II SA/Ke 440/13

Uzasadnienie

Wojewoda decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania I. Ż. od decyzji wydanej z upoważnienia S. S. z dnia [...] w sprawie uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia [...] dotyczącej uznania I. Ż. z dniem [...] za osobę bezrobotną oraz odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że I. Ż. zarejestrowała się

w PUP w S. w dniu [...] i z tym dniem została uznana za osobę bezrobotną. Decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł również o przyznaniu zainteresowanej prawa do zasiłku od dnia 8 lipca 2011 r. W związku z podjęciem przez I. Ż. zatrudnienia z dniem [...] organ I instancji orzekł decyzją z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...].

W dniu 17 października 2012 r. zostały ujawnione w sprawie nowe okoliczności. Z pisma ZUS Inspektorat w S. skierowanego do PUP w S. wynikało, że od dnia 26 listopada 2010 r. I. Ż. podjęła pracę w ramach umowy zlecenia w Kancelarii Doradztwa Finansowego Sp. z o.o. w L.

W aktach sprawy znajduje się pismo I. Ż., w którym wyjaśnia, że

w okresie pobierania zasiłku nie wykonywała żadnej innej pracy zarobkowej i nie świadczyła innych usług. Otrzymanie jakiejkolwiek kwoty z tytułu pracy w ramach umowy zlecenia w KDF Sp. z o.o. w L. w okresie pobierania zasiłku oznaczało jedynie, że zlecenie było wykonane wcześniej, a wynagrodzenie z tego tytułu otrzymane w późniejszym terminie. Umowa zlecenia została natychmiast rozwiązana z dniem [...]. Trwała tak długo jedynie z powodu przeoczenia. Dodała, że od marca 2011 r. jej współpraca nie miała charakteru wykonywania jakichkolwiek czynności na rzecz KDF Sp. z o.o. w L.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie i wydał decyzję o uchyleniu decyzji: z dnia [...] i z dnia [...] Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Wojewodę decyzją z dnia [...] z powodu uchybień procesowych, a po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję wskazaną na wstępie.

Wojewoda stwierdził, że osobą bezrobotną nie może być osoba, która m.in. wykonuje inną pracę zarobkową w ramach umowy zlecenia. Z akt sprawy wynika, że umowa zlecenia została zawarta w dniu [...] na czas nieokreślony z możliwością jej wypowiedzenia przez każdą ze stron z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia. Przedmiotem umowy była promocja i reklama Serwisu Partner Pro oraz usług z nim związanych. Z pisma KDF wynika, że promotorzy (współpracownicy), którzy zarejestrowani są w systemie komputerowym jako użytkownicy serwisu prawnego mogą nieodpłatnie udostępniać swoim znajomym zarejestrowanie się w serwisie i jeżeli wśród tych znajomych znajdzie się poszkodowany, którego firma obsłuży, to temu promotorowi należna jest gratyfikacja za polecenie klienta. I. Ż. stwierdziła, że umowa została rozwiązana dopiero w dniu [...], a zatem przez ten cały okres począwszy od dnia [...] mogła pozyskiwać klientów, aż do momentu rozwiązania umowy. Tym samym bez znaczenia jest fakt konkretnego momentu pozyskania klienta i konkretnego momentu otrzymania za to wynagrodzenia. Również z treści ww. pisma KDF Sp. z o.o. w L. wynika, że zainteresowana już po dniu rejestracji w PUP otrzymała wynagrodzenie za świadczone usługi - w dniu 31 sierpnia 2011 r. w wysokości 263,37 zł, w dniu 31 stycznia 2012 r. w wysokości 87,06 zł i w dniu 30 marca 2012 r. w wysokości 90,75 zł.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem zainteresowanej, że takie udostępnianie osobom znajomym zarejestrowania się w serwisie, nie było pracą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż było jedynie grzecznościowym, okazjonalnym, a nie trwałym przysłużeniem się, a grzecznościowa przysługa nie może być uznawana za pracą i jej wykonywanie w rozumieniu ustawy, nawet wówczas, gdy za to udostępnienie bezrobotna otrzymuje gratyfikację. Gratyfikacja ta bowiem nie jest też wynagrodzeniem, tak jak w umowie o pracę lub

w umowie zlecenia, gdyż nie ma cech trwałości, periodyczności, jest okazjonalna

i nie jest adekwatna do dokonanej przysługi, a ma jedynie wymiar symboliczny.

Organ II instancji podał, że bezsporne jest, że Iwona Żołądek zgodziła się na podjęcie współpracy z firmą KDF w formie umowy zlecenia określającej rodzaj zadań wykonywanych na rzecz zleceniodawcy, tj. m.in. zadań, które wymienia zainteresowana w odwołaniu od decyzji. Umowa ta określała również rodzaj

i wysokość wynagrodzenia za wykonane usługi. Zawarcie umowy zlecenia oznacza wykonywanie innej pracy zarobkowej w związku z czym taka osoba nie może uzyskać statusu bezrobotnego. Bez znaczenia jest przy tym wysokość otrzymywanego wynagrodzenia (wbrew temu, co twierdzi zainteresowana nie jest to inny rodzaj gratyfikacji).

I. Ż. zawarła umowę zlecenia i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie. Również niesporna jest okoliczność, że umowa nie została wypowiedziana przed dniem rejestracji w PUP. Tym samym w opinii organu należy uznać, że zainteresowana w dniu rejestracji nie spełniała warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej. Ponadto brak wypowiedzenia umowy oznaczał, że

w przypadku gdy osoby polecone przez Iwonę Żołądek zarejestrowane w serwisie skorzystałyby jako poszkodowane z obsługi firmy KDF, wówczas zainteresowana otrzymałaby wynagrodzenie za polecenie klienta zgodnie z zawartą umową.

W skierowanej do WSA w Kielcach skardze na powyższą decyzje I. Ż., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy polegające na przyjęciu, że przez zawarcie umowy zlecenia straciła status osoby bezrobotnej.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w świetle ww. przepisu bezrobotnym jest osoba m.in. niezatrudniona i niewykonującą innej pracy zarobkowej. Podkreśliła, że od momentu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna nie wykonywała żadnej innej pracy – była nieaktywna.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zaskarżona decyzja została wydana we wznowionym postępowaniu, a organ uznał, iż zachodziła podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Zgodzić należy się z Wojewodą, że uzyskanie przez organ I instancji w dniu 17 października 2012 r., a więc po wydaniu decyzji o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną i o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych (obie decyzje z dnia ...) wiedzy o wykonywaniu przez nią pracy na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] do dnia [...], która to okoliczność nie była znana organowi, uprawniało do wznowienia postępowania oraz uchylenia wyżej wskazanych decyzji. Decyzje te zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". W art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy ustawodawca określił wyczerpująco wymogi nabycia statusu bezrobotnego wskazując, że osoba taka nie może być zatrudniona i nie może wykonywać innej pracy zarobkowej. Z kolei z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy wynika, że za inną pracę zarobkową uważa się między innymi wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy zlecenia.

Z powyższej regulacji zatem wynika, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Aby zostać uznanym za osobę bezrobotną wszystkie wymogi ustawowe muszą zostać spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie, czy zachowanie omawianego statusu. Podnieść należy, że dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczny jest nie tylko brak zatrudnienia, ale także nie wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nie uzyskiwanie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Sam fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na wysokość zarobku, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej

i wykonywanie pracy zarobkowej. Jeżeli osoba bezrobotna aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia (por. wyrok WSA w Gdańsku

z dnia 12.12.2012 r. sygn. akt III SA/Gd 702/12, LEX nr 1235307).

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie ma znaczenia, że skarżąca od momentu zarejestrowania jako bezrobotna nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej i - jak twierdzi - była całkowicie nieaktywna. Jak bowiem wyżej wspomniano o uznaniu za osobę bezrobotną nie decyduje charakter wykonywanej pracy zarobkowej ani to, czy przynosi ona wymierny dochód, lecz sam fakt podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podkreślić należy, że art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest sformułowany w sposób kategoryczny i wyklucza rozstrzyganie przez organ na podstawie uznania administracyjnego. Dlatego organ nie może brać pod uwagę szczególnych okoliczności konkretnej sprawy. W sprawach o przyznanie lub odmowę przyznania statusu bezrobotnego postępowanie wyjaśniające sprowadza się do ustalenia, czy

w sprawie zachodzą okoliczności faktyczne wyliczone w powołanym przepisie.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie istotne dla organu było jedynie to, że

w dniu [...] skarżąca zawarła na czas nieokreślony umowę zlecenia a zatem wykonywała inną pracę zarobkową i umowa ta nie została rozwiązana w chwili wydawania decyzji objętych postępowaniem wznowieniowym. Natomiast żadne inne okoliczności, w tym również te podnoszone przez skarżącą nie mogły mieć w przedmiotowej sprawie znaczenia. Na marginesie więc tylko można zauważyć, że wynikająca z ustaleń organu i informacji o charakterze umowy zlecenia zawartej pomiędzy skarżącą, a KDF Sp. z o.o. w L. (k. 35-36), specyfika tej umowy nie pozwala wykluczyć, że w okresie, w którym I. Ż. korzystała ze statusu osoby bezrobotnej, opowiedziała o zatrudniającej ją firmie i jej usługach innym jeszcze osobom, które mogą w przyszłości skorzystać z usług poleconej firmy, co może spowodować uzyskanie przez skarżącą z tytułu tamtej umowy dalszego wynagrodzenia za czynności wykonane w okresie, gdy była bezrobotną. Na koniec należy zauważyć, że stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy, przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego nie stanowi jedynie wykonywanie, na zasadach określonych w tym przepisie świadczeń przez wolontariuszy i odbywanie praktyki absolwenckiej, co jednak w sprawie nie miało miejsca.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że słusznie po uzyskaniu informacji o wykonywaniu przez skarżącą pracy na podstawie umowy zlecenia, która to informacja nie była organowi znana w czasie wydawania decyzji z dnia [...], organ ten przeprowadził postępowanie wznowieniowe i zasadnie załatwił sprawę wydając decyzję z dnia [...] utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją.

Mając powyższe na uwadze Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U.

z 2012 r. poz. 270 ze zm.).