II OSK 1803/11
Wyrok
Naczelny Sąd Administracyjny
2013-01-29Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia WSA del. Elzbieta Kremer /spr./ Protokolant: starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/11 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/11 oddalił skargę [...] S.A. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie nakazał [...] S.A. [...] w S. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym mostu kolejowego zlokalizowanego nad rzeką R. w m. P. w linii kolejowej nr [...] W.-W. K. w km 30+139 w terminie do dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez wykonanie określonych w sentencji tej decyzji robót budowlanych.
[...] S.A. [...] w S. zaskarżył tę decyzję do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. organ odwoławczy stwierdził, że podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane rozstrzygnięcie ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego organ jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w celu zachowania go w należytym stanie odpowiadającym jego funkcjom. Podkreślił także, że z protokołu okresowej kontroli pięcioletniej oraz protokołu oględzin dokonanych przez pracowników WINB w S. nr [...] dotyczącego oceny stanu technicznego omawianego wiaduktu wynika, ze jest on w nieodpowiednim stanie technicznym oraz zagraża bezpieczeństwu mienia, zdrowiu i życiu osób, co uzasadnia wydanej zaskarżonej decyzji. Wobec tego, że skarżący nie zamierza dokonać rozbiórki obiektu, zasadne było wydanie nakazu z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Organ nie podzielił ponadto poglądu skarżącego, jakoby decyzja została wydana w stosunku do niewłaściwego podmiotu, gdyż z akt sprawy wynika, że przy wielokrotnym istnieniu możliwości zakwestionowania adresata decyzji skarżący tego nie uczynił. Ponadto, okoliczność likwidacji linii kolejowej [...] nie zmienia faktu, że obiekt znajduje się na obszarze kolejowym wyznaczonym powierzchnią gruntu określoną działkami ewidencyjnymi. Powołując się na art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym organ wskazał, że obszar kolejowy nie ogranicza się tylko do linii kolejowej, natomiast obowiązki [...] S.A. wynikają z art. 15 ust. 4 a i b ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i obejmują m.in. zarządzanie liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową. Likwidacja linii kolejowej nie zdejmuje z dotychczasowego zarządcy tych obowiązków, gdyż nadal na obszarze kolejowym występują elementy infrastruktury kolejowej. Wobec tego, nakaz, który zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego może być wydany w stosunku do właściciela lub zarządcy obiektu, wydany został w stosunku do właściwego podmiotu.
[...] S.A. w W. złożyła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu strony, poprzez bezpodstawne zobowiązanie jej do zachowania, do którego skarżący nie jest zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów oraz dokonanie wykładni przepisów prawa niezgodnie z literalnym brzmieniem przepisu i niezgodnie z zasadami wykładni funkcjonalnej, w szczególności ustawy o transporcie kolejowym i ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Skarżąca zarzuciła również rażące naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 i art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane przez bezpodstawne uznanie, że dawna budowla kolejowa w postaci mostu kolejowego, po wydaniu decyzji o likwidacji linii nadal stanowi obiekt budowlany wymagający takich samych obowiązków związanych z jego utrzymaniem, jak w czasie jego eksploatacji. Skarżąca wniosła również o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w części decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że organ pominął fakt, iż most kolejowy utracił swoje przeznaczenie z chwilą uprawomocnienia się decyzji o likwidacji linii kolejowej nr [...] W. — W. K., co miało miejsce w 2005 r. Budowla nie stanowi już budowli kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym i rozporządzenia MTiGM z dnia 10.09. 1998r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie /Dz. U. Nr151,poz. 987/, wobec czego zarządca nie jest zobowiązany do jej utrzymywania. Zarządca infrastruktury nie dysponuje środkami finansowymi na likwidację dawnych budowli stanowiących w przeszłości linię kolejową, gdyż miały one w tej sytuacji pochodzić z budżetu państwa. Ponadto likwidacja mostu nie byłaby uzasadniona gdyż dawna linia stanowi geodezyjnie i prawnie wydzielony grunt, który mógłby być wykorzystywany przez miejscowy samorząd do realizacji zadań własnych. Spółka podjęła ponadto kroki prawne do zwrotu mostu właścicielowi [...] S.A.
Mając na uwadze względy bezpieczeństwa skarżący zobowiązał się do wykonania punktów 4 i 5 decyzji oraz zamocowania trwałej przeszkody w postaci płotu uniemożliwiającego wstęp osób postronnych na most.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie raz jeszcze podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 1 października 2009 r. w sprawie VII SA/Wa 933/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, skoro skarżąca zgodziła się z częścią decyzji organu pierwszej instancji i w tym zakresie jej nie kwestionowała, to organ drugiej instancji nie miał podstaw do wydania orzeczenia utrzymującego tę decyzje w mocy w całości, ponieważ nie była ona w całości podważana. Na skutek rozpoznania złożonej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r., w sprawie II OSK 2048/09 NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny między innymi podniósł, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uprawniony był do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a nie jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny tylko w kwestionowanej przez skarżącego części.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. oddalił skargę [...] S.A. w W. Zdaniem Sądu, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, którego zdaniem organowi odwoławczemu nie można postawić zarzutu rozpoznania sprawy w części nieobjętej odwołaniem. Sąd rozpoznał ponownie sprawę w granicach określonych art. 134§1 ppsa.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 Prawa budowlanego. Wedle utrwalonego w orzecznictwie poglądu adresatami decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 66 mogą być tylko te podmioty, na które zostały nałożone obowiązki wynikające z art. 61, czyli właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Stan techniczny obiektu nie budzi wątpliwości, co nie było kwestionowane przez skarżącą spółkę. Organ prawidłowo ustalił, że stan techniczny obiektu jest niewłaściwy, wskutek czego nałożył na skarżącą obowiązki.
Adresat decyzji również został określony prawidłowo. Skarżąca spółka nie kwestionowała, że przedmiotowy obiekt pozostaje w jej zarządzie, co wynika również z treści art. 15 pkt. 4a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. nr 84, poz. 948 ze zm.). Prawidłowe są zatem ustalenia organu nadzoru budowlanego, że most ten stanowi obiekt budowlany, co do którego mają zastosowanie przepisy art. 61 i 66 Prawa budowlanego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje przy tym, że co do przedmiotowej linii kolejowej mocą decyzji z dnia [...] września 2005 r. wyrażono zgodę na jej likwidację, gdyż faktyczne wyłączenie linii kolejowej z eksploatacji nie skutkowało utratą przez nią cech obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje również fakt, że spółka nie posiada środków finansowych na realizację nałożonych na nią obowiązków albowiem koszty likwidacji linii miały być pokrywane z budżetu państwa oraz że przedmiotowy most nie pozostaje już w posiadaniu skarżącego, bowiem nastąpił zwrot mostu właścicielowi tj. [...] S.A., gdyż aneks do umowy został sporządzony dnia [...] grudnia 2010 r. a zatem w dacie znacznie późniejszej niż data wydania zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] lipca 2011 r. [...] S.A. W W. zaskarżyła w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2011 r., wnosząc o jego uchylenie w całości, uchylenie decyzji organu odwoławczego, uchylenie części decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów całego postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych i ewentualnie umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca, na podstawie art. 173 i 177 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie:
- art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 i art. 3 pkt lit 3 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn.zm.) przez bezpodstawne uznanie, że dawna budowla kolejowa, w postaci mostu kolejowego, po wydaniu decyzji o likwidacji linii nadal stanowi obiekt budowlany wymagający takich samych obowiązków w zakresie jego utrzymania, jak w czasie jego eksploatacji; pominięcie niemożności wykonywania ewentualnych czynności remontowych przez podmiot prawa, który utracił władanie przedmiotem nakazów organów nadzoru budowlanego i nie jest już jego posiadaczem i nie może być adresatem nakazów z wymienionych przepisów Prawa budowlanego, :
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi):
- ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007r. Nr 16, poz. 94 z późn.zm.) i ustawy z dnia 08.09.2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP" /Dz.U. Nr 84, poz.948 z późn. zm./ przez dokonanie wykładni przepisów prawa niezgodnie z literalnym brzmieniem i niezgodnie z zasadami wykładni funkcjonalnej, a w szczególności pojęcia linii kolejowej, likwidacji linii, kolejowej, kwestii zarządzania infrastrukturą kolejową przez zarządcę infrastruktury kolejowej i obowiązków z tym związanych, przedmiotu wkładu niepieniężnego (linii kolejowej) do zarządcy linii,
- naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), bowiem w efekcie doprowadziło do oddalenia skargi, a to:
- art. 106 § 3, Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zaniechanie dopuszczenia uzupełniającego dowodu, wobec wątpliwości Sądu w kwestii posiadania mostu przez skarżącego,
- art. 106 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie faktów powszechnie znanych, a przejawiających się tym, że nie przeprowadza się remontów obiektów budowlanych, mających na celu przywrócenie pierwotnej funkcji, obiektu przeznaczonego do fizycznej rozbiórki, jak w przypadku mostu (w przeszłości kolejowego), który po wydaniu decyzji o likwidacji linii kolejowej nie jest już mostem kolejowym i takowej funkcji już trwale pełnić nie może,
- art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego bezpodstawne niezastosowanie wobec faktu, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...].04.2009r. Nr [...] narusza prawo materialne i przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a także z ostrożności
- art. 161§ 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego bezpodstawne niezastosowanie, w okolicznościach uzasadniających umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe wobec utraty tytułu prawnego do władania i posiadania mostu przez skarżącego, który nie ma możliwości faktyczno-prawnych do remontu mostu - tym bardziej – po jego zwrocie właścicielowi.
Zdaniem skarżącej spółki, decyzja organu jest bezprzedmiotowa, gdyż nie jest ona już posiadaczem mostu kolejowego. Nie stanowi on budowli kolejowej od chwili uprawomocnienia się decyzji o likwidacji linii kolejowej nr [...] w 2005 r. Nawet gdyby uznać go za obiekt w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, to nie jest on obiektem czynnym, co nie uzasadnia wykonywania remontu. Skarżąca nie dysponuje środkami na przeprowadzenie remontu budowli stanowiących w przeszłości linię kolejową. Dawna linia kolejowa stanowi wydzielony grunt, mogący służyć realizacji zadań własnych miejscowego samorządu. Skarżąca podjęła kroki, już na etapie postępowania administracyjnego, w celu zwrotu mostu właścicielowi – [...] S.A. W W., gdyż utraciła do niego tytuł prawny na skutek podpisania aneksu do umowy. Wydanie decyzji o likwidacji linii kolejowej sprawia, że budowle znajdujące się na jej terenie tracą swoje przeznaczenie i nie są już budowlami kolejowymi, tak więc na skarżącej nie ciąży już obowiązek objęty decyzją. Skarżąca spółka zaznaczyła, że wykonała zalecenia organu pierwszej instancji w zakresie, jaki służyć ma poprawie ogólnego bezpieczeństwa budowli, natomiast nie znajduje podstaw do żądania od niej – w obliczu trwałej i nieodwracalnej likwidacji linii kolejowej - przeprowadzenia remontu służącego przywróceniu pierwotnej roli mostu, gdyż roli tej on już nie pełni. Wykonanie pozostałych zaleceń organu pierwszej instancji byłoby przejawem niegospodarności skarżącej spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W tej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowego nie wystąpiły. Tym samym należało rozpoznać sprawę w ramach zgłoszonych zarzutów kasacji. Te zaś, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek takiego stanowiska w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego o jakich mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze strukturę przedstawionych zarzutów, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na niewłaściwym zastosowaniu art.66 ust.1 pkt 1 i 3 w zw. z art.61 i art. 3 pk 1 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Przepisy art. 66, podobnie jak inne przepisy Rozdziału 6 Prawa budowlanego, są adresowane wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Należy również zwrócić uwagę, że przepisy art. 66 zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Adresatem nakazu wydanego na podstawie ww. przepisu jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem zgodnie z cytowanym art. 61 Prawa budowlanego tylko te osoby odpowiadają za stan techniczny obiektu. (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002 r., IV SA 2724/00 niepublikowany oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 469/06 niepublikowany i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 maja 2008 r. II SA/Wr 184/2008 - Lex Polonica nr 1961937 oraz R. Dziwiński i P. Ziemski - Prawo budowlane - Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2005 r., str. 272).
Z treści ww. art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika ponadto, że w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r., IV SA 1393/98 - niepublikowany). Przepis art. 61 wskazuje podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego; są to właściciel i zarządca obiektu budowlanego. Faktycznie odpowiedzialność za stan obiektu nie jest powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania danym obiektem. Przez zarządzanie obiektem budowlanym należy rozumieć w szczególności podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, którym jest przedmiotowy most kolejowy zlokalizowany nad rzeką R. w m. P. Definicja obiektu budowlanego zawarta jest w art. 3 Prawa budowlanego, jednym z rodzajów obiektu budowlanego jest budowla, a przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową; z kolei zgodnie z ust.3a przez obiekt liniowy - należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa. W świetle przepisów prawa budowlanego mosty zaliczane są do budowli, stanowią tym samym obiekt budowlany. Na pojęcie obiektu budowlanego w rozumieniu prawa budowlanego nie ma natomiast wpływu pojęcie infrastruktury kolejowej zawarte w ustawie z dnia 25 marca 2003r. o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 4 pkt 1 powołanej ustawy, infrastruktura kolejowa to - linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Pojęcia te zdefiniowane dla różnych celów mają różne zakresy, co sprawia, że dana budowla stanowi obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, niezależnie od tego, czy równocześnie należy do infrastruktury kolejowej. Stąd też obowiązki, które zostały nałożone decyzją na skarżącą , wynikały ze złego stanu technicznego mostu jako obiektu budowlanego, którego stan techniczny zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi ( art.66 ust.1 pkt 1), a nadto most ten jest w nieodpowiednim stanie technicznym ( art.66 ust.1 pkt 3 ) niezależnie, czy most ten stanowił jeszcze element infrastruktury kolejowej. Nałożone obowiązki miały na celu zlikwidowanie istniejącego zagrożenia budowlanego, a nie przywrócenie funkcji mostu kolejowego jako elementu infrastruktury kolejowej.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, jak podano w skardze kasacyjnej zarzut ten dotyczy ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007r. Nr 16, poz. 94 z późn.zm.) i ustawy z dnia 08.09.2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP" /Dz.U. Nr 84, poz.948 z późn. zm./ . Zdaniem skarżącego dokonano wykładni przepisów prawa niezgodnie z literalnym brzmieniem i niezgodnie z zasadami wykładni funkcjonalnej, zarzut ten w szczególności dotyczy pojęcia linii kolejowej, likwidacji linii, kolejowej, kwestii zarządzania infrastrukturą kolejową przez zarządcę infrastruktury kolejowej i obowiązków z tym związanych, przedmiotu wkładu niepieniężnego (linii kolejowej) do zarządcy linii. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, należy przede wszystkim stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem Skarżącego - uchybił Sąd Wojewódzki. Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powinno być również wykazane, jaka w ocenie strony skarżącej powinna być jego prawidłowa wykładnia. Natomiast skarżący kasacyjnie formułując zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię nie wskazał konkretnych przepisów, a tylko odwołał się do ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym, i do ustawy z dnia 08.09.2000r. o komercjalizacji , restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP".
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności nie przeprowadzenie przez Sąd dowodu na okoliczność, że przedmiotowy most nie pozostaje już w zarządzie skarżącej ( art. 106 § 3 p.p.s.a.), a w konsekwencji nie umorzenie postępowania sądowoadministarcyjnego ( art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) Słusznie Sąd I instancji zwracał uwagę, że adresat decyzji został prawidłowo określony, albowiem w dacie wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowy most był w zarządzie skarżącej, a okoliczność ta była bezsporna i nie była kwestionowana. Zmiany, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonej decyzji, a które polegały na przekazaniu przedmiotowego mostu przez skarżącą właścicielowi [...] nie mogły wpływać na dokonywaną przez Sąd ocenę zaskarżonej decyzji, albowiem ocena ta dokonywana jest na datę wydania zaskarżonej decyzji. Stąd też zarzuty co do nie przeprowadzenia przez Sąd dowodu na okoliczność, że przedmiotowy most nie pozostaje już w zarządzie Skarżącej są bezprzedmiotowe, albowiem okoliczność ta nie ma prawnego znaczenia dla rozpoznania skargi. Natomiast okoliczność ta może mieć istotne znaczenie, ale na etapie wykonania decyzji, czyli możliwości podjęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ale to stanowi odrębne zagadnienie wykraczające poza zakres tego postępowania.
Dlatego też mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania uznać należało, iż zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły doprowadzić do eliminacji zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego.
Stąd Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Skład sądu
Arkadiusz Despot - MładanowiczElżbieta Kremer /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia WSA del. Elzbieta Kremer /spr./ Protokolant: starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/11 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/11 oddalił skargę [...] S.A. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie nakazał [...] S.A. [...] w S. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym mostu kolejowego zlokalizowanego nad rzeką R. w m. P. w linii kolejowej nr [...] W.-W. K. w km 30+139 w terminie do dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez wykonanie określonych w sentencji tej decyzji robót budowlanych.
[...] S.A. [...] w S. zaskarżył tę decyzję do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. organ odwoławczy stwierdził, że podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane rozstrzygnięcie ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego organ jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w celu zachowania go w należytym stanie odpowiadającym jego funkcjom. Podkreślił także, że z protokołu okresowej kontroli pięcioletniej oraz protokołu oględzin dokonanych przez pracowników WINB w S. nr [...] dotyczącego oceny stanu technicznego omawianego wiaduktu wynika, ze jest on w nieodpowiednim stanie technicznym oraz zagraża bezpieczeństwu mienia, zdrowiu i życiu osób, co uzasadnia wydanej zaskarżonej decyzji. Wobec tego, że skarżący nie zamierza dokonać rozbiórki obiektu, zasadne było wydanie nakazu z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Organ nie podzielił ponadto poglądu skarżącego, jakoby decyzja została wydana w stosunku do niewłaściwego podmiotu, gdyż z akt sprawy wynika, że przy wielokrotnym istnieniu możliwości zakwestionowania adresata decyzji skarżący tego nie uczynił. Ponadto, okoliczność likwidacji linii kolejowej [...] nie zmienia faktu, że obiekt znajduje się na obszarze kolejowym wyznaczonym powierzchnią gruntu określoną działkami ewidencyjnymi. Powołując się na art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym organ wskazał, że obszar kolejowy nie ogranicza się tylko do linii kolejowej, natomiast obowiązki [...] S.A. wynikają z art. 15 ust. 4 a i b ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i obejmują m.in. zarządzanie liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową. Likwidacja linii kolejowej nie zdejmuje z dotychczasowego zarządcy tych obowiązków, gdyż nadal na obszarze kolejowym występują elementy infrastruktury kolejowej. Wobec tego, nakaz, który zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego może być wydany w stosunku do właściciela lub zarządcy obiektu, wydany został w stosunku do właściwego podmiotu.
[...] S.A. w W. złożyła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu strony, poprzez bezpodstawne zobowiązanie jej do zachowania, do którego skarżący nie jest zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów oraz dokonanie wykładni przepisów prawa niezgodnie z literalnym brzmieniem przepisu i niezgodnie z zasadami wykładni funkcjonalnej, w szczególności ustawy o transporcie kolejowym i ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Skarżąca zarzuciła również rażące naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 i art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane przez bezpodstawne uznanie, że dawna budowla kolejowa w postaci mostu kolejowego, po wydaniu decyzji o likwidacji linii nadal stanowi obiekt budowlany wymagający takich samych obowiązków związanych z jego utrzymaniem, jak w czasie jego eksploatacji. Skarżąca wniosła również o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w części decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że organ pominął fakt, iż most kolejowy utracił swoje przeznaczenie z chwilą uprawomocnienia się decyzji o likwidacji linii kolejowej nr [...] W. — W. K., co miało miejsce w 2005 r. Budowla nie stanowi już budowli kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym i rozporządzenia MTiGM z dnia 10.09. 1998r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie /Dz. U. Nr151,poz. 987/, wobec czego zarządca nie jest zobowiązany do jej utrzymywania. Zarządca infrastruktury nie dysponuje środkami finansowymi na likwidację dawnych budowli stanowiących w przeszłości linię kolejową, gdyż miały one w tej sytuacji pochodzić z budżetu państwa. Ponadto likwidacja mostu nie byłaby uzasadniona gdyż dawna linia stanowi geodezyjnie i prawnie wydzielony grunt, który mógłby być wykorzystywany przez miejscowy samorząd do realizacji zadań własnych. Spółka podjęła ponadto kroki prawne do zwrotu mostu właścicielowi [...] S.A.
Mając na uwadze względy bezpieczeństwa skarżący zobowiązał się do wykonania punktów 4 i 5 decyzji oraz zamocowania trwałej przeszkody w postaci płotu uniemożliwiającego wstęp osób postronnych na most.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie raz jeszcze podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 1 października 2009 r. w sprawie VII SA/Wa 933/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, skoro skarżąca zgodziła się z częścią decyzji organu pierwszej instancji i w tym zakresie jej nie kwestionowała, to organ drugiej instancji nie miał podstaw do wydania orzeczenia utrzymującego tę decyzje w mocy w całości, ponieważ nie była ona w całości podważana. Na skutek rozpoznania złożonej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r., w sprawie II OSK 2048/09 NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny między innymi podniósł, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uprawniony był do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a nie jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny tylko w kwestionowanej przez skarżącego części.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. oddalił skargę [...] S.A. w W. Zdaniem Sądu, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, którego zdaniem organowi odwoławczemu nie można postawić zarzutu rozpoznania sprawy w części nieobjętej odwołaniem. Sąd rozpoznał ponownie sprawę w granicach określonych art. 134§1 ppsa.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 Prawa budowlanego. Wedle utrwalonego w orzecznictwie poglądu adresatami decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 66 mogą być tylko te podmioty, na które zostały nałożone obowiązki wynikające z art. 61, czyli właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Stan techniczny obiektu nie budzi wątpliwości, co nie było kwestionowane przez skarżącą spółkę. Organ prawidłowo ustalił, że stan techniczny obiektu jest niewłaściwy, wskutek czego nałożył na skarżącą obowiązki.
Adresat decyzji również został określony prawidłowo. Skarżąca spółka nie kwestionowała, że przedmiotowy obiekt pozostaje w jej zarządzie, co wynika również z treści art. 15 pkt. 4a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. nr 84, poz. 948 ze zm.). Prawidłowe są zatem ustalenia organu nadzoru budowlanego, że most ten stanowi obiekt budowlany, co do którego mają zastosowanie przepisy art. 61 i 66 Prawa budowlanego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje przy tym, że co do przedmiotowej linii kolejowej mocą decyzji z dnia [...] września 2005 r. wyrażono zgodę na jej likwidację, gdyż faktyczne wyłączenie linii kolejowej z eksploatacji nie skutkowało utratą przez nią cech obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje również fakt, że spółka nie posiada środków finansowych na realizację nałożonych na nią obowiązków albowiem koszty likwidacji linii miały być pokrywane z budżetu państwa oraz że przedmiotowy most nie pozostaje już w posiadaniu skarżącego, bowiem nastąpił zwrot mostu właścicielowi tj. [...] S.A., gdyż aneks do umowy został sporządzony dnia [...] grudnia 2010 r. a zatem w dacie znacznie późniejszej niż data wydania zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] lipca 2011 r. [...] S.A. W W. zaskarżyła w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2011 r., wnosząc o jego uchylenie w całości, uchylenie decyzji organu odwoławczego, uchylenie części decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów całego postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych i ewentualnie umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca, na podstawie art. 173 i 177 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie:
- art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 i art. 3 pkt lit 3 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn.zm.) przez bezpodstawne uznanie, że dawna budowla kolejowa, w postaci mostu kolejowego, po wydaniu decyzji o likwidacji linii nadal stanowi obiekt budowlany wymagający takich samych obowiązków w zakresie jego utrzymania, jak w czasie jego eksploatacji; pominięcie niemożności wykonywania ewentualnych czynności remontowych przez podmiot prawa, który utracił władanie przedmiotem nakazów organów nadzoru budowlanego i nie jest już jego posiadaczem i nie może być adresatem nakazów z wymienionych przepisów Prawa budowlanego, :
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi):
- ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007r. Nr 16, poz. 94 z późn.zm.) i ustawy z dnia 08.09.2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP" /Dz.U. Nr 84, poz.948 z późn. zm./ przez dokonanie wykładni przepisów prawa niezgodnie z literalnym brzmieniem i niezgodnie z zasadami wykładni funkcjonalnej, a w szczególności pojęcia linii kolejowej, likwidacji linii, kolejowej, kwestii zarządzania infrastrukturą kolejową przez zarządcę infrastruktury kolejowej i obowiązków z tym związanych, przedmiotu wkładu niepieniężnego (linii kolejowej) do zarządcy linii,
- naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), bowiem w efekcie doprowadziło do oddalenia skargi, a to:
- art. 106 § 3, Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zaniechanie dopuszczenia uzupełniającego dowodu, wobec wątpliwości Sądu w kwestii posiadania mostu przez skarżącego,
- art. 106 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie faktów powszechnie znanych, a przejawiających się tym, że nie przeprowadza się remontów obiektów budowlanych, mających na celu przywrócenie pierwotnej funkcji, obiektu przeznaczonego do fizycznej rozbiórki, jak w przypadku mostu (w przeszłości kolejowego), który po wydaniu decyzji o likwidacji linii kolejowej nie jest już mostem kolejowym i takowej funkcji już trwale pełnić nie może,
- art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego bezpodstawne niezastosowanie wobec faktu, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...].04.2009r. Nr [...] narusza prawo materialne i przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a także z ostrożności
- art. 161§ 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego bezpodstawne niezastosowanie, w okolicznościach uzasadniających umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe wobec utraty tytułu prawnego do władania i posiadania mostu przez skarżącego, który nie ma możliwości faktyczno-prawnych do remontu mostu - tym bardziej – po jego zwrocie właścicielowi.
Zdaniem skarżącej spółki, decyzja organu jest bezprzedmiotowa, gdyż nie jest ona już posiadaczem mostu kolejowego. Nie stanowi on budowli kolejowej od chwili uprawomocnienia się decyzji o likwidacji linii kolejowej nr [...] w 2005 r. Nawet gdyby uznać go za obiekt w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, to nie jest on obiektem czynnym, co nie uzasadnia wykonywania remontu. Skarżąca nie dysponuje środkami na przeprowadzenie remontu budowli stanowiących w przeszłości linię kolejową. Dawna linia kolejowa stanowi wydzielony grunt, mogący służyć realizacji zadań własnych miejscowego samorządu. Skarżąca podjęła kroki, już na etapie postępowania administracyjnego, w celu zwrotu mostu właścicielowi – [...] S.A. W W., gdyż utraciła do niego tytuł prawny na skutek podpisania aneksu do umowy. Wydanie decyzji o likwidacji linii kolejowej sprawia, że budowle znajdujące się na jej terenie tracą swoje przeznaczenie i nie są już budowlami kolejowymi, tak więc na skarżącej nie ciąży już obowiązek objęty decyzją. Skarżąca spółka zaznaczyła, że wykonała zalecenia organu pierwszej instancji w zakresie, jaki służyć ma poprawie ogólnego bezpieczeństwa budowli, natomiast nie znajduje podstaw do żądania od niej – w obliczu trwałej i nieodwracalnej likwidacji linii kolejowej - przeprowadzenia remontu służącego przywróceniu pierwotnej roli mostu, gdyż roli tej on już nie pełni. Wykonanie pozostałych zaleceń organu pierwszej instancji byłoby przejawem niegospodarności skarżącej spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W tej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowego nie wystąpiły. Tym samym należało rozpoznać sprawę w ramach zgłoszonych zarzutów kasacji. Te zaś, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek takiego stanowiska w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego o jakich mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze strukturę przedstawionych zarzutów, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na niewłaściwym zastosowaniu art.66 ust.1 pkt 1 i 3 w zw. z art.61 i art. 3 pk 1 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Przepisy art. 66, podobnie jak inne przepisy Rozdziału 6 Prawa budowlanego, są adresowane wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Należy również zwrócić uwagę, że przepisy art. 66 zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Adresatem nakazu wydanego na podstawie ww. przepisu jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem zgodnie z cytowanym art. 61 Prawa budowlanego tylko te osoby odpowiadają za stan techniczny obiektu. (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002 r., IV SA 2724/00 niepublikowany oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 469/06 niepublikowany i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 maja 2008 r. II SA/Wr 184/2008 - Lex Polonica nr 1961937 oraz R. Dziwiński i P. Ziemski - Prawo budowlane - Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2005 r., str. 272).
Z treści ww. art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika ponadto, że w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r., IV SA 1393/98 - niepublikowany). Przepis art. 61 wskazuje podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego; są to właściciel i zarządca obiektu budowlanego. Faktycznie odpowiedzialność za stan obiektu nie jest powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania danym obiektem. Przez zarządzanie obiektem budowlanym należy rozumieć w szczególności podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, którym jest przedmiotowy most kolejowy zlokalizowany nad rzeką R. w m. P. Definicja obiektu budowlanego zawarta jest w art. 3 Prawa budowlanego, jednym z rodzajów obiektu budowlanego jest budowla, a przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową; z kolei zgodnie z ust.3a przez obiekt liniowy - należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa. W świetle przepisów prawa budowlanego mosty zaliczane są do budowli, stanowią tym samym obiekt budowlany. Na pojęcie obiektu budowlanego w rozumieniu prawa budowlanego nie ma natomiast wpływu pojęcie infrastruktury kolejowej zawarte w ustawie z dnia 25 marca 2003r. o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 4 pkt 1 powołanej ustawy, infrastruktura kolejowa to - linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Pojęcia te zdefiniowane dla różnych celów mają różne zakresy, co sprawia, że dana budowla stanowi obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, niezależnie od tego, czy równocześnie należy do infrastruktury kolejowej. Stąd też obowiązki, które zostały nałożone decyzją na skarżącą , wynikały ze złego stanu technicznego mostu jako obiektu budowlanego, którego stan techniczny zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi ( art.66 ust.1 pkt 1), a nadto most ten jest w nieodpowiednim stanie technicznym ( art.66 ust.1 pkt 3 ) niezależnie, czy most ten stanowił jeszcze element infrastruktury kolejowej. Nałożone obowiązki miały na celu zlikwidowanie istniejącego zagrożenia budowlanego, a nie przywrócenie funkcji mostu kolejowego jako elementu infrastruktury kolejowej.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, jak podano w skardze kasacyjnej zarzut ten dotyczy ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007r. Nr 16, poz. 94 z późn.zm.) i ustawy z dnia 08.09.2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP" /Dz.U. Nr 84, poz.948 z późn. zm./ . Zdaniem skarżącego dokonano wykładni przepisów prawa niezgodnie z literalnym brzmieniem i niezgodnie z zasadami wykładni funkcjonalnej, zarzut ten w szczególności dotyczy pojęcia linii kolejowej, likwidacji linii, kolejowej, kwestii zarządzania infrastrukturą kolejową przez zarządcę infrastruktury kolejowej i obowiązków z tym związanych, przedmiotu wkładu niepieniężnego (linii kolejowej) do zarządcy linii. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, należy przede wszystkim stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem Skarżącego - uchybił Sąd Wojewódzki. Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powinno być również wykazane, jaka w ocenie strony skarżącej powinna być jego prawidłowa wykładnia. Natomiast skarżący kasacyjnie formułując zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię nie wskazał konkretnych przepisów, a tylko odwołał się do ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym, i do ustawy z dnia 08.09.2000r. o komercjalizacji , restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP".
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności nie przeprowadzenie przez Sąd dowodu na okoliczność, że przedmiotowy most nie pozostaje już w zarządzie skarżącej ( art. 106 § 3 p.p.s.a.), a w konsekwencji nie umorzenie postępowania sądowoadministarcyjnego ( art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) Słusznie Sąd I instancji zwracał uwagę, że adresat decyzji został prawidłowo określony, albowiem w dacie wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowy most był w zarządzie skarżącej, a okoliczność ta była bezsporna i nie była kwestionowana. Zmiany, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonej decyzji, a które polegały na przekazaniu przedmiotowego mostu przez skarżącą właścicielowi [...] nie mogły wpływać na dokonywaną przez Sąd ocenę zaskarżonej decyzji, albowiem ocena ta dokonywana jest na datę wydania zaskarżonej decyzji. Stąd też zarzuty co do nie przeprowadzenia przez Sąd dowodu na okoliczność, że przedmiotowy most nie pozostaje już w zarządzie Skarżącej są bezprzedmiotowe, albowiem okoliczność ta nie ma prawnego znaczenia dla rozpoznania skargi. Natomiast okoliczność ta może mieć istotne znaczenie, ale na etapie wykonania decyzji, czyli możliwości podjęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ale to stanowi odrębne zagadnienie wykraczające poza zakres tego postępowania.
Dlatego też mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania uznać należało, iż zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły doprowadzić do eliminacji zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego.
Stąd Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.