I SAB/Wa 212/12

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. (data wpływu do Urzędu Miasta w dniu 4 sierpnia 2011 r.) J. S. zwróciła się do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o wydanie uwierzytelnionych odpisów wszystkich (od maja 2004 r.) decyzji przyznających jej zasiłek stały, wszystkich – od maja 2004 r. decyzji przyznających jej zasiłek okresowy oraz decyzji z grudnia 2007 r. albo 2008 r. przyznającej zasiłek celowy w formie bezpośredniej wpłaty na konto Zakładu Energetycznego w O. w wysokości 50,00 zł – powołując się na art. 73 § 2 K.p.a. Wniosek ten został złożony do organu bez uzasadnienia.

Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. wyjaśniła, że art. 73 § 2 K.p.a. wymaga uzasadnienia ważnego interesu w wydaniu z akt sprawy uwierzytelnionej kopii dokumentów.

W odpowiedzi na to J. S. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], powołując się na art. 37 § 1 i 2 i art. 38 K.p.a., w którym dodatkowo zażądała wydania dalszych dokumentów (decyzji) dotyczących zasiłków celowych i stałych.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. skierowanym do SKO Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. stwierdził, że zażalenie jest bezzasadne.

Po rozpatrzeniu zażalenia SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Burmistrzowi Miasta S. dodatkowy, miesięczny termin załatwienia przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów sprawa winna być załatwiona w przewidzianej prawem formie, tj. poprzez wydanie postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a.

W dniu 17 października 2011 r. organ pierwszej instancji wydał J. S. poświadczone za zgodność z oryginałami kserokopie żądanych dokumentów. Stronie wydano: kserokopie decyzji dotyczących zasiłków stałych za lata 2004 – 2011 szt. 10, kserokopie decyzji dotyczących zasiłków okresowych od roku 2006 szt. 13 oraz decyzję z [...] grudnia 2007 r. dotyczącą zasiłku celowego w kwocie 50,00 zł na energię elektryczną. Natomiast kserokopii decyzji dotyczących zasiłku okresowego za lata 2004 – 2005 nie wydano, gdyż zgodnie z instrukcją kancelaryjną dokumenty te przechowuje się przez okres 5 lat. Ponadto z pisma z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że stronie wydano również kserokopie wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2004 r. – 16 stron oraz kserokopie decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. na zakup przedmiotów użytku domowego.

Pismem z dnia 16 marca 2012 r. (data wpływu do Urzędu Miasta S. w dniu 21 marca 2012 r.) J. S. ponownie złożyła zażalenie podnosząc, że nie wydano jej decyzji przyznającej 100,00 zł w postaci bonu do realizacji w sklepie w Miłośnie, nie wydano dwóch części wywiadu środowiskowego pierwszego oraz wszystkich kopii pozostałych wywiadów środowiskowych.

Rozpatrując zażalenie, SKO postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] umorzyło postępowanie podnosząc, że w postanowieniu z dnia [...] września 2011 r. nie zobowiązało organu pierwszej instancji do wydania jakichkolwiek dokumentów, lecz do załatwienia sprawy w przewidzianej prawem formie.

Z kolei J. S. nie czekając na rozstrzygnięcie SKO w dniu [...] maja 2012 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Burmistrza Miasta S. w sprawie wydania uwierzytelnionego odpisu decyzji z akt sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca zażądała ukarania grzywną Kierownika MOPS w S. za nie doręczenie jej kopii decyzji przyznającej bon w wysokości 100 zł oraz podniosła, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. ma obowiązek doręczyć jej wszystkie dokumenty przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Burmistrz S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dniu 4 listopada 2011 r. J. S. odebrała (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) pismo z dnia [...] października 2011 r., przy którym przekazano wszystkie żądane przez nią kopie decyzji dotyczących zasiłków stałych, wobec czego skarga na bezczynność jest bezzasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga podlegała oddaleniu.

We wniosku z dnia 2 lipca 2011 r. J. S. zażądała od Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wydania uwierzytelnionych odpisów wszystkich (od maja 2004 r.) decyzji przyznających jej zasiłek stały i okresowy oraz decyzji z grudnia 2007 r. albo 2008 r. przyznającej zasiłek celowy w formie bezpośredniej wpłaty na konto Zakładu Energetycznego w O. w wysokości 50,00 zł. Żądanie, które jest przedmiotem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie – wydania "kopii decyzji MOPS przyznającej bon 100 zł z zasiłku stałego na styczeń 2007 r." – nie zostało w tym wniosku zgłoszone. Pojawiło się dopiero w zażaleniu na bezczynność z dnia z [...] sierpnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ twierdzi, że wypełnił wszystkie żądania zawarte we wniosku z dnia 2 lipca 2011 r.

W takiej sytuacji rozważenia wymaga, co jest przedmiotem skargi, czy jest ona dopuszczalna, a jeśli tak, to czy jest uzasadniona.

Żądanie skarżącej opierało się na art. 73 § 2 K.p.a., który stanowi, że "Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony."

Tego typu żądanie organ może załatwić w dwojaki sposób: wydać z akt sprawy uwierzytelnione kopie (odpisy) dokumentów lub wydać postanowienie o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów (art. 74 § 2 K.p.a.), na które to postanowienie służy zażalenie.

W sytuacji, gdy organ twierdzi, że wydał stronie żądane przez nią uwierzytelnione odpisy (kopie) dokumentów, a strona w dalszym ciągu domaga się wydania jednego z nich, wnosząc skargę na bezczynność organu w tym zakresie, powstaje pytanie, czy skarga taka jest dopuszczalna, w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Inaczej mówiąc, czy wydanie stronie uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy w oparciu o art. 73 § 2 K.p.a. można traktować jako inną czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia wynikającego z przepisu prawa (uprawnienia do żądania wydania takiego dokumentu, w oparciu o art. 73 § 2 K.p.a.), a jeśli w tym zakresie organ pozostaje bezczynny (w mniemaniu strony), to czy może ona taką bezczynność zaskarżyć do sądu w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W ocenie sądu w tym składzie skarga taka jest w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalna, gdyż w przeciwnym razie należałoby uznać, że intencją strony jest skarżenie bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentu, podczas gdy organ twierdzi, że żądanie zawarte we wniosku zostało spełnione, a strona temu zaprzecza, ale nie domaga się wydania postanowienia, o jakim mowa w art. 74 § 2 K.p.a., tylko wydania uwierzytelnionej kopii dokumentu. Domaga się więc od organu podjęcia czynności, która w ocenie sądu jest czynnością z zakresu administracji publicznej i dotyczy uprawnienia przyznanego stronie w art. 73 § 2 p.p.s.a. Należy więc ocenić, czy organ jest wobec tak postawionego żądania bezczynny. Tym bardziej, że na gruncie art. 149 § 1 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność sąd może zobowiązać do wydania aktu lub dokonania czynności, a w tym wypadku zobowiązanie do wydania aktu (postanowienia w oparciu o art. 74 § 2 K.p.a.) przesądzało by negatywny dla strony wynik sprawy, czego sąd nie powinien czynić orzekając w trybie skargi na bezczynność, i odwlekało w czasie rozstrzygnięcie jej istoty.

Sąd uznał też, że skarżąca wyczerpała przed wniesieniem skargi do sądu środki zaskarżenia bezczynności, przesyłając do wiadomości Burmistrza S. zażalenie z dnia [...] marca 2012 r., które należy traktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Oceniając natomiast zasadność samej skargi sąd doszedł do przekonania, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.

Po pierwsze, składając wniosek z dnia 2 lipca 2011 r., poszerzany w kolejnych pismach, skarżąca w ogóle nie wykazała ważnego interesu w żądaniu wydania z akt spraw uwierzytelnionych kopii dokumentów, jak wymaga tego art. 73 § 2 K.p.a. Mimo to, organ nie wydał postanowienia, na podstawie art. 74 § 2 K.p.a., lecz przesłał przynajmniej część żądanych uwierzytelnionych odpisów dokumentów, nie wymieniając zresztą jakie dokumenty przesyła, co utrudnia zweryfikowanie twierdzeń podniesionych w odpowiedzi na skargę.

Takie niestaranne działanie organu nie zmienia jednak faktu, że skarżąca występując z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionych kopii określonych dokumentów, poza wykazaniem ważnego interesu uzasadniającego żądanie, powinna je określić konkretnie, a nie w sposób ogólny. W tym celu najpierw mogła zapoznać się z aktami sprawy, co umożliwia jej art. 73 ust. 1 K.p.a., a następnie wskazać jakie konkretnie uwierzytelnione odpisy dokumenty są jej niezbędne i w jakim celu.

Nie wskazując na konkretne dokumenty, uniemożliwiła w ten sposób weryfikację, czy jej żądanie zostało spełnione w całości. Jeśli zaś chodzi o dokument przyznający jej bon na żywność w wysokości 100 zł, to wbrew twierdzeniu skarżącej nie była to osobna decyzja w przedmiocie zasiłku stałego, ale sposób częściowej realizacji decyzji z dnia [...] października 2006 r. o zasiłku stałym, co wynika z odpowiedzi na skargę i z wywiadu środowiskowego z dnia [...] stycznia 2007 r., znajdującego się w aktach sprawy.

Żądanie wydania "kopii decyzji MOPS przyznającej bon 100 zł z zasiłku stałego na styczeń 2007 r." nie mogło być więc zrealizowane, gdyż taka decyzja nie istnieje, a bon w wysokości 100 zł został skarżącej wydany w ramach wykonania innej decyzji z dnia [...] października 2006 r., jak podaje organ w odpowiedzi na skargę, a potwierdza wywiad środowiskowy znajdujący się w aktach sprawy. Niezależnie więc od oceny, czy takie działanie organu było prawidłowe, to jednak w tej sytuacji nie można mówić o bezczynności organu w odniesieniu do czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia wynikającego z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a polegającej na zaniechaniu wydania dokumentu, który nie istnieje. Skarga na bezczynność podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.