II SA/Bk 839/12

Uzasadnienie

Pan K. P. (dalej powoływany również jako: "skarżący") wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Powiatowej Rady Narodowej w K. z dania [...] września 1973 r., nr [...] w sprawie uregulowania własności działki nr [...] położonej we wsi J.

Burmistrz S. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] Powiatowej Rady Narodowej w K. w sprawie uregulowania własności działki nr [...] położonej we wsi J. W jego uzasadnieniu powołując się na treść przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2007 r., Nr 231, poz. 1700 ze zm.) oraz uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1444/09 wskazał, że od 1 stycznia 1992 r. nie istnieje możliwość rozpatrywania wniosków dotyczących wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostateczną decyzją wydaną w oparciu o przepisy ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Dlatego też podjęcie czynności, której żąda zainteresowany byłoby niezgodne z prawem.

Z postanowieniem tym nie zgodził się skarżący i wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wnosząc o jego uchylenie i wznowienie postępowania w sprawie. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 w związku z art. 7 i 8 k.p.a. W jego uzasadnieniu wskazał, że nie był powiadomiony o toczącym się postępowaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Dokument o zawiadomieniu o toczącym się postępowaniu uwłaszczeniowym został sfałszowany. O fakcie, że teściowie w sposób bezprawny w oparciu o fałszerstwo i przestępstwo stali się właścicielami jego działki - ojcowizny dowiedział się w 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, że sporny akt własności ziemi został wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. w dniu [...] września 1973 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. A skoro tak, to jak słusznie wskazał organ I instancji, przywołując wyrok NSA z 15 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1444/09 nie jest możliwe wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowej Rady Narodowej w K. nr [...] w sprawie uregulowania własności działki nr [...] położonej we wsi J.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz art. 148 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowej Rady Narodowej w K. w sprawie nabycia przez A. i H. K. własności działki gruntu o powierzchni [...] ha położonej we wsi J., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wspomniana decyzja oparta została na nieprawdziwych i fałszywych okolicznościach faktycznych, albowiem pomiędzy K. P. i A. K. nigdy nie była zawarta żadna umowa sprzedaży działki nr [...]. Działka zawsze stanowiła własność rodziców K. P., a pomimo to zarówno M. P. jak i jej syn K. P. nie zostali w 1973 r. zawiadomieni o toczącym się postępowaniu, przez co zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw. Zaznaczył, że znajdujące się na potwierdzeniach odbioru podpisy rzekomo K. P. nie zostały przez niego złożone, co potwierdza postanowienie Prokuratury Rejonowej w K. w sprawie [...] odmawiające wszczęcia dochodzenia z uwagi na upływ terminu przedawnienia karalności przestępstw z art. 270 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać zaskarżonemu postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1973 r. nr. [...] dotyczącą uregulowania własności działki nr [...] położonej we wsi J.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia był art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zgodnie z którym, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Oznacza to, że z woli ustawodawcy wymienionych trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszania ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi) nie stosuje się, chociażby te decyzje były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach skutkowałyby koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Może się zatem zdarzyć, że niektóre decyzje (akty własności ziemi), mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym. Przyjąć należy, że uregulowanie zawarte w art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest przeszkodą prawną do wszczęcia wymienionych w nim postępowań nadzwyczajnych i tym samym negatywną przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania o charakterze przedmiotowym.

Podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że treść art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest jasna i jednoznaczna i z tego powodu nie wymaga wykładni (wyrok NSA z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 295/10, LEX nr 745205). Na gruncie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, przepis ten stanowi wyjątek od wyjątku (nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych) od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zastosowanie tej konstrukcji miało na celu definitywną likwidację możliwości jakiejkolwiek weryfikacji w trybach nadzwyczajnych środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących uwłaszczenia posiadaczy nieruchomości rolnych w trybie ustawy z dnia 19 października 1971 r. Oznacza to, że organy administracji nie mogą oceniać legalności takich decyzji, czym, z uwagi na ustawowy charakter regulacji, związane są również sądy administracyjne (wyrok NSA z 21 maja 1998 r., sygn. akt II S.A. 440/98, LEX nr 41761).

Sąd pragnie również wskazać, że kwestia zgodności art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z Konstytucją RP była już przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. We wiążących skład orzekający w niniejszej sprawie wyrokach z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. akt SK 13/99 i z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt SK 29/99, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż powyższy przepis jest zgodny z art. 2, art. 64, art. 77 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP.

Sformułowany dla organów administracyjnych zakaz zajmowania się oceną legalności decyzji uwłaszczeniowych wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, oznacza, że organ, do którego wpłynął wniosek o wzruszenie ostatecznej decyzji uwłaszczeniowej, winien wydać rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. W sprawach o wznowienie postępowania organ, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. powinien odmówić wznowienia postępowania, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Dlatego też, w ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały przepisy procedury administracyjnej jak i przepis art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, odmawiając Skarżącemu wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowej Rady Narodowej w Kolnie z dnia 9 września 1973 r.

Z powyższych względów za niezasadne należało uznać zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz art. 148 k.p.a. Organy administracji, z uwagi na treść art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nie były uprawnione do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1973 r. Dlatego też, podnoszone przez Skarżącego w skardze okoliczności wydania decyzji z [...] września 1973 r., takie jak brak uczestnictwa w postępowaniu M. P. i K. P., sfałszowanie podpisów pod zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia, nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego do sądu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.

Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił.