II SA/Wa 1810/12

Uzasadnienie

Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., cofnął Z. S. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich w związku z uzyskaniem informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym z art. 220 § 1 w zw. z art. 156 § 2 i art. 11 § 2 Kk. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stwierdzając, iż w przypadku wymienionego zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co implikuje cofnięcie pozwolenia na broń.

W dniu [...] lipca 2011 r. Z. S. wniósł do organu I instancji wniosek o zmianę decyzji cofającej mu pozwolenie na broń w trybie art. 154 Kpa.

Komendant Wojewódzki Policji w B., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. odmówił uchylenia w tym trybie swojej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

Z. S. odwołał się do organu II instancji.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 154 § 1 i art. 268a Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komendant Główny Policji wskazał, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 Kpa stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Określony w tym przepisie tryb weryfikacji decyzji ostatecznych nie ma zastosowania do tzw. decyzji związanych (nieuznaniowych), tj. takich decyzji, gdzie organ administracji publicznej jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Do takich typów decyzji należy decyzja z dnia [...] lutego 2011 r., która zapadła w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tymi przepisami, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Decyzja tego rodzaju ma cechy związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą, ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Ocena, czy osoba, wobec której toczy się postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, jest osobą, co do której istnieje wyżej opisana "uzasadniona obawa", musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych lub informacje o toczących się postępowaniach karnych. W sprawie o cofnięcie stronie pozwolenia na broń dowodami takimi było toczące się przeciwko niej postępowanie karne, w którym oskarżono ją o czyn, którego kwalifikacja prawna wskazana w akcie oskarżenia uprawniała do stwierdzenia, że należy ona do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisaną decyzję Komendanta Głównego Policji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa:

1. naruszenie przepisów procedury art. 154 Kpa, mające istotny wpływ na treść decyzji, poprzez:

a) uznanie przez organ II instancji iż ww. przepis nie może mieć zastosowania do przedmiotowej sprawy, gdyż zaskarżona decyzja została wydana na mocy art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, która w ocenie organu stanowi decyzję "związaną", a nie decyzję o charakterze uznaniowym, a zatem jej wzruszenie w trybie rewizji nadzwyczajnej nie jest możliwe, podczas gdy ocena wystąpienia przesłanek wymienionych w ww. przepisie ma charakter, uznaniowy tj. wykazanie istnienia uzasadnionej obawy użycia przez daną osobę broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa wiąże się z dokonaniem przez organ oceny dowodów zgromadzonych w sprawie (decyzja uznaniowa); dopiero spełnienie się przesłanek koniecznych obliguje organ do określonego zachowania, które jednak w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione;

b) zaniechanie przez organ II instancji poczynienia jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie wykazania istnienia słusznego interesu strony w przedmiotowej sprawie, który mógłby przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji, a do czego na mocy art. 154 Kpa organ II instancji był zobligowany.

2. naruszenie prawa materialnego art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ II instancji iż w stosunku do skarżącego zostały spełnione wszystkie wymienione w ww. przepisach przesłanki w tym m. in. przesłanka istnienia uzasadnionej obawy użycia broni palnej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub interesem publicznym z uwagi na toczące się przeciwko osobie skarżącego postępowania karne, podczas gdy nie każde toczące się postępowanie karne obliguje organ administracji publicznej do stosowania ww. przepisu, a w konsekwencji do cofnięcia pozwolenia na broń palną.

W konkluzji skargi, Z. S. wnosił o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż w procedowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do posiadania broni od oceny organu administracyjnego zależy, czy powzięcie informacji o toczącym się przeciwko danej osobie postępowaniu karnym daje podstawę do przyjęcia, że zachodzi wobec niej uzasadniona obawa użycia broni palnej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub interesem porządku publicznego. Prawomocne skazanie, choćby za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ustawy o broni i amunicji, nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku braku prawomocnego skazania, a dysponowaniem przez organ administracyjny wyłącznie informacją o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym, ustalenie istnienia "uzasadnionej obawy" musi być poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego w sposób niebudzący wątpliwości zostanie ustalone, że skarżący należy do osób, których zachowanie budzi uzasadnione obawy, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyrok NSA w Warszawie z 12 grudnia 2002 r., III SA 746/02). Powyższe jednoznacznie wskazuje na uznaniowy charakter przedmiotowej decyzji z dnia [... ] lutego 2011 r., a nie jak twierdzi organ II instancji, decyzji związanej.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast, zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga jest niezasadna.

Zważyć należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja ostateczna wydana w trybie art. 154 § 1 Kpa. Przepis ten jest jednym z trybów nadzwyczajnych, dających możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. Tak jak wzruszenie decyzji ostatecznej w drodze wznowienia postępowania, czy też stwierdzenia jej nieważności, dotyczy decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi, tak przepisy art. 154 i art. 155 Kpa dotyczą wzruszenia (uchylenia, zmiany) decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych - niedotkniętych żadnymi wadami.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 i 155 Kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie w tym trybie może być wszczęte tylko w stosunku do decyzji ostatecznych niedotkniętych wadami kwalifikowanymi, przy wydaniu których organ administracji miał pewne luzy decyzyjne, czyli do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych, przy wydawaniu których organ jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy.

Nie do przyjęcia jest pogląd, że w drodze art. 154 Kpa można wzruszyć każdą decyzję ostateczną, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Gdyby tak dosłownie rozumieć ten przepis, to w przypadku tzw. decyzji związanych dochodziłoby do kolizji z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, co byłoby zaprzeczeniem podstawowych reguł wykładni prawa, gdyż wykładnia nie może prowadzić do takich sprzeczności (w ramach jednego aktu prawnego to jest ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego).

Powyższe wskazuje, że w trybie art. 154 Kpa nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i ta okoliczność powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 Kpa, może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy wydaniu ich organ nie jest ściśle związany przepisami prawa (glosa S. Jędrzejewskiego do wyroku NSA z dnia 21 marca 1995 r., SA/Po 2119/94, OSP 1996, nr 4, poz. 77 oraz wyrok NSA sygn. akt II OSK 232/06).

W niniejszej sprawie decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2011 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni jest decyzją ostateczną i prawomocną.

Jest także, co w niniejszej sprawie jest najważniejsze, decyzją związaną. Wynika to z brzmienia przepisów, na podstawie których została podjęta - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w tej sprawie ([...] lutego 2011 r.). W szczególności podkreślenia wymaga tu, iż ustalenie przez organ przynależności danej osoby do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw - wprost nakazuje wydanie temu organowi decyzji o cofnięciu takiej osobie pozwolenia na posiadanie broni.

Skarżący w swojej argumentacji bazuje na części procesu decyzyjnego w sprawach dotyczących cofania pozwolenia na posiadanie broni. Istotnie w tej wstępnej części organ miał (w rozumieniu przepisów ustawy o broni i amunicji, obowiązujących w dacie podejmowania decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.) jeszcze pewną swobodę, przy niektórych stanach faktycznych, uznania, iż w danej sprawie nie występuje obawa użycia przez daną osobę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jednakże ten wstępny element decyzji nie może decydować o jej całości. Skarżący nie dostrzega, iż uznanie przez organ zaistnienia w sprawie wyżej wspomnianej "obawy", a tak właśnie uznał organ w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., implikuje do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W tym następnym etapie procesu decyzyjnego organ nie posiada tzw. "luzu decyzyjnego" – cofnięcie pozwolenia jest tu obligatoryjne. Ta właśnie cecha przedmiotowej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. decyduje o zakwalifikowaniu jej jako decyzji związanej.

W takiej sytuacji bezprzedmiotowe jest analizowanie, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, bowiem nawet gdyby ustalono, że ww. przesłanki mają miejsce, to zmiana lub uchylenie tej decyzji spowodowałoby wydanie decyzji niezgodnej z prawem, co stanowiłoby w tym przypadku bez wątpienia przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Z tych też względów zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiająca zmiany w trybie art. 154 Kpa decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., są prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji, skutkującymi ich uchyleniem, ani wadami skutkującymi stwierdzeniem ich nieważności i dlatego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.