II SO/Ol 27/11

Uzasadnienie

A.Z. wniósł do tut. Sądu wniosek o wymierzenie Poczcie Polskiej S.A. Centrum Poczty Polskiej Oddziałowi Rejonowemu w O. grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w wymiarze do jej górnej granicy, tj. w kwocie 31.029.60 zł z powodów naruszenia przez ten organ art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarżący zarzucił, że mimo ustawowego obowiązku jednostka ta nie przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie jego skargi z dnia 11 października 2011 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w zakresie reklamacji z dni: 8, 11 i 12 lipca 2011 r. na usługi pocztowe dokumentów akt sprawy związanych z przedmiotem sprawy wraz z odpowiedzią organu na skargę. Skarżący wyjaśnił, że w reklamacjach domagał się wydania określonych informacji, na zasadzie art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 61 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe, gdyż od tego okresu sprawa reklamacji nie została należycie rozstrzygnięta. Podniósł, że pismami z dnia 22 sierpnia 2011 r. i 7 października 2011 r. interweniował w organie wyższej instancji. Wyjaśnił ponadto, że po otrzymaniu skargi organ stwierdził w pismach z dnia 24 i 28 października 2011 r., że nie jest upoważniony do przekazania skargi do sądu.

Zarządzeniem z dnia 19 listopada 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od powyższego wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku.

W zakreślonym terminie, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy

w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych.

Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez skarżącego, postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.

Zażalenie wniesione przez skarżącego na to postanowienie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 382/12.

Następnie wnioskiem z dnia 18 maja 2012 r., skarżący wniósł, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o zmianę "treści sentencji" m.in. postanowienia tut. Sądu z dnia 13 kwietnia 2012 r., który to wniosek postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r., Sąd oddalił. Wniesione na to postanowienie zażalenie skarżącego zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia

12 października 2012 r., sygn. akt I OZ 772/12.

W dniu 13 listopada 2012 r. skarżący złożył do tut. Sądku kolejny wniosek

o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Podał w nim, że jest osobą ubogą, bez środków finansowych

i oszczędności, z których mógłby uiścić należny wpis i inne konieczne opłaty

w postępowaniu sądowym. Stwierdził, że odmowa przyznania wnioskowanego prawa, pozbawi go możliwości do sądowej weryfikacji sposobu działalności Poczty Polskiej. Wykazał ponadto, że jest właścicielem mieszkania o pow. ok. 36 m², budynku mieszkalnego do rozbiórki o pow. 111, 54 m² i nieruchomości rolnej o pow. 0,59 ha, którą wykorzystuje pod uprawy na własne potrzeby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. nakłada na organ obowiązek przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec

o wymierzeniu organowi grzywny.

W niniejszej sprawie bezspornie skarga, której przedmiot skarżący określił we wniosku z dnia 17 listopada 2011 r., jako bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Pocztę Polską S.A. Centrum Poczty Polskiej Oddział Rejonowy

w O., nie została Sądowi przekazana, co zdaniem wnioskodawcy uzasadnia żądanie wymierzenia grzywny podmiotowi, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona.

Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być jednak rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna. Wniosek o wymierzenie grzywny jest wnioskiem wszczynającym postępowanie, a tym samym odpowiednio należy stosować do niego, zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a., przepisy o skardze, w tym o odrzuceniu skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Zważyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności działalności wyłącznie administracji publicznej. Wynika to wprost z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Prawne formy działania administracji publicznej, podlegające kognicji sądu administracyjnego, jak i bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, jako podstawy do wniesienia skargi, zostały określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepisy tej ustawy nie zawierają definicji organu administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w każdym przypadku, kiedy ustawodawca powierza jakiemukolwiek podmiotowi realizację zadań publicznych w jednej z form określonych w art. 3 p.p.s.a., podmiot ten staje się organem administracji publicznej

w znaczeniu funkcjonalnym a co za tym idzie, postępowanie sądowoadministracyjne jest dopuszczalne (zob. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 344/12).

Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny został złożony w sprawie dotyczącej działalności Poczty Polskiej S.A. należało dokonać oceny, czy podmiot ten realizuje zadania publiczne w jednej z form określonych w art. 3 p.p.s.a.

Z treści art. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., nr 189, poz. 1159 ze zm.) wynika, że Poczta Polska Spółka Akcyjna wykonuje zadania z zakresu działalności pocztowej, określone dla zarządów pocztowych lub administracji pocztowych w międzynarodowych przepisach pocztowych. Spółka ta, na mocy art. 46 Prawa pocztowego, będąc operatorem publicznym, któremu powierzony został obowiązek wykonywania określonych w ustawie zadań, obowiązana jest do świadczenia w sposób ciągły powszechnych usług pocztowych. Powszechne usługi pocztowe to zgodnie z art. 3 pkt 25 Prawa pocztowego usługi polegające na: przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu: przesyłek listowych do 2.000 g, w tym przesyłek poleconych i przesyłek z zadeklarowaną wartością, paczek pocztowych do 10.000 g, w tym z zadeklarowaną wartością, przesyłek dla ociemniałych, doręczaniu nadesłanych z zagranicy paczek pocztowych do 20.000 g, c), realizowaniu przekazów pocztowych - świadczone w obrocie krajowym i zagranicznym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w sposób jednolity w porównywalnych warunkach i po przystępnych cenach, z zachowaniem wymaganej prawem jakości oraz z zapewnieniem co najmniej jednego opróżniania nadawczej skrzynki pocztowej i doręczania przesyłek co najmniej w każdy dzień roboczy i nie mniej niż przez 5 dni w tygodniu. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 57 ust. 1 cytowanej ustawy Prawo pocztowe do odpowiedzialności operatorów za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi pocztowej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zaś nadawca albo adresat, po wyczerpaniu drogi postępowania reklamacyjnego, ma prawo dochodzenia w postępowaniu sądowym, w postępowaniu, o którym mowa

w art. 62a, lub w postępowaniu przed stałym konsumenckim sądem polubownym roszczeń określonych w ustawie, wynikających ze stosunków z operatorem świadczącym powszechne usługi pocztowe w zakresie świadczenia powszechnych usług pocztowych (art. 62 ust. 1).

Z treści powyższych przepisów wynika, że jednostka organizacyjna operatora publicznego - Poczty Polskiej S.A. nie może być uznana za organ administracji publicznej, gdyż nie jest to organ wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, nie jest bowiem powołany do działania w imieniu Państwa. W szczególności świadcząc usługi pocztowe nie wydaje ona decyzji, postanowień i interpretacji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-3 i pkt 4a p.p.s.a., jak również nie wydaje innych aktów niż wyżej wymienione, ani nie wykonuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w pkt. 4 § 2 powołanego artykułu. Powyższe dotyczy także postępowania reklamacyjnego.

Jednostka organizacyjna Poczty Polskiej S.A. nie jest zatem organem

w rozumieniu art. 54 § 2 p.p.s.a. Skoro nie wydaje ona aktów ani nie wykonuje czynności, które podlegałyby kognicji sądów administracyjnych, a w konsekwencji nie ma obowiązku przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, to nie może być wobec niej kierowany wniosek o ukaranie grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wniosek taki, jako niedopuszczalny, podlega odrzuceniu.

W konsekwencji ustalenia, że wskazany przez stronę skarżącą podmiot nie jest organem administracji publicznej, uznać należy, iż nie jest on organem, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. zobowiązanym do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wobec powyższego nie może być w stosunku do niego kierowany wniosek o ukaranie grzywną za niewykonanie wyżej wymienionych obowiązków (art. 55 § 1 p.p.s.a), a wniosek taki, jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu. Stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, przykładowo w postanowieniach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach

z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SO/Ke 2/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2011 r. sygn. akt. II SO/Wa 55/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2012 r. IV SO/Wr 12/12 i zostało zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. postanowienia NSA: z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 977/11, z dnia 16 października 2012 r., sygn.

I OZ 309/12 ).

Z tych względów orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia, na podstawie art. 58 § 1

pkt 6 w związku z art. 55 § 1 i art. 64 § 3 p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Stosownie bowiem do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie

w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie budzi wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona (zob. np. postanowienia NSA z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia

28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352).

Skarżący wnioskował o wymierzenie grzywny jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. za nieprzekazanie Sądowi skargi w terminie, określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Podmiot ten jednak nie jest zobowiązany do dokonania tej czynności procesowej, gdyż jego działanie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem należy, że prawo pomocy w niniejszej sprawie nie przysługuje. Spełniona została bowiem przesłanka oczywistej bezzasadności skargi.

Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie

art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak

w pkt. 2 postanowienia.