II SA/Go 437/13

Uzasadnienie

Decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt.1, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 91 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 ze zm.), art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118 ze zm., dalej zwanej Prawo budowlane), po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta, nr [...] z [...] grudnia 2008 r., którą udzielono pozwolenia na rozbiórkę budynku użytkowego położonego na terenie działki nr [...], dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej (dalej zwanego w skrócie ZGKiM).

W uzasadnieniu organ wskazał, iż [...] lipca 2009 r. P.Z. prowadzący działalność gospodarczą - Zakład "B", złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta nr [...], z [...] grudnia 2008 r., którą udzielono Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, pozwolenia na rozbiórkę budynku użytkowego położonego na terenie działki nr [...]. Jako podstawę wznowienia wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa żądając uznania go za stronę postępowania i uchylenia w/w decyzji. Wnioskodawca poinformował, iż jest właścicielem nieruchomości oznaczonej nr ew. działki [...], przyległej do działki nr [...] i nie uczestniczył w postępowaniu administracyjnym w sprawie wniosku o rozbiórkę przedmiotowego budynku. Wnioskodawca wskazał, iż rozbierany budynek sąsiaduje bezpośrednio z budynkiem przy ul. [...] i jest powiązany z tymże budynkiem wspólną dla dwóch budynków instalacją kanalizacyjną odprowadzającą ścieki.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r. organ wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2008r, celem przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty rozstrzygnięcia.

[...] listopada 2009 r. Prezydent Miasta wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2008 r., która w wyniku wniesionego odwołania została decyzją Wojewody z [...] marca 2009r. uchylona w całości i sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w swej decyzji wskazał na wadliwość prawną decyzji oraz na konieczność ustalenia rodzaju instalacji oraz jej przebiegu w celu ustalenia czy P.Z. przysługuje przymiot strony.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wydał wspomnianą na wstępie decyzję z [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania omawiając jego poszczególne etapy.

Organ wskazał na stanowisko ZGKiM, który na skutek wezwania organu wyjaśnił, iż przedmiotowy budynek został częściowo rozebrany, a zalegający gruz na stropie piwnicy nie pozwala wejść do piwnicy w celu dokładnego rozeznania przebiegu instalacji. Jednocześnie dodał, iż podłączenie się P.Z. do instalacji kanalizacyjnej w budynku przy al. [...], nastąpiło bez zgody Urzędu Miasta - ZGKiM oraz Zakładu [...] (dalej zwanego w skrócie ZW). Ponadto organ poinformował, że budynek przy ul. [...] jest własnością prywatną i w związku z tym nie jest właściwy do uzgadniania przyłączy kanalizacyjnych do tego budynku.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem ZGKiM, że kanalizacja przebiegająca przez budynek podlegający rozbiórce została wykonana samodzielnie bez wymaganego zezwolenia. Strona powołała się w toku postępowania na wydaną przez Prezydenta Miasta decyzję nr [...] z [...] marca 2000 r. w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestora J.L. obejmującą remont budynku przy ul. [...]. Ponadto powołując się na przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków stwierdził, że przyłącze kanalizacyjne do budynku nr 20A kończy się na granicy nieruchomości, czyli w punkcie wypływu ścieków ze szczytowej ściany budynku i od tego miejsca w jego ocenie zaczyna się sieć miejska, przebudowa której należy do zadań Miasta.

Organ podał także, iż zwrócił się do ZW o zajęcie stanowiska i określenie czy sporny odcinek instalacji kanalizacyjnej jest przyłączem czy też siecią. W piśmie z [...] czerwca 2010 r. ZW poinformował, że odcinek systemu kanalizacyjnego (przebieg którego zaznaczony został na dołączonej mapie), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest instalacją wewnętrzną budynku. Wyjaśnił, że zgodnie z rozdziałem 2 § 122 pkt.1 cyt. rozporządzenia "instalacje kanalizacyjną stanowi układ połączonych przewodów wraz z urządzeniami, przyborami i wpustami odprowadzającymi ścieki oraz wody do pierwszej studzienki od strony budynku".

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odmówił uznania P.Z. za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2008 r. dotyczącą pozwolenia na rozbiórkę budynku przy al. [...]. Organ wskazał, iż przepis art. 28 ust.2 Prawa budowlanego zawierający definicję strony na gruncie tejże ustawy, wymienia tylko podmioty znajdujące się w obszarze oddziaływania obiektu. Zdaniem organu w przypadku rozbiórki przedmiotowego budynku obszar oddziaływania nie występuje. Organ wskazał, iż dla przedmiotowej rozbiórki, nie został wyznaczony obszar oddziaływania obiektu, gdyż projektowana rozbiórka budynku nie wprowadza zgodnie z przepisami odrębnymi, ograniczenia w sposobie zagospodarowania otoczenia obiektu budowlanego. W ocenie organu trudno również uznać, że samowolnie wykonane połączenie instalacji wewnętrznej z jednego obiektu do instalacji w drugim obiekcie stanowi przesłankę uniemożliwiającą rozbiórkę tego obiektu.

Organ dodał, iż projekt budowlany remontu i modernizacji budynku przy ul. [...] zatwierdzony decyzją z [...] marca 2000 r., na którą wskazał skarżący, nie zawierał żadnych rozwiązań w zakresie wewnętrznych instalacji, zatem nie może stanowić dowodu, że wykonanie włączenia instalacji odprowadzającej ścieki z budynku przy ul. [...] do instalacji rozbieranego budynku przy al. [...] nastąpiło za zgodą właściwego organu administracji budowlanej.

Organ wskazał ponadto, iż załączony do wniosku opis techniczny rozbiórki sporządzony przez uprawnioną osobę przedstawia krótką charakterystykę budynku będącego przedmiotem rozbiórki oraz kolejność wykonywania robót rozbiórkowych, opis sposobu zabezpieczenia ludzi i mienia. W miejsce szkiców dołączono dokumentację zdjęciową. W pkt. 5 opisu rozbiórki znajduje się adnotacja, że budynek posiada instalacje wodno-kanalizacyjną i elektryczną.

Prezydent podał, iż zgodnie z art. 3 pkt.1 lit. a Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami. W związku z tym zdaniem organu należy uznać, że budynek przy al. [...] uzyskał pozwolenie z [...] grudnia 2008 r. na rozbiórkę wraz z jego wewnętrznymi instalacjami. Jednocześnie zaznaczył, iż przez budynek rozbierany nie przebiega żadna sieć ani też przyłącze.

W wyniku analizy dokumentów nie dopatrzono się również istnienia fałszywych dowodów ani też nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody nie znane organowi w dniu wydania decyzji. O istnieniu instalacji w budynku wiedział ZGKiM oraz P.Z., który jak wynika z dokumentów korzystał z instalacji kanalizacyjnej od momentu zawarcia umowy z [...] marca 2007r. z Zarządem Wspólnot Mieszkaniowych - ZGKiM.

Od w/w decyzji skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie.

Decyzją z [...] września 2010 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż ustalenia w niniejszej sprawie jako sprawie toczącej się w ramach wznowienia postępowania wymaga w pierwszej kolejności, czy P.Z. posiada przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku przy Al. [...]. Organ wskazał na definicję strony zawartą w art. 28 kpa, zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym zauważył, iż interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa.

Jednocześnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do ogólnej normy art. 28 Kpa dokonując zawartej w kpa modyfikacji pojęcia strony. Definicja legalna ,,obszaru oddziaływania" zawarta w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazuje, że jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Organ podkreślił, iż definicja ta w sposób niewątpliwy odnosi się do obiektu budowlanego, którego realizacja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Natomiast inwestycja polegająca na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego ograniczeń takich nie wprowadza. Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji przyjmując, iż nie można mówić o obszarze oddziaływania w odniesieniu do budynku podlegającego rozbiórce.

Wojewoda dodał, iż przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257. poz. 2573 ze zm.). Ocena wpływu przedmiotowej inwestycji na otoczenie, dokonana przy uwzględnieniu indywidualnych cech obiektu i sposobu zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, prowadzi do wniosku, iż nie istnieje możliwość spowodowania szkodliwego jej oddziaływania.

Ponadto Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja nie narusza w żaden sposób prawa własności oraz nie utrudnia korzystania z działki nr ewid. [...] zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Organ zwrócił uwagę, iż P.Z. podnosi, że znajdujące się na terenie działki nr ewid. [...] przewody wodociągowe i kanalizacyjne stanowią sieć, zaś rozebranie ich pozbawi go możliwości odprowadzania ścieków, co prowadzi do naruszenia przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Organ zgodził się z organem I instancji, iż pozwolenie na rozbiórkę budynku, obejmuje swoim zakresem również pozwolenie na rozbiórkę związanych z tym budynkiem instalacji i urządzeń technicznych. Definicje legalne przyłączy oraz sieci zostały zawarte w art. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 7 w/w ustawy siecią są przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Przyłączem kanalizacyjnym, zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 cyt. ustawy, jest odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Z kolei przyłączem wodociągowym, zgodnie z treścią art. 2 pkt 6 cyt. ustawy jest odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacja wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Przyłącze, o ile wyraźnie nie przeniesiono prawa własności do niego na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo kanalizacyjnego, stanowi własność właściciela nieruchomości, na której się znajduje. W takim zakresie właścicielowi nieruchomości przysługuje tytuł prawny.

Zdaniem organu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że odwołujący korzystał z przyłącza wody, znajdującego się w budynku nr 20 na mocy zawartych umów cywilnoprawnych. Właściciele nieruchomości wspólnej położonej w [...] na działce nr [...] podjęli uchwałę nr [...] z [...] lutego 2006 r., zgodnie z którą wnioskodawca zobowiązany jest do zainstalowania w budynku nr 20 przy ul. [...] - w miejscu podłączenia do wewnętrznej instalacji wodociągowej indywidualnego licznika wody. Na podstawie tej uchwały zawarta została [...] marca 2006 r. umowa między Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. [...], a P.Z., w której skarżący zobowiązał się miedzy innymi do zainstalowania we własnym zakresie i na własny koszt w miejscu podłączenia do wewnętrznej instalacji wodociągowej indywidualnego licznika wody, utrzymania instalacji wodociągowej na odcinku podłączenia do instalacji wewnętrznej budynku i wodomierza w należytym stanie estetycznym i sprawności technicznej, a także przywrócenia na własny koszt stanu poprzedniego po rozwiązaniu umowy. Ustalona została także kwota miesięcznego czynszu, należna z tytułu korzystania z przyłącza wodociągowego. Skarżący zawarł także w dniu [...] marca 2007r. umowę o świadczenie usług rozliczania kosztów zimnej wody i odprowadzania ścieków z Zarządem Wspólnot Mieszkaniowych - ZGKiM jako usługodawcą, w której zaznaczony został nieuregulowany prawnie, a istniejący stan faktyczny, polegający na korzystaniu z doprowadzenia wody i odprowadzenia ścieków przez P.Z. z przyłącza zaopatrzonego w licznik główny oraz urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych służących nieruchomości usługodawcy.

Wojewoda podkreślił, że wyrażona przez spółkę ZW opinia nie jest interpretacją definicji przyłącza kanalizacyjnego, lecz stanowiskiem wydanym w oparciu o dokumentacje techniczną oraz wiedzę tejże jednostki. Spółka ZW w przedmiotowej sprawie nie występowała w roli biegłego, powołanego przez organ w trybie art. 84 § 1 Kpa, lecz udzielała wyjaśnień jako zarządca sieci.

Zdaniem organu uzasadnione wydaje się twierdzenie, że przewody wodociągowe i kanalizacyjne usytuowane na terenie działki nr ewid. [...] nie stanowią sieci, wskazując dodatkowo iż odwołujący się nie przedstawił dowodu, który obaliłby to stanowisko. Przedłożony projekt budowlany modernizacji budynku przy ul. [...] nie obejmuje swoim zakresem instalacji.

Organ wskazał, iż planowana inwestycja nie narusza w żaden sposób prawa własności, nie utrudnia korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i nie ogranicza sposobu jej zagospodarowania. Argumenty podnoszone przez P.Z. należy zatem rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami, a nie kwalifikowanego interesu prawnego, wynikającego ze ściśle określonych norm prawa materialnego. Interes faktyczny zaś pomimo iż istotny dla zainteresowanego, nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania.

Organ odwoławczy uznał, że Prezydent Miasta w sposób prawidłowy dokonał oceny braku interesu prawnego P.Z., a w konsekwencji braku przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku.

Na powyższą decyzję P.Z. reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Sąd wyrokiem z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Go 772/10 uchylił decyzję Wojewody z [...] września 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z [...] lipca 2010 r.

W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że powołany i zastosowany w niniejszej sprawie przez oba organy przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego określający kategorie podmiotów, którym przysługuje interes prawny w sprawach pozwolenia na budowę, stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. Jest on przepisem bardziej restrykcyjnym i znacznie zawężającym krąg podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu, niż to wynika z art. 28 K.p.a. Już chociażby z tego względu nie może być on interpretowany w sposób rozszerzający, ale musi być wykładany ściśle. Nie jest zatem dopuszczalne stosowanie tego przepisu w ramach innych postępowań niż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, nawet wtedy, gdy jest to postępowanie zbliżone do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że w innych sprawach, np. w sprawach dotyczących rozbiórki obiektów budowlanych o tym czy danej osobie przysługuje status strony rozstrzygać należy na zasadach ogólnych tj. na podstawie art. 28 Kpa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżącego należy ocenić nie na podstawie – jak to uczyniły organy obu instancji – art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, lecz w oparciu o art. 28 K.p.a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2b i pkt 9 Prawa budowlanego, czego organy w ogóle nie dokonały. Samo stwierdzenie braku przymiotu strony przez skarżącego, oparte wyłącznie na kryteriach podanych w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji, jest niewystarczające. Znamienne jest, że ww. uzasadnieniu decyzji stosowny przepis Prawa budowlanego, mówiący o ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich, nie został powołany ani razu.

Zdaniem Sądu, nie można się wyłącznie opierać na analizie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i na orzecznictwie do tego przepisu, gdyż z tego wynikają wyłącznie pewne zasady ogólne, które wymagają konkretyzacji w każdej sprawie, w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego i konkretnych przepisów prawa materialnego, w tym przypadku Prawa budowlanego. Rozważania organu na temat przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, oparte wyłącznie na analizie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego są niepełne i niewystarczające. Nie można bowiem jednoznacznie przesądzać o braku interesu prawnego skarżącego w tej sprawie, nie odwołując się do odpowiednich przepisów prawa materialnego, które stanowią źródło tych interesów.

Sąd wskazał, że jednym z obowiązków organu wydającego pozwolenie na budowę, jak również pozwolenia na rozbiórkę jest ocena, czy w postępowaniach tych może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, głównie interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ogólnie można byłoby stwierdzić, iż właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości (wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 682/04, LEX nr 176144). Zwrócić należy uwagę także na to, że rozbiórka obiektu budowlanego, stosownie do art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, jest jednym z rodzajów robót budowlanych i w związku z tym, co do zasady można rozpocząć ją na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i stosować odpowiednio przepisy dotyczące pozwolenia na budowę, jeżeli brak jest szczegółowych w tym zakresie regulacji. Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy, aby wynik toczącego się postępowania mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego. Przymiot strony postępowania przysługuje nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialnoprawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia rozstrzygnięciem, kończącym postępowanie.

Sąd podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa oraz przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności. Obowiązek taki spoczywa również na sądzie administracyjnym kontrolującym legalność zaskarżonej decyzji. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie akcentuje konieczność zachowania wymogów art. 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c., w szczególności w sytuacji, gdy dochodziło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego w sprawie dotyczącej obiektu realizowanego bądź podlegającego rozbiórce na granicy z nieruchomością sąsiednią (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2004 r., OSK 786/04, ONSAiWSA 2005/4/86).

Niewątpliwie właściciele działek bezpośrednio ze sobą sąsiadujących, a w szczególności, gdy ściany ich budynków bezpośrednio do siebie przylegają, są uprawnieni do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, co zapewnia im możliwość ochrony ich prawnie chronionych interesów w toczącym się postępowaniu, a w przypadku wydania decyzji pozytywnej na etapie jej realizacji monitorowania zgodności udzielanego pozwolenia z przepisami.

W szczególności organ poprzestał w istocie na analizie projektu zagospodarowania terenu i profilu przyłącza kanalizacji sanitarnej do działki nr [...] położonej przy ul, [...] oraz na szkicu przebiegu istniejącej kanalizacji z budynku należącego do skarżącego. Nota bene szkic ten nie został opatrzony adnotacją o osobie jego sporządzającym oraz nie został podpisany przez tą osobę. Zauważyć należy, iż na skutek rozebrania budynku użytkowego na działce nr [...] do poziomu stropu piwnicy nie istnieje możliwość wejścia do piwnicy i określenia przebiegu instalacji kanalizacyjnej na terenie tej działki. Organ przesądził a priori, że połączenie kanalizacji znajdującej się na terenie inwestora z kanalizacją znajdującą się na terenie działki skarżącego było bezprawne. Celem ustalenia tych okoliczności organ winien jednak dopuścić wszelkie dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem ( art. 75 § 1 K.p.a.), w tym także w postaci zeznań świadków, a co najmniej osoby obsługującej system kanalizacji, jak również zażądać od skarżącego przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Co więcej skarżący dokonując nabycia nieruchomości powinien dysponować dokumentami dotyczącymi przekazania nieruchomości oraz stanu urządzeń wodnokanalizacyjnych.

Sąd wskazał także, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (interesu prawnego skarżącego jego kompletności lub nie winna być dokonana z punktu widzenia szeroko rozumianego Prawa budowlanego, a więc i także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, póz.690 ze zm.; zwanego dalej rozporządzeniem) - § 26 i 28. W związku z powyższym organ winien dokonać również oceny pod tym kątem interesu prawnego skarżącego. l tak przypomnieć należy, że zgodnie z § 26 ust. 1 rozporządzenia działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Natomiast w § 28 rozporządzenia przewidziano, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej (ust. 1), a w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (ust. 2).

Przejmując sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydent Miasta decyzją znak: [...] z [...] grudnia 2012 r. stwierdził, iż decyzja ostateczna Prezydenta Miasta znak: [...] z [...] grudnia 2008 r., którą udzielono pozwolenia na rozbiórkę budynku użytkowego położonego na terenie działki nr [...], wydana została z naruszeniem prawa.

Odwołanie od tej decyzji wniósł P.Z., zarzucając jej naruszenie:

- art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie całokształtu zebranego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wybiórcze ocenianie zgromadzonych w toku postępowania dowodów.

Wojewoda decyzją z [...] lutego 2013r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje orzeczenie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, W szczególności, kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 16.12.2010 r. sygn. akt II SA/Go 772/10, który zapadł w przedmiotowej sprawie, przeprowadził rozprawę administracyjną oraz przesłuchał świadków, również tych świadków, o przesłuchanie których wnioskował skarżący – Ł.S.-Ś., J.L., K.Ś., H.P., K.M., S.P., M.P., W.F.. Z okoliczności, iż ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pokrywa się ze stanowiskiem strony skarżącej, nie można wywodzić, że naruszone zostały przepisy art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), w świetle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa), a na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa).

W kwestii przysługiwania P.Z. przymiotu strony postępowania wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. we wskazanym powyżej wyroku. Sąd stwierdził, iż niewątpliwie właściciele działek bezpośrednio ze sobą sąsiadujących, a w szczególności, gdy ściany ich budynków bezpośrednio do siebie przylegają, są uprawnieni do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, co zapewnia im możliwość ochrony ich prawnie chronionych interesów w toczącym się postępowaniu, a w przypadku wydania decyzji pozytywnej na etapie jej realizacji monitorowania zgodności udzielanego pozwolenia z przepisami. Zatem P.Z., jako właściciela działki nr ewidencyjny gruntu [...], która bezpośrednio graniczy z objętą pozwoleniem na rozbiórkę działką nr ewidencyjny gruntu [...], a ściany budynków na tych działkach bezpośrednio do siebie przylegają, uznać należało za stronę postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...].12.2008r.

P.Z., powołując się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wskazał na fakt, iż w piwnicy rozbieranego budynku przebiega wspólna dla budynku rozbieranego i budynku będącego jego własnością kanalizacja odprowadzająca ścieki.

Okoliczność ta wyszła na jaw dopiero na etapie prowadzonych prac rozbiórkowych. W dacie orzekania w przedmiocie rozbiórki organ I instancji nie był w posiadaniu takich informacji.

Zdaniem Wojewody w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, iż fakt powyższy pozostaje bez wpływu na zasadność podjętego przez Prezydenta Miasta rozstrzygnięcia, które jest zgodne z przepisami prawa materialnego. Rozbiórka budynku przy Al. [...] (działka nr [...]), w tym instalacji wodno-kanalizacyjnej, w którą budynek ten był wyposażony, nie narusza przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, w świetle którego obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie zostały także naruszone przepisy art. 64 Konstytucji RP i art. 140 Kodeksu cywilnego.

Stosownie do treści art. 64 ust. 2 ustawy zasadniczej, własność, inne prawa rzeczowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. W myśl art. 140 Kodeksu cywilnego korzystanie przez właściciela z rzeczy (nieruchomości) zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem jego prawa, jest możliwe w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Należy mieć na uwadze, iż ochrona wynikająca z treści art. 140 Kodeksu cywilnego w takiej samej części dotyczy osób trzecich w stosunku do osoby inwestora, jak również samego inwestora. Zarówno sąsiedzi inwestora, jak i on sam, mają prawo do korzystania ze swojej nieruchomości, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawda.

Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym, należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Przyjąć zatem należy, że pozwolenie na rozbiórkę budynku, obejmuje swoim zakresem również pozwolenie na rozbiórkę związanych z tym budynkiem instalacji i urządzeń technicznych. Przyłącze, o ile wyraźnie nie przeniesiono prawa własności do niego na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego, stanowi własność właściciela nieruchomości, na której się znajduje. Przyłączem kanalizacyjnym, zgodnie z treścią art. 2 pkt 5, jest odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Z kolei przyłączem wodociągowym, zgodnie z treścią art. 2 pkt 6 ustawy, jest odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. W takim zakresie właścicielowi nieruchomości przysługuje tytuł prawny.

W przedmiotowej sprawie rozbiórka budynku położonego na terenie działki nr [...] nie narusza uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.

W toku postępowania nie zostało wykazane, że wewnętrzna instalacja kanalizacyjna w budynku znajdującym się na działce nr ewidencyjny gruntu [...] włączona została do instalacji kanalizacyjnej budynku objętego pozwoleniem na rozbiórkę w sposób zgodny z przepisami prawa i stanowi własność P.Z., zaś jej rozbiórka pogarsza warunki użytkowe obiektu w zakresie usuwania ścieków.

Wojewoda zaznaczył, że WSA w Gorzowie Wlkp. wskazał w ww. wyroku, iż skarżący dokonując nabycia nieruchomości powinien dysponować dokumentami dotyczącymi przekazania nieruchomości oraz stanu urządzeń wodnokanalizacyjnych. Przedłożona przez P.Z. dokumentacja danych takich nie zawiera. Z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M.S. w maju 2004 r. wynika, że budynek został wybudowany na bazie budynku starego, piwnice powstały jeszcze przed 1939 r., pozostała część obiektu w 2000-2001 r. Budynek wyposażony był w instalację wody i kanalizacji, przy czym brak było przyborów sanitarnych, wykonane były tylko podejścia. Zgodnie z opisem stanu techniczno - użytkowego teren działki uzbrojony był w sieć wodociągową i kanalizacyjną. Przebieg tych sieci nie został jednakże wskazany ani w sposób opisowy, ani rysunkowy.

W aktach sprawy znajduje się dokumentacja projektowa przedłożona wraz z wnioskiem P.Z. z dnia [...].12.2005 r. o pozwolenie na przebudowę budynku biurowo - usługowego położonego przy ul, [...], działka nr [...]. W projekcie zagospodarowania terenu, sporządzonym na mapie do celów projektowych (aktualność na dzień [...].08.2005r.), nie został wrysowany przebieg kanalizacji sanitarnej od przedmiotowego budynku przez działkę nr ewidencyjny gruntu [...], na której usytuowany jest budynek przewidziany do rozbiórki. W części opisowej wskazane zostało, iż budynek objęty wnioskiem o pozwolenie na przebudowę wyposażony jest we wszystkie instalacje wewnętrzne, w tym wodociągową oraz kanalizacyjną. Sposób połączenia instalacji wewnętrznych z sieciami nie został jednakże wskazany.

W piśmie z dnia [...].05.2010 r. Inspektor nadzoru inwestorskiego E.K. wyjaśnił, że kanalizacja odprowadzająca ścieki z budynku przy ul. [...] przebiega przez fragment piwnicy budynku podlegającego rozbiórce, wykonana została samowolnie w latach poprzednich bez wymaganych uzgodnień z Urzędem Miasta, ZGKiM oraz ZW, a włączona do kanalizacji budynków przy Al. [...] również bez zgody i uzgodnień z właścicielami tych budynków.

Powyższe znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków złożonych w trakcie przeprowadzonej przez organ I instancji rozprawy administracyjnej oraz przesłuchań. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...].10.2012 r. z udziałem P.Z. i jego pełnomocnika radcy prawnego P.M., a także świadków: E.K., M.B. i B.B. oraz U.P., podane zostało, że P.Z. nie miał świadomości, że budynek przy ul. [...] został podłączony kanalizacją do budynku przy Al. [...]. E.K. (pracownik ZGKiM) stwierdził, iż nikt nie wiedział o odprowadzaniu ścieków z budynku przy ul. [...] do budynku przy Al. [...], sprawa odkryta została w momencie rozbiórki. Potwierdziła to również M.N., zatrudniona w ZGKiM na stanowisku Inspektora nadzoru inwestorskiego, występująca w sprawie jako pełnomocnik W.F. i M.P. (ZGKiM). Państwo M. i B.B. podali, iż P.Z. nigdy nie posiadał zgody na włączenie do studzienki na działce nr [...], której są właścicielami od 1981r. J.L. (poprzedni właściciel budynku położonego przy ul. [...]) oświadczył, że budynek był tylko podłączony do miejskiej sieci energetycznej. Posiadał wewnętrzną instalację elektryczną, kanalizacji sanitarnej i wody. Instalacja wody podłączona była z budynku przy ul. [...], a kanalizacja sanitarna do budynku przy Al. [...]. Świadek stwierdził, że budynek nie był przez niego użytkowany. W 2000 r. zlecił wykonanie projektu na remont i modernizację budynku, ale nie pamięta, czy planował przeniesienie instalacji kanalizacyjnej w inne miejsce. Nie pamięta, czy przebieg instalacji i przyłączy był z kimkolwiek uzgadniany.

Z pisma inspektora nadzoru inwestorskiego E.K. z dnia [...].05.2010 r. wynika, że kanalizacja sanitarna przebiegająca przez fragment piwnicy budynku podlegającego rozbiórce wykonana została samowolnie bez wymaganych uzgodnień z Urzędem Miasta, ZGKiM oraz ZW, włączona została do sieci kanalizacyjnej budynków przy Al. [...] również bez zgody i uzgodnień z właścicielami tych budynków. P.Z. nie przedstawił dowodu obalającego to twierdzenie. Nie można – zdaniem organu odwoławczego - za taki uznać przytoczonego w piśmie z dnia [...].05.2010 r. argumentu, iż na remont i modernizację budynku przy ul. [...] w dniu [...].03,200r. Prezydent Miasta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę (decyzja nr [...]), gdyż decyzja ta nie obejmowała swoim zakresem instalacji wodnych i kanalizacyjnych. Przywołany w ww. piśmie fakt pobierania przez Zakład [...] opłat za pobór i odprowadzanie ścieków nie świadczy o tym, że jednostki takie jak Urząd Miasta, ZGKiM oraz ZW wyrazili zgodę na takie rozwiązanie.

Organ wskazał także, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że P.Z. korzystał z przyłącza wody, znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] na działce nr ewidencyjny gruntu [...], na mocy zawartych umów cywilnoprawnych. Właściciele ww. nieruchomości podjęli uchwałę nr [...] z dnia [...].02.2006r. W świetle jej postanowień wyrazili zgodę na korzystanie przez właściciela budynku nr 20a P.Z. z przyłącza wody znajdującego się w budynku nr 20, zobowiązując go jednocześnie do zainstalowania w budynku nr 20 przy ul. [...] - w miejscu podłączenia do wewnętrznej instalacji wodociągowej - indywidualnego licznika wody. Na podstawie tej uchwały zawarta została w dniu [...].03.2006r. umowa między Wspólnotą Mieszkaniową, a P.Z.. W § 1 tej umowy wskazane zostało, iż wynajmujący (Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej) zezwala najemcy (P.Z.) na korzystanie z przyłącza wody znajdującego się w budynku nr 20 przy ul. [...]. W świetle postanowień tej umowy P.Z. zobowiązał się między innymi do zainstalowania we własnym zakresie i na własny koszt w miejscu podłączenia do wewnętrznej instalacji wodociągowej indywidualnego licznika wody, utrzymania instalacji wodociągowej na odcinku podłączenia do instalacji wewnętrznej budynku i wodomierza w należytym stanie estetycznym i sprawności technicznej, a także przywrócenia na własny koszt stanu poprzedniego po rozwiązaniu umowy. Ustalona została także kwota miesięcznego czynszu, należna z tytułu korzystania z przyłącza wodociągowego.

Zawarta została także umowa o świadczenie usług rozliczania kosztów zimnej wody i odprowadzania ścieków, pomiędzy Zarządem Wspólnot Mieszkaniowych Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej - zwanym Usługodawcą – a P.Z. - zwanym Usługobiorcą (umowa nr [...] z dnia [...].03.2007r.). W umowie tej w sposób jednoznaczny stwierdzono, iż ma miejsce stan faktyczny, który nie został uregulowany prawcie, polegający na korzystaniu z doprowadzenia wody i odprowadzenia ścieków przez P.Z. z przyłącza zaopatrzonego w licznik główny oraz urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych służących nieruchomości Usługodawcy.

Powyższe umowy zostały przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wypowiedziane w dniu [...].06.2009r. Świadek K.Ś. stwierdziła, iż odczytywała stany wodomierzy z budynku przy ul. [...]. M.N. (świadek słuchany w dniu [...].10.2012r.) oświadczyła, iż przed rozbiórką budynku na działce nr [...] media były już odłączone, stało się to w 2007 r. Z powyższego wynika zatem, iż P.Z. nie mógł i nie korzystał z wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej połączonej z kanalizacją na działce nr ewidencyjny gruntu [...].

Fakt, że P.Z. nie wykonał podłączenia kanalizacji budynku, którego jest właścicielem, do wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej budynku na działce nr ewidencyjny gruntu [...], lecz taki stan rzeczy zastał, nie stanowi podstawy do uznania, iż jest on prawnym właścicielem tej instalacji. Podkreślić należy, iż skarżący, aż do momentu wypowiedzenia przez ZGKiM ww. umów, nie wiedział o istnieniu takiego połączenia, przez cały okres użytkowania budynku korzystał na mocy umów cywilnoprawnych z przyłączy budynku położonego przy ul. [...].

W ocenie Wojewody wadliwość procesowa, polegająca na braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy, nie miała wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zatem organ I instancji zasadnie, działając w oparciu o przepis art. 146 § 2 Kpa w związku z art. 151 § 2 Kpa, ograniczył się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Na powyższą decyzję P.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie:

- art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie całokształtu zebranego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 7 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez wybiórczą oceną zgromadzonych w toku postępowania dowodów oraz zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej,

- art. 107 § 3 kpa poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu drugiej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.

Skarżący wskazał, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy wybiórczo potraktowali zebrany materiał dowodowy. W szczególności odnosząc się do zeznań świadków Wojewoda pominął okoliczności przemawiające za stanowiskiem strony a powołał się na okoliczności mające znaczenie dla stanowiska przyjętego przez organ. Nadto skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż nawet gdyby brał udział w postępowaniu, to nie miałoby to żadnego wpływu na treść podjętej decyzji. Zdaniem skarżącego, prawdopodobnie (i to w stopniu graniczącym z pewnością) jest, że gdyby posiadał wiedzę o postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbiórkę sąsiedniego budynku, to podjąłby działania mające na celu ochronę swoich interesów oraz dóbr prawnych.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c i pkt 2 P.p.s.a. - narusza przepis prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana na podstawie wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu organy administracji prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej.

Organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę związane były wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wskazanymi w wyroku z 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Go 772/10. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, (a zgodnie z art. 170 P.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby).

Oceniając realizację tych wytycznych Sąd uznał, że organy podporządkowały się ocenie prawnej wyrażonej przez Sąd oraz zastosowały się do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Sąd poprzednio rozpoznając sprawę zwrócił uwagę organom obu instancji, iż organy te z góry przesądziły, że połączenie kanalizacji znajdującej się na terenie inwestora z kanalizacją znajdującą się na terenie działki skarżącego było bezprawne. Celem ustalenia tych okoliczności, jak wyraził się Sąd, organ powinien dopuścić wszelkie dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem, w tym także w postaci zeznań świadków, a co najmniej osoby obsługującej system kanalizacji, jak również zażądać od skarżącego przedstawienia dowodów na poparcie jego twierdzeń. Sąd wskazał, że skarżący dokonując nabycia nieruchomości powinien dysponować dokumentami dotyczącymi przekazania nieruchomości oraz stanu urządzeń wodnokanalizacyjnych.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzupełniony o dokumentację dotyczącą obiektu skarżącego w zakresie odprowadzania ścieków z budynku, przesłuchani w sprawie świadkowie, a także dokumentacja przedstawiona przez samego skarżącego, jednoznacznie – zdaniem Sądu – potwierdza "bezprawność" o której mówił Sąd poprzednio rozpoznając sprawę, połączenia kanalizacji znajdującej się na terenie inwestora z kanalizacją znajdującą się na terenie działki skarżącego. Skarżący nie wykazał, aby jego budynek zaopatrywany był w wodę oraz odprowadzono z niego ścieki z sposób zalegalizowany, tzn. odpowiadający przepisom ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Słusznie wskazał organ, że przedstawiona przez skarżącego decyzja Prezydenta Miasta nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, nie obejmowała swoim zakresem instalacji wodnych i kanalizacyjnych. Organ wykazał także, że skarżący z kanalizacji nie korzystał. Zatem rozbiórka obiektu nie miała wpływu na użytkowanie nieruchomości należącej do skarżącego.

Postępowanie nie wykazało, że skarżący, czy też poprzedni właściciele nieruchomości, posiadali pisemną umowę o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, zawartą z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Skarżący tylko na podstawie umowy cywilnej zawartej z ZGKiM mógł odprowadzać ścieki. Umowa ta, znajdująca się w aktach sprawy, wskazuje, że określono w niej sposób rozliczania kosztów zimnej wody i odprowadzania ścieków. Potwierdza to także dokumentacja projektowa na której, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nie określono sposobu połączenia instalacji wewnętrznych z sieciami.

Nie ulega wątpliwości, że skarżący powinien brać udział w toczącym się postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę obiektu na działce sąsiedniej nr [...], przylegającego do budynku skarżącego. Słusznie zatem organy przyjęły, że decyzja zezwalająca na rozbiórkę obiektu znajdującego się na działce nr [...] wydana została z naruszeniem prawa. Zasadnie jednak – zdaniem Sądu – organy nie uchyliły decyzji pierwotnej, ponieważ w sprawie mogła być wydana wyłącznie decyzja o tej samej treści. Trudno bowiem przyjąć, że w takim stanie faktycznym organ mógłby odmówić wydania decyzji zezwalającej na rozbiórkę obiektu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.