VII SA/Wa 359/13

Uzasadnienie

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 7778 ze zm.), nakazał inwestorowi – A. M., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą F.H.P.U. "[...]" –A. M., dokonać rozbiórki wagi samochodowej, zlokalizowanej przy ul. L. w m. K., gm. R. na części działki nr ew. [...], określając ją jako budowlę wolnostojącą trwale związaną z gruntem, wykonaną na fundamentach, stanowiącą odrębne pod względem technicznym urządzenie techniczne, służące m. in. obsłudze działalności prowadzonej przez firmę [...] L.

Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że na terenie części wskazanej działki, w bezpośredniej lokalizacji obiektu - maszyny [...] typ [...] służącej do produkcji mieszanek bitumiczno-mineralnych do budowy nawierzchni drogowych, zlokalizowany jest inny obiekt - urządzenie techniczne będące wagą samochodową posadowioną na fundamencie trwale związanym z gruntem, służące do ważenia pojazdów, który w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - jest budowlą, bowiem ustawodawca do katalogu budowli zaliczył m. in. "wolno stojące (..) urządzenia techniczne". Wymiary tego urządzenia technicznego wynoszą 18 m x 3 m. Pomost najazdowy wagi jest betonowy, prefabrykowany, a po jej obwodzie widoczne są prefabrykowane elementy betonowe. Teren wokół wagi zasypany jest tłuczniem, a bezpośrednio przy wadze - po jednym z każdej strony - zlokalizowane są dwa sygnalizatory świetlne.

Organ stwierdził, że według uzyskanego, od obecnego w czasie oględzin A. M. oświadczenia waga została zamontowana, na jego zlecenie, na przełomie marca i kwietnia 2010 r., w miejscu składowania i dystrybucji materiałów budowlanych, a urządzenie to nie jest związane trwale z gruntem, zostało ono zgodnie z zaleceniami producenta, postawione na gruncie i obsypane w celu zabezpieczenia urządzeń pomiarowych przed napływem wód.

Zdaniem organu, analiza obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] z dnia 24 kwietnia 2004 r. - m. in. dla działki nr ew. [...] położonej w m. K., pozwala na ustalenie, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym nielegalnego wykonania budowli, zaistniały przesłanki do zastosowania trybu określonego w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ wskazał, że teren przedmiotowej działki zlokalizowanej w m. K. oznaczono w planie symbolem KK i opisano jako tereny wyznaczone na "utrzymanie linii kolejowej normalno-torowej, zelektryfikowanej relacji Ś.(tzw. Centralna Magistrala Kolejowa) ze stacją towarową we wsi K.". Ponadto stwierdzono, że nieruchomość, na której zlokalizowano opisaną wagę znajduje się we władaniu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Zakład Linii Kolejowych w S.i stanowi obszar kolejowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., nr 16, poz. 94 ze zm.).

Decyzją z [...] września 2005 r. uznano działkę [...] zlokalizowaną w miejscowości K. za teren zamknięty zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa.

Po rozpatrzeniu odwołania A. M., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nakazującą rozbiórkę budowli wolnostojącej, trwale związanej z gruntem, wykonanej na fundamentach, w istocie stanowiącej odrębne pod względem technicznym urządzenie, tj. wagi samochodowej zlokalizowanej na działce nr ew. [...] przy ul. L.w m. K..

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji.

Dodatkowo wskazał, że wykonanie przedmiotowej wagi samochodowej wymaga wykonania robót budowlanych polegających na montażu prefabrykowanych elementów betonowych fundamentu i płyt najazdowych służących do zamontowania urządzenia - wagi typu [...] wraz z oprzyrządowaniem.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z montażem obiektu budowlanego - budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. montażem m.in. betonowych elementów fundamentowych, elementów nośnych wagi (płyt pokryciowych), wykonaniem wjazdów na wagę z tłucznia i zainstalowaniem świetlnego sterowania ruchu samochodów - na wykonanie którego wymagane jest pozwolenie na budowę. Organ stwierdził, że inwestor na montaż przedmiotowej wagi samochodowej nie przedstawił ostatecznego pozwolenia na budowę, co oznacza, że przedmiotowa inwestycja jest samowolą budowlaną w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. To z kolei obliguje organ nadzoru budowlanego, w świetle brzmienia przepisu art. 48 tejże ustawy, do podjęcia prawem wymaganych działań.

Organ odwoławczy potwierdził ustalenia obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R.. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z Ip. [...] tom VII załącznika do decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. Ml Nr 14 poz. 51 ze zm.), działka nr ew. [...], obręb K. gm. R. powiat ż. woj. [...], uznana została za teren zamknięty, zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, teren na którym są usytuowane linie kolejowe. Jak ustalono m. in. na podstawie wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w Ż. (w aktach sprawy), działka o nr ewid. [...] w obrębie K. stanowi obszar kolejowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 16, poz. 94, z późn. zm.), w zarządzie trwałym PKP S.A.

Przedmiotowa inwestycja, zdaniem organu odwoławczego, narusza więc przepis art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Wzniesienie na obszarze kolejowym budynków, budowli, czy też innych urządzeń, które nie są przeznaczone do realizacji ww. celów stanowiłoby, w ocenie organu, daleko idącą ingerencję w istotę obszaru kolejowego. Wobec powyższego organ uznał, że ustawodawca nie przewidział możliwości wzniesienia na obszarze kolejowym budynków, budowli i urządzeń, które nie byłyby przeznaczone bezpośrednio do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych lub nie służących do obsługi przewozu osób i rzeczy.

Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 249/09 w którym wskazano, że w definicji ustawowej obszaru kolejowego określono w sposób pozytywny wszelkie obiekty, które mogą się na nim znajdować, co oznacza zakaz sytuowania tam obiektów nie wymienionych w art. 4 pkt 8 cyt. ustawy. Zakaz ten wzmacnia ustanowienie dalszego zakazu chociażby zbliżenia się tych innych obiektów do granic obszaru, zatem zgodnie z argumentacją a minori ad maius tym bardziej jest zakazane sytuowanie innych obiektów wewnątrz obszaru kolejowego.

Zdaniem organu konsekwencją powyższych ustaleń jest brak możliwości legalizacji przedmiotowej budowy, tym samym jedyną prawnie dopuszczalną reakcją organu nadzoru budowlanego było zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, czyli nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego.

Odnosząc się do argumentacji podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że o tym, czy wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też zgłoszenie właściwemu organowi, wynika z brzmienia art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane. Z żadnego z wyżej wymienionych przepisów nie wynika, że tego typu obiekt (niezależnie od tego, czy jest połączony trwale z gruntem, czy też nie) zwolniony jest z uzyskania pozwolenia na budowę. Do obowiązków inwestora należy więc zastosowanie się do postanowień art. 28 tejże ustawy. Ponadto organ zauważył, że definicja zawarta w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, dla zaklasyfikowania danego obiektu jako budowli, nie wymaga trwałego jego związania z gruntem (wyjątek stanowią reklamy). Przepis ten zawiera ogólne określenie pojęcia budowli, przy czym dla łatwiejszego zidentyfikowania cech budowli ustawodawca posłużył się wyliczeniem przykładowym. Organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany zmontowany z prefabrykatów betonowych (w tym z żelbetowych prefabrykowanych fundamentów i prefabrykowanych żelbetowych płyt nośnych "szala wagi") stanowi fundament pod urządzenie - wagę tensometryczną typu [...], o czym mowa w art. 3 pkt 3 ww. ustawy.

Odnosząc się do argumentacji, że inwestycja zlokalizowania jest na części działki nie będącej obszarem kolejowym organ zauważył, że z brzmienia definicji obszaru kolejowego zawartej w przepisie art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym wynika bowiem, iż obszar kolejowy jest to "określony działkami ewidencyjnymi obszar". Sformułowanie to wyklucza możliwość zaistnienia sugerowanej w skardze sytuacji, gdy tylko część działki ewidencyjnej miałaby status obszaru kolejowego. Bez znaczenia pozostaje przy tym podnoszona przez skarżącego kwestia faktycznego sposobu zagospodarowania działki w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji.

W skardze wniesionej do Sądu strona skarżąca zarzuciła decyzjom obu instancji:

1. rażącą obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 k.p.a. polegającą na wydaniu przedmiotowej decyzji bez uprzedniego umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów,

2. rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 i 40 § 2 k.p.a., polegające na niedoręczeniu decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi r. pr. M. B. pomimo doręczenia mu decyzji organu drugiej instancji, skutkujące odebraniem stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, pomimo ustawowego obowiązku doręczania korespondencji ustanowionemu przez inwestora pełnomocnikowi, co również budzi wątpliwości, na jakim etapie postępowania reprezentowany przez niego podmiot został dopuszczony do postępowania w charakterze strony i czy zostało to uczynione zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz jaki mogło mieć wpływ na uprawnienia skarżącego w przedmiotowej sprawie;

3. rażące naruszenie przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6, 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. polegające na oparciu ww. decyzji na dowolnej argumentacji w oderwaniu od materialno-prawnych przepisów prawa oraz braku dokładności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, polegające na przyjęciu w przedmiotowej sprawie stanu prawnego i faktycznego na podstawie innych zakończonych już postępowań o tej samej sygnaturze, dotyczących jednak innych budowli i instalacji;

4. rażące naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 k.p.a. polegające na braku uzasadnienia prawnego przedmiotowej decyzji i oparciu jej na argumentacji odbiegającej od zasad ogólnych postępowania administracyjnego,

5. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane polegającą na błędnej jego interpretacji przez organ pierwszej oraz drugiej instancji i przyjęciu, że przedmiotowa waga samochodowa stanowi obiekt budowlany - budowlę w rozumieniu przepisów ustawy prawo budowlane, co zdaniem organu uzasadnia konieczność uzyskania pozwolenia na budowę celem jej usytuowania na nieruchomości,

6. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 49 ustawy Prawo budowlane polegającą na niezastosowaniu przepisów przewidujących możliwość legalizacji przedmiotowej inwestycji stanowiącej w ocenie organu pierwszej i drugiej instancji samowolę,

7. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., nr 16, poz. 94 ze zm.) polegającą na błędnej jego interpretacji przez organ pierwszej i drugiej instancji i przyjęciu, że część działki nr ew. [...] przy ul. L. w m. K., gm. R. stanowi obszar kolejowy w rozumieniu tej ustawy,

8. rażące naruszenie przepisów postępowania przez organ drugiej instancji mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 k.p.a. polegające na jego błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji obarczoną ww. wadami, którą to decyzję organ pierwszej instancji z uwagi na wymienione powyżej okoliczności obowiązany był uchylić.

Pismem z dnia 17 marca 2011 r. strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego z urzędu do czasu wydania interpretacji przepisów w przedmiotowej sprawie przez Ministra Infrastruktury, do którego zwrócił się skarżący z wnioskiem o dokonanie wykładni przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, w szczególności art. 4 pkt 8 ustawy w kontekście możliwości wykorzystania terenów kolejowych w zakresie usług budowlanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w skarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że jego zastrzeżenia budziła interpretacja przepisów prawa budowlanego przez organ I i II instancji dot. realizacji inwestycji budowlanych na zamkniętym obszarze kolejowym jako, że istnieje zasada wyrażona w art. 48 ustawy Prawo budowlane - według której obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają zalegalizowaniu o ile budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym przepisy Prawa budowlanego należy wykładać w ten sposób, że jeżeli nie można stanowczo wykluczyć, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów we wskazanym zakresie, to należy inwestorowi umożliwić zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. W tym celu przepisy przewidują obowiązek wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych, w którym określa się co należy zrobić, aby legalizacja była dopuszczalna (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). Procedura ta może być przeprowadzona oczywiście tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości, że ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.

Sąd wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego wynika, że przedmiotowa działka na której usytuowana jest waga, położona jest na terenie zamkniętym. Zdaniem Sądu ustawa o planowaniu przestrzennym nie formułuje bezwzględnego zakazu lokalizowania inwestycji, na tych obszarach -wymaga jedynie, by w odniesieniu do tego ostatniego rodzaju inwestycji decyzja o warunkach zabudowy była wydana przez wojewodę. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że sam fakt objęcia terenów zamkniętych planem miejscowym niewiele zmienia w statusie prawnym tych terenów, gdyż ustawa zezwala jedynie na oznaczenie granic tych terenów w planie, bez możliwości ustalania związanych z tymi terenami zakazów i nakazów. Natomiast ustalanie warunków zabudowy na takich terenach zostało przez ustawę pozostawione w kompetencjach administracji rządowej, z przyznaniem wojewodzie właściwości organu pierwszej instancji w tych sprawach.

W ocenie Sądu z analizy planu zagospodarowania i obowiązujących przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można wywieść tezy, że budowa wagi samochodowej nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem do rozważenia pozostaje kwestia czy inwestycja ta nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem - art. 48 ust. 2 pkt.1b.

Sąd pierwszej instancji uznał, że z żadnego przepisów prawa nie wynika wprost zakaz zabudowy obszaru kolejowego obiektami nie związanymi z infrastrukturą kolejową, zgadzając się co do zasady określonej w art. 4 pkt. 8 ustawy o transporcie kolejowym, że obszar kolejowy jest to powierzchnia gruntu, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone przede wszystkim do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. Jednakże zdaniem Sądu pierwszej instancji, art. 48 Prawa budowlanego przewiduje w szczególnych przypadkach, procedurę legalizacyjną również w odniesieniu do obszarów kolejowych zamkniętych wskazując w ust. 3 pkt 2 na obowiązek przedłożenie przez inwestora w postępowaniu legalizacyjnym dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego tj. postanowienie o uzgodnieniu z organem administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego projektowanych rozwiązań. Do takiego uzgodnienia nawiązuje zdaniem Sądu również ustawa o transporcie kolejowym w art. 57 stanowiąc, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 oraz wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54. W tych przypadkach szczególnie uzasadnionych, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy obszaru kolejowego.

Sąd pierwszej instancji uznał, że rozpoznając ponownie sprawę organ winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z uwzględnieniem treści przepisu art. 57 ustawy o transporcie kolejowym. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego oraz brzmienia art. 48 ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając tenże wyrok w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1691/11, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r. i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Mając na uwadze ponowne rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Stosownie do art. 153 ww. ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja.

Podkreślić należy, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem – lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 219 i n.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają kierunek postępowania Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r. stwierdził, że w sprawie niniejszej poza sporem jest to, że inwestor nie przedstawił ostatecznego pozwolenia na budowę przedmiotowego urządzenia budowlanego, a co za tym idzie zrealizowana inwestycja niewadliwie została zakwalifikowana jako samowola budowlana.

Istotą sprawy jest natomiast ustalenie dopuszczalności i ewentualnie właściwego trybu przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego tejże inwestycji. Organy administracji publicznej uznały, że ustawodawca nie przewidział możliwości wzniesienia na obszarze kolejowym budynków, budowli i urządzeń, które nie byłyby przeznaczone bezpośrednio do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych lub nie służących do obsługi przewozu osób i rzeczy. Wskazując na powyższe organ nadzoru budowlanego II instancji uznał, że tym samym brak jest możliwości legalizacji przedmiotowej budowy wobec czego jedynie prawnie dopuszczalną reakcją organu było nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego.

Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów obu instancji podnosząc, że z żadnego przepisu prawa nie wynika wprost zakaz zabudowy obszaru kolejowego obiektami nie związanymi z infrastrukturą kolejową, zgadzając się co do zasady określonej w art. 4 pkt. 8 ustawy o transporcie kolejowym, że obszar kolejowy jest to powierzchnia gruntu, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone przede wszystkim do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. Tym samym Sąd pierwszej instancji zajął stanowisko zgodnie z którym możliwość ewentualnej zabudowy obszaru kolejowego musi być oceniana pod względem jej zgodności z przepisami szczególnymi.

Jak wynika z art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym w obszarze kolejowym co do zasady dopuszcza się budowę wyłącznie obiektów związanych z infrastrukturą kolejową.

W definicji ustawowej obszaru kolejowego określono w sposób pozytywny wszelkie obiekty, które mogą się na nim znajdować, co oznacza zakaz sytuowania tam obiektów nie wymienionych w art. 4 pkt 8 powołanej ustawy. Zakaz ten wzmacnia ustanowienie dalszego zakazu chociażby zbliżenia się tych innych obiektów do granic obszaru, a zatem tym bardziej zakazane jest sytuowanie innych obiektów wewnątrz obszaru kolejowego.

Ustawa ta w przepisie art. 53 ust. 1 przewiduje bowiem, że usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

Przepisy tejże ustawy ograniczają również możliwość sytuowania obiektów budowlanych poza obszarem zamkniętym, przewidując w art. 53 ust. 2, że budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, z zastrzeżeniem ust. 4.

Od wymienionych w art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym wymogów możliwe są odstępstwa, które przewiduje art. 57 ust. 1 ustawy. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił wykładni art. 57 ustawy o transporcie kolejowym jaką zaprezentował Sąd pierwszej instancji i uznał, że odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ust. 2 ustawy może bowiem prowadzić do usytuowania takiego obiektu w odległości mniejszej niż 10 metrów od granicy obszaru kolejowego, a nawet bezpośrednio w granicy z takim obszarem. Z całą pewnością odstępstwo takie nie może jednak prowadzić do usytuowania budowli (a taką bezspornie jest zrealizowana inwestycja) wewnątrz obszaru kolejowego, albowiem odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli jako wyjątki od ustanowionych reguł w żadnym wypadku nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Prawidłowa wykładnia art. 57 ust. 1 ustawy w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym prowadzi do wniosku, że każde odstępstwo od warunków określonych w art. 53 ust. 2 ustawy może dotyczyć wyłącznie terenu usytuowanego na zewnątrz od granic obszaru kolejowego, nie zaś do dopuszczenia możliwości realizacji inwestycji wewnątrz tego obszaru – na obszarze kolejowym.

Taka wykładnia wynika nie tylko z wykładni literalnej wskazywanych przepisów ale również z wykładni celowościowej. Uwzględnić bowiem należy cel ustanawiania obszarów kolejowych i obszarów zamkniętych, mających służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu kolejowym oraz obronności i bezpieczeństwa państwa.

Biorąc powyższe pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc związanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.