II SA/Wa 2276/12

Uzasadnienie

W piśmie z dnia [...] października 2012 r. S. P., działający w imieniu Redaktora Naczelnego Dziennika "[...]", na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U z 1984 r., nr 5 poz. 24 ze zm.), zwrócił się o udzielenie informacji:

Czy ZG PZŁ, w swojej działalności, w tym w ramach nadzoru nad zarządami okręgowymi PZŁ i w ramach udzielanej zarządom okręgowym pomocy prawnej stoi na stanowisku że:

1. Warunkiem rozpatrzenia przez zarząd koła łowieckiego deklaracji wstąpienia do koła jest wpłata wpisowego przed złożeniem wniosku o przyjęcie, czy też wpisowe może być wpłacone po przyjęciu do koła,

2. Wpisowe może być wpłacone tylko w pieniądzu, czy też może być przed lub po przyjęciu do koła zaliczone na podstawie prac na rzecz gospodarki łowieckiej, które nie są wykonywane w ramach umów o pracę lub w formie darowizny rzeczowej na rzecz koła osoby przyjmowanej do koła.

Powyższe pytania wynikają z informacji uzyskanej od ZO PZŁ w (pismo [...] z dnia [...].10.2012 r.), który podjął uchwałę w oparciu o konsultacje, w sprawie uiszczenia wpisowego w formie rzeczowej, z działem obsługi prawnej ZG PZŁ.

W przypadku odmowy udzielenia informacji w imieniu Redaktora Naczelnego, zwrócił się o złożenie odmowy w ciągu 3 dni w trybie art. 4 ust. 3 ww. ustawy Prawo prasowe.

W piśmie z dnia [...] października 2012 r. Polski Związek Łowiecki Zarząd Główny, udzielił odpowiedzi, że wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] października 2012 r., jest wnioskiem o przedstawienie wykładni obowiązujących przepisów Statutu PZŁ, a nie informacji o działalności PZŁ.

Warunki przyjęcia do koła łowieckiego wymienia § 36 Statutu PZŁ i jego prawidłowa interpretacja nie powinna budzić wątpliwości, w szczególności brzmienie ust. 1 pkt 2.

Taki tryb przyjęcia do koła łowieckiego aprobowany jest przez ZG PZŁ.

Ponieważ odpowiedz na drugie pytanie stwarza trudności, zwrócono się o opinię Komisji Prawnej NRŁ .Odpowiedz jest uzależniona, od tego czy stosunek w kole łowieckim nosi cechy stosunku cywilnoprawnego, czy też takiego charakteru jest pozbawione .Od powyższego uzależniona jest odpowiedz na pytanie czy wpisowe ma charakter cywilnoprawnego, tylko wtedy można dochodzić jego zapłaty przed sądem. Kwestie związane z regulowaniem zobowiązań regulowane są przepisami kodeksu cywilnego przy dużej swobodzie kształtowania formy zaspakajania roszczeń przez strony.

W piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. Redaktor Naczelny "Dziennika Łowiecki", wniósł o sporządzenie odmowy przewidzianej w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo Prasowe (Dz. U z 1984 r., nr 5, poz. 24 ze zm.). Podkreślił, że taki wniosek był już złożony z piśmie z dnia [...] października 2012 r.

Z ostrożności procesowej wezwał do usunięcia naruszenia prawa tj art. 4 ust. 1 i 3 ww. ustawy, poprzez udzielenie odpowiedzi lub złożenie odmowy przewidzianej w art. 4 ust 3 ustawy

W piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. P. G. – Redaktor Naczelny dziennika "[...]" złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na odmowę udzielenia informacji prasowej i wniósł o uchylenie odmowy i nakazanie powtórnego rozpatrzenia wniosku o informację prasową.

Zaskarżonej odmowie zarzucił :

1. naruszenie art. 4 ust. 1 PrPrasU, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą okoliczności odmowy udzielenia informacji prasowego przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [...],

2. naruszenie art. 4 ust. 3 PrPrasU, poprzez niezachowanie wymagań jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej w postaci wskazania powodów odmowy i zwłokę w jej udzieleniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie i podał między innymi, że w piśmie z dnia [...] października 2012 r., została udzielona odpowiedź, przy czym wskazano, że pismo z dnia [...] października 2012 r. nie jest wnioskiem o udzielenie informacji o faktach związanych z działalnością PZŁ ale jest prośbą o przedstawienie wykładni obowiązujących przepisów.

Na rozprawie dnia 16 kwietnia 2013 r. S. P. złożył pełnomocnictwo od Redaktora Naczelnego Dziennika "[...]" oraz umowę o pracę z dnia [...] kwietnia 2013 r. zawartą na czas nieokreślony.

Sąd stwierdził, że zostały spełnione przesłanki z art. 35 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, jak również podmioty, realizując swą działalność w sferze publicznoprawnej poddanej kontroli sądowej, orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo prasowe, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. nr 5, poz. 24 ze zm.) prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. W świetle art. 4 ust. 1 tej ustawy, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile, na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.

W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie Redaktora Naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni, odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 powołanej ustawy).

Podmiotem, którego dotyczy powyższa regulacja, jest niewątpliwie PZŁ, albowiem nie jest zaliczany do sektora finansów publicznych, jak również, będąc podmiotem zrzeszającym osoby fizyczne i prawne, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działając na rzecz ochrony przyrody, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. nr 127, poz. 1066 ze zm.), nie działa w celu osiągnięcia zysku. Zatem na PZŁ spoczywa obowiązek udzielania prasie informacji o swej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na ochronę prywatności oraz ochronę tajemnicy państwowej i służbowej oraz innej tajemnicy chronionej ustawą.

Uwzględniając określony w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP zakres prawo do informacji, należy wskazać, że na PZŁ ciaży obowiązek zapewnienia prasie dostępu do dokumentów łączących się z jego działalnością, jeżeli nie ma ustawowych wyłączeń ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porząaku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu Państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Realizacja uprawnień prasy do uzystania informacji następuje przez podanie jej określonej wiadomości lub udostępnienie w stosownym trybie żądanych dokumentów.

Jak wynika z materiału aktowego, Redaktor Naczelny Dziennika "[...]" wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. wystąpił od Zarządu Głównego PZŁ o udzielenie informacji prasowej czy :

1. Warunkiem rozpatrzenia przez zarząd koła łowieckiego deklaracji wstąpienia do koła jest wpłata wpisowego przed złożeniem wniosku o przyjęcie, czy też wpisowe może być wpłacone po przyjęciu do koła,

2. Wpisowe może być wpłacone tylko w pieniądzu, czy też może być przed lub po przyjęciu do koła zaliczone na podstawie prac na rzecz gospodarki łowieckiej, które nie są wykonywane w ramach umów o pracę lub w formie darowizny rzeczowej na rzecz koła osoby przyjmowanej do koła.

Swoje zapytanie uzasadnił tym, iż z informacji uzyskanej od ZO PZŁ w [...] (pismo [...] z dnia [...].10.2012 r.), który podjął uchwałę w oparciu o konsultacje, w sprawie uiszczenia wpisowego w formie rzeczowej, z działem obsługi prawnej ZG PZŁ.

Odmowę uwzględnienia żądania podmiot zobowiązany uzasadnił tym, iż żądana informacja jest wnioskiem nie o udzielenie informacji o działalności zrzeszenia, lecz opinii prawnej dotyczącej obowiązywania przepisów

W ocenie Sądu, podjęte przez PZŁ rozstrzygnięcie we wskazanym zakresie jest błędne. Trzeba zaakcentować, iż powołany przepis art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo prasowe, zobowiązuje określony w tym przepisie podmiot do informowania o swojej działalności. Pojęcie "swojej działalności" jest pojęciem szerokirn, odnoszącym się do każdej sfery działań podmiotu, a zatem nie tylko do realizacji zadań ustawowych, czy statutowych, lecz i do spraw o charakterze organizacyjnym.

Należy wskazać, iż skarżący w swoim wnioksu z dnia [...] października 2012 r. nie zwracał się ani o opinię prawną, ani o interpretację żadnego przepisu prawnego, jak wskazuje to Zarząd Główny PZŁ, lecz prosił organ zarządzający Polskim Związkiem Łowieckim o wyjaśnienie praktyki, która się pojawiła w związku z informacją uzyskaną od ZO PZŁ w Z. z dnia [...] października 2012 r., która dotyczyła uchwały podjętej po konsultacji z ZG PZŁ, w sprawie uiszczania wpisowego w formie rzeczowej.

Dane te są, zdaniem Sądu, informacjami o działalności Zarządu Głównego PZŁ, do których prasa na podstawie Prawa prasowego ma dostęp.

Wobec tego, co do zasady, żądana informacja także podlega udostępnieniu w świetle postanowień art. 4 ust. 1 ustawy - Prawa prasowego.

Wskazać należy na sformalizowany charakter odmowy udzielenia informacji prasowej. Powinna ona zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 ustawy - Prawo prasowe).

Stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa nie spełnia wymogów stawianych przez ustawodawcę w powołanym przepisie. Nie powołuje się ona na którąkolwiek z ustawowych przesłanek negatywnych (tajemnicę państwową, służbową, inną prawem chronioną lub prawo do prywatności), a tylko te przesłanki mogły stanowić o ograniczeniu prasie dostępu do informacji.

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 i 3 Prawa prasowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku Redaktora Naczelnego Dziennika "[...]" przez jego adresata – ZG PZŁ i udzielenia żądanej informacji w takim zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo prasowe.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 oraz art. 209 powołanej ustawy.