurdalności znaczenie interpretowanego przepisu. Zdaniem Sądu, zastosowanie interpretacji wskazanej przez skarżącego prowadziłoby do rażąco niesprawiedliwych konsekwencji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.