VI SA/Wa 2311/12

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej także: "KSD PIIB") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 157 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku R. K. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej także: "OSD [...]") z dnia [...] listopada 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego R.K. - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej także: "PINB w [...]") - działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. – decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. - nałożył na B. R. (inwestora) obowiązek w postaci sporządzenia i złożenia w siedzibie PINB w [...] szczegółowo wskazanych w tej decyzji dokumentów w związku ze stwierdzonym przez inspekcję prowadzeniem robót budowlanych na budowie "budynku cukierni z pomieszczeniami socjalno-biurowymi i magazynowymi" z lokalizacją w P. przy ul. D. na działce nr ewid. gruntu [...],[...], obręb geodezyjny [...] w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu decyzji PINB w [...] wskazał, że [...] lutego 2011 r. zostały przeprowadzone oględziny kontrolowanego budynku pod kontem wykonania prac budowlanych zgodnie z projektem. W protokole oględzin stwierdzono, że obiekt budynku cukierni znacząco odbiega od zatwierdzonego projektu i warunków objętych decyzją pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Organ stwierdził, że zmiany istotne polegają na: dokonaniu zmian konstrukcyjnych w zakresie fundamentowania stóp i ław budynku, zmieniono konstrukcję nośną budynku ze słupów żelbetonowych na słupy stalowe, zmieniono konstrukcje nośną dachową zamiast wiązarów stalowych zastosowano blachownice stalowe, zmieniono wysokość budynku w nawie środkowej i pochylenie dachu.

PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nakazał inwestorowi wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i opracowanie ekspertyzy technicznej na wykonane roboty. Z treści przedłożonej ekspertyzy wynikał zaś zakres robót, jakie należało wykonać dla zapewnienia bezpieczeństwa budynku.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] (dalej także: "Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej"), wystąpił do OSD w [...] o ukaranie, w trybie odpowiedzialności zawodowej, R. K. za to, że będąc kierownikiem budowy budynku cukierni wraz z pomieszczeniami socjalno-biurowymi i magazynowymi w P., należącego do B. R., pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., niedbale wykonywał obowiązki kierownika budowy oraz dopuścił się budowy obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, a tym samym naruszenia warunków pozwolenia na budowę, tj. o czyn wypełniający dyspozycję przepisu art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 pkt 3 oraz art. 36 a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa - działając na podstawie art. 104 i art. 105 k.p.a. w związku z art. 95 pkt 3 i 4 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), c), d) i art. 22 oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane - umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego R. K..

W uzasadnieniu decyzji OSD [...] stwierdził, że materiał dowodowy przedstawiony przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej jednoznacznie nie udowadnia zmiany kubatury i wysokości obiektu, czyli naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Tego typu zmiany (szczegółowo wskazane w tej decyzji) dokonane przez skarżącego w toku budowy - OSD uznał za nieistotne i stwierdził, że mogły zostać poczynione przez skarżącego, bowiem posiada on stosowne uprawnienia budowlane w zakresie projektowania konstrukcji (poświadczone decyzją z dnia [...] lutego 1984 r., nr [...] o przygotowaniu zawodowym do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie). W ocenie OSD, zarzut Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wykonywania przez R. K. robót budowlanych niezgodnie ze sztuką budowlaną nie wskazuje jednoznacznie na winę skarżącego. Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej przedstawił ocenę stanu technicznego wykonaną przez A. C.. Zdaniem OSD, powyższa ocena stanu technicznego nie może stanowić materiału dowodowego, ponieważ jej autor nie posiada wymaganych uprawnień budowlanych. Ponadto, w ocenie OSD, przedstawiony przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej dokument: "Sprawdzenie zgodności projektu z realizacją, poprawności obliczeń zawartych w projekcie R. K. oraz sprawdzenie nośności (wytężenia) istniejącej konstrukcji" autorstwa R. P. - nie mógł stanowić materiału dowodowego, bowiem był niekompletny, a także nie był potwierdzony za zgodność z oryginałem, a nadto - według OSD - Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie potrafił wskazać, gdzie w opracowaniu ocenia się negatywnie zgodność robót wykonanych przez R. K. ze sztuką budowlaną. Ponadto, ustosunkowując się do zarzutów Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej dotyczących wykonania robót budowlanych ze zmianami w stosunku do zatwierdzonego bez akceptacji autora projektu, OSD wskazał, że postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej prowadzi się na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane, która nie chroni praw autorskich i nie posługuje się pojęciem "autor projektu".

Konkludując, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że skarżący dokonał naruszenia przepisów art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 pkt 3 oraz art. 36a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

Z akt administracyjnych wynika, że w/w decyzja OSD z dnia [...] listopada 2011 r. stała się prawomocna od dnia [...] listopada 2011 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zwrócił się do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z prośbą o zbadanie przesłanek wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego lub ewentualnie wznowienie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji OSD z dnia [...] listopada 2011 r.

W uzasadnieniu wniosku PINB w [...] podniósł, że w spawie mogło dojść do rażącego naruszenia prawa w następstwie bezpodstawnego zastosowania przez OSD przepisu art. 105 k.p.a. W ocenie PINB w [...], Okręgowy Sąd Dyscyplinarny rażąco błędnie ocenił (w świetle obowiązujących norm prawa) fakty, na podstawie których umorzono postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej R. K. w związku z pełnieniem przez niego funkcji w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku cukierni wraz z pomieszczeniami socjalno-biurowymi i magazynowymi w miejscowości P.. PINB w [...] wskazał, że z dokumentacji sprawy bezspornie wynika, że zmiany sprowadzone w trakcie realizowania prac spełniają kryterium istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Według PINB, w następstwie samowolnie wprowadzonych przez kierownika budowy zmian w zakresie geometrii dachu (kąt nachylenia wysokości kalenicy i układ połaci dachowej) zmianie uległa kubatura obiektu. Według projektu kubatura miała wynosić 12441,9 m3, a w rzeczywistości po zakończeniu robót wyniosła: 13789 m3 (dołączono ksero tytułowej strony projektu budowlanego - pierwotnego, ksero tytułowej strony projektu budowlanego zamiennego). Zdaniem PINB w [...], kierownik budowy dopuścił się również zmian w konstrukcji budynku bez uzyskania zgody autora projektu, w wyniku czego zaszła konieczność opracowania dodatkowych dokumentów, w tym m.in. inwentaryzacji konstrukcji budynku, projektu wykonawczego wzmocnień, czy też projektu budowlanego zamiennego konstrukcji. Ponadto PINB w [...] zauważył, że art. 36a ustawy - Prawo budowlane przewiduje, że odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W ocenie PINB, niedopuszczalne jest przyjęcie, że kierownik budowy miał uprawnienia do samodzielnego wprowadzania zmian o charakterze istotnym. Zdaniem PINB, każda zmiana (nawet nieistotna) w odniesieniu do zatwierdzonego projektu winna być uzgodniona z projektantem, bez względu na zakres posiadanych przez kierownika budowy uprawnień. PINB w [...] zauważył ponadto, że decyzja z dnia [...] lutego 1984 r., nr [...], która stwierdzała przygotowanie zawodowe R. K. w zakresie posiadania uprawnień do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta w specjalności techniczno-budowlanej w zakresie konstrukcyjno-budowlanym, a także ograniczone uprawnienia w zakresie architektury, które obejmują jedynie budynki inwentarskie i gospodarcze, budowle niebędące budynkami oraz adaptację projektów typowych i powtarzalnych, a także sporządzanie planów zagospodarowania działek związanych z realizacją tych budynków. W tym kontekście PINB w [...] podniósł zarzut, iż skarżący R. K. nie posiadał uprawnień do projektowania w zakresie architektury w odniesieniu do zrealizowanej inwestycji.

Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji OSD z dnia [...] listopada 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego R. K..

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., działając w trybie art. 61 § 4 k.p.a., KSD PIIB zawiadomił skarżacego o wszczęciu postępowania, wzywając jednocześnie do nadesłania szczegółowego stanowiska dotyczącego przedmiotowej sprawy oraz dowodów na okoliczności objęte postępowaniem.

Odpowiadając na ww. zawiadomienie, skarżący w piśmie z dia [...] maja 2012 r. wskazał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji OSD, albowiem nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Strona skarżąca, odwołując się do dorobku orzecznictwa i poglądów doktryny - stwierdziła, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Strona skarżąca wyjaśniła, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia. Zdaniem skarżącego, za rażące należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania określonych w art. 6-11 k.p.a. w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku PINB w [...], strona skarżąca wskazała, że zmiana geometrii dachu nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odnośnie zmiany kubatury skarżący wskazał jednocześnie, że związek miedzy zmianą kąta nachylenia dachu a zmianą wysokości i kubatury nie jest wcale oczywisty i Rzecznik Odpowiedzilanosci Zawodowej nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Skarżący nie zgodził się także z zarzutem braku zgody autora projektu na zmiany w konstrukcji budynku. Wskazał, że zarzut ten nie może być badany w postępowaniu administracyjnym, ponieważ roszczenia z tytułu praw autorskich są przedmiotem spraw cywilnych, a nie administracyjnych. Zdaniem skarżącego, jako kierownik spornej budowy mógł on samodzielnie wprowadzić zmiany dotyczące konstrukcji obiektu, gdyż posiada on odpowiednie uprawnienia budowlane. Poza tym, w ocenie skarżącego, wprowadzone zmiany miały charakter nieistotny. Ponadto skarżacy wskazał, że w odniesieniu do zarzutu przedstawionego przez PINB w [...] dotyczacego zmian dokonannych przez skarżącego w zakresie architektury, strona nie posiada wiedzy, na podstawie jakich dokumentów taki zarzut został sformułowany. Skarżący wskazał także, że nie ma podstaw do twierdzenia, że doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący podniósł, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie stwierdza istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Skarżący zakwestionował ponadto ekspertyzę techniczną z marca 2011 r., której założenia miały być brane pod uwagę przy sporządzaniu projektu zamiennego. Skarżący wskazał, że autor ekspertyzy – A. C. nie posiadał odpowiednich uprawnień budowlanych do sporządzenia takiej ekspertyzy, a zatem nie może być dowodem w sprawie, w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego, w świetle powyższych rozważań, to PINB w [...] rażąco naruszył prawo, wydając decyzję, w której nałożył określone obowiązki na podstawie prywatnej opinii, nie będącej dowodem w sprawie. W świetle powyższego skarżacy stanął na stanowisku, ze całkowicie niezasadne jest stanowisko o rażacym naruszeniu przez OSD przepisów art. 80, art. 76 § 1 oraz art. 105 k.p.a. w związku z art. 36a ustawy - Prawo budowlane, a zatem - zdaniem skarżacego - nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji OSD z dnia [...] listopada 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inzynierów Budownictwa, działając na podstawie art. 157 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listoapda 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżacego R. K..

W uzasadneiniu decyzji KSD PIIB, mając na uwadze zarówno postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. nakazujące inwestorowi B. R. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych budowy budynku cukierni wraz z pomieszczeniami socjalno-biurowymi i magazynowymi na działce nr [...] przy ul. [...] w P., jak i opracowanie ekspertyzy technicznej na wykonane roboty, jak również decyzję PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych budowy budynku cukierni wraz z pomieszczeniami socjalno-biurowymi i magazynowymi z zastrzeżeniem, że projekt zamienny powinien uwzględniać uwagi i zalecenia określone w ekspertyzie technicznej opracowanej w marcu przez zespół projektowy w składzie: A. C. (w zakresie konstrukcyjno-budowlanym, specjalność konstrukcja) i W. H. (w zakresie architektonicznym, specjalność architektura) - stwierdził, że w aktach znajduje się informacja, że rozstrzygnięcia te zostały wydane "w związku ze stwierdzeniem prowadzenia robót budowlanych na terenie cukierni (...) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę". W ocenie KSD PIIB, wyżej opisane zarówno decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r., jak i postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. w uzasadnieniu wymieniają stwierdzone odstępstwa oraz wskazują, że został naruszony przepis art. 36a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. W tej sytuacji KSD PIIB uznał, że nie ma racji strona skarżąca, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie stwierdza istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

W uzasadnieniu decyzji KSD PIIB wskazał ponadto, że według art. 76 § 1 i 3 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza się jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Krajowy Sąd Dyscyplinarny wskazał, że prawidłowo sporządzony dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wobec tego organ nie może, bez przeprowadzenia przeciwdowodu (art. 76 § 3 k.p.a.), nie uznać faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, gdyż będzie to stanowiło naruszenie prawa procesowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 553/10). KSD PIIB stwierdził, że organ administracji publicznej nie może dowolnie odrzucić, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, bowiem stanowiłoby to naruszenie prawa procesowego (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 341/07). KSD PIIB, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w sprawie VI SA/Wa 1036/04 - stwierdził, że dokumenty urzędowe mają istotną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. KSD stwierdził, że organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego, gdyż z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji.

Mając na względzie powołane orzecznictwo sądów administracyjnych, Krajowy Sąd Dyscyplinarny PIIB stwierdził, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, wydając sporną decyzję z dnia [...] listopada 2011 r., nie wziął pod uwagę ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego, znajdujących się w dokumentach urzędowych. W ocenie Krajowego Sąd Dyscyplinarnego, OSD nie przeprowadził również kontrdowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nich informacji. KSD PIIB uznał, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nie był właściwy do oceny czy doszło do istotnych odstępstw, czy też nie. Zdaniem KSD, oceny tej dokonuje, według własnej właściwości rzeczowej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Według KSD PIIB, tylko Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest władny rozstrzygnąć istotne odstępstwo. Jeżeli więc istnieje w obrocie prawnym prawomocne rozstrzygnięcie w tym zakresie organy samorządu zawodowego powinny je respektować. W związku z powyższym KSD PIIB uznał, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] naruszył prawo procesowe, tj. art. 76 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.

KSD PIIB stwierdził, że pominięcie ustaleń wynikających z dokumentów urzędowych dotyczących istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego narusza wprost zasady ogólne k.p.a. Pominięcie tych ustaleń było działaniem wbrew przepisom prawa (art. 6 k.p.a.), co - zdaniem KSD - skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i działaniem wbrew interesowi społecznemu.

Dalej KSD PIIB wyjaśnił, że przy ocenie naruszenia prawa jako "rażące" należy brać pod uwagę ustalenia wynikające z teorii gradacji wad decyzji administracyjnej. Zdaniem KSD PIIB, przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Mając na uwadze powołane orzecznictwo i doktrynę - KSD stwierdził, że OSD [...] rażąco naruszył prawo procesowe, tj. art. 76 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., dodając, iż rażące naruszenie związane jest ze skutkami społecznymi, jakie wywołuje sporna decyzja OSD WMOIIB.

Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa podkreślił, że z praktyki orzeczniczej sądów dyscyplinarnych oraz z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że naruszenie obowiązków kierownika budowy określonych w art. 22 ustawy - Prawo budowlane powoduje jego odpowiedzialność zawodową. Wobec powyższego, zdaniem KSD, prowadzenie budowy niezgodnie z projektem, w szczególności dopuszczenie do powstania istotnych odstępstw od projektu - jest niewątpliwie przesłanką do orzeczenia jednej z kar wymienionych w art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

W opinii KSD PIIB, sporna decyzja OSD [...] z dnia [...] listopada 2011 r. wywołuje skutki zarówno w aspekcie społecznym (w takich samych sprawach dotyczących naruszenia podstawowych obowiązków kierownika budowy inne osoby zostają ukarane, lub przynajmniej występują przesłanki do ukarania) oraz w aspekcie praworządności (rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w szczególności poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących dokumentów urzędowych).

W związku z powyższym KSD PIIB wskazał, że OSD [...] rażąco naruszył art. 80 k.p.a. w związku z art. 76 § 1 k.p.a. i w związku z art. 36a ustawy - Prawo budowlane. KSD stwierdził ponadto, że w aktach sprawy znajdują się rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego stwierdzające istotne odstępstwa od zatwierdzanego projektu budowlanego. Zdaniem KSD PIIB, przedmiotowe rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego są dla OSD wiążące. Krajowy Sąd Dyscyplinarny podkreślił ponadto, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] nie może w tym zakresie dokonywać własnych ustaleń, ponieważ nie jest w tych sprawach właściwy.

Krajowy Sąd Dyscyplinarny podniósł także, że skarżący R. K. zdawał sobie sprawę z konieczności wykonania projektu zamiennego, a pomimo tego kierował robotami bez takiego projektu. KSD wskazał, że w znajdującym się w aktach sprawy dzienniku budowy znajduje się wpis kierownika budowy R. K. z dnia [...] września 2010 r. następującej treści: "stwierdzam konieczność wykonania projektu zamiennego konstrukcji obiektu z uwagi na zbyt mały spadek pochylenia dachu jak dla płyt warstwowych, niewystarczająca wysokość pomieszczenia głównego w miejscu lokalizacji pieców (...), projekt zamienny należy wykonać w trybie pilnym, etapowo od fundamentów począwszy".

W związku z powyższym, Krajowy Sąd Dyscyplinarny, powołując się na przepisy art. 156 § 1 pkt 2 i 157 § 1 i 2 k.p.a. - uznał, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności spornej decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listopada 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego R. K..

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżący nie zgodził się przede wszystkim ze stwierdzeniem Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nie był właściwy do oceny czy doszło do istotnych odstępstw, czy też nie, gdyż oceny tej dokonuje PINB. Według skarżącego, decyzja organu nadzoru budowlanego w zakresie istotnych odstępstw nie może być wiążąca dla OSD, gdyż nie stwierdza wprost istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazując na przepis art. 107 § 1 k.p.a. oraz odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych, skarżący wskazał, że tylko osnowa, a nie uzasadnienie decyzji może kształtować prawa i obowiązki strony. Skarżący wskazał ponadto, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie stwierdza istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ w jej osnowie zawarte są całkowicie inne obowiązki. Zdaniem skarżącego, jej przedmiotem jest nałożenie na inwestora B. R. obowiązku sporządzenia i przedstawienia wskazanych w niej dokumentów, tj.: projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych "budowy budynku cukierni wraz z pomieszczeniami socjalno-biurowymi i magazynowymi", projektu budowlanego zamiennego, który powinien uwzględniać uwagi i zalecenia określone w ekspertyzie technicznej opracowanej w marcu 2011 r. przez zespół projektowy w składzie A. C., W. H., a ponadto projektu budowlanego zamiennego, który winien być sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i będące członkami izby samorządu zawodowego, przy jednoczesnym zapewnieniu stosownego nadzoru autorskiego. W ocenie skarżącego, w żadnym punkcie osnowy decyzji PINB w [...], organ ten nie stwierdził istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też jakichkolwiek innych naruszeń popełnionych przez skarżącego z tytułu wykonywania obowiązków kierownika budowy. Poza tym strona skarżąca wskazała, że powyższa decyzja PINB w [...] była skierowana do inwestora, a nie do skarżącego, jako kierownika budowy, a więc decyzja ta nie określiła skarżącego jako strony w tej sprawie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał ponadto, że KSD PIIB nie wyjaśnił, jakie skutki społeczne wywołuje sporna decyzja OSD z dnia [...] listopada 2011 r., które przemawiają za uznaniem, że narusza ona przepisy prawa w sposób rażący. W związku z powyższym skarżący podkreślił, że OSD [...], stwierdzając, iż zarzuty Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej nie zostały udowodnione, prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe, w rozumieniu przepisu art. 105 k.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 157 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji Krajowy Sąd Dyscyplinarny, odnosząc się do zarzutów skarżącego stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - stwierdził, że fałszywa jest teza strony skarżącej, jakoby autonomiczność orzekania sądów dyscyplinarnych samorządu zawodowego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa pozwala na pomijanie w prowadzonym postępowaniu ustaleń innych organów dokonanych w postaci dokumentów urzędowych, które korzystają do czasu obalenia z domniemania prawdziwości. KSD stwierdził, że ustalenia co do popełnienia czynu podlegają rygorom kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż na podstawie tej procedury prowadzone jest postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Zdaniem KSD PIIB, sąd dyscyplinarny prowadząc przedmiotowe postępowanie nie może więc pominąć ustaleń dokonanych przez inne organy w ramach swoich ustawowych kompetencji, w szczególności, kiedy ustalenia te przybierają formę dokumentów urzędowych, o których mowa w art. 76 k.p.a.

Zdaniem Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, OSD [...] pominął ustalenia PINB w [...] zawarte w dokumentach urzędowych w zakresie istotnych odstępstw od projektu budowlanego i uznał, że takowe nie wystąpiły. Takie postępowanie - w ocenie KSD - jest ewidentnie sprzeczne z art. 76 i art. 80 k.p.a.

KSD uznał, że w przedmiotowym postępowaniu prowadzonym przez OSD, dokumenty urzędowe PINB w [...] stwierdzające istotne odstępstwa winny być respektowane przez organy samorządu zawodowego izby inżynierów budownictwa, gdyż w tym zakresie organy te nie mogą dokonywać własnych ustaleń. KSD wskazał, że tylko PINB jest władny rozstrzygnąć w przedmiocie istotnego odstępstwa rezultatu procesu budowy od projektu budowlanego. Jeżeli więc istnieje w obrocie prawnym prawomocne rozstrzygnięcie w tym zakresie - organy samorządu zawodowego powinny je respektować.

KSD nie zgodził się również z zarzutem skarżącego, jakoby dokumenty urzędowe w niniejszej sprawie nie stwierdzały istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W opinii KSD, skarżący utożsamiał dokumenty urzędowe wyłącznie z decyzją PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., a w szczególności z jej osnową. Zdaniem KSD, zarówno w postanowieniu PINB w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., jak i w decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2011 r. znajduje się informacja, że rozstrzygnięcia te zostały wydane "w związku ze stwierdzeniem prowadzenia robót budowlanych na terenie cukierni (...) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę". Zdaniem KSD, zarówno decyzja jak i postanowienie PINB w uzasadnieniu wymieniają stwierdzone odstępstwa oraz wskazują, że został naruszony przepis art. 36a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

KSD PIIB stwierdził ponadto, że według art. 76 § 1 i 3 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza się jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. W ocenie KSD, powyższy przepis nie zawęża dokumentów urzędowych tylko i wyłącznie do decyzji administracyjnych (jak stara się to udowodnić skarżący), a ponadto wskazuje, że dokument urzędowy jest skuteczny i obowiązujący dopóty, dopóki jego wiarygodność nie zostanie obalona przez inne dowody.

KSD, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził ponadto, że dokumentu urzędowego nie można utożsamiać z decyzją administracyjną, zwłaszcza z jej osnową.

Odnosząc się z kolei do zarzutu niewyjaśnienia wątpliwości skarżącego, jakie skutki społeczne wywołuje sporna decyzja OSD [...], które powodują uznanie rażącego naruszenia przepisów - KSD wskazał na zasady ogólne, w tym na przepis art. 6 k.p.a. (organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa) oraz art. 7 k.p.a. (w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), stwierdzając jednocześnie, że pominięcie ustaleń wynikających z dokumentów urzędowych dotyczących istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego narusza wprost zasady ogólne k.p.a. wynikające z art. 6 i art. 7 k.p.a. Zdaniem KSD, pominięcie tych ustaleń było działaniem wbrew przepisom prawa, co skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i działaniem wbrew interesowi społecznemu. KSD wyjaśnił, że wydana w dniu [...] listopada 2011 r. decyzja OSD [...] wywołuje skutki zarówno w aspekcie społecznym oraz w aspekcie praworządności.

KSD stwierdził w uzasadnieniu, że OSD [...], wydając sporną decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. - rażąco naruszył art. 80 k.p.a. w związku z art. 76 § 1 k.p.a. i w związku z art. 36a ustawy - Prawo budowlane. W ocenie KSD, w aktach sprawy znajdują rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego stwierdzające istotne odstępstwa od zatwierdzanego projektu budowlanego. Zdaniem KSD, rozstrzygnięcia te były dla OSD wiążące, gdyż OSD nie mógł w tym zakresie dokonywać własnych ustaleń, ponieważ nie był w tych sprawach właściwy.

Krajowy Sąd Dyscyplinarny podniósł w konkluzji, że interes społeczny wymaga, aby organy wykonujące władzę państwową nie dopuszczały do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych przez osoby popełniające błędy w zakresie sztuki budowlanej lub działające niezgodnie z prawem budowlanym. Zdaniem KSD, tego wymaga właśnie interes społeczny. KSD uznał, że wykonywanie obiektów budowlanych niezgodnie z projektem może w niektórych sytuacjach spowodować katastrofę budowlaną, zagrażającą bezpieczeństwu ludzi i mienia. W tym więc, zdaniem KSD, przejawia się interes społeczny, wymagający od organów samorządu zawodowego bardzo dokładnego i wnikliwego przeprowadzania postępowań z zakresu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2012 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji KSD PIIB naruszenie:

- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, - z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji OSD z dnia [...] listopada 2011 r. w sytuacji, gdy zarzuty podnoszone wobec skarżącego nie zostały udowodnione w sposób zgodny z przepisami prawa,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że decyzja OSD z dnia [...] listopada 2011 r. rażąco narusza prawo,

- art. 76 § 1 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., postanowienie PINB w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. oraz protokołu oględzin z dnia [...] lutego 2011 r. są dokumentami urzędowymi, które winny być uwzględnione przez OSD przy rozpoznawaniu sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej skarżącego,

- art. 75 § 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. stanowi wiarygodny dowód z dokumentu urzędowego, w sytuacji, gdy oparta została wyłącznie na ekspertyzie prywatnej, niebędącej opinią biegłego, w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., sporządzonej przez osobę nieposiadającą wymaganych przepisami prawa uprawnień,

- art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że OSD nie jest właściwy do oceny, czy doszło do istotnych odstępstw, czy też nie, gdyż oceny tej dokonuje PINB i tylko ten organ władny jest rozstrzygnąć istotne odstępstwo, w sytuacji, gdy w świetle zarzucanych przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej zarzutów popełnienia przez skarżącego czynu z art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 pkt 3 oraz 36 a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane - przedmiotem badania przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w postępowaniu odpowiedzialności zawodowej osób pełniących samodzielne funkcje techniczne muszą być merytoryczne przesłanki czynów wymienionych w art. 95 pkt 4, art. 22 pkt 3 oraz art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie udowodnił zarzucanych skarżącemu uchybień, gdyż oparł się wyłącznie na ekspertyzie z marca 2011 r. sporządzonej przez A. C. i W. H., która - według skarżącego - nie może być dowodem w niniejszej sprawie. Wobec tego skarżący stwierdził, że OSD [...] słusznie uznał, że wobec braku dowodów postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego należy umorzyć.

W ocenie skarżącego, decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego PIIB z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdzająca nieważność decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] z dnia [...] listopada 2011 r. i nakazująca uwzględnienie decyzji PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązków, opartej wyłącznie na ekspertyzie z marca 2011 r. A. C. i W. H., wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że KSD winien przestrzegać zasady praworządności. Zdaniem strony, w sytuacji, gdy zarzuty przeciwko skarżącemu nie zostały udowodnione w sposób zgodny z przepisami prawa, orzeczenie KSD rażąco narusza zasadę praworządności. W ocenie strony skarżącej, wobec braku udowodnienia winy skarżącego w popełnieniu zarzucanych uchybień zaskarżoną decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego należy uznać za sprzeczną z art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem skarżącego, powyższa ekspertyza z marca 2011 r. jest jedynie opinią prywatną nie posiadającą mocy dowodowej, w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Poza tym, zdaniem strony skarżącej, powyższa opinia nie została sporządzona przez osobę do tego uprawnioną, bowiem autor opinii nie posiadał wymaganych przez prawo uprawnień budowlanych do oceniania i badania stanu technicznego obiektów budowlanych.

W ocenie skarżącego, dokumenty urzędowe, na które powołuje się Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nie mogą być wiążące, gdyż - wbrew twierdzeniom KSD - nie stwierdzają istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżący wskazał, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie stwierdzała istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, albowiem w jej osnowie zawarte są całkowicie inne obowiązki. Przedmiotem tej decyzji jest nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia wymienionych w niej dokumentów. Zdaniem skarżącego, w osnowie przedmiotowej decyzji PINB powinno być wprost wyrażone rozstrzygnięcie, gdyż nie można go ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia.

Zdaniem skarżącego, Krajowy Sąd Dyscyplinarny nieprawidłowo stwierdził, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny rażąco naruszył prawo procesowe, gdyż naruszenie związane jest ze skutkami społecznymi, jakie wywołuje decyzja OSD. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie jak konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to ocenił jako rażące (wyrok NSA z dnia 21.10.1992 r" sygn. akt V SA 86/92).

Zdaniem skarżącego, Krajowy Sąd Dyscyplinarny nie ma racji twierdząc, że rażące naruszenie związane jest ze skutkami społecznymi, jakie wywołuje decyzja. Naruszenie dotyczy bowiem konkretnego przepisu, a nie skutków, które ta decyzja ma wywołać. Skarżący powołał się na stanowisko doktryny, z którego wynika, że za słusznością stanowiska zakładającego dokonywanie wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa" w oderwaniu od skutków tego naruszenia wydaje się przemawiać to, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zostało powiązane przez ustawodawcę z jakimikolwiek skutkami wywołanymi rażącym naruszeniem prawa, w tym i skutkami społeczno-gospodarczymi (B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, 2003 r., s 334), a ponadto konstrukcja nieważności oparta jest na założeniu istnienia przyczyny nieważności w momencie podejmowania decyzji administracyjnej, dlatego odwoływanie się do skutków, jakie decyzja ze sobą niesie jest nieuprawnione (A. Matan /w:/, Łaszczyca, Martysz, Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, 2007, s. 325). Zdaniem skarżącego, w zaskarżonej decyzji Krajowy Sąd Dyscyplinarny doprecyzował, że interes społeczny wymaga, aby organy wykonujące władzę państwową nie dopuszczały do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych przez osoby popełniające błędy w zakresie sztuki budowlanej lub działające niezgodnie z prawem budowlanym. Tego wymaga właśnie interes społeczny (państwowy, publiczny). Interes społeczny wymaga od organów samorządu zawodowego bardzo dokładnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowań z zakresu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. W ocenie skarżącego, w świetle braku jakichkolwiek dowodów stwierdzających "popełnienie błędów w zakresie sztuki budowlanej lub działanie niezgodnie z prawem budowlanym" przez skarżącego, ocena dokonana przez KSD PIIB budzi zastrzeżenia z punku widzenia zasad logicznego rozumowania.

Skarżący podniósł ponadto, że z przepisów art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 pkt 3 oraz art. 36a ustawy - Prawo budowlane w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że przedmiotem badania przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w postępowaniu odpowiedzialności zawodowej osób pełniących samodzielne funkcje techniczne muszą być merytoryczne przesłanki czynów wymienionych w ww. przepisach. Innymi słowy OSD, by móc ocenić, czy doszło do popełnienia czynu rodzącego odpowiedzialność zawodową, musi zbadać, czy ten czyn popełniono.

W opinii strony skarżącej, OSD [...], badając sprawę z wniosku Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o ukaranie skarżącego z powodu popełnienia czynów opisanych w powołanych powyżej przepisach, musiał zbadać, czy skarżący nieprawidłowo wykonywał swoje obowiązki, w sposób niezgodny z projektem i pozwoleniem na budowę i czy skarżący dopuścił do istotnych odstępstw. Z powyższego wynika, zdaniem skarżącego, że nie ma zatem racji Krajowy Sąd Dyscyplinarny twierdząc, że "OSD nie był właściwy do oceny, czy doszło do istotnych odstępstw czy też nie, gdyż oceny tej dokonuje PINB".

Skarżący podniósł, że w świetle bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa wyłącznie uprawnionym do orzekania w sprawach popełnienia czynów z zakresu odpowiedzialności zawodowej jest Sąd Dyscyplinarny, a nie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Skarżący stanowczo podkreślił, że Krajowy Sąd Dyscyplinarny błędnie połączył sprawy dotyczące odpowiedzialności zawodowej, które należą do właściwości organów samorządu zawodowego, ze sprawami z zakresu nadzoru budowlanego, należącymi do właściwości PINB.

W ocenie skarżącego, skoro Okręgowy Sąd Dyscyplinarny uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów (wobec braku dowodów), sporna decyzja OSD z dnia [...] listopada 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej jest całkowicie zgodna z prawem.

Konkludując wywody zawarte w skardze, skarżący stwierdził, że Krajowy Sąd Dyscyplinarny:

1) odmówił Okręgowemu Sądowi Dyscyplinarnemu prawa do oceny, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione przesłanki odpowiedzialności zawodowej;

2) odmówił OSD prawa rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zgodne z prawem dowody;

3) nakazując przyjęcie przez OSD za wiążącą decyzję PINB w [...], nie odniósł się ani jednym zdaniem do faktu braku uprawnień A. C., jak również do bezprawnego oparcia się przez PINB na sporządzonej "ekspertyzie".

W odpowiedzi na skargę Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

KSD wskazał w odpowiedzi na skargę, że pominięcie przez OSD [...] ustaleń wynikających z dokumentów urzędowych jest w analizowanej sprawie oczywiste. Oznacza to, zdaniem KSD, że oczywiste jest także naruszenie przepisów mówiących o domniemaniach wynikających z dokumentów urzędowych oraz przepisów dotyczących oceny zebranego materiału dowodowego (art 76 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a.).

Zdaniem KSD, skutków wydanej decyzji OSD nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności, również w wymiarze społecznym. KSD stwierdził bowiem, że osoba wykonująca samodzielną funkcję techniczną w budownictwie - kierownika budowy, która dopuściła do realizacji obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, niewątpliwie ponosi z tego tytułu odpowiedzialność zawodową w budownictwie. Uznanie więc przez powołany do rozpatrywania takich spraw sąd dyscyplinarny, że istotnego odstępstwa nie było, wbrew ustaleniom wynikającym z dokumentów urzędowych, wywołuje skutki społeczne polegające na tym, że w takich samych sprawach dotyczących naruszenia podstawowych obowiązków kierownika budowy inne osoby zostają ukarane, lub przynajmniej występują przesłanki do ukarania. Skutki decyzji w aspekcie praworządności to rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w szczególności poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących dokumentów urzędowych. Zdaniem KSD, niezastosowanie domniemań wynikających z dokumentów urzędowych oznacza więc zaprzeczenie stanu prawnego sprawy wynikającego z dokumentów urzędowych.

KSD nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, który twierdził, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny był właściwy dokonać we własnym zakresie oceny, czy doszło do istnych odstępstw w sytuacji, kiedy istniały dokumenty PINB wskazujące na istotne odstąpienia. Zdaniem KSD, w sytuacji, kiedy w aktach sprawy znajdują się dokumenty urzędowe sporządzone przez właściwy organ w ramach jego kompetencji stwierdzające istotne odstępstwa, organ prowadzący postępowanie nie może bez obalenia domniemania wynikającego z tych dokumentów przyjąć własnych odmiennych ustaleń w tym zakresie.

Reasumując KSD wskazał, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny rażąco naruszył art. 80 k.p.a. w związku z art. 76 § 1 k.p.a. i w związku z art. 36a - Prawa budowlanego. Zdaniem KSD, w aktach sprawy znajdują rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego stwierdzające istotne odstępstwa od zatwierdzanego projektu budowlanego. Według KSD, rozstrzygnięcia te były dla OSD wiążące, gdyż organ ten może w tym zakresie dokonywać własnych ustaleń, ponieważ nie jest w tych sprawach właściwy. KSD uznał w konsekwencji, że pominięcie ustaleń wynikających z dokumentów urzędowych dotyczących istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego narusza wprost zasady ogólne k.p.a., wynikające z art. 6 i art. 7 k.p.a. Według KSD, pominięcie tych ustaleń było działaniem wbrew przepisom prawa (art. 6 k.p.a.), co skutkowało nie wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i działaniem wbrew interesowi społecznemu.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 5 lutego 2013 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i zarzuty skargi - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Obecny na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, wnosząc o oddalenie skargi, podniósł, że rażące naruszenie prawa polegało na pominięciu przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny istotnego dowodu w sprawie w postaci dokumentu urzędowego - decyzji PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga R. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa narusza prawo.

Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2012 r., jak również poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa dopuścił się istotnego naruszenia przepisów art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.) w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z uwagi na dokonanie błędnej wykładni tych przepisów i w konsekwencji mylne przyjęcie przez KSD PIIB, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, rozpatrując sprawę z zakresu odpowiedzialności zawodowej skarżącego, nie był właściwy do oceny, czy w ramach wykonywanych przez stronę skarżącą obowiązków kierownika budowy doszło do istotnych odstępstw (zmian) w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a także - błędne przyjęcie, że powyższej oceny dokonać może wyłącznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Ponadto, zdaniem Sądu, wydając obie sporne decyzje, KSD PIIB dopuścił się obrazy zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu tego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona, przejawiające się w szczególności na nieuwzględnieniu przedstawionych przez skarżącego okoliczności przemawiających za stanowiskiem, że OSD [...] prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego.

W konsekwencji powyższych uchybień Krajowy Sąd Dyscyplinarny, wydając oba sporne rozstrzygnięcia, w sposób ewidentny naruszył przepisy art. 157 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na błędne przyjęcie, że decyzja Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listopada 2011 r. umarzająca postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego R. K. - rażąco narusza przepisy prawa.

Rozstrzygając skargę na wspomniane decyzje Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, wydane w przedmiocie stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, Sąd zobowiązany był na wstępie uwzględnić przede wszystkim fakt, że przyjęta w Kodeksie postępowania administracyjnego konstrukcja nieważności decyzji administracyjnej wiąże się ze szczególnie ciężkimi naruszeniami prawa, określonymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 cyt. ustawy.

Zdaniem Sądu, wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest niewątpliwie instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności, musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa, wskazać trzeba, że treść spornej decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Według Sądu, podkreślić należy bardzo wyraźnie, że "rażące naruszenie prawa", o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Utożsamianie tego pojęcia z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Nie stanowi zatem o rażącym naruszeniu prawa wybranie jednej z rozbieżnych wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, która później uznana została za nieprawidłową (tak m.in. /w:/ wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23, a także wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 1994 r., sygn. akt III ARN 15/94, OSNAP 1994/3/36, z dnia 20 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 71/94, OSNAP 1995/13/156).

Mając na względzie powyższe należy zgodzić się - co do zasady - z Krajowym Sądem Dyscyplinarnym PIIB, że z punktu widzenia wymagań praworządności, nie można zaakceptować sytuacji, w której osoba wykonująca samodzielną funkcję techniczną w budownictwie - kierownika budowy, dopuszcza do realizacji obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego

Jak stanowi art. 22 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy m.in. kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Z kolei, zgodnie z przepisem art. 36a ust. 1 cyt. ustawy, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Art. 36a ust. 5 stanowi jednak, że nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1), charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji (pkt 2), zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne (pkt 5), zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (pkt 6), ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pkt 7) oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

W świetle przepisu art. 95 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki.

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie orzekają organy samorządu zawodowego.

Nie ulega wątpliwości, że w świetle unormowań ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, organami właściwymi do orzekania zarówno w sprawach z tytułu odpowiedzialności zawodowej, jak i w sprawach dyscyplinarnych są sądy dyscyplinarne, które są organami izb (a nie samorządu zawodowego, jak stanowi art. 98 ust. 1 Prawa budowlanego).

Art. 11 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r., stanowi, że do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z przepisu tego wynika, że w sprawach z tytułu odpowiedzialności zawodowej, które niewątpliwie są sprawami indywidualnymi, mają zastosowanie przepisy k.p.a., z tym, iż pierwszeństwo przed przepisami k.p.a. mają szczególne uregulowania zawarte zarówno w ustawie – Prawo budowlane, jak i w ustawie o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, zaś sąd dyscyplinarny orzekając w postępowaniu o odpowiedzialności zawodowej, wykonuje funkcje organu administracji publicznej.

Wobec tego, iż w postępowaniu przed sądami dyscyplinarnymi w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie stosuje się, z pewnymi modyfikacjami określonymi w ustawie - Prawo budowlane, jak i w cyt. ustawie o samorządowej z dnia 15 grudnia 2000 r., przepisy k.p.a., należy mieć na uwadze, korzystając z określonych regulacji tego kodeksu, iż celem postępowania prowadzonego w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie jest dokonanie ustaleń, a w tym wyjaśnienie, poddanie ocenie, rozważenie i rozstrzygnięcie, czy brak jest przesłanki negatywnej do wszczęcia postępowania (przedawnienia), następnie, czy zaistniała określona w Prawie budowlanym przesłanka do orzeczenia o odpowiedzialności zawodowej konkretnego podmiotu, w stosunku do którego postępowanie jest prowadzone, oraz którą z przewidzianych ustawą sankcji, przy uwzględnieniu warunków (zasad) określonych w komentowanej ustawie, należy zastosować.

Niewątpliwie sprawa, której przedmiotem jest zastosowanie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, powinna być załatwiona stosownie do wymogów przewidzianych w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a więc z zachowaniem zasady wyjaśnienia wszelkich niezbędnych do rozstrzygnięcia okoliczności, to jest po dogłębnym zbadaniu stanu faktycznego w zakresie koniecznym do ustalenia zarówno przesłanek negatywnych, jak i pozytywnych odpowiedzialności zawodowej w konkretnym przypadku. W postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie możliwe jest korzystanie z dowodów, w tym z opinii biegłego, którym najczęściej będzie osoba mająca uprawnienia budowlane, rzeczoznawca budowlany (vide: Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 839 i nast.).

Zdaniem Sądu, z analizowanych powyżej przepisów zarówno ustawy - Prawo budowlane, jak i ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że przedmiotem badania przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w postępowaniu odpowiedzialności zawodowej osób pełniących samodzielne funkcje techniczne muszą być merytoryczne przesłanki czynów wymienionych w art. 95 pkt 4, art. 22 pkt 3 oraz art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Innymi słowy Okręgowy Sąd Dyscyplinarny, by móc ocenić, czy doszło do popełnienia czynu rodzącego odpowiedzialność zawodową, musi zbadać, czy ten czyn popełniono.

W ocenie Sądu, należy zatem podzielić zarzut strony skarżącej, iż badając sprawę z wniosku Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o ukaranie skarżącego z powodu popełnienia czynów, opisanych w powołanych powyżej przepisach, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa musiał zbadać, czy skarżący nieprawidłowo wykonywał swoje obowiązki, w sposób niezgodny z projektem i pozwoleniem na budowę i czy skarżący dopuścił do istotnych odstępstw o zatwierdzonego projektu budowlanego.

Należy zauważyć, iż właściwy do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie jest ten organ nadzoru budowlanego, na którego terenie właściwości został popełniony czyn stanowiący przesłankę odpowiedzialności (art. 95 ustawy - Prawo budowlane) lub też, który "stwierdził popełnienie czynu", czyli w wyniku poczynionych ustaleń uznał, że osoba dopuściła się określonego czynu.

Zdaniem Sądu, podmiot występujący z wnioskiem w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w postępowaniu wszczętym tym wnioskiem nie może uczestniczyć, jako biegły, czyli osoba posiadająca szczególną, fachową wiedzę.

Inspektor nadzoru budowlanego odgrywa w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie tylko rolę organu właściwego do podjęcia czynności zmierzających do uruchomienia postępowania administracyjnego w sprawie odpowiedzialności zawodowej osoby sprawującej samodzielne funkcje techniczne w budownictwie (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 847 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt II SA/Gd 2325/97).

Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Sądu - podzielić stanowisko strony skarżącej i uznać, że Krajowy Sąd Dyscyplinarny, twierdząc, że znajdujące się w aktach sprawy rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego stwierdzające istotne odstępstwa od zatwierdzanego projektu budowlanego były wiążące dla Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego, "gdyż OSD nie mógł w tym zakresie dokonywać własnych ustaleń, ponieważ nie był w tych sprawach właściwy" - dopuścił się istotnej obrazy przepisów art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Według Sądu, dokonując bowiem błędnej wykładni tych przepisów, Krajowy Sąd Dyscyplinarny mylnie przyjął, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, rozpatrując sprawę z zakresu odpowiedzialności zawodowej skarżącego, nie był właściwy do oceny, czy w ramach wykonywanych przez stronę skarżącą obowiązków kierownika budowy doszło do istotnych odstępstw (zmian) w zatwierdzonym projekcie budowlanym, wskazując przy tym błędnie, że powyższej oceny dokonać może wyłącznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Należy przyjąć jednocześnie, że w konsekwencji powyższego naruszenia, Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, wydając obie sporne decyzje, dopuścił się obrazy zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu tego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. Naruszenie to, zdaniem Sądu, przejawia się w szczególności w nieuwzględnieniu przedstawionych przez skarżącego okoliczności podnoszonych w toku postępowania w celu wykazania, że OSD [...] prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej strony skarżącej.

W ocenie Sądu, aby stwierdzić, że podjęta przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego była rzeczywiście rażąco niezgodna z obowiązującymi przepisami, Krajowy Sąd Dyscyplinarny winien wpierw jednoznacznie wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące prawidłowości przeprowadzonego postępowania i zasadności stawianych stronie skarżącej zarzutów, w tym przede wszystkim ustalić, w sposób niebudzący jakichkolwiek zastrzeżeń, że OSD umarzając w 2011 r. postępowanie zignorował jednoznaczne dowody świadczące o odpowiedzialności strony skarżącej.

Według Sądu, takie przesłanki w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione, albowiem Krajowy Sąd Dyscyplinarny nie dokonał stosownych wyjaśnień przed wydaniem decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji OSD