V SA/Wa 2677/12

Uzasadnienie

A. sp. z o.o. w P. pismem z dnia ... lipca 2007 r. wniosła o wypłatę miesięcznego dofinansowania za maj i czerwiec 2005 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż próby wysłania wniosku (dokumentu WnD) w formie elektronicznej, w wymaganym terminie tzn. do 20.07.2005 r. zakończyły się niepowodzeniem. Wniosek został przekazany do PFRON dopiero następnego dnia tj. 21 lipca 2005 r., lecz jako złożony w niedopuszczalnym terminie został odrzucony. Dofinansowanie za powyższy okres nie zostało wypłacone. Spółka wskazała, że z powodu błędu w systemie elektronicznym b. została pozbawiona możliwości złożenia wniosku w wymaganej formie i ustawowym terminie, a tym samym pozbawiona wypłaty dofinansowania.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku Prezes Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj/czerwiec 2005 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za ww. okres.

W związku ze złożonym przez Spółkę odwołaniem Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PFRON.

Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej zaskarżona została skargą do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1240/08 oddalił ją.

Sąd I instancji przywołując treść art. 26 c ustawy z dnia ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w lipcu 2005 r., stwierdził, że był on materialnoprawną podstawą do orzekania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż nie budzi wątpliwości fakt, że terminy zawarte w art. 26c ust. 1 ww. ustawy mają charakter materialnoprawny.

Sąd I instancji podniósł, iż materialnoprawny charakter terminów powoduje, że nie podlegają one przywróceniu, tak jak terminy o charakterze procesowym (np. na podstawie art. 58 § 1 kpa), a ich upływ, bez wykonania przez stronę obowiązków nałożonych przez ustawę, powoduje, że określone uprawnienie – wygasa.

Sąd stwierdził, iż udokumentowana próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie (teletransmisji danych) i ustawowym terminie, zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy, np. błędu w programie SOD, albo leżących po stronie operatora łączy teleinformatycznych powinna być traktowana, jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja jednakże nie miała miejsca.

Z pisma Działu Obsługi Dofinansowań Pracodawców w Wydziale Finansowym PFRON, z dnia ... listopada 2007 r., znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 20 lipca 2005 r. System Obsługi Dofinansowań nie był zablokowany, był dostępny dla pracodawców i nie odnotowano żadnych problemów technicznych związanych z jego funkcjonowaniem. Skarżąca nie kwestionowała prawdziwości informacji zawartych w tym piśmie. Sąd stwierdził, iż sama skarżąca w odwołaniu, jak i w skardze podniosła, że w dniu 20 lipca 2005 r. podejmowała wielokrotne próby wysłania drogą elektroniczną wniosku Wn-D za okres sprawozdawczy maj-czerwiec 2005 r., za każdym razem system odrzucił wniosek i pojawiał się komunikat, że nie można wysłać dokumentu na jeden dzień przed terminem. Zdaniem strony prawdopodobną przyczyną odrzucenia wniosku było wpisanie w formularzu Wn-D poprzez przypadkowe kliknięcie przez pracownika, który wypełnił formularz – daty 21 lipca 2005 r.

W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny uchylił tenże wyrok (w sprawie o sygn. akt II GSK 197/07). NSA stwierdził, że przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola legalności zaskarżonej decyzji odmawiającej skarżącej wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj-czerwiec 2005 r. nie uwzględniła wszystkich aspektów sprawy. W szczególności w ocenie Sądu odwoławczego nie można uznać, że kontrola Sądu I instancji odnosząca się do prawidłowości oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wynikających z tej oceny przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych jest zgodna z regułami dowodzenia i oceny materiału dowodowego zawartymi w Kpa., obowiązującymi organ administracji publicznej. NSA zakwestionował prawidłowość dokonanego przez Sąd I instancji ustalenia stanu faktycznego sprawy wskazując, że przyjęty z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stan faktyczny ustalony przez organy administracji publicznej, prowadzi do wniosku, że z ustaleń tych nie wynika, aby wysłanie przez skarżącą spółkę wniosku w dniu 20 lipca 2005 r. w formie transmisji danych było obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, lecz wręcz przeciwnie – wynika z niego, iż opóźnienie było spowodowane przez samą stronę. Odrzucenie wniosku przez system wynikało jak podał Sąd I instancji nie z przyczyn obiektywnych, ale z błędnego wprowadzenia daty jego wypełnienia (21 lipca 2005 r.), co z kolei powodowało niemożność wysłania go przed datą. W konkluzji tej oceny Sąd I instancji stwierdził, że jeżeli strona powierzyła wypełnienie wniosku osobie niepełnosprawnej, to winna także zapewnić kontrolę i ewentualną pomoc, tak aby ewentualne błędy mogły zostać skorygowane i wniosek należycie wypełniony.

Zdaniem NSA skoro Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku formułuje ustalenia co do istotnych elementów stanu faktycznego sprawy i dokonuje ich oceny prawnej, w sytuacji, gdy ustaleń takich brak w zaskarżonej decyzji, to tym samym narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto jeżeli Sąd w motywach wydanego rozstrzygnięcia stwierdza, że organ administracji publicznej nie pominął dowodów i oświadczeń przedstawionych przez stronę, lecz ocenił je w całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sposób zgodny z art. 7, 77 i 80 kpa, a z motywów tych wynika, że w rzeczywistości organ pominął część materiału dowodowego w przeprowadzonej ocenie i do tego się nie ustosunkował, to nie można uznać, że Sąd I instancji nie uchybił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w ustaleniach poczynionych przez organ brak jest ustaleń odnoszących się do twierdzeń strony związanych z przyczyną odrzucenia wniosku przez system SOD w dniu 20 lipca 2005 r. tj. faktem pojawienia się w tym dniu na ekranie monitora komputerowego komunikatu określonej treści. Zauważył ponadto, że przy ustalaniu tych okoliczności oraz ocenie tych zdarzeń należy uwzględnić cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Ponadto NSA podał, że przy wykładni art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy należy mieć na uwadze to, że udokumentowana próba przekazania wniosku o dofinansowanie zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia wniosku.

Po wydaniu wyroku przez NSA tut. sąd orzeczeniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 446/10 uchylił zaskarżoną decyzję podnosząc, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do podniesionych zarzutów co czyni zasadnym zarzut przeprowadzenia postępowania z naruszeniem art. 77 kpa i 80 kpa. Zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego w kwestii ustalenia czy narzucony stronie elektroniczny system przekazywania dokumentów jest na tyle niezawodny i czytelny w obsłudze ma zasadnicze znaczenie w sprawie niniejszej skoro obowiązujący w owym czasie przepis ust. 1 a art. 26c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowił, że informacje i wniosek, o których mowa w ust. 1 pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku.

Zatem ustawowy brak innej niż elektroniczna drogi do składania informacji i wniosków, o których mowa w art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy nie może prowadzić do uznania wniosków za nieterminowo złożone w sytuacji gdy skorzystanie z tej jedynej formy przekazywania danych i przesyłania wniosków stało się z przyczyn obiektywnych niemożliwe lub znacznie utrudnione. Podkreślono również, że udokumentowana próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i w ustawowym terminie, zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy, np. błędu w programie SOD, albo po stronie operatora łączy teleinformatycznych, powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku (wyrok WSA z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1663/05, lex nr 183805).

Zdaniem WSA brak zebrania i jak również rozpatrzenia przez organ dowodów na okoliczności podnoszone przez skarżącą i wskazujące, że nie wysłanie przez spółkę w dniu 20 lipca 2005 r. wprowadzonego tego dnia do systemu SOD dokumentu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych (wad, czy błędu systemu) uzasadnia z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji podniósł, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności ustali czy obowiązujący w dacie składania wniosków w sprawie niniejszej system SOD przewidywał komunikat o treści wskazywanej przez skarżącą i w jakich sytuacjach. Jeżeli tak to czy komunikat ten był na tyle czytelny, że pozwalał na korektę danych w formularzu, która uniemożliwiałaby wygenerowanie wniosku w tym dniu, w którym takie próby były przez Spółkę podjęte. Ustali i wskaże czy instrukcja obsługi systemu byłą jasna i czytelna dla użytkownika, a także czy system wykluczał takie sytuacje, w których strona składa prawidłowy wniosek i mimo tego z powodu jego wad w tym oprogramowania, wniosek ten nie dociera do organu.

Odniesie się również i oceni te okoliczności, które Spółka wskazuje w sprawie jako przyczyny bezskuteczności wysłania wniosku w dniu 20 lipca 2005 r.

Zdaniem sądu organ winien także wziąć pod uwagę okoliczności przedstawiane przez stronę w kierowanej do organu korespondencji. Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nie uwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdy fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę.

Po wyroku, o którym wyżej mowa Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał postanowienie z dnia ... grudnia 2011 r. ... którym uchylono postanowienie Prezesa ZUS z dnia ... sierpnia 2011 r. ... podnosząc, iż przedmiotem rozstrzygnięcia organu powinien być jedynie wniosek o wypłatę dofinansowania za miesiąc maj i czerwiec 2005 r.

Następnie Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję (z dnia ... kwietnia 2012 r. ...) odmawiającą wypłaty dofinansowania za w/w. okres. Po rozpatrzeniu odwołania od niej decyzją z dnia ... października 2012 r. ... Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że z przeprowadzonego przez organ I instancji w dniu ... sierpnia 2007 r., protokolarnego sprawdzenia historii logowania oraz czynności podjętych przez A. w SOD w okresie od 1 do 20 lipca 2005 r. wynika, że strona w dniu 20 lipca 2005 r. utworzyła dokument Wn-D za 05/06 2005 r. Pracodawca wprowadził datę wypełnienia informacji 21 lipca 2005 r., po czym zapisał dokument nie wysyłając go. Dokument został wysłany 21 lipca 2005 r.

Organ I instancji wystąpił do komórki PFRON odpowiedzialnej za funkcjonowanie systemu SODIR, z prośbą o sprawdzenie zasadności twierdzenia wnioskodawcy, iż nie mógł złożyć wniosku z zachowaniem terminu z powodu "błędu w systemie elektronicznym". W odpowiedzi na zapytanie pismem z dnia ... lipca 2011 r. znak: ... Dział Weryfikacji i Analiz poinformował, iż nigdy w systemie Sodir ani OnLine ani OffLine nie było i nie ma również obecnie komunikatu o treści "nie można wysłać dokumentu na jeden dzień przed terminem". W warunkach weryfikacji dokumentów składanych do systemu Sodir zawarte jest jedynie sprawdzenie czy dokument nie został złożony po terminie, a i wówczas dokument można złożyć, lecz po przejściu przez procedurę weryfikacji uzyskuje on status "odrzucony – złożony po terminie". W w/w piśmie Dział Weryfikacji i Analiz poinformował również, iż w systemie w procesie walidacji zawarte jest sprawdzenie czy "data wypełnienia" i "data wysłania" dokumentu jest odpowiednia, tzn. czy "data wypełnienia" nie jest późniejsza niż "data wysłania" dokumentu. Np. jeśli w "dacie wypełnienia" beneficjent wpisałby – 2005-07-21, a w "dacie wysłania" – 2005-07-20, wówczas wyświetliłby się komunikat informujący o tym, że "data wypełnienia wniosku nie może być późniejsza niż data wysłania dokumentu". Komunikat ten jest jasny, zawiera wszelkie potrzebne informacje do skorygowania błędnie wypełnionych pól, wskazując ponadto z nazwy, które z pól jest wypełnione źle i czego dotyczy błąd. Zatem ze zgromadzonego materiału wynika, iż pracownik błędnie wypełnił wniosek, a następnie nie zastosował się do zaleceń zawartych w komunikacie wyświetlonym w trakcie prób wysłania dokumentu. Jak słusznie wskazuje organ I instancji, niezrozumienie przez pracownika komunikatu wygenerowanego przez Sodir (w konsekwencji błędnego wypełnienia przez niego dokumentu), spowodowało zaniechanie dalszego przekazania tego dokumentu przez system – przez co nastąpiło uchybienie terminu w przesłaniu go. Organ odwoławczy wskazał również, że System Obsługi Dofinansowań i Refundacji weryfikuje formalnie, merytorycznie i rachunkowo dokumenty, które zostały skutecznie przekazane do PFRON, a więc takie, po których przekazaniu wnioskodawca otrzymał drogą elektroniczną, potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie miała jednak miejsca, więc zarzuty, iż organ I instancji mógł się zapoznać z dokumentem, który został jedynie sporządzony w systemie w dniu 20 lipca 2005 r. (a nie wysłany), nie zasługują na uwzględnienie. Dokument sporządzony i nie wysłany pozostaje w systemie w stanie "do edycji", co umożliwia stronie przed ostatecznym wysłaniem wniosku dokonywanie ewentualnych korekt czy modyfikacji. Organ II instancji stwierdził odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu strony, iż organ nie wykazał, że w dniu 20 lipca 2005 r. system SOD działał poprawnie, że jest on bezzasadny, ponieważ pismem z dnia ... listopada 2007 r. znak ... Dział Obsługi Dofinansowań Pracodawców w Wydziale Finansowym Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych poinformował organ odwoławczy, iż w dniu 20 lipca 2005 r. System Obsługi Dofinansowań nie był zablokowany, był dostępny dla pracodawców i nie odnotowano żądnych problemów technicznych związanych z jego funkcjonowaniem. Organ przypomniał, że strona powołuje się na pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej – Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia ... listopada 2007 r., skierowanego do strony, w którym wskazano, iż "wypełniając dokumenty w sprawie dofinansowań do wynagrodzeń pracodawca wpisuje m.in. datę wypełnienia informacji bądź wniosku, która jest tylko datą informacyjną i nie jest brana pod uwagę przy sprawdzaniu terminowości dostarczania dokumentów". Stwierdzenie to jest prawdziwe, jednakże organ miał na myśli taką sytuację, kiedy wniosek zostaje skutecznie i terminowo wysłany. W omawianym przypadku strona mogła np. wypełnić wniosek 18 lipca i ta data nie przeszkodziłaby w wysłaniu wniosku w terminie. Logicznym jest natomiast wniosek, który wypływa z analizy zgromadzonego materiału dowodowego, iż strona wpisała w dacie wypełnienia wniosku 21 lipca 2005 r. i pojawił się komunikat informujący o tym, że "data wypełnienia wniosku nie może być późniejsza niż data wysłania dokumentu". Zdaniem organu II instancji nie można uznać zarzutu strony, iż organ I instancji naruszył zasadę prawdy obiektywnej określoną art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom strony organ odwoławczy podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia strony, iż prawidłowa wykładnia art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, prowadzi do wniosku, że odwołująca nie może ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego funkcjonowania Systemu Obsługi Dofinansowań, podkreślono, iż w omawianym przypadku System Obsługi Dofinansowań zadziałał właściwie, a problem zaistniał po stronie wypełniającego wniosek, który nie zauważył popełnionego błędu i nie zrozumiał komunikatu, który to komunikat wskazywał możliwość naprawienia tego błędu;

- dniu 20 lipca 2005 r. strona nie wysłała wniosku w formie elektronicznej, wniosek ten pozostał w stanie "do edycji" i został wysłany dopiero w dniu 21 lipca 2012 r.;

- system SOD nie był przeciążony i nie zanotowano żadnych zakłóceń w jego funkcjonowaniu w dniu 20 lipca 2005 r.,

- przyczyną nie wysłania wniosku w terminie był błąd popełniony przez pracownika strony i jego nieumiejętność obsługi systemu i odczytania komunikatu.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła A. Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 26 c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (...) w brzmieniu obowiązującym w 2005 r;

2) art. 68 ust. 3 i art. 69 Konstytucji RP

3) art. 7, 8, 9 i 77 kpa

4) art. 61 § 2 kodeksu cywilnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że sądy obu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie poprzednio wskazały na konieczność rozważenia przez organ – czy pojawiający się na ekranie monitora komunikat będący trwałym elementem programu informatycznego SOD, narzuconym przez PFRON był na tyle czytelny i czy pozwalał na korektę danych w formularzu Wn-D, która umożliwia wygenerowanie wniosku w dniu, w którym rzeczywiście takie próby były przez skarżącą podjęte.

Skarżący przypomniał, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26.04.2010 r. uznał, że przy wydaniu przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzji z dnia ...07.2010 r. doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i nakazał organowi przy ponownym rozP. sprawy ustalenie, czy obowiązujący w dacie składania wniosku system SOD przewidywał komunikat o treści wskazywanej przez skarżącą i w jakich sytuacjach. Jeśli tak, to na ile ten komunikat był czytelny, że pozwalał na korektę danych w formularzu, która umożliwiałaby wygenerowanie wniosku w tym dniu, w którym próby były przez skarżącą spółkę podjęte. WSA nakazał organowi ustalenie, czy instrukcja obsługi systemu była jasna i czytelna dla użytkownika, a także czy system wykluczał takie sytuacje, w których strona składa prawidłowy wniosek i mimo to z powodu jego wad w tym oprogramowania, wniosek ten nie dociera do organu.

Zdaniem skarżącej ani Minister Pracy i Polityki Społecznej ani Prezes Zarządu PRFON nie uwzględniły przy ponownym rozpoznaniu sprawy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności pominęły i nie dokonały oceny dokumentów w postaci oświadczeń głównej księgowej A. sp. z o.o. oraz S. K. – informatyka, z których wynika (inaczej niż z pisma z 6.11.2007 r. działu Obsługi Dofinansowań Pracodawców Wydziału Finansowego PFRON na które powołuje się Minister Pracy i Polityki Społecznej w zaskarżonej decyzji), że w okresie, którego dotyczy sprawa wielokrotnie występowały problemy z działaniem systemu SOD, że dostęp do serwera SOD był bardzo ograniczony i w ciągu dnia po uruchomieniu programu on-line nie można było pracować, gdyż po kilku minutach następowało zerwanie sesji. Nie pomogło też zainstalowanie aplikacji off-line, gdyż nadal pojawiały się problemy z wysyłaniem danych z aplikacji SOD.

Skarżąca ponosi, że system odrzucał wniosek i pojawiały się komunikaty:

"Dokument można składać najwcześniej pierwszego dnia miesiąca po zakończeniu okresu sprawozdawczego" i "nie można wysłać dokumentu na jeden dzień przed terminem" . Powyższa treść komunikatów wynika z relacji pracowników, gdyż system uniemożliwiał wydrukowanie dokładnej ich treści.

Skarżąca przypomniała, że system nie sygnalizował konieczności zmiany daty wniosku Wn-D i że pozwolił wygenerować w dniu 20 lipca 2005 r. wniosek, ale uniemożliwił już uzyskanie elektronicznego potwierdzenia wysłania.

Poza tym organ nie ustosunkował się i nie wyjaśnił sprzeczności w treści w/w komunikatów i treści komunikatu, który wg. organu pojawiał się w tym programie SOD zgodnie z pismem z dnia 26.07.2011 r. Działu Weryfikacji i Analiz PFRON, przytaczanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazano, że skarżąca w poprzednich okresach sprawozdawczych prawidłowo dokonywała wysyłania wniosków Wn-D, w sytuacji, gdy nie występowały problemy z działaniem programu SOD, a więc nie można zarzucić, że z powodu nieznajomości systemu nie otrzymała potwierdzenia wysłania wniosku za przedmiotowy okres sprawozdawczy.

Zdaniem skarżącej nic nie stało również na przeszkodzie, aby przesłuchać w charakterze świadków S. K. i głw. Księgową G. J., celem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy.

Niezależnie od powyższego podkreślono, że PFRON w dniu 20 lipca 2005 r. wiedział dokładnie na podstawie danych przekazywanych przez skarżącą, jaka będzie wysokość maksymalnego dofinansowania, o które się ubiegała. Z protokolarnego sprawdzenia historii logowania w dniu 24.08.2007 r. wynika, że w dniu 8 lipca 2005 r. PFRON otrzymał od skarżącej dokument INF-D za sporny okres, w którym były określone w.w. dane.

Ustalony zatem w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny dowodzi, że skarżąca w dniu 20 lipca 2005 r. sporządziła wniosek o dofinansowanie. Ponadto z materiału dowodowego sprawy wynika, że w dniu 20 lipca 2005 r. wniosek skarżącej o dofinansowanie znajdował się na serwerach organu i PFRON miał w konsekwencji dostęp do treści wniosku. System SOD pozwolił zatem wygenerować wniosek Wn-D w dniu 20 lipca 2005 r., jednak uniemożliwił już uzyskanie elektronicznego potwierdzenia wysłania, a skarżąca nie miała żadnego wpływu na działanie tego systemu jak i na zapobieżenie nieprawidłowościom w uzyskaniu potwierdzenia złożenia wniosku. Skarga przypomina, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym w nin. sprawie orzeczeniu z dnia 26.04.2010 r. jednoznacznie wskazuje, że nawet nieudana próba przekazania wniosku o dofinansowanie, której niepowodzenie miało obiektywne przyczyny, powinna być przez organ I instancji uznana za zachowanie terminu do złożenia deklaracji Wn-D i wypłacenie pracodawcy dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych.

Ponadto PFRON powinien zgodnie z zasadą wyrażoną w 9 kpa, udzielić skarżącej niezbędnych wyjaśnień a następnie wysłać jej potwierdzenie, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2 i w ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.

Skarżąca podnosi, iż nie tylko skarżąca miała problemy z komunikacją elektroniczną pomiędzy nią a Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za pomocą systemu SOD (System Obsługi Dofinansowań). Dotyczyło to też innych podmiotów. Jako dowód przytacza stan faktyczny i wydany w następstwie jego ustalenia wyrok z dnia WSA 10.01.2006 r. III SA/Wa 2772/05, LEX 210313, uchylający decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą wypłaty dofinansowania. Z ustaleń Sądu w tej sprawie wynika, że skarżący podmiot również w tym samym okresie tj. w roku 2005 miał problemy z uzyskaniem potwierdzenia wysłania wniosku WN-D i potwierdzenia tego nie otrzymał na skutek występowania w systemie SOD częstych usterek i istniejących wad w programie.

Poza tym jak wynika z pisma Ministra Pracy i Polityki Społecznej – Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia ...11.2007 r., skierowanego do A. sp. z o.o.- które dołączone zostało do wyjaśnień skarżącej z dnia 27.02.2012 r. wysłanych do PFRON – wpisana data wypełnienia wniosku ma znaczenie tylko informacyjne i nie jest brana pod uwagę przy sprawdzaniu terminowości dostarczania dokumentów. Terminem dostarczenia dokumentów jest dzień wysłania do Funduszu kompletu dokumentów drogą elektroniczną. Oznacza to, że data wypełnienia dokumentu wpisywana przez pracodawcę nie zawsze pokrywa się z datą wysłania wniosku. Wbrew zatem twierdzeniom Ministra Pracy i Polityki Społecznej zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – wskazana we wniosku data jego wypełnienia nie może mieć wpływu na możliwość skuteczności jego wysłania.

Zdaniem skarżącej przyjęty przez organ I i II instancji sposób wykładni art. 26c ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( a mianowicie, że to skarżąca powinna ponosić negatywne konsekwencje niewłaściwego funkcjonowania SOD) – wypacza sens nie tylko tego przepisu, ale i całej ustawy, jak również art. 69 Konstytucji RP. Aktywizacja zawodowa oraz wspieranie osób niepełnosprawnych obciąża bowiem organy państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Analiza materiału zgromadzonego w aktach sprawy w tym treści odwołania od decyzji wydanej w I instancji, skargi, rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz uzasadnienia wyroku wydanego przez tut. sąd w dniu 26 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 446/10 prowadzi do wniosku, iż sprawa nadal nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie.

Zwraca uwagę w szczególności to, że Minister Pracy i Polityki Społecznej, który wydał decyzję w II instancji nie wypowiedział się co do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... kwietnia 2012 r. (I instancja).

Chodzi w szczególności o dowody z dokumentów w postaci oświadczeń informatyka skarżącej S.K. oraz Głównej Księgowej G.J.. Dowody te nie zostały ocenione przez organ odwoławczy. Mało tego organ nie uznał za stosowne przesłuchanie tychże osób w charakterze świadków. Zdaniem sądu w realiach przedmiotowej sprawy takie przesłuchanie było co najmniej pożądane, tym bardziej, że obie w/w. osoby złożyły pisemne oświadczenia na temat problemów dotyczących przesyłania do PFRON drogą elektroniczną wniosków Wn-D.

Ma więc rację skarżący, jeśli twierdzi, że zaniechanie o którym wyżej mowa wiązało się w istocie z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa.

Pierwszy z w/w. przepisów a mianowicie art. 7 kpa statuuje dwie naczelne zasady postępowania administracyjnego tj. zasadę prawdy obiektywnej oraz tzw. słusznego interesu obywatela. Nakłada on na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czego swoistym uzupełnieniem jest art. 77 § 1 kpa zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy.

Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy spoczywa na organie. W żadnym razie nie może on być przerzucany ani na stronę ani tym bardziej na sąd. Jeśli strona przedstawia jakiś materiał dowodowy to organ ma obowiązek go ocenić. Mało tego ma obowiązek materiał ten uzupełnić, jeżeli okaże się to konieczne. Nie do przyjęcia jest natomiast taka sytuacja kiedy to strona przywołuje jakieś dowody (np. oświadczenia swoich pracowników) a organ dowody te ignoruje.

Wątpliwości sądu budzi również wykładnia pisma Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 14 listopada 2007 r. której organ odwoławczy dokonał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Otóż pismo to było skierowane do strony a wskazano w nim, że wypełniając dokumenty w sprawie dofinansowań do wynagrodzeń pracodawca wpisuje m.in. datę wypełnienia informacji bądź wniosku, która jest tylko datą informacyjną i nie jest brana pod uwagę przy sprawdzaniu terminowości dostarczania dokumentów.

Zdaniem sądu twierdzenie, że w omawianym przypadku autor pisma miał na myśli taką sytuacje kiedy wniosek został skutecznie i terminowo wysłany nie jest przekonujące, tym bardziej, że dokonana interpretacja nie ma charakteru autentycznej (nie dokonał jej autor pisma).

W ocenie sądu błędem organu było również poprzestanie na treści pisma Działu Obsługi Dofinansowania Pracodawców w Wydziale Finansowym PFRON z dnia 6 listopada 2007 r. bez wyjaśnienia na jakiej podstawie sformułowano treści w nim zawarte, zwłaszcza, że z pisma tego wynikało (wbrew twierdzeniom skarżącego), że w dniu 20 lipca 2005 r. System Obsługi Dofinansowania (SOD) nie był zablokowany, był dostępny dla pracodawców i nie odnotowano żadnych problemów technicznych związanych z jego funkcjonowaniem. Sąd stoi na stanowisku, iż organ odwoławczy nie wykazał również tego jakoby pracownik skarżącego błędnie wypełnił wniosek a następnie nie zastosował się do zaleceń zawartych w komunikacie wyświetlonym w trakcie prób wysłania tego dokumentu. Wątpliwości budzi również teza, że niezrozumienie przez pracownika komunikatu wygenerowanego przez SODiR spowodowało zaniechanie dalszego przekazania tego dokumentu przez system, tym bardziej, że nie był to pierwszy wniosek wysyłany przez skarżącą drogą elektroniczną.

Nawet dokonane w dniu 24 sierpnia 2007 r. protokolarne sprawdzenie historii logowania oraz czynności podjętych przez skarżącą w okresie od 1 do 20 lipca 2005 r. nie wyjaśnia z jakich przyczyn skarżąca nie wysłała dokumentu Wn-d w dniu 20 lipca 2005 r. mimo utworzenia go tego dnia.

Brak jest również ustaleń co do tego czy system wykorzystywany przy tworzeniu i wysyłaniu dokumentów Wn-d wykluczał takie sytuacje, w których strona składa prawidłowy wniosek o przyznanie dofinansowania i mimo tego z powodu jego wad w tym oprogramowania wniosek ten nie dociera do organu. Jest to o tyle niezrozumiałe, że ustalenia takie uznał za niezbędne sąd w składzie rozpoznającym sprawie o sygn. akt V SA/Wa 446/10. Tenże sąd uznał za konieczną ocenę również tych wszystkich okoliczności, które spółka wskazywała w sprawie jako przyczyny bezskuteczności wysłania wniosku w dniu 20 lipca 2005 r. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż także w tym zakresie zawiera ono braki.

Wobec powyższego stwierdzić trzeba, iż stan faktyczny w sprawie nadal nie został należycie ustalony. Organ nie wykonał bowiem w pełnym zakresie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 446/10.

W tym stanie rzeczy za przedwczesne uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.