II OSK 71/12
Wyrok
Naczelny Sąd Administracyjny
2013-02-15Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Andrzej Jurkiewicz
Jolanta Rudnicka
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant starszy asystent Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1107/11 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 października 2011 r. (sygn. akt IV SA/ Wa 1107/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 18 marca 2011 r. E. G. wystąpiła do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego jej aktu urodzenia sporządzonego na Litwie, a ponadto o jego sprostowanie poprzez zastąpienie błędnego imienia jej matki C. prawidłowym wpisem – C. oraz o uzupełnienie aktu urodzenia danymi dotyczącymi matki wnioskodawczyni, w szczególności nazwiskiem panieńskim matki.
W dniu [...] marca 2011 r. akt urodzenia E. G. został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego za numerem [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy odmówił sprostowania aktu urodzenia sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego m.st. Warszawy za numerem [...] na nazwisko G. G.
E. G. wniosła odwołanie od tej decyzji do Wojewody Mazowieckiego, zarzucając naruszenie art. 28 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Wywiodła, że oczywistość omyłki można stwierdzić, porównując tekst decyzji z tekstem niektórych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Podniosła, że w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 18 marca 2011 r. podstawę sprostowania stanowił odpis aktu urodzenia jej matki. Wskazała, że z porównania dokumentów wynika, iż rozbieżność dotyczy wyłącznie dwóch liter – C. i C.. Zdaniem strony, rozbieżność ta świadczy o tym, że błąd w akcie urodzenia miał charakter błędu ortograficznego.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Wywiódł, że oczywistość błędu polega na tym, iż okoliczność jego popełnienia nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami zawartymi w aktach zbiorczych, na podstawie których dane są reprodukowane w akcie. Wojewoda ustalił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż akt urodzenia Nr [...] został sporządzony w trybie art. 73 ust. 1 powoływanej ustawy i zawiera dane zgodne z brzmieniem aktu zagranicznego, to jest litewskiego aktu urodzenia [...], wydanego [...] kwietnia 2010 r. przez Urząd Stanu Cywilnego Departamentu Prawa Administracyjnego Samorządu Miasta Wilna. Stwierdził, że przyjęcie danych zawartych w akcie urodzenia Nr [...] było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktu zagranicznego, a dokonany wpis nie może być zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że właściwym do dokonania sprostowania przedmiotowego aktu urodzenia jest sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. G. na tę decyzję, uznał, że nie narusza ona prawa.
Sąd wskazał, że podanie E. G. z dnia 5 marca 2011 r. zawierało wniosek o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego litewskiego aktu urodzenia skarżącej, wydanego [...] kwietnia 2010 r., a także wniosek o sprostowanie aktu urodzenia poprzez zastąpienie imienia matki skarżącej C. imieniem C..
Pierwszy wniosek strona oparła na art. 73 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), dalej powoływanej również jako P.a.s.c., zgodnie z którym akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Podanie z dnia 5 marca 2011 r. w części, w której zawierało żądanie podjęcia czynności na podstawie powołanego przepisu zostało załatwione poprzez dokonanie w dniu [...] marca 2011 r. tzw. transkrypcji litewskiego aktu urodzenia skarżącej. Na podstawie tego aktu w polskich księgach stanu cywilnego prowadzonych w Urzędzie Stanu Cywilnego m.st. Warszawy, za numerem [...] sporządzono akt urodzenia na nazwisko G. G.
Drugi wniosek strona oparła na art. 28 P.a.s.c., zgodnie z którym w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Podanie z dnia 5 marca 2011 r. w części, w której zawierało żądanie podjęcia czynności na podstawie powołanego przepisu zostało załatwione decyzją kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2011 r., którą organ administracji odmówił sprostowania aktu urodzenia Nr [...]. Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Skarżąca kwestionuje te decyzje w złożonej do Sądu skardze.
Sąd I instancji wskazał, że ocena prawidłowości wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć organów administracji wymaga wyjaśnienia istoty i charakteru prawnego instytucji przewidzianej przez art. 73 ust. 1 P.a.s.c. - tzw. transkrypcji obcego aktu stanu cywilnego. Zgodnie z dosłownym brzmieniem tego przepisu transkrypcja polega na wpisaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą. Jest ona swego rodzaju przetransponowaniem obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów. Transkrypcja obcego aktu stanu cywilnego jest zatem czynnością o ściśle technicznym charakterze - wpisaniem treści, a nie rejestracją określonych zdarzeń (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2003 r. sygn. akt V CK 6/02 - OSNC 2004/7-8/131, Biul. SN 2004/1/11). Z tych względów akt stanu cywilnego sporządzony w trybie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. powinien odpowiadać treści aktu zagranicznego, z uwzględnieniem wymagań przewidzianych przez prawo polskie dla danego rodzaju aktu stanu cywilnego oraz wymagań języka polskiego.
Porównanie aktu urodzenia skarżącej, sporządzonego [...] kwietnia 2010 r. w Wilnie ([...]) z odpisem zupełnym aktu urodzenia skarżącej sporządzonego [...] marca 2011 r. w Warszawie ([...]) nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości dokonanej transkrypcji. Treść polskiego aktu urodzenia stanowi przeniesienie treści aktu litewskiego. W szczególności, zarówno w akcie litewskim, jak i polskim, podając imię matki dziecka, wpisano "C". Zdaniem Sądu I instancji, istota i charakter prawny transkrypcji wykluczały zmianę brzmienia tego imienia. Dokonanie zmiany pisowni w toku transkrypcji spowodowałoby, że w obrocie prawnym znalazłyby się w istocie dwa akty stanu cywilnego, dotyczące tego samego zdarzenia, ale mające różną treść. W przypisie nr 2 do znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego przekładu litewskiego aktu urodzenia tłumacz wskazuje wprawdzie, że imię C. można również oddać polskim odpowiednikiem C. lub C., jednak treść tego przypisu wskazuje tylko na możliwość dokonania kilku równoprawnych zapisów imienia matki skarżącej, a ponadto tłumacz nie wspomina o imieniu C.
Sąd I instancji podkreślił, że jeżeli w akcie stanu cywilnego sporządzonym na zasadzie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. wpisano dane zgodnie z treścią transkrybowanego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, to niedopuszczalne jest sprostowanie personaliów osób wymienionych w akcie na podstawie art. 28 P.a.s.c. Sprostowanie aktu urodzenia sporządzonego na zasadzie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. prowadziłoby bowiem do naruszenia - determinowanego istotą i charakterem prawnym transkrypcji - zakazu wprowadzania zmian do transkrybowanego aktu zagranicznego (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 11/10. LEX nr 606863). Prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 1 P.a.s.c. doprowadziła organy administracji do właściwego określania zakresu postępowania dowodowego, które obejmowało porównanie treści litewskiego aktu urodzenia skarżącej z treścią aktu urodzenia wpisanego na jego podstawie do polskich ksiąg stanu cywilnego. Porównanie to doprowadziło do prawidłowego ustalenia, że polski akt urodzenia jest zgodny z litewskim, zatem nie ma w nim oczywistego błędu pisarskiego, a w konsekwencji brak jest podstaw do jego sprostowania na podstawie art. 28 P.a.s.c. poprzez zastąpienie imienia matki dziecka – C. - imieniem C.
Sąd I instancji stwierdził, że w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r. wyjaśniono wszystkie istotne kwestie, niezbędne do należytego załatwienia sprawy. Wydane rozstrzygnięcia nie naruszają prawa, obie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia są prawidłowe. W konsekwencji, zarówno zarzut naruszenia art. 28 P.a.s.c., jak i zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd uznał za niezasadny.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącej, organ pierwszej instancji nie miał obowiązku dokonania zwrotu wniosku w trybie art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Reprezentowana przez adwokata strona jednoznacznie sformułowała żądanie, opierając je na art. 28 P.a.s.c. W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji było przeprowadzenie postępowania administracyjnego, mającego na celu ustalenie, czy w akcie urodzenia skarżącej znajduje się oczywisty błąd pisarski oraz wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zawarte, zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu decyzji Wojewody Mazowieckiego stanowisko, że w świetle art. 31 w zw. z art. 33 P.a.s.c. właściwym do sprostowania przedmiotowego aktu urodzenia jest sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym, stanowi wyłącznie wskazanie stronie trybu, który w ocenie organów administracji jest właściwy dla dokonania zgodnej z jej żądaniem zmiany brzmienia imienia matki.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła E. G., podnosząc następujące zarzuty:
- niewłaściwego zastosowania art. 28 i 31 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.) poprzez przyjęcie, że dokonany wpis imienia matki C. w akcie urodzenia skarżącej nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu,
- naruszenia art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w zw. z art. 7, 9, 66 § 3, 77, 107 § 3, 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie i nieuwzględnienie podniesionych w skardze zarzutów, i przyjęcie, że błąd w akcie urodzenia nie ma charakteru oczywistej omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 28 P.a.s.c. co skutkowało oddaleniem skargi na decyzję organu odwoławczego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ustawa – Prawo o aktach stanu cywilnego dopuszcza możliwość dokonania zmian w sporządzonym akcie stanu cywilnego i to niezależnie od trybu jego sporządzenia (art. 40 P.a.s.c., art. 35 P.a.s.c., art. 73 P.a.s.c.). W przedmiotowej sprawie podstawą do sprostowania aktu urodzenia skarżącej był wcześniej sporządzony akt urodzenia jej matki. Z porównania tych dokumentów wynika, że rozbieżność dotyczyła wyłącznie dwóch liter imienia. Z treści zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że imię matki skarżącej brzmi C.. Zwrócił na to uwagę również tłumacz przysięgły, podając przykładową, możliwą i tożsamą pisownię imienia. Skoro w akcie urodzenia matki skarżącej wpisano imię C., to uzasadnione było twierdzenie, że wpisane w akcie urodzenia skarżącej imię C. może podlegać sprostowaniu jako oczywista omyłka pisarska. Zdaniem strony skarżącej, rozbieżność między tymi dokumentami świadczy o tym, że błąd w akcie urodzenia skarżącej miał charakter błędu ortograficznego.
Skarżąca podkreśliła, że przyjęcie poglądu prezentowanego przez Sąd w zaskarżonym wyroku oznaczałoby, iż wszystkie rozbieżności w aktach stanu cywilnego powinny być prostowane na drodze sądowej za wyjątkiem błędów własnych popełnionych przez kierownika urzędu stanu cywilnego, co powodowałoby, iż przepis art. 28 P.a.s.c. nie miałby zastosowania.
Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji błędnie uzależnia możliwość dokonania sprostowania aktu stanu cywilnego od trybu, w jakim został sporządzony. Czynność sporządzenia aktu i dokonywania w nim sprostowania są czynnościami odrębnymi i w obu przypadkach kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje odrębne decyzje administracyjne.
Strona skarżąca zakwestionowała również dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 66 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, z treści wniosku wynikało, że skarżąca żądała sprostowania aktu urodzenia w trybie art. 28 ustawy, a więc organ nie miał podstaw do modyfikacji tego żądania. Organ, wszczynając postępowanie na podstawie art. 28 P.a.s.c., nie poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a w konsekwencji nie ustalił dokładnie żądania strony, czym naruszył art. 9 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia możliwości sprostowania
w trybie art. 28 P.a.s.c aktu urodzenia sporządzonego na podstawie art. 73 ust. 1 P.a.s.c., czyli w wyniku tzw. transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego. Zgodnie z art. 73 ust. 1 P.a.s.c. akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Akt wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego powinien odpowiadać treści aktu zagranicznego, z uwględnieniem wymagań przewidzianych przez prawo polskie dla danego rodzaju aktu stanu cywilnego oraz wymagań jezyka polskiego. Transkrypcja jest bowiem czynnością o charakterze ściśle technicznym, polegającą na przetransportowaniu obcego aktu stanu cywilnego bez możliwości wprowadzenia zmian w jego treści. Zatem dane wpisane do polskich ksiąg stanu cywilnego w drodze transkrypcji stanowią odzwierciedlenie danych pochodzących z aktu zagranicznego (zob. A. Czajkowska, E. Pachniewska, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów, Wydawnictwo Lexis Nexis. Wyd. 2, Warszawa s. 196). W ramach transkrypcji kierownik urzędu stanu cywilnego opisuje jedynie akt podlegający transkrypcji, przytaczając jego treść bez żadnych zmian. W wyniku transkrypcji powstaje polski akt stanu cywilnego, który nie różni się treścią od aktu transkrybowanego, a pod względem formy, mocy dowodowej oraz zasad korekty, nie różni się od aktów stanu cywilnego rejestrujących zdarzenia krajowe (postanowienie SN z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 259/10, LEX nr 1129120). Istota i charakter transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego wykluczają więc możliwość dokonywania przez kierownika urzędu stanu cywilnego jakichkolwiek zmian w treści aktu stanu cywilnego, który zostaje wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Na etapie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego nie jest więc możliwe sprostowanie nawet oczywistej omyłki istniejącej w transkrybowanym akcie zagranicznym.
Akt urodzenia skarżącej został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego w dniu [...] marca 2011 r. pod numerem [...] na podstawie aktu urodzenia skarżącej sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2010 r. w Wilnie. Bezsporne jest, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy wpisał do polskich ksiąg stanu cywilnego dane zgodnie z treścią aktu urodzenia skarżącej sporządzonego na Litwie. W znajdującym się w aktach sprawy przekładzie litewskiego aktu urodzenia skarżącej na język polski tłumacz wskazał, że imię matki skarżącej C. można również oddać polskim odpowiednikiem C. lub C.. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, treść tego tłumaczenia wskazuje jednak tylko na możliwość dokonania kilku równoprawnych zapisów imienia matki skarżącej, a ponadto tłumacz nie wspomina o imieniu C., które podaje skarżąca. Nie istniały zatem podstawy do sprostowania - w ramach transkrypcji aktu litewskiego do polskich ksiąg stanu cywilnego - imienia matki skarżącej na podstawie art. 28 P.a.s.c. poprzez wpisanie słowa C., zamiast C. Podejmując rozstrzygnięcie o wpisaniu zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy nie mógł ingerować w treść tego aktu, nawet jeżeli zawierał ona błędny wpis imienia matki skarżącej. Organ nie mógł zatem rozstrzygać o brzmieniu imion podlegających wpisowi.
W rozpoznawanej sprawie brak było również podstaw prawnych do sprostowania - na podstawie art. 28 P.a.s.c. - aktu urodzenia skarżącej już wpisanego do polskich ksiąg stanu cywilnego. Wskazać należy, iż sprostowanie aktu stanu cywilnego możliwe jest w trzech przypadkach: po pierwsze - gdy chodzi o sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego (art. 28 zdanie 2) - tzw. "sprostowanie małe", po drugie - w razie błędnego lub niewłaściwego zredagowania (art. 31), po trzecie - w przypadku, gdy akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone (art. 36). W przypadkach, o których mowa w art. 28 zdanie 2 oraz w art. 36 P.a.s.c. rozstrzyga właściwy kierownik urzędu stanu cywilnego, natomiast w przypadku błędnego lub niewłaściwego zredagowania aktu stanu cywilnego (art. 31 ustawy) - orzeka właściwy sąd powszechny. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że stosując przepisy rozdziału 4 P.a.s.c. nie można odrywać się od zasady wyrażonej w art. 4 P.a.s.c., że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Dlatego też, zgodnie z treścią art. 33 P.a.s.c., poza sprawami określonymi w art. 28 i w art. 36 ustawy, orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1987 r., SA/Gd 679/87, ONSA z 1987 r., nr 2, poz. 90). Sąd powszechny jest więc właściwy, gdy akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego jego zredagowania (art. 31).
W myśl art. 28 P.a.s.c. w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa tak stanowi. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Oczywisty błąd pisarski ma miejsce, gdy okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są przenoszone do aktu obecnego. Oczywista omyłka w rozumieniu omawianego przepisu polega na widocznym, niezgodnym z zamierzeniem, niewłaściwym użyciu wyrazu, mylnej jego pisowni. W szczególności pomyłka taka polegać może na przeoczeniu, złym odczytaniu, przestawieniu liter zawartych w wyrazie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przy wykładni powołanego przepisu należy przyjąć, iż oczywisty błąd pisarski to taka niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności - to znaczy osoba zgłaszająca dane i kierownik urzędu stanu cywilnego - wykazali należytą staranność (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r., IV SA/Wa 1420/05, www.nsa.gov.pl).
Charakter prawny transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego powoduje, że sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego (art. 28 zdanie drugie P.a.s.c.) w akcie wpisanym do polskich ksiąg stanu cywilnego na podstawie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy do takiej omyłki pisarskiej dojdzie w trakcie dokonywania transkrypcji aktu zagranicznego przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Natomiast nie jest możliwe sprostowanie na podstawie art. 28 P.a.s.c. oczywistego błędu pisarskiego istniejącego w zagranicznym akcie stanu cywilnego jeszcze przed dokonaniem jego transkrypcji do polskich ksiąg stanu cywilnego.
Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, iż błędnego wpisu imienia matki skarżącej dokonano w jej litewskiem akcie urodzenia, a nie w chwili jego wpisywania do polskich ksiąg stanu cywilnego. Organ I instancji nie popełnił w tym przypadku żadnego błędu pisarskiego, gdyż wpisał do polskich ksiąg stanu cywilnego dane zgodnie z treścią aktu urodzenia skarżącej sporządzonego na Litwie. Stąd też w rozpoznawanym przypadku strona mogłaby ewentualnie wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o sprostowanie aktu urodzenia błędnie zredagowanego na podstawie art. 31 w zw. z art. 33 P.a.s.c.
W związku z powyższym za niezasadny należy uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji prawa materialnego tj. art. 28 i 31 w zw. z art. 33 P.a.s.c.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej w tej sprawie nie było podstaw do zastosowania przez organ art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zawraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wskazać trzeba, że strona skarżąca, formułując wniosek o sprostowanie imienia matki w akcie urodzenia na podstwie art. 28 P.a.s.c., precyzyjnie określiła treść żądania. To, że organ nie znalazł podstaw do uwględnienia wniosku, nie oznacza, że jest niewłaściwy w sprawie. Słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż w tej sytuacji organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne, którego celem było ustalenie, czy w akcie urodzenia skarżącej znajduje się oczywisty błąd pisarski w rozumieniu art. 28 P.a.s.c., zaś wskazania organów co do ewentualnej właściwości sądu powszechnego na podstawie art. 31 i 33 P.a.s.c. stanowiły jedynie sugestie dla strony. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia przez Sąd I istancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 66 § 3 i 9 k.p.a.
Nietrafne są również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. zarzuty naruszenia przez Sąd I istancji art. 7, 77, 107 § 3 i 138 § 2 k.p.a. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ rozpoznający zasadność wniosku o sprostowanie aktu urodzenia skarżącej prawidłowo zostało ograniczone do porównania litewskiego aktu urodzenia E. G. z odpisem zupełnym aktu urodzenia sporządzonym na podstawie art. 73 ust. 1 P.a.s.c.
W ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy w skardze kasacyjnej wskazano również na naruszenie art. 3 § 1 i § 2, art. 134 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na wadliwej ocenie ustalonego przez organ stanu faktycznego. Wymaga zatem wyjaśnienia, że art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. określa kognicję sądu administracyjnego oraz nakazuje mu stosować przewidziane w ustawie środki, nie wskazując ani tych środków, ani przesłanek ich stosowania. Przepis ten nie może stanowić skutecznego środka do podważenia zaskarżonego wyroku, gdyż nie można go naruszyć – jak twierdzi autor skargi kasacyjnej - przez błędne ustalenie stanu faktycznego. Ponadto art. 134 § 1 p.p.s.a. wyraża zasadę niezwiązania sądu granicami skargi. Błędna zdaniem skarżącego ocena stanu faktycznego nie może zatem stanowić naruszenia powołanego przepisu. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom tego przepisu. W szczególności` Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne, wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.) i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Andrzej JurkiewiczJolanta Rudnicka
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant starszy asystent Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1107/11 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 października 2011 r. (sygn. akt IV SA/ Wa 1107/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 18 marca 2011 r. E. G. wystąpiła do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego jej aktu urodzenia sporządzonego na Litwie, a ponadto o jego sprostowanie poprzez zastąpienie błędnego imienia jej matki C. prawidłowym wpisem – C. oraz o uzupełnienie aktu urodzenia danymi dotyczącymi matki wnioskodawczyni, w szczególności nazwiskiem panieńskim matki.
W dniu [...] marca 2011 r. akt urodzenia E. G. został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego za numerem [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy odmówił sprostowania aktu urodzenia sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego m.st. Warszawy za numerem [...] na nazwisko G. G.
E. G. wniosła odwołanie od tej decyzji do Wojewody Mazowieckiego, zarzucając naruszenie art. 28 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Wywiodła, że oczywistość omyłki można stwierdzić, porównując tekst decyzji z tekstem niektórych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Podniosła, że w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 18 marca 2011 r. podstawę sprostowania stanowił odpis aktu urodzenia jej matki. Wskazała, że z porównania dokumentów wynika, iż rozbieżność dotyczy wyłącznie dwóch liter – C. i C.. Zdaniem strony, rozbieżność ta świadczy o tym, że błąd w akcie urodzenia miał charakter błędu ortograficznego.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Wywiódł, że oczywistość błędu polega na tym, iż okoliczność jego popełnienia nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami zawartymi w aktach zbiorczych, na podstawie których dane są reprodukowane w akcie. Wojewoda ustalił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż akt urodzenia Nr [...] został sporządzony w trybie art. 73 ust. 1 powoływanej ustawy i zawiera dane zgodne z brzmieniem aktu zagranicznego, to jest litewskiego aktu urodzenia [...], wydanego [...] kwietnia 2010 r. przez Urząd Stanu Cywilnego Departamentu Prawa Administracyjnego Samorządu Miasta Wilna. Stwierdził, że przyjęcie danych zawartych w akcie urodzenia Nr [...] było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktu zagranicznego, a dokonany wpis nie może być zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że właściwym do dokonania sprostowania przedmiotowego aktu urodzenia jest sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. G. na tę decyzję, uznał, że nie narusza ona prawa.
Sąd wskazał, że podanie E. G. z dnia 5 marca 2011 r. zawierało wniosek o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego litewskiego aktu urodzenia skarżącej, wydanego [...] kwietnia 2010 r., a także wniosek o sprostowanie aktu urodzenia poprzez zastąpienie imienia matki skarżącej C. imieniem C..
Pierwszy wniosek strona oparła na art. 73 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), dalej powoływanej również jako P.a.s.c., zgodnie z którym akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Podanie z dnia 5 marca 2011 r. w części, w której zawierało żądanie podjęcia czynności na podstawie powołanego przepisu zostało załatwione poprzez dokonanie w dniu [...] marca 2011 r. tzw. transkrypcji litewskiego aktu urodzenia skarżącej. Na podstawie tego aktu w polskich księgach stanu cywilnego prowadzonych w Urzędzie Stanu Cywilnego m.st. Warszawy, za numerem [...] sporządzono akt urodzenia na nazwisko G. G.
Drugi wniosek strona oparła na art. 28 P.a.s.c., zgodnie z którym w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Podanie z dnia 5 marca 2011 r. w części, w której zawierało żądanie podjęcia czynności na podstawie powołanego przepisu zostało załatwione decyzją kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2011 r., którą organ administracji odmówił sprostowania aktu urodzenia Nr [...]. Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Skarżąca kwestionuje te decyzje w złożonej do Sądu skardze.
Sąd I instancji wskazał, że ocena prawidłowości wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć organów administracji wymaga wyjaśnienia istoty i charakteru prawnego instytucji przewidzianej przez art. 73 ust. 1 P.a.s.c. - tzw. transkrypcji obcego aktu stanu cywilnego. Zgodnie z dosłownym brzmieniem tego przepisu transkrypcja polega na wpisaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą. Jest ona swego rodzaju przetransponowaniem obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów. Transkrypcja obcego aktu stanu cywilnego jest zatem czynnością o ściśle technicznym charakterze - wpisaniem treści, a nie rejestracją określonych zdarzeń (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2003 r. sygn. akt V CK 6/02 - OSNC 2004/7-8/131, Biul. SN 2004/1/11). Z tych względów akt stanu cywilnego sporządzony w trybie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. powinien odpowiadać treści aktu zagranicznego, z uwzględnieniem wymagań przewidzianych przez prawo polskie dla danego rodzaju aktu stanu cywilnego oraz wymagań języka polskiego.
Porównanie aktu urodzenia skarżącej, sporządzonego [...] kwietnia 2010 r. w Wilnie ([...]) z odpisem zupełnym aktu urodzenia skarżącej sporządzonego [...] marca 2011 r. w Warszawie ([...]) nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości dokonanej transkrypcji. Treść polskiego aktu urodzenia stanowi przeniesienie treści aktu litewskiego. W szczególności, zarówno w akcie litewskim, jak i polskim, podając imię matki dziecka, wpisano "C". Zdaniem Sądu I instancji, istota i charakter prawny transkrypcji wykluczały zmianę brzmienia tego imienia. Dokonanie zmiany pisowni w toku transkrypcji spowodowałoby, że w obrocie prawnym znalazłyby się w istocie dwa akty stanu cywilnego, dotyczące tego samego zdarzenia, ale mające różną treść. W przypisie nr 2 do znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego przekładu litewskiego aktu urodzenia tłumacz wskazuje wprawdzie, że imię C. można również oddać polskim odpowiednikiem C. lub C., jednak treść tego przypisu wskazuje tylko na możliwość dokonania kilku równoprawnych zapisów imienia matki skarżącej, a ponadto tłumacz nie wspomina o imieniu C.
Sąd I instancji podkreślił, że jeżeli w akcie stanu cywilnego sporządzonym na zasadzie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. wpisano dane zgodnie z treścią transkrybowanego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, to niedopuszczalne jest sprostowanie personaliów osób wymienionych w akcie na podstawie art. 28 P.a.s.c. Sprostowanie aktu urodzenia sporządzonego na zasadzie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. prowadziłoby bowiem do naruszenia - determinowanego istotą i charakterem prawnym transkrypcji - zakazu wprowadzania zmian do transkrybowanego aktu zagranicznego (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 11/10. LEX nr 606863). Prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 1 P.a.s.c. doprowadziła organy administracji do właściwego określania zakresu postępowania dowodowego, które obejmowało porównanie treści litewskiego aktu urodzenia skarżącej z treścią aktu urodzenia wpisanego na jego podstawie do polskich ksiąg stanu cywilnego. Porównanie to doprowadziło do prawidłowego ustalenia, że polski akt urodzenia jest zgodny z litewskim, zatem nie ma w nim oczywistego błędu pisarskiego, a w konsekwencji brak jest podstaw do jego sprostowania na podstawie art. 28 P.a.s.c. poprzez zastąpienie imienia matki dziecka – C. - imieniem C.
Sąd I instancji stwierdził, że w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r. wyjaśniono wszystkie istotne kwestie, niezbędne do należytego załatwienia sprawy. Wydane rozstrzygnięcia nie naruszają prawa, obie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia są prawidłowe. W konsekwencji, zarówno zarzut naruszenia art. 28 P.a.s.c., jak i zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd uznał za niezasadny.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącej, organ pierwszej instancji nie miał obowiązku dokonania zwrotu wniosku w trybie art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Reprezentowana przez adwokata strona jednoznacznie sformułowała żądanie, opierając je na art. 28 P.a.s.c. W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji było przeprowadzenie postępowania administracyjnego, mającego na celu ustalenie, czy w akcie urodzenia skarżącej znajduje się oczywisty błąd pisarski oraz wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zawarte, zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu decyzji Wojewody Mazowieckiego stanowisko, że w świetle art. 31 w zw. z art. 33 P.a.s.c. właściwym do sprostowania przedmiotowego aktu urodzenia jest sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym, stanowi wyłącznie wskazanie stronie trybu, który w ocenie organów administracji jest właściwy dla dokonania zgodnej z jej żądaniem zmiany brzmienia imienia matki.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła E. G., podnosząc następujące zarzuty:
- niewłaściwego zastosowania art. 28 i 31 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.) poprzez przyjęcie, że dokonany wpis imienia matki C. w akcie urodzenia skarżącej nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu,
- naruszenia art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w zw. z art. 7, 9, 66 § 3, 77, 107 § 3, 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie i nieuwzględnienie podniesionych w skardze zarzutów, i przyjęcie, że błąd w akcie urodzenia nie ma charakteru oczywistej omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 28 P.a.s.c. co skutkowało oddaleniem skargi na decyzję organu odwoławczego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ustawa – Prawo o aktach stanu cywilnego dopuszcza możliwość dokonania zmian w sporządzonym akcie stanu cywilnego i to niezależnie od trybu jego sporządzenia (art. 40 P.a.s.c., art. 35 P.a.s.c., art. 73 P.a.s.c.). W przedmiotowej sprawie podstawą do sprostowania aktu urodzenia skarżącej był wcześniej sporządzony akt urodzenia jej matki. Z porównania tych dokumentów wynika, że rozbieżność dotyczyła wyłącznie dwóch liter imienia. Z treści zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że imię matki skarżącej brzmi C.. Zwrócił na to uwagę również tłumacz przysięgły, podając przykładową, możliwą i tożsamą pisownię imienia. Skoro w akcie urodzenia matki skarżącej wpisano imię C., to uzasadnione było twierdzenie, że wpisane w akcie urodzenia skarżącej imię C. może podlegać sprostowaniu jako oczywista omyłka pisarska. Zdaniem strony skarżącej, rozbieżność między tymi dokumentami świadczy o tym, że błąd w akcie urodzenia skarżącej miał charakter błędu ortograficznego.
Skarżąca podkreśliła, że przyjęcie poglądu prezentowanego przez Sąd w zaskarżonym wyroku oznaczałoby, iż wszystkie rozbieżności w aktach stanu cywilnego powinny być prostowane na drodze sądowej za wyjątkiem błędów własnych popełnionych przez kierownika urzędu stanu cywilnego, co powodowałoby, iż przepis art. 28 P.a.s.c. nie miałby zastosowania.
Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji błędnie uzależnia możliwość dokonania sprostowania aktu stanu cywilnego od trybu, w jakim został sporządzony. Czynność sporządzenia aktu i dokonywania w nim sprostowania są czynnościami odrębnymi i w obu przypadkach kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje odrębne decyzje administracyjne.
Strona skarżąca zakwestionowała również dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 66 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, z treści wniosku wynikało, że skarżąca żądała sprostowania aktu urodzenia w trybie art. 28 ustawy, a więc organ nie miał podstaw do modyfikacji tego żądania. Organ, wszczynając postępowanie na podstawie art. 28 P.a.s.c., nie poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a w konsekwencji nie ustalił dokładnie żądania strony, czym naruszył art. 9 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia możliwości sprostowania
w trybie art. 28 P.a.s.c aktu urodzenia sporządzonego na podstawie art. 73 ust. 1 P.a.s.c., czyli w wyniku tzw. transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego. Zgodnie z art. 73 ust. 1 P.a.s.c. akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Akt wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego powinien odpowiadać treści aktu zagranicznego, z uwględnieniem wymagań przewidzianych przez prawo polskie dla danego rodzaju aktu stanu cywilnego oraz wymagań jezyka polskiego. Transkrypcja jest bowiem czynnością o charakterze ściśle technicznym, polegającą na przetransportowaniu obcego aktu stanu cywilnego bez możliwości wprowadzenia zmian w jego treści. Zatem dane wpisane do polskich ksiąg stanu cywilnego w drodze transkrypcji stanowią odzwierciedlenie danych pochodzących z aktu zagranicznego (zob. A. Czajkowska, E. Pachniewska, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów, Wydawnictwo Lexis Nexis. Wyd. 2, Warszawa s. 196). W ramach transkrypcji kierownik urzędu stanu cywilnego opisuje jedynie akt podlegający transkrypcji, przytaczając jego treść bez żadnych zmian. W wyniku transkrypcji powstaje polski akt stanu cywilnego, który nie różni się treścią od aktu transkrybowanego, a pod względem formy, mocy dowodowej oraz zasad korekty, nie różni się od aktów stanu cywilnego rejestrujących zdarzenia krajowe (postanowienie SN z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 259/10, LEX nr 1129120). Istota i charakter transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego wykluczają więc możliwość dokonywania przez kierownika urzędu stanu cywilnego jakichkolwiek zmian w treści aktu stanu cywilnego, który zostaje wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Na etapie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego nie jest więc możliwe sprostowanie nawet oczywistej omyłki istniejącej w transkrybowanym akcie zagranicznym.
Akt urodzenia skarżącej został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego w dniu [...] marca 2011 r. pod numerem [...] na podstawie aktu urodzenia skarżącej sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2010 r. w Wilnie. Bezsporne jest, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy wpisał do polskich ksiąg stanu cywilnego dane zgodnie z treścią aktu urodzenia skarżącej sporządzonego na Litwie. W znajdującym się w aktach sprawy przekładzie litewskiego aktu urodzenia skarżącej na język polski tłumacz wskazał, że imię matki skarżącej C. można również oddać polskim odpowiednikiem C. lub C.. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, treść tego tłumaczenia wskazuje jednak tylko na możliwość dokonania kilku równoprawnych zapisów imienia matki skarżącej, a ponadto tłumacz nie wspomina o imieniu C., które podaje skarżąca. Nie istniały zatem podstawy do sprostowania - w ramach transkrypcji aktu litewskiego do polskich ksiąg stanu cywilnego - imienia matki skarżącej na podstawie art. 28 P.a.s.c. poprzez wpisanie słowa C., zamiast C. Podejmując rozstrzygnięcie o wpisaniu zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy nie mógł ingerować w treść tego aktu, nawet jeżeli zawierał ona błędny wpis imienia matki skarżącej. Organ nie mógł zatem rozstrzygać o brzmieniu imion podlegających wpisowi.
W rozpoznawanej sprawie brak było również podstaw prawnych do sprostowania - na podstawie art. 28 P.a.s.c. - aktu urodzenia skarżącej już wpisanego do polskich ksiąg stanu cywilnego. Wskazać należy, iż sprostowanie aktu stanu cywilnego możliwe jest w trzech przypadkach: po pierwsze - gdy chodzi o sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego (art. 28 zdanie 2) - tzw. "sprostowanie małe", po drugie - w razie błędnego lub niewłaściwego zredagowania (art. 31), po trzecie - w przypadku, gdy akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone (art. 36). W przypadkach, o których mowa w art. 28 zdanie 2 oraz w art. 36 P.a.s.c. rozstrzyga właściwy kierownik urzędu stanu cywilnego, natomiast w przypadku błędnego lub niewłaściwego zredagowania aktu stanu cywilnego (art. 31 ustawy) - orzeka właściwy sąd powszechny. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że stosując przepisy rozdziału 4 P.a.s.c. nie można odrywać się od zasady wyrażonej w art. 4 P.a.s.c., że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Dlatego też, zgodnie z treścią art. 33 P.a.s.c., poza sprawami określonymi w art. 28 i w art. 36 ustawy, orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1987 r., SA/Gd 679/87, ONSA z 1987 r., nr 2, poz. 90). Sąd powszechny jest więc właściwy, gdy akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego jego zredagowania (art. 31).
W myśl art. 28 P.a.s.c. w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa tak stanowi. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Oczywisty błąd pisarski ma miejsce, gdy okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są przenoszone do aktu obecnego. Oczywista omyłka w rozumieniu omawianego przepisu polega na widocznym, niezgodnym z zamierzeniem, niewłaściwym użyciu wyrazu, mylnej jego pisowni. W szczególności pomyłka taka polegać może na przeoczeniu, złym odczytaniu, przestawieniu liter zawartych w wyrazie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przy wykładni powołanego przepisu należy przyjąć, iż oczywisty błąd pisarski to taka niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności - to znaczy osoba zgłaszająca dane i kierownik urzędu stanu cywilnego - wykazali należytą staranność (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r., IV SA/Wa 1420/05, www.nsa.gov.pl).
Charakter prawny transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego powoduje, że sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego (art. 28 zdanie drugie P.a.s.c.) w akcie wpisanym do polskich ksiąg stanu cywilnego na podstawie art. 73 ust. 1 P.a.s.c. może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy do takiej omyłki pisarskiej dojdzie w trakcie dokonywania transkrypcji aktu zagranicznego przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Natomiast nie jest możliwe sprostowanie na podstawie art. 28 P.a.s.c. oczywistego błędu pisarskiego istniejącego w zagranicznym akcie stanu cywilnego jeszcze przed dokonaniem jego transkrypcji do polskich ksiąg stanu cywilnego.
Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, iż błędnego wpisu imienia matki skarżącej dokonano w jej litewskiem akcie urodzenia, a nie w chwili jego wpisywania do polskich ksiąg stanu cywilnego. Organ I instancji nie popełnił w tym przypadku żadnego błędu pisarskiego, gdyż wpisał do polskich ksiąg stanu cywilnego dane zgodnie z treścią aktu urodzenia skarżącej sporządzonego na Litwie. Stąd też w rozpoznawanym przypadku strona mogłaby ewentualnie wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o sprostowanie aktu urodzenia błędnie zredagowanego na podstawie art. 31 w zw. z art. 33 P.a.s.c.
W związku z powyższym za niezasadny należy uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji prawa materialnego tj. art. 28 i 31 w zw. z art. 33 P.a.s.c.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej w tej sprawie nie było podstaw do zastosowania przez organ art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zawraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wskazać trzeba, że strona skarżąca, formułując wniosek o sprostowanie imienia matki w akcie urodzenia na podstwie art. 28 P.a.s.c., precyzyjnie określiła treść żądania. To, że organ nie znalazł podstaw do uwględnienia wniosku, nie oznacza, że jest niewłaściwy w sprawie. Słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż w tej sytuacji organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne, którego celem było ustalenie, czy w akcie urodzenia skarżącej znajduje się oczywisty błąd pisarski w rozumieniu art. 28 P.a.s.c., zaś wskazania organów co do ewentualnej właściwości sądu powszechnego na podstawie art. 31 i 33 P.a.s.c. stanowiły jedynie sugestie dla strony. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia przez Sąd I istancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 66 § 3 i 9 k.p.a.
Nietrafne są również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. zarzuty naruszenia przez Sąd I istancji art. 7, 77, 107 § 3 i 138 § 2 k.p.a. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ rozpoznający zasadność wniosku o sprostowanie aktu urodzenia skarżącej prawidłowo zostało ograniczone do porównania litewskiego aktu urodzenia E. G. z odpisem zupełnym aktu urodzenia sporządzonym na podstawie art. 73 ust. 1 P.a.s.c.
W ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy w skardze kasacyjnej wskazano również na naruszenie art. 3 § 1 i § 2, art. 134 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na wadliwej ocenie ustalonego przez organ stanu faktycznego. Wymaga zatem wyjaśnienia, że art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. określa kognicję sądu administracyjnego oraz nakazuje mu stosować przewidziane w ustawie środki, nie wskazując ani tych środków, ani przesłanek ich stosowania. Przepis ten nie może stanowić skutecznego środka do podważenia zaskarżonego wyroku, gdyż nie można go naruszyć – jak twierdzi autor skargi kasacyjnej - przez błędne ustalenie stanu faktycznego. Ponadto art. 134 § 1 p.p.s.a. wyraża zasadę niezwiązania sądu granicami skargi. Błędna zdaniem skarżącego ocena stanu faktycznego nie może zatem stanowić naruszenia powołanego przepisu. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom tego przepisu. W szczególności` Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne, wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.) i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.