I OSK 2912/12
Postanowienie
Naczelny Sąd Administracyjny
2013-02-28Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Jacek Hyla
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Marek Stojanowski /sprawozdawca/Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędzia del. NSA Jacek Hyla, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 293/12 w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmian w statucie uczelni postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; 2) zwrócić Wyższej Szkole [...] w W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych z tytułu uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Wa 293/12 oddalił skargę Wyższej Szkoły [...] w W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmian w statucie uczelni.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stwierdził nieważność uchwały nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Senatu Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w W. uchwalającej zmiany w statucie ww. uczelni.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 42 ust. 1 statutu Wyższej Szkoły [...], statut uczelni i zmiany w statucie nadaje jej założyciel po zasięgnięciu opinii senatu. W związku z powyższym podmiotem uprawnionym do nadawania statutu i dokonywania zmian w statucie przedmiotowej uczelni jest jej założyciel. Senat ma jedynie kompetencje opiniodawcze w powyższym zakresie.
Mając na względzie powyższe, zdaniem organu, uchwała nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Senatu Wyższej Szkoły [...] w W. jest niezgodna z § 42 ust. 1 statutu tejże uczelni, w związku z tym należało stwierdzić jej nieważność.
Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze stało się przedmiotem skargi Wyższej Szkoły [...] w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. rozstrzygnięcia nadzorczego zarzucając, iż organ podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze działał w warunkach uruchomionej już przez siebie procedury określonej w przepisie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym. W dniu 28 listopada 2011 r. organ wystosował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i tym samym wszczął procedurę objętą ww. regulacją. W zakreślonym w wezwaniu terminie (7 dni) nie było możliwości usunięcia naruszenia prawa, co wynika z regulacji statutu uczelni dotyczących zwoływania posiedzeń Senatu. Niemniej jednak, pismem z dnia [...] listopada 2011 r., Rektor poinformował organ, iż posiedzenie Senatu zostało zwołane na [...] grudnia 2011 r. W dacie skierowania ww. pisma do organu Rektor nie znał treści rozstrzygnięcia nadzorczego Ministra z dnia [...] grudnia 2011 r. W świetle powyższego, w ocenie strony skarżącej, organ naruszył przepisy art. 36 i 37 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem bez wyczerpania procedury z art. 37 ww. ustawy, podjął sankcje przewidziane w art. 36 ust. 1 ustawy.
Niezależnie od powyższego, strona skarżąca podniosła, że wobec wieloletniego paraliżu w funkcjonowaniu uczelni, wynikającego z niemożności zajęcia stanowiska przez dwuosobowego założyciela uczelni, Senat podjął inicjatywę ustabilizowania sytuacji formalnej. Senat działał w pełnym przekonaniu, że wykonuje zalecenia sformułowane przez organ nadzoru w protokole kontroli, przeprowadzonej w 2011 r. Podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w istocie uniemożliwia wykonanie nałożonych na uczelnię zobowiązań pokontrolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze w pierwszej kolejności stwierdził, że skarga została złożona skutecznie, bowiem Rektor – P. B. miał legitymację do reprezentowania uczelni jako strony przedmiotowego postępowania sądowo-administracyjnego (art. 66 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym). Legitymacja ta wynikała z uchwały nr [...] Rady Powierniczej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] października 2011 r. Wskazana uchwała została podjęta w konsekwencji uchwalenia zmian w statucie uczelni uchwałą nr [...] Senatu Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] października 2011 r. Dopiero zatem prawomocne zakończenie postępowania sądowo-administracyjnego przesądzi kwestię legalności wyboru P. B. na stanowisko Rektora i - w konsekwencji - jego legitymację do reprezentowania uczelni. W świetle powyższego, w ocenie Sądu I instancji, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Nie zgodzono się również ze stanowiskiem organu, że skarga została złożona po upływie terminu, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że będące przedmiotem skargi rozstrzygnięcie nadzorcze zostało doręczone Wyższej Szkole [...] w W. w dniu [...] grudnia 2011 r. Skarga natomiast została złożona w dniu [...] stycznia 2012 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu, o czym stanowi data stempla pocztowego na kopercie, w której skarga została nadana. Zdaniem WSA w Warszawie brak jest zatem podstaw do odrzucenia skargi z przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy Sąd I instancji powołał się na art. 36 ust. 1 oraz art. 58 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i stwierdził, że statut Wyższej Szkoły [...] w W., nadany decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2010 r., nie wskazuje jakiegokolwiek organu kolegialnego uprawnionego do nadania lub zmiany statutu. Przepis § 42 ust. 1 statutu stanowi, iż statut uczelni i zmiany w statucie nadaje jej założyciel po zasięgnięciu opinii senatu. Podmiotem uprawnionym do nadawania statutu i dokonywania zmian w statucie przedmiotowej uczelni jest zatem jej założyciel w osobach K. J. i A. M., którzy łącznie uprawnieni są do wprowadzenia zmian w statucie. Senat ma jedynie kompetencje opiniodawcze w powyższym zakresie.
Mając na względzie powyższe, podzielono stanowisko organu, iż uchwała nr [...] Senatu Wyższej [...] w W. z dnia [...] października 2011 r. jest niezgodna z przepisem § 42 ust. 1 statutu tejże uczelni. Wskazana niezgodność stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności ww. uchwały na zasadzie powołanego art. 36 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Sąd I instancji nie zgodził się z zarzutem podniesionym w skardze, że organ podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze działał w warunkach już uruchomionej procedury z art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i tym samym naruszył dyspozycje zawarte w art. 36 ust. 1 i 37 ust. 1 ww. ustawy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest podstaw do uznania, że pismo z dnia [...] listopada 2011 r. stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu ww. przepisu. Po pierwsze, zostało ono skierowane do Rektora uczelni nie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, lecz przez zastępcę dyrektora Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa Wyższego, który nie działał z upoważnienia Ministra. Po drugie, w piśmie tym zawarto jedynie informację odnośnie wadliwości (bezskuteczności) uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] października 2011 r., nie wezwano natomiast do jej uchylenia. Po trzecie, w piśmie tym nie wskazano jako podstawy prawnej art. 37 ust. 1 powołanej ustawy. W konsekwencji, pismo to nie stanowiło decyzyjnego nakazu zaprzestania oraz usunięcia skutków działalności uczelni niezgodnej z przepisami ustawy, o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy, a fakt jego skierowania do uczelni nie miał żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie nadzorcze.
Na marginesie zauważono, że procedura nadzoru, o której mowa w art. 36 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym odbywa się w trybie niezależnym od postępowania wynikającego z art. 37 ustawy. Nie ma zatem racji strona skarżąca twierdząc, że bez wyczerpania procedury określonej w art. 37 ustawy, Minister nie może stosować sankcji przewidzianych w art. 36 ust. 1 ustawy.
Końcowo, odnosząc się do stanowiska strony skarżącej, że stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] października 2011 r. uniemożliwia realizację wniosków zawartych w protokole kontroli z dnia [...] października 2011 r. wskazano, że oczywistym jest, iż realizacja wniosków pokontrolnych nie może prowadzić do naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wyższa Szkoła [...] w W., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. błędne zastosowanie przepisów art. 36 i 37 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji nie tyle samodzielnie dokonał błędnego zastosowania przepisów prawa, ile dopuścił się - poprzez akceptację argumentacji organu nadzoru - akceptacji dla błędnego zastosowania przepisów prawa.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną błędne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że nie nastąpiło wszczęcie postępowania nadzorczego przez organ w trybie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. W szczególności nie zasługuje na uznanie stanowisko, że wskazane przez skarżącą uczelnię pismo, nie spełniało wymogów decyzji administracyjnej.
W rzeczywistości bowiem pismo organu z dnia [...] listopada 2011 r., w świetle ugruntowanej praktyki działania organu i w świetle poglądów judykatury i komentatorów, stanowiło decyzję administracyjną, wszczynającą postępowanie określone w przepisie art. 37 ust. 1 powołanej ustawy. W konsekwencji, za prawidłowe uznano stanowisko, że w takiej sytuacji organ przed zakończeniem wszczętego postępowania nadzorczego, nie mógł wydawać rozstrzygnięcia nadzorczego.
Ponadto wskazano, że WSA nie wyciągnął żadnych wniosków z faktu, iż w posiedzeniu Senatu [...], podczas którego podjęta została zakwestionowana przez organ uchwała, udział brali obaj założyciele, a więc de facto nie doszło do naruszenia trybu zmiany statutu, określonego w statucie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podnosząc że wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] grudnia 2011 r. było uzasadnione z uwagi na wadliwość uchwały Senatu z dnia [...] października 2011 r. Zgodnie z art. 58 ust. 1, w związku z art. 59 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zmiany w statucie uczelni niepublicznej dokonuje jej założyciel albo uchwala organ kolegialny uczelni wskazany w statucie, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 1, po zasięgnięciu opinii związków zawodowych działających w uczelni. Statut Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w W. nie wskazuje organu kolegialnego uprawnionego do uchwalania statutu bądź jego zmian, takich kompetencji nie posiada tym samym senat uczelni. W związku z powyższym wyłącznie założyciele ww. uczelni, tj. K. J. i A. M. są łącznie uprawnieni do wprowadzania zmian w statucie.
Zdaniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie ulega wątpliwości, że uchwała Senatu z dnia [...] października 2011 r. zmieniająca statut uczelni została podjęta niezgodnie z postanowieniami statutowymi, konieczne tym samym stało się stwierdzenie jej nieważności. Wadliwość ww. uchwały i jej bezskuteczność, a także samo stwierdzenie jej nieważności nie może być natomiast skutecznie podważone przez skarżącego. Skarżący błędnie podnosi, że nie doszło do naruszenia procedury zmiany statutu uczelni, gdyż w posiedzeniu Senatu w dniu [...] października 2011 r. uczestniczyli obaj założyciele uczelni. Samego uczestnictwa założycieli w posiedzeniu senatu, którego tematem była zmiana w statucie nie można traktować jako spełnienia warunków do dokonania zmian w statucie w trybie art. 58 ust. 1 ustawy. Założyciele jedynie uczestniczyli w posiedzeniu Senatu, zresztą zgodnie ze statutem wchodzą oni w jego skład, a nie podjęli samodzielnej decyzji o dokonaniu zmian w statucie.
Ponadto wskazano, że pozwolenie na utworzenie Wyższej Szkoły [...] otrzymali łącznie obaj założyciele, tj. K. J. oraz A. M.. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, z wnioskiem o pozwolenie na utworzenie uczelni, niepublicznej może wystąpić do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego osoba fizyczna albo osoba prawna niebędąca państwową ani samorządową osobą prawną. Niewątpliwie, jeśli przepis prawa daje podstawę do przyznania określonych uprawnień osobie fizycznej, tj. uprawnień założycielskich i czyni to w jakimś konkretnym celu, to przyznanie tych jednakowych uprawnień mocą tej samej decyzji dwóm osobom fizycznym sprawia, że osoby te stają się jednym podmiotem praw i obowiązków wynikających z decyzji i jedynie łącznie korzystają z przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W związku z tym K. J. oraz A. M. współtworzą stronę postępowania, jaką jest założyciel uczelni niepublicznej i tylko wyłącznie wspólnie są uprawnieni i zobowiązani do podejmowania wszelkich czynności związanych z wykonywaniem decyzji udzielającej pozwolenia na utworzenie uczelni. Pozwolenie zostało udzielone łącznie dwóm osobom fizycznym, a zatem wszelkie działania, do których uprawniony jest założyciel powinny być podejmowane łącznie przez obie ww. osoby. Tak też powinno być w przypadku dokonania zmiany statutu.
Nie zgodzono się z zarzutem, że organ podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze w dniu [...] grudnia 2011 r., działał w warunkach już uruchomionej procedury z art. 37 ust. 1 ustawy. Błędne jest bowiem twierdzenie, że pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Minister wezwał uczelnię do usunięcia naruszenia prawa, wszczynając tym samym procedurę przewidzianą w art. 37 ust. 1 ustawy.
Sąd w zaskarżonym wyroku zasadnie wskazał, że pismo z dnia [...] listopada 2011r. nie jest decyzją administracyjną, gdyż zostało skierowane do rektora uczelni nie przez Ministra lecz przez zastępcę dyrektora, który nie działa z upoważnienia Ministra. W konsekwencji pisma tego nie można uznać za decyzyjny nakaz zaprzestania oraz usunięcia skutków działalności niezgodnej z przepisami prawa, o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy.
Pismo z dnia [...] listopada 2011 r. dotyczyło nieważności uchwał Rady Powierniczej, a nie uchwały Senatu i było ono wystosowane do uczelni niezależnie od postępowania nadzorczego. Pismem tym Ministerstwo wezwało uczelnię do uchylenia uchwał Rady Powierniczej z dnia [...] października 2011 r. z uwagi na fakt, że zostały one podjęte przez organ nieumocowany i formalnie nieistniejący. Ministerstwo mogło jedynie poinformować uczelnię o bezskuteczności uchwał Rady Powierniczej. W przedmiotowej kwestii nie było możliwości zastosowania trybu nadzorczego i stwierdzenia ich nieważności, ponieważ Rada Powiernicza formalnie nie była organem kolegialnym uczelni, a stosownie do brzmienia art. 36 ust. 1 ustawy, Minister stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni. W żadnym fragmencie przedmiotowego pisma nie ma powołania się na art. 37 ust. 1 ustawy. Ponadto fakt skierowania ww. pisma do uczelni nie miał żadnego wpływu na późniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze.
Niezależnie od powyższego, nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że P. B. miał legitymację do reprezentowania uczelni. W opinii Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzygnięcie nadzorcze wydane w trybie art. 36 ust. 1 ma charakter deklaratoryjny, natomiast sama kwestionowana uchwała jest bezwzględnie nieważna z mocy prawa.
Ponadto odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł K. J., domagając się odrzucenia skargi kasacyjnej lub jej oddalenia.
W uzasadnieniu odpowiedzi podkreślono, że jedynym podmiotem uprawnionym do zmian w statucie jest założyciel [...]. Wynika to z art. 59 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Skarżący błędnie podnosi, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 36 i art.37 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Wbrew twierdzeniom skarżącego art. 36 i art. 37 ust. 1 ustawy są niezależnymi od siebie regulacjami. Stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] października 2011 r., w rozstrzygnięciu nadzorczym nastąpiło na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy. Okoliczność skierowania pisma zastępcy dyrektora Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa z dnia [...] listopada 2011 r. pozostaje bez wpływu na możliwość wydania i ważność rozstrzygnięcia nadzorczego. Skarżący błędnie podnosi, iż wobec faktu uczestnictwa w posiedzeniu senatu obu założycieli, nie doszło o naruszenia trybu zmiany statutu, określonego w statucie. Fakt uczestnictwa założycieli w posiedzeniu senatu nie jest decyzją założyciela o zmianie statutu przewidzianą w art. 58 ust. 1 w zw. z art. 59 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, w sytuacji zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 P.p.s.a.
Odstępstwo od zasady związania granicami skargi kasacyjnej przewiduje też art. 189 powołanej ustawy, który daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uprawnienie do uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia Sądu I instancji oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (por. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010 r. nr 3, poz. 40). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej, ma obowiązek zbadania, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo nadał sprawie bieg, tzn. czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania.
Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należało zatem rozważyć kwestię czy P. B. był upoważniony do występowania w imieniu Wyższej Szkoły [...] w W. i wniesienia w jej imieniu skargi.
Szkoła wyższa jest jednostką organizacyjną nie będącą organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Osobowość prawną uczelni, na którą wskazuje art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), określa status prawny uczelni, odnoszący się do jej udziału w postępowaniu sądowym na gruncie art. 25 § 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 25 § 1 P.p.s.a. osoba prawna ma zdalność sądową, tj. występowania przed sądem administracyjnym, a reprezentowana jest w postępowaniu przez organy uprawnione do działania w jej imieniu (art. 28 § 1 P.p.s.a.).
Dla oceny skuteczności umocowania osób składających pisma procesowe koniecznym jest, aby osoba je składająca wykazała swoją legitymację procesową poprzez dostarczenie odpowiedniego dokumentu, co wynika z treści art. 29 P.p.s.a. Ustawodawca w art. 28 § 1 P.p.s.a. wskazał, iż osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Określenie organów upoważnionych do działania w imieniu danej jednostki organizacyjnej zawarte jest przede wszystkim w ustawach powołujących do życia lub regulujących funkcjonowanie tej jednostki. W braku stosownych postanowień ustawy w tym zakresie, wskazania organu uprawnionego do reprezentacji należy upatrywać w statucie danej jednostki. W przypadku uczelni wyższej osobą uprawnioną do występowania w imieniu uczelni jest rektor (art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym), który podejmując jakiekolwiek czynności przed sądem obowiązany jest wykazać swoje umocowanie w tym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie dokumentem, z którego P. B. wywodzi legitymację do reprezentowania uczelni jako strony postępowania sądowoadministracyjnego jest uchwała nr [...] Rady Powierniczej Wyższej Szkoły [...] z dnia [...] października 2011 r., jednakże uchwała ta została podjęta przez organ nie mający umocowania do działania. Zgodnie z § 42 ust. 1 statutu Wyższej Szkoły [...], statut uczelni i zmiany w statucie nadaje jej założyciel po zasięgnięciu opinii senatu. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że Senat uczelni był podmiotem uprawnionym do dokonania zmian w jej statucie. Na powyższe wskazuje również art. 58 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym zmiany w statucie uczelni niepublicznej dokonuje jej założyciel albo uchwala organ kolegialny uczelni wskazany w statucie. Wobec tego, że Statut Wyższej Szkoły [...] nie przewidywał organu kolegialnego upoważnionego do zmian w statucie to nie można podzielić stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że dopiero prawomocne zakończenie postępowania w sprawie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2011 r. przesądzi kwestię legalności wyboru P. B. na stanowisko Rektora i - w konsekwencji - jego legitymację do reprezentowania uczelni. Osoby działające jako organy podmiotów postępowania muszą być bowiem powołane na stanowiska zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków powołania.
Tym samym spełniona została przesłanka do odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., bowiem nie ulega wątpliwości, że był to brak, którego uzupełnienie nie było możliwe. Ponadto nie sposób uznać, by zaistniała przeszkoda do odrzucenia skargi, przewidziana w art. 58 § 2 P.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia.
O zwrocie całego uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Jacek HylaJanina Antosiewicz /przewodniczący/
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędzia del. NSA Jacek Hyla, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 293/12 w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmian w statucie uczelni postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; 2) zwrócić Wyższej Szkole [...] w W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych z tytułu uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Wa 293/12 oddalił skargę Wyższej Szkoły [...] w W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmian w statucie uczelni.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stwierdził nieważność uchwały nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Senatu Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w W. uchwalającej zmiany w statucie ww. uczelni.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 42 ust. 1 statutu Wyższej Szkoły [...], statut uczelni i zmiany w statucie nadaje jej założyciel po zasięgnięciu opinii senatu. W związku z powyższym podmiotem uprawnionym do nadawania statutu i dokonywania zmian w statucie przedmiotowej uczelni jest jej założyciel. Senat ma jedynie kompetencje opiniodawcze w powyższym zakresie.
Mając na względzie powyższe, zdaniem organu, uchwała nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Senatu Wyższej Szkoły [...] w W. jest niezgodna z § 42 ust. 1 statutu tejże uczelni, w związku z tym należało stwierdzić jej nieważność.
Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze stało się przedmiotem skargi Wyższej Szkoły [...] w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. rozstrzygnięcia nadzorczego zarzucając, iż organ podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze działał w warunkach uruchomionej już przez siebie procedury określonej w przepisie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym. W dniu 28 listopada 2011 r. organ wystosował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i tym samym wszczął procedurę objętą ww. regulacją. W zakreślonym w wezwaniu terminie (7 dni) nie było możliwości usunięcia naruszenia prawa, co wynika z regulacji statutu uczelni dotyczących zwoływania posiedzeń Senatu. Niemniej jednak, pismem z dnia [...] listopada 2011 r., Rektor poinformował organ, iż posiedzenie Senatu zostało zwołane na [...] grudnia 2011 r. W dacie skierowania ww. pisma do organu Rektor nie znał treści rozstrzygnięcia nadzorczego Ministra z dnia [...] grudnia 2011 r. W świetle powyższego, w ocenie strony skarżącej, organ naruszył przepisy art. 36 i 37 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem bez wyczerpania procedury z art. 37 ww. ustawy, podjął sankcje przewidziane w art. 36 ust. 1 ustawy.
Niezależnie od powyższego, strona skarżąca podniosła, że wobec wieloletniego paraliżu w funkcjonowaniu uczelni, wynikającego z niemożności zajęcia stanowiska przez dwuosobowego założyciela uczelni, Senat podjął inicjatywę ustabilizowania sytuacji formalnej. Senat działał w pełnym przekonaniu, że wykonuje zalecenia sformułowane przez organ nadzoru w protokole kontroli, przeprowadzonej w 2011 r. Podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w istocie uniemożliwia wykonanie nałożonych na uczelnię zobowiązań pokontrolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze w pierwszej kolejności stwierdził, że skarga została złożona skutecznie, bowiem Rektor – P. B. miał legitymację do reprezentowania uczelni jako strony przedmiotowego postępowania sądowo-administracyjnego (art. 66 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym). Legitymacja ta wynikała z uchwały nr [...] Rady Powierniczej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] października 2011 r. Wskazana uchwała została podjęta w konsekwencji uchwalenia zmian w statucie uczelni uchwałą nr [...] Senatu Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] października 2011 r. Dopiero zatem prawomocne zakończenie postępowania sądowo-administracyjnego przesądzi kwestię legalności wyboru P. B. na stanowisko Rektora i - w konsekwencji - jego legitymację do reprezentowania uczelni. W świetle powyższego, w ocenie Sądu I instancji, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Nie zgodzono się również ze stanowiskiem organu, że skarga została złożona po upływie terminu, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że będące przedmiotem skargi rozstrzygnięcie nadzorcze zostało doręczone Wyższej Szkole [...] w W. w dniu [...] grudnia 2011 r. Skarga natomiast została złożona w dniu [...] stycznia 2012 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu, o czym stanowi data stempla pocztowego na kopercie, w której skarga została nadana. Zdaniem WSA w Warszawie brak jest zatem podstaw do odrzucenia skargi z przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy Sąd I instancji powołał się na art. 36 ust. 1 oraz art. 58 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i stwierdził, że statut Wyższej Szkoły [...] w W., nadany decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2010 r., nie wskazuje jakiegokolwiek organu kolegialnego uprawnionego do nadania lub zmiany statutu. Przepis § 42 ust. 1 statutu stanowi, iż statut uczelni i zmiany w statucie nadaje jej założyciel po zasięgnięciu opinii senatu. Podmiotem uprawnionym do nadawania statutu i dokonywania zmian w statucie przedmiotowej uczelni jest zatem jej założyciel w osobach K. J. i A. M., którzy łącznie uprawnieni są do wprowadzenia zmian w statucie. Senat ma jedynie kompetencje opiniodawcze w powyższym zakresie.
Mając na względzie powyższe, podzielono stanowisko organu, iż uchwała nr [...] Senatu Wyższej [...] w W. z dnia [...] października 2011 r. jest niezgodna z przepisem § 42 ust. 1 statutu tejże uczelni. Wskazana niezgodność stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności ww. uchwały na zasadzie powołanego art. 36 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Sąd I instancji nie zgodził się z zarzutem podniesionym w skardze, że organ podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze działał w warunkach już uruchomionej procedury z art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i tym samym naruszył dyspozycje zawarte w art. 36 ust. 1 i 37 ust. 1 ww. ustawy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest podstaw do uznania, że pismo z dnia [...] listopada 2011 r. stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu ww. przepisu. Po pierwsze, zostało ono skierowane do Rektora uczelni nie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, lecz przez zastępcę dyrektora Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa Wyższego, który nie działał z upoważnienia Ministra. Po drugie, w piśmie tym zawarto jedynie informację odnośnie wadliwości (bezskuteczności) uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] października 2011 r., nie wezwano natomiast do jej uchylenia. Po trzecie, w piśmie tym nie wskazano jako podstawy prawnej art. 37 ust. 1 powołanej ustawy. W konsekwencji, pismo to nie stanowiło decyzyjnego nakazu zaprzestania oraz usunięcia skutków działalności uczelni niezgodnej z przepisami ustawy, o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy, a fakt jego skierowania do uczelni nie miał żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie nadzorcze.
Na marginesie zauważono, że procedura nadzoru, o której mowa w art. 36 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym odbywa się w trybie niezależnym od postępowania wynikającego z art. 37 ustawy. Nie ma zatem racji strona skarżąca twierdząc, że bez wyczerpania procedury określonej w art. 37 ustawy, Minister nie może stosować sankcji przewidzianych w art. 36 ust. 1 ustawy.
Końcowo, odnosząc się do stanowiska strony skarżącej, że stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] października 2011 r. uniemożliwia realizację wniosków zawartych w protokole kontroli z dnia [...] października 2011 r. wskazano, że oczywistym jest, iż realizacja wniosków pokontrolnych nie może prowadzić do naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wyższa Szkoła [...] w W., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. błędne zastosowanie przepisów art. 36 i 37 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji nie tyle samodzielnie dokonał błędnego zastosowania przepisów prawa, ile dopuścił się - poprzez akceptację argumentacji organu nadzoru - akceptacji dla błędnego zastosowania przepisów prawa.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną błędne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że nie nastąpiło wszczęcie postępowania nadzorczego przez organ w trybie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. W szczególności nie zasługuje na uznanie stanowisko, że wskazane przez skarżącą uczelnię pismo, nie spełniało wymogów decyzji administracyjnej.
W rzeczywistości bowiem pismo organu z dnia [...] listopada 2011 r., w świetle ugruntowanej praktyki działania organu i w świetle poglądów judykatury i komentatorów, stanowiło decyzję administracyjną, wszczynającą postępowanie określone w przepisie art. 37 ust. 1 powołanej ustawy. W konsekwencji, za prawidłowe uznano stanowisko, że w takiej sytuacji organ przed zakończeniem wszczętego postępowania nadzorczego, nie mógł wydawać rozstrzygnięcia nadzorczego.
Ponadto wskazano, że WSA nie wyciągnął żadnych wniosków z faktu, iż w posiedzeniu Senatu [...], podczas którego podjęta została zakwestionowana przez organ uchwała, udział brali obaj założyciele, a więc de facto nie doszło do naruszenia trybu zmiany statutu, określonego w statucie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podnosząc że wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] grudnia 2011 r. było uzasadnione z uwagi na wadliwość uchwały Senatu z dnia [...] października 2011 r. Zgodnie z art. 58 ust. 1, w związku z art. 59 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zmiany w statucie uczelni niepublicznej dokonuje jej założyciel albo uchwala organ kolegialny uczelni wskazany w statucie, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 1, po zasięgnięciu opinii związków zawodowych działających w uczelni. Statut Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w W. nie wskazuje organu kolegialnego uprawnionego do uchwalania statutu bądź jego zmian, takich kompetencji nie posiada tym samym senat uczelni. W związku z powyższym wyłącznie założyciele ww. uczelni, tj. K. J. i A. M. są łącznie uprawnieni do wprowadzania zmian w statucie.
Zdaniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie ulega wątpliwości, że uchwała Senatu z dnia [...] października 2011 r. zmieniająca statut uczelni została podjęta niezgodnie z postanowieniami statutowymi, konieczne tym samym stało się stwierdzenie jej nieważności. Wadliwość ww. uchwały i jej bezskuteczność, a także samo stwierdzenie jej nieważności nie może być natomiast skutecznie podważone przez skarżącego. Skarżący błędnie podnosi, że nie doszło do naruszenia procedury zmiany statutu uczelni, gdyż w posiedzeniu Senatu w dniu [...] października 2011 r. uczestniczyli obaj założyciele uczelni. Samego uczestnictwa założycieli w posiedzeniu senatu, którego tematem była zmiana w statucie nie można traktować jako spełnienia warunków do dokonania zmian w statucie w trybie art. 58 ust. 1 ustawy. Założyciele jedynie uczestniczyli w posiedzeniu Senatu, zresztą zgodnie ze statutem wchodzą oni w jego skład, a nie podjęli samodzielnej decyzji o dokonaniu zmian w statucie.
Ponadto wskazano, że pozwolenie na utworzenie Wyższej Szkoły [...] otrzymali łącznie obaj założyciele, tj. K. J. oraz A. M.. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, z wnioskiem o pozwolenie na utworzenie uczelni, niepublicznej może wystąpić do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego osoba fizyczna albo osoba prawna niebędąca państwową ani samorządową osobą prawną. Niewątpliwie, jeśli przepis prawa daje podstawę do przyznania określonych uprawnień osobie fizycznej, tj. uprawnień założycielskich i czyni to w jakimś konkretnym celu, to przyznanie tych jednakowych uprawnień mocą tej samej decyzji dwóm osobom fizycznym sprawia, że osoby te stają się jednym podmiotem praw i obowiązków wynikających z decyzji i jedynie łącznie korzystają z przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W związku z tym K. J. oraz A. M. współtworzą stronę postępowania, jaką jest założyciel uczelni niepublicznej i tylko wyłącznie wspólnie są uprawnieni i zobowiązani do podejmowania wszelkich czynności związanych z wykonywaniem decyzji udzielającej pozwolenia na utworzenie uczelni. Pozwolenie zostało udzielone łącznie dwóm osobom fizycznym, a zatem wszelkie działania, do których uprawniony jest założyciel powinny być podejmowane łącznie przez obie ww. osoby. Tak też powinno być w przypadku dokonania zmiany statutu.
Nie zgodzono się z zarzutem, że organ podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze w dniu [...] grudnia 2011 r., działał w warunkach już uruchomionej procedury z art. 37 ust. 1 ustawy. Błędne jest bowiem twierdzenie, że pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Minister wezwał uczelnię do usunięcia naruszenia prawa, wszczynając tym samym procedurę przewidzianą w art. 37 ust. 1 ustawy.
Sąd w zaskarżonym wyroku zasadnie wskazał, że pismo z dnia [...] listopada 2011r. nie jest decyzją administracyjną, gdyż zostało skierowane do rektora uczelni nie przez Ministra lecz przez zastępcę dyrektora, który nie działa z upoważnienia Ministra. W konsekwencji pisma tego nie można uznać za decyzyjny nakaz zaprzestania oraz usunięcia skutków działalności niezgodnej z przepisami prawa, o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy.
Pismo z dnia [...] listopada 2011 r. dotyczyło nieważności uchwał Rady Powierniczej, a nie uchwały Senatu i było ono wystosowane do uczelni niezależnie od postępowania nadzorczego. Pismem tym Ministerstwo wezwało uczelnię do uchylenia uchwał Rady Powierniczej z dnia [...] października 2011 r. z uwagi na fakt, że zostały one podjęte przez organ nieumocowany i formalnie nieistniejący. Ministerstwo mogło jedynie poinformować uczelnię o bezskuteczności uchwał Rady Powierniczej. W przedmiotowej kwestii nie było możliwości zastosowania trybu nadzorczego i stwierdzenia ich nieważności, ponieważ Rada Powiernicza formalnie nie była organem kolegialnym uczelni, a stosownie do brzmienia art. 36 ust. 1 ustawy, Minister stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni. W żadnym fragmencie przedmiotowego pisma nie ma powołania się na art. 37 ust. 1 ustawy. Ponadto fakt skierowania ww. pisma do uczelni nie miał żadnego wpływu na późniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze.
Niezależnie od powyższego, nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że P. B. miał legitymację do reprezentowania uczelni. W opinii Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzygnięcie nadzorcze wydane w trybie art. 36 ust. 1 ma charakter deklaratoryjny, natomiast sama kwestionowana uchwała jest bezwzględnie nieważna z mocy prawa.
Ponadto odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł K. J., domagając się odrzucenia skargi kasacyjnej lub jej oddalenia.
W uzasadnieniu odpowiedzi podkreślono, że jedynym podmiotem uprawnionym do zmian w statucie jest założyciel [...]. Wynika to z art. 59 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Skarżący błędnie podnosi, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 36 i art.37 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Wbrew twierdzeniom skarżącego art. 36 i art. 37 ust. 1 ustawy są niezależnymi od siebie regulacjami. Stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] października 2011 r., w rozstrzygnięciu nadzorczym nastąpiło na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy. Okoliczność skierowania pisma zastępcy dyrektora Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa z dnia [...] listopada 2011 r. pozostaje bez wpływu na możliwość wydania i ważność rozstrzygnięcia nadzorczego. Skarżący błędnie podnosi, iż wobec faktu uczestnictwa w posiedzeniu senatu obu założycieli, nie doszło o naruszenia trybu zmiany statutu, określonego w statucie. Fakt uczestnictwa założycieli w posiedzeniu senatu nie jest decyzją założyciela o zmianie statutu przewidzianą w art. 58 ust. 1 w zw. z art. 59 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, w sytuacji zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 P.p.s.a.
Odstępstwo od zasady związania granicami skargi kasacyjnej przewiduje też art. 189 powołanej ustawy, który daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uprawnienie do uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia Sądu I instancji oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (por. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010 r. nr 3, poz. 40). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej, ma obowiązek zbadania, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo nadał sprawie bieg, tzn. czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania.
Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należało zatem rozważyć kwestię czy P. B. był upoważniony do występowania w imieniu Wyższej Szkoły [...] w W. i wniesienia w jej imieniu skargi.
Szkoła wyższa jest jednostką organizacyjną nie będącą organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Osobowość prawną uczelni, na którą wskazuje art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), określa status prawny uczelni, odnoszący się do jej udziału w postępowaniu sądowym na gruncie art. 25 § 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 25 § 1 P.p.s.a. osoba prawna ma zdalność sądową, tj. występowania przed sądem administracyjnym, a reprezentowana jest w postępowaniu przez organy uprawnione do działania w jej imieniu (art. 28 § 1 P.p.s.a.).
Dla oceny skuteczności umocowania osób składających pisma procesowe koniecznym jest, aby osoba je składająca wykazała swoją legitymację procesową poprzez dostarczenie odpowiedniego dokumentu, co wynika z treści art. 29 P.p.s.a. Ustawodawca w art. 28 § 1 P.p.s.a. wskazał, iż osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Określenie organów upoważnionych do działania w imieniu danej jednostki organizacyjnej zawarte jest przede wszystkim w ustawach powołujących do życia lub regulujących funkcjonowanie tej jednostki. W braku stosownych postanowień ustawy w tym zakresie, wskazania organu uprawnionego do reprezentacji należy upatrywać w statucie danej jednostki. W przypadku uczelni wyższej osobą uprawnioną do występowania w imieniu uczelni jest rektor (art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym), który podejmując jakiekolwiek czynności przed sądem obowiązany jest wykazać swoje umocowanie w tym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie dokumentem, z którego P. B. wywodzi legitymację do reprezentowania uczelni jako strony postępowania sądowoadministracyjnego jest uchwała nr [...] Rady Powierniczej Wyższej Szkoły [...] z dnia [...] października 2011 r., jednakże uchwała ta została podjęta przez organ nie mający umocowania do działania. Zgodnie z § 42 ust. 1 statutu Wyższej Szkoły [...], statut uczelni i zmiany w statucie nadaje jej założyciel po zasięgnięciu opinii senatu. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że Senat uczelni był podmiotem uprawnionym do dokonania zmian w jej statucie. Na powyższe wskazuje również art. 58 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym zmiany w statucie uczelni niepublicznej dokonuje jej założyciel albo uchwala organ kolegialny uczelni wskazany w statucie. Wobec tego, że Statut Wyższej Szkoły [...] nie przewidywał organu kolegialnego upoważnionego do zmian w statucie to nie można podzielić stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że dopiero prawomocne zakończenie postępowania w sprawie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2011 r. przesądzi kwestię legalności wyboru P. B. na stanowisko Rektora i - w konsekwencji - jego legitymację do reprezentowania uczelni. Osoby działające jako organy podmiotów postępowania muszą być bowiem powołane na stanowiska zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków powołania.
Tym samym spełniona została przesłanka do odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., bowiem nie ulega wątpliwości, że był to brak, którego uzupełnienie nie było możliwe. Ponadto nie sposób uznać, by zaistniała przeszkoda do odrzucenia skargi, przewidziana w art. 58 § 2 P.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia.
O zwrocie całego uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.