IV SA/Gl 633/12

Uzasadnienie

Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...], [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 i pkt 3 lit b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku (t j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o utracie przez G.D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że z posiadanych przez organ administracji dokumentów wynika, iż strona nie stawiła się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i w ciągu 7 dni nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Nadto poinformowano, że uzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie 180 dni w wyniku ponownej rejestracji.

W odwołaniu G.D. uznał powyższą decyzję za nieuzasadnioną i domagał się jej uchylenia. Argumentował, że w związku ze skierowaniem z urzędu pracy otrzymał możliwość podjęcia zatrudnienia w firmie wskazanej w tym skierowaniu. O fakcie podjęcia zatrudnienia zwyczajnie zapomniał, ponieważ ma jeszcze inne sprawy do załatwienia, które są dla niego ważne, a nadto nie miał odpowiedniego czasu, gdyż pracuje od 7 do 15. Wydanie zaskarżonej decyzji pozbawia go natomiast możliwości ponownej rejestracji jako osoby bezrobotnej, a tym samym wszelkich praw, w tym do opieki zdrowotnej, odbycia szkoleń itp. Ponadto podniósł, że pomimo podjęcia zatrudnienia nie ma pewności, że pracodawca przedłuży z nim umowę lub co gorsza zerwie z nim umowę. Do odwołania dołączono umowę o pracę zawartą w dniu [...] z firmą A w K., wezwanie z dnia [...] do obowiązkowego stawiennictwa G.D. w Sądzie Rejonowym w W. w dniu [...], pismo Kancelarii Adwokackiej z dnia [...] o ustanowieniu adwokata tej kancelarii pełnomocnikiem z urzędu dla M. i G.D.

Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ ustalił, że odwołujący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. (powinno być w G.) w dniu [...] i został z tym dniem uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, które utracił w dniu [...] z powodu upływu okresu do jego pobierania. Odwołujący był prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach bezrobotnego, a w szczególności o obowiązku zgłaszania się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonych terminach oraz na każde wezwanie urzędu pracy, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie rejestracyjnej oraz Informacji i Oświadczeniu, których jeden egzemplarz otrzymał. W dniu [...] odwołujący otrzymał skierowanie do firmy A w K., a urząd pracy wyznaczył mu termin jego zwrotu na dzień [...], co zostało przez w/wym. potwierdzone własnoręcznym podpisem na druku skierowania, a także w karcie rejestracyjnej bezrobotnego. W wyznaczonym terminie bezrobotny nie zgłosił się w PUP i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Natomiast w dniu [...] wpłynęła informacja firmy A w K., o tym, że odwołujący z dniem [...] zawarł umowę o pracę. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W art. 33 ust. 4 pkt 4 określone zostały konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku, bowiem starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, a pozbawienie statusu bezrobotnego w przypadku drugiego niestawiennictwa następuje na okres 180 dni.

Organ zauważył, że w dniu [...] odwołujący nie był związany umową o pracę, a fakt podjęcia pracy nie zwalnia bezrobotnego od obowiązku rozliczenia się z otrzymanej oferty pracy, a w szczególności o obowiązku zgłoszenia się w wyznaczonych terminach i na każde wezwanie urzędu pracy.

Organ przywołując treść art. 74 ustawy przypomniał także o ciążącym na bezrobotnym obowiązku zawiadomienia urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz innych okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego albo prawa do zasiłku w ciągu 7 dni, zaznaczając, że powiadomienie to może być dokonane osobiście, za pośrednictwem osób trzecich lub listownie.

W ostateczności organ uznał, że argumenty zawarte w odwołaniu, tj. zapomnienie o obowiązku zawiadomienia Urzędu Pracy oraz brak czasu, nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny niewypełnienia dyspozycji zawartej w art. 74 ustawy oraz niezgłoszenia się w Urzędzie Pracy celem rozliczenia się z oferty pracy. Tylko bowiem spełnienie warunku powiadomienia w terminie 7 dni od wyznaczonego terminu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwie nie powoduje pozbawienia statusu bezrobotnego. Natomiast za uzasadniona może być wyłącznie uznana taka przyczyna, która stanowi nieprzewidziana, obiektywna przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym terminie, jak np. choroba, zdarzenie losowe. Natomiast w przypadku odwołującego taka przyczyna nie miała miejsca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G.D. wniósł o uchylenie wyżej opisanej decyzji Wojewody [...] oraz przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu argumentował, że pomimo braku zawiadomienia PUP o podjęciu zatrudnienia z jego strony, Urząd o tym fakcie został powiadomiony przez pracodawcę. Niepowiadomienie o podjęciu zatrudnienia skarżący motywował prowadzeniem innych bardzo ważnych spraw nie cierpiących zwłoki, w związku z czym "nie mógł spamiętać i pogodzić jedno z drugim". Dlatego też, wbrew twierdzeniom Wojewody, powód niestawiennictwa bądź brak zawiadomienia Urzędu Pracy, w ocenie skarżącego, jest w pełni uzasadniony. Skarżący nadmienił również, że w firmie A już nie pracuje oraz przedstawił powody zerwania umowy (praca jednozmianowa, brak wolnego dnia na załatwienie spraw sądowych, względy zdrowotne).Podniósł, że pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej na okres 180 dni stanowi zbyt surową karę i narusza jego podstawowe prawa i wolności obywatelskie, jak prawo do zabezpieczenia społecznego, czyli prawa do opieki medycznej, odbycia kursów, możliwości podjęcia pracy w ramach programów zwalczania bezrobocia

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że obowiązek zawiadomienia o podjęciu zatrudnienia leży zarówno na pracodawcy, jak i na bezrobotnym, o czym stanowi art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Wskazał nadto, że ustawa ta w art. 119 ust. 2 przewiduje sankcję za niedopełnienie obowiązku niepowiadomienia o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Natomiast w piśmie procesowym z dnia [...] skarżący nie zgodził się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę i ponownie przedstawił okoliczności związane z brakiem powiadomienia Urzędu Pracy o podjęciu zatrudnienia oraz powody rezygnacji z zatrudnienia. Nadto zarzucił organowi przewlekłość i opieszałość postępowania "w zakresie odpowiedzi na skargę domagając się wymierzenia organowi grzywny. Ponadto wniósł o zasadzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r., poz, 270), zwanej w skrócie P.p.s.a., wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przywołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 i 3 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia". Zgodnie z tym przepisem starosta pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictwa. W przypadku drugiego niestawiennictwa na okres 180 dni.

Stosownie do postanowień przywołanego powyżej przepisu organ zatrudnienia w przypadku zaistnienia sytuacji w nim przewidzianej zobowiązany jest pozbawić bezrobotnego statusu bezrobotnego na przewidziany w nim okres. Przesłanką nakazującą podjęcie takiego działania jest niestawienie się w organie zatrudnienia w wyznaczonym przez organ terminie i nie powiadomienie w określonym terminie o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują, że skarżący w dniu rejestracji tj. [...] został prawidłowo poinformowany przez PUP o prawach i obowiązkach bezrobotnego zawartych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia, w tym o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach jak i konsekwencjach wynikających z niestawiennictwa. Następnie w dniu [...] skarżący własnoręcznie potwierdził odbiór pisma zawierającego między innymi informację o niektórych prawach i obowiązkach wynikających z w/wym. ustawy, w tym także o treści art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4.

W dniu [...] skarżący potwierdził przyjęcie do wiadomości ustalonego terminu zgłoszenia się w PUP w G. w dniu [...] poprzez złożenie podpisu na karcie rejestracyjnej bezrobotnego, oraz na druku potwierdzenia odbioru skierowania do pracy w firmie A, gdzie także wskazano [...] jako datę kolejnej wizyty i zwrotu skierowania. Jednocześnie skarżący w dnu [...] otrzymał kopię informacji o obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym o obowiązku stawiennictwa w wyznaczonym terminie i o skutkach nie stawienia się i nie powiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Odbiór tej informacji potwierdził własnoręcznym podpisem.

Skarżący w wyznaczonym terminie tj. [...] nie zgłosił się w PUP w G. celem zwrotu skierowania oraz ewentualnego ustalenia sposobu dalszej aktywizacji zawodowej. Nie powiadomił również o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni licząc od tej daty. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości.

Tymczasem w świetle przywołanego wyżej art. 33 ust. 4 pkt 4 tylko wówczas bezrobotny nie zostaje pozbawiony statusu osoby bezrobotnej w przypadku niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, jeżeli zostały łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie bezrobotny powiadomił o przyczynie niestawiennictwa w ciągu 7 dni, a przyczyna niestawiennictwa jest uzasadniona. Skoro skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy, ani też nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa to obowiązkiem organu było zastosowanie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Słusznie zatem organy uznały, iż w sprawie zaistniały podstawy do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej z tej przyczyny.

Natomiast okoliczność, że skarżący nie powiadomił Urzędu Pracy o podjęciu zatrudnienia u pracodawcy, do którego został skierowany świadczy o kolejnym niewywiązaniu się z obowiązku bezrobotnego wynikającego z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia, to naruszenie nie stanowiło jednak przyczyny pozbawienia go statusu bezrobotnego.

Za trafne należy uznać stanowisko organu, że przywołane w odwołaniu przez skarżącego argumenty tj. zapomnienie wskutek innych ważnych spraw oraz brak czasu, nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny niezgłoszenia się w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, tj. [...], czy też niewypełnienia obowiązku określonego w art. 74 w/wym. ustawy. Za uzasadnioną przyczynę w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia może być bowiem uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w urzędzie pracy. Są to zatem okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji, lub inne nagłe zdarzenia (zob. wyrok NSA z 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 422/09 Lex 588788). Zapomnienie o dopełnieniu tego obowiązku na skutek innych ważnych spraw nie stanowi więc takiej przyczyny. Natomiast z pism dołączonych do odwołania nie wynika, aby w dniu [...] zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca stawienie się skarżącego w Urzędzie Pracy. Słusznie również organ odwoławczy wskazał, że w tej dacie skarżący nie był jeszcze związany umową o pracę, bowiem wyznaczony termin przypadał wcześniej niż dzień podjęcia pracy.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania surowych konsekwencji prawnych wobec skarżącego przyjdzie wskazać, że osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne (co nie jest czynnością obligatoryjną) muszą poddać się pewnym rygorom związanym z tym faktem. Natomiast niedostosowanie się do tych rygorów, a tym samym nieprzestrzeganie obowiązków ciążących na bezrobotnym jest równoznaczne z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw (w tym z form aktywizacji zawodowej) wynikających z posiadanego statusu, co najmniej przez określony w ustawie okres. Natomiast organy jak i Sąd są związane przepisami ustawy, która w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji RP stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa.

Odnosząc się do zarzutu pozbawienia skarżącego zabezpieczenia społecznego, czyli prawa do świadczeń zdrowotnych, wymaga podkreślenia, że Konstytucja w art. 68 ust. 2 deleguje warunki i zakres udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych do ustawy i gwarantuje jedynie, że ustawa nie może uzależniać dostępu do świadczeń od sytuacji materialnej. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z kolei reguluje, że prawo do świadczeń mają obywatele ubezpieczeni, w tym posiadający status osoby bezrobotnej.

Ponadto za pozbawiony podstaw Sąd uznał żądanie skarżącego o wymierzenie organowi odwoławczemu grzywny zawarte w piśmie procesowym złożonym w toku postępowania sądowego, którego przedmiotem jest skarga na decyzję w sprawie statusu osoby bezrobotnej, natomiast wskazane żądanie mogłoby być przedmiotem odrębnej sprawy sądowej. Tym niemniej wskazać przyjdzie, iż wbrew stanowisku skarżącego organ spełnił w terminie obowiązek o jakim mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a. Skarga wpłynęła bowiem do organu w dniu 5 lipca 2012 r. (co wynika z prezentaty) natomiast Sąd odnotował wpływ odpowiedzi na skargę wraz ze skargą oraz aktami sprawy w dniu [...], a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, o jakim mowa we wskazanym wyżej przepisie.

W tym stanie faktycznym i prawnym, wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Reasumując, zaskarżona decyzja pomimo subiektywnych odczuć skarżącego jest prawidłowa. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić, co orzeczono w sentencji. Sąd nie zawarł orzeczenia o kosztach, gdyż zgodnie z art. 200 P.p.s.a. tylko w razie uwzględnienia skargi przez Sąd przysługuje skarżącemu zwrot kosztów postępowania, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Jednocześnie należy wskazać, że skarżący z mocy ustawy był zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych (art.239 pkt 1 lit b P.p.s.a.)