IV SA/Po 310/13

Uzasadnienie

Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent albo organ I instancji) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] listopada 2012 r.) działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm., dalej uewid.) orzekł o wymeldowaniu H. Sz. (dalej strona) z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w P. (dalej lokal mieszkalny).

W uzasadnieniu organ I instancji ustalił, że strona nie mieszka w sposób stały w powyżej wymienionym lokalu i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Nie wskazano również na żadne okoliczności, które stanowiłyby, że opuszczenie przez stronę przedmiotowego mieszkania nie było wynikiem Jego woli. Ustalono ponadto, że współnajemcami części lokalu mieszkalnego są W. Z. oraz T. i H. Sz. T. i H. Sz. wypowiedziano umowę najmu części ww. lokalu z zachowaniem terminu na dzień [...] grudnia 2012 r.

Opisując przebieg prowadzonego postępowania, wszczętego z urzędu na skutek pisma współnajemcy W. Z. (dalej wnioskodawca) który wskazał, że strona nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1992 r., przychodząc do niego jedynie okazjonalnie, organ I instancji podkreślił, że żaden z uczestników postępowania, w tym osoby wskazane przez stronę jako świadkowie, nie potwierdziły częstego pobytu strony w lokalu mieszkalnym przy ul. M. [...] w P., podkreślając jedynie mniej lub bardziej sporadyczne pojawianie się w nim strony. Niezamieszkiwanie przez stronę w lokalu mieszkalnym oraz uznanie, że ww. lokal nie stanowi dla Niego centrum życiowego stało się podstawą do wypowiedzenia stronie przez ZKZL w dniu [...] maja 2012 r. umowy części przedmiotowego mieszkania z zachowaniem terminu na dzień [...] grudnia 2012 r. Nie można wykluczyć, że strona pojawia się tam sporadycznie, z wizytami u rodziców, co również potwierdziła większość uczestników postępowania. Jednak nie sposób przyjąć, aby krótkotrwałe pobyty w lokalu kilka razy w tygodniu podpadały pod pojęcie zamieszkiwania.

Odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione przez stronę (dalej odwołujący) pismem z dnia [...] grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu odwołujący zanegował ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji podkreślając, że nie został przeprowadzony dowód z oględzin mieszkania, uniemożliwiając tym samym wykazanie, że wnioskodawca zablokował możliwość użytkowania przez odwołującego kuchni, łazienki, ubikacji i korytarza, za które opłaca on czynsz. Odwołujący zanegował zeznania M. H. wskazując jednocześnie, że świadkowie nie mogli wypowiadać się w niniejszej sprawie w sposób swobodny, lecz zmuszeni byli udzielać odpowiedzi na zasugerowane pytania. Zdaniem odwołującego, organ I instancji powinien był uwzględnić prywatny interes wnioskodawcy, który zmierza do wykupu całego mieszkania, a następnie jego sprzedaży, jako istotną okoliczność dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. nie wykazano zaistnienia przesłanek o których stanowi art. 15 ust. 2 uewid., tj., ze odwołujący faktycznie opuścił lokal mieszkalny i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r.) Wojewoda W. (dalej Wojewoda albo organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012 r.

Zdaniem Wojewody, w niniejszej sprawie bezspornym jest, że strona nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w P., w którym to lokalu jest zameldowana na pobyt stały. Przy ocenie stanu faktycznego Wojewoda wziął pod uwagę wypowiedzenie odwołującemu umowy najmu części lokalu mieszkalnego z zachowaniem terminu wypowiedzenia na dzień 31 grudnia 2012 r., z powodu niezamieszkiwania przez Niego w tym lokalu powyżej 12 miesięcy. Dokonując analizy przeprowadzonych dowodów Wojewoda uznał, że wnioskodawca nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały, a jedynie sporadycznie krótko w nim przebywa. Zdaniem Wojewody, przedstawione dowody są spójne i potwierdzają, że odwołujący opuścił lokal mieszkalny i nie mieszka w nim, co znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Odwołujący w trakcie prowadzonego postępowania nie przedstawił wiarygodnych dowodów, które potwierdziłyby fakt jego zamieszkania w przedmiotowym lokalu.

Mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a wiec lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe. Takim miejscem nie jest dla odwołującego, przedmiotowy lokal, ponieważ nie mieszka w nim w sposób stały.

Fakt posiadania w lokalu swoich rzeczy czy innych ruchomości - co stwierdzono podczas oględzin, - nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania.

W tej sytuacji, skoro odwołujący faktycznie nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego sprawy, a decyzja o jego wymeldowaniu jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wniosła strona (dalej skarżący), zaskarżając decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji publicznej.

Skarżący podkreślił, że w zakwestionowanej decyzji nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny. Wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. naraża skarżącego na szkodę materialną, ponieważ nie dysponuje On środkami finansowymi na prywatny najem i nie ma funduszy na pokrycie kosztów wywiezienia i zabezpieczenia wyposażenia z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skarżący jednocześnie ponowił przedstawione w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. zarzuty podkreślając, że nie zostały one rozpatrzone przez organ II instancji. Zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazano spełnienia przesłanek o których stanowi art. 15 ust. 2 uewid., tj., że faktycznie opuścił on lokal oraz nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego (k. 5-7 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Wojewoda wniósł o jej oddalenie zauważając, że w skardze nie zostały przedstawione jakiekolwiek nowe dowody, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (k. 8-13 akt sądowych).

Podczas rozprawy odbywającej się dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący podtrzymał zarzuty sformułowane w skardze podając, że zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. M., ale z ograniczeniami do których przyczyniają się państwo Zabłoccy i MPGM. Żona skarżącego z synem mieszka przy ul. R. S. (k. 37 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzające jej wydanie czynności procesowe organów obu instancji, które zostały podjęte z urzędu na skutek pisma wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2011 r. o wymeldowanie skarżącego z lokalu mieszkalnego przy ul. M. [...] w P.u, z uwagi na brak zamieszkiwania w nim.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą prowadzonych rozważań. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy ustaliły w sposób niewątpliwy, że skarżący nie koncentruje swojego życia we wskazanym powyżej lokalu mieszkalnym, pojawiając się w nim jedynie sporadycznie. Sam skarżący w piśmie z dnia [...] października 2012 r., skierowanym do Prezydenta Miasta P. przyznał, że nie przebywa codziennie we wskazanym lokalu mieszkalnym, akcentując trudności związane z możliwością korzystania ze wspólnej części nieruchomości.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 uewid., na osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, spoczywa obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku zaniechania tego obowiązku, stosownie do art. 15 ust. 2 uewid. organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie prowadzi do zmiany stosunków prawnorzeczowych na nieruchomości, o czym wyraźnie wspomniał Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy. Z kolei ustalając, czy opuszczenie spornego lokalu miało charakter dobrowolny, organ meldunkowy powinien uwzględnić przyjęty w orzecznictwie pogląd, że przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W orzecznictwie sądowym akcentuje się przy tym, że na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (wyrok NSA z dnia 15.02.2012 r., sygn. akt II OSK 2143/10, lex nr 1145567).

W rozpoznawanej sprawie wykazane zostało w sposób niewątpliwy, że skarżący nie koncentruje centrum swoich życiowych interesów w lokalu mieszkalnym położonym w P. przy ul. M. [...], tzn. nie przebywa w nim regularnie, nie nocuje, nie spożywa posiłków. Skarżący jako mąż i ojciec najprawdopodobniej mieszka wraz ze swoją rodziną w P. przy ul. R. S. O tym, że pojawia się w mieszkaniu przy ul. M. jedynie sporadycznie zeznali wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie. Jak trafnie zauważył organ II instancji, fakt posiadania w lokalu mieszkalnym swoich rzeczy oraz innych ruchomości, nie prowadzi automatycznie do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Jeżeli całokształt zachowania skarżącego wskazuje, że lokal w którym jest na stałe zameldowany przestał być tego rodzaju miejscem koncentracji jego interesów życiowych, wówczas przesądzającego znaczenia nie można nadawać okoliczności pozostawienia w tym lokalu przedmiotów należących do skarżącego. Z kolei akcentowany przez skarżącego konflikt ze współnajemcami tego samego lokalu mieszkalnego nie mógł mieć przesądzającego znaczenia dla uznania, że skarżący nie opuścił miejsca stałego pobytu. Jeżeli skarżący nie korzystał z przysługujących Jemu w trybie cywilnoprawnym środków zmierzających do swobodnego dostępu do przedmiotu najmu, to dla postępowania prowadzonego w przedmiocie wymeldowania nie mógł odegrać przesądzającego znaczenia ewentualny konflikt jaki zaistniał pomiędzy współnajemcami. Poza tym, jak ustaliły organy obu instancji, skarżącemu została wypowiedziana umowa najmu lokalu mieszkalnego z powodu niezamieszkiwania przez Niego w tym lokalu od przeszło 12 miesięcy. Okoliczność ta w sposób dodatkowy jest potwierdzeniem prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów, w ocenie Sądu nie zasługiwały one na uwzględnienie. Pomimo tego, że w niniejszym postępowaniu nie ustalono dokładnej daty zmiany miejsca stałego pobytu przez skarżącego, niewątpliwym jest, że sytuacja tego rodzaju istnieje od ponad roku. Z tego względu dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały znaczenia twierdzenia skarżącego na temat zmiany treści umowy najmu, czy też koncentracji Jego interesów życiowych w lokalu mieszkalnym od 1989 r. do 1995 r. Koncentracja interesów życiowych w tamtych latach potwierdza dodatkowo, że przesłanka do wymeldowania się ziściła. Jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy należało ocenić twierdzenia Skarżącego na temat zamiaru wnioskodawcy wykupu całego mieszkania, a następnie jego sprzedaży. Okoliczności te nie mieszczą się w zakresie dyspozycji art. 15 ust. 2 uewid., stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Tak samo zarzuty dotyczące usytuowania lokalu mieszkalnego oraz jego sąsiedztwa dla rozstrzyganej sprawy były indyferentne. Skarżący nie wykazał również w jakikolwiek sposób, że zeznający w sprawie świadkowie nie mogli w swobodny sposób kształtować swoich wypowiedzi. W ocenie Sądu wniosek ten nie wynika z samej treści pytań stawianych poszczególnym świadkom, które w swojej treści nie sugerowały odpowiedzi ani nie były formułowane celem poniżenia, czy też postawienia w negatywnym świetle osoby skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.