II SA/Wa 1294/12

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] z [...] maja 2012 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. odmawiającą wypłacenia P. B. odprawy mieszkaniowej.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

[...] grudnia 2011 r. P. B. (dalej jako skarżący) wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z wnioskiem o wypłatę odprawę mieszkaniowej.

Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. organ odmówił wypłaty wnioskowanej odprawy.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2012 r. wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W tym też dniu wymeldował się z przydzielonego przez organ [...] grudnia 2005 r. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], lecz lokalu tego nie przekazał do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

W ocenie organu, nie został zatem spełniony warunek niezbędny do zrealizowania odprawy mieszkaniowej. Jest nim zwolnienie lokalu mieszkalnego do czasu zakończenia służby.

Jednocześnie organ wskazał, że fakt opuszczenia przez żołnierza lokalu mieszkalnego z jednoczesnym udostępnieniem tego lokalu do dyspozycji członków jego rodziny nie może być traktowany jako zwolnienie. Organ wyjaśnił nadto, że skarżącemu, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), przysługuje prawo do zajmowania przydzielonego lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu tego lokalu, która może być ze skarżącym zawarta na jego wniosek.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podał, że nie udostępnił przedmiotowego lokalu żonie – G. B. – i jej pozamałżeńskiej córce K. K., gdyż prawo do zamieszkiwania przyznał G. B., na mocy decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...]. Zaznaczył, że on wraz z synem opuścił lokal, nie ma natomiast wpływu na G. B. i K. K., które lokalu nie chcą zwolnić.

Skarżący zwrócił nadto uwagę, że nie został poinformowany o zmianie statusu jego mieszkania, jak również o usunięciu go z listy kwater, co znacznie pogorszyło jego sytuację.

Podkreślił, że nie ma możliwości zamieszkania w przydzielonym mu lokalu.

Wskazaną na wstępie decyzją Prezes WAM utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Odwołując się do treści art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu organ ocenił, że sytuacja faktyczna zaistniała w przedmiotowej sprawie nie wypełnia przesłanek wynikających z tego przepisu. Lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego nie stanowi kwatery w rozumieniu przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, bowiem nie jest ujęty w wykazie kwater. Tym samym skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu.

Ponadto nie ma podstaw do wypłaty skarżącemu odprawy mieszkaniowej w oparciu o przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy, bowiem przed dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżący otrzymał decyzję z [...] grudnia 2005 r. przyznającą prawo zamieszkiwania w ww. lokalu mieszkalnym.

Jednocześnie organ zaznaczył, że skarżący nie zwolnił przedmiotowego lokalu, albowiem lokal ten nie został przekazany do dyspozycji WAM w stanie wolnym od osób i rzeczy.

Dodatkowo organ podkreślił, iż o charakterze konkretnego lokalu mieszkalnego nie decyduje treść decyzji o jego przydziale do zamieszkania, lecz aktualne przeznaczenie. Jako, że zajmowany lokal mieszkalny nie stanowi kwatery i skarżący w związku z zakończeniem służby wojskowej nie był zobowiązany go zwolnić, co oznacza, że brak jest podstaw do wypłaty wnioskowanego świadczenia. Skarżącemu bowiem, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, przysługuje prawo do zajmowania tego lokalu mieszkalnego.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o skierowanie wniosku do ponownego rozpatrzenia i wypłaceniu mu odprawy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że zgodnie z decyzją z [...] lutego 2008 r. przedmiotowy lokal został przyznany mu na czas pełnienia służby wojskowej i określony jako kwatera. [...] czerwca 2011 r. złożył wniosek o uchylenie decyzji o prawie zamieszkiwania w związku z niemożnością korzystania z tego lokalu, ale wniosek ten nie został rozpoznany, co uniemożliwiło mu dochodzenie praw w postępowaniu administracyjnym. Nadto skarżący ponownie wskazał na niepoinformowanie go o zmianie statusu jego mieszkania, co pogorszyło jego sytuację. Swoje prawo do odprawy wywiódł z tego, że zarówno w dniu otrzymania decyzji o przydziale, jak i w dniu złożenia wniosku o jej uchylenie, jego mieszkanie spełniało kryteria kwatery. Jednocześnie skarżący podkreślił, że spełnienie warunku postawionego przez WAM, tj. opróżnienie lokalu z ludzi, jest niemożliwe, gdyż nie posiada uprawnień egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Podkreślił, że organy Agencji mają prawo zmieniać wykazy kwater. O umieszczeniu danego lokalu w takim wykazie, czy też skreśleniu go z tego wykazu, decydują obiektywne przyczyny związane np. z polityką w zakresie racjonalnego gospodarowania zasobem, przy czym organy Agencji nie są obowiązane informować o tym zajmujących je żołnierzy. Wykaz kwater znajduje się na stronie internetowej WAM. Nadto organ zwrócił uwagę, że ustawa o zakwaterowaniu nie daje podstaw prawnych do uchylenia tytułu prawnego w razie niemożności korzystania z lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punku widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Dokonując oceny zasadności skargi P. B. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie, z punktu widzenia jej okoliczności faktycznych, istotne są unormowani zawarte w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu, określające warunki jakie musi spełnić żołnierz, aby otrzymać odprawę mieszkaniową. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Natomiast stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6 (które nie mają miejsca w rozpoznawanej sprawie), o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy.

Analiza okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący określonych w cytowanych powyżej przepisach warunków nie spełnia. Jako żołnierz służby stałej nabył wprawdzie prawo do emerytury wojskowej, jednakże w dacie zwalniania z zawodowej służby wojskowej przedmiotowy lokal nie stanowił kwatery, gdyż nie jest ujęty w wykazie kwater.

Wobec zarzutów skargi na podkreślenie zasługuje, że organ, rozstrzygając w sprawie, jest obowiązany ustalić stan faktyczny istniejący w dacie wydawania decyzji i adekwatny do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie. Artykuł 23 ust. pkt 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu odnosi się do żołnierza służby stałej zwalnianego z zawodowej służby wojskowej. Dla możliwości jego zastosowania istotny jest zatem stan faktyczny występujący w tej dacie. Organ obowiązany jest także stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, chyba że co innego wynika z przepisów przejściowych. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje.

Zaznaczyć także trzeba, że wymóg ujęcia lokalu mieszkalnego w wykazie kwater, jako element definicji kwatery wprowadzony został do ustawy o zakwaterowaniu od 1 lipca 2010 r. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 23 czerwca 2010 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. nr 116, poz. 777), określającego m.in. tryb opracowania wykazu kwater, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, uwzględniając faktyczne potrzeby żołnierzy zawodowych w garnizonie lub miejscowości, w której żołnierze zawodowi pełnią służbę oraz miejscowościach pobliskich, w cyklu półrocznym do dnia 30 czerwca i dnia 31 grudnia, przygotowuje wykaz kwater i przedstawia go do zatwierdzenia Prezesowi Agencji. Wykaz kwater obowiązuje od dnia zatwierdzenia przez Prezesa Agencji (§ 3 ust. 3 ww. rozporządzenia). Natomiast w przypadku braku zasadności dalszego przeznaczenia lokalu mieszkalnego na kwaterę dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wnioskować o jego skreślenie z wykazu, uzasadniając przedstawiany wniosek (§ 3 ust. 4 rozporządzenia).

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że o przeznaczeniu danego lokalu mieszkalnego na kwaterą decydują samodzielnie organy Agencji, a żołnierz zajmujący dany lokal nie ma jakiegokolwiek wpływu na proces decyzyjny w tej materii. Ani przepisy ustawy, ani rozporządzenia nie wprowadzają przy tym obowiązku powiadamiania żołnierza o zaistniałych zmianach. Istotne jest również i to, że o charakterze konkretnego lokalu mieszkalnego nie decyduje treść decyzji o jego przydziale do zamieszkania, lecz aktualne przeznaczenie. Oznacza to, że okoliczność, iż skarżący nie został powiadomiony o zmianie statusu zajmowanego lokalu mieszkalnego jest nieistotne dla oceny legalności wydanej decyzji.

Tak samo należy ocenić nierozpoznanie wniosku skarżącego o uchylenie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] w związku z niemożnością korzystania z tego lokalu i chęcią otrzymania odprawy mieszkaniowej. Przepisy ustawy o zakwaterowaniu nie dają podstaw prawnych do uchylenia tytułu prawnego do danego lokalu mieszkalnego z podanych powodów.

Dodatkowo wskazać można, że w związku z zakończeniem zawodowej służby wojskowej żołnierz zajmujący kwaterę jest obowiązany do jej zwolnienia, gdyż przestaje być podmiotem uprawnionym do zajmowania kwatery. Jako zajmowanie lokalu należy przy tym rozumieć posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu albo umowy użyczenia (art. 1 a ust. 1 pkt. 6 ustawy o zakwaterowaniu).

Zgodnie natomiast z § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia zwolnienie kwatery następuje protokołem, sporządzonym przez przedstawiciela Agencji. W dniu sporządzenia protokołu zwalniana kwatera lub inny lokal mieszkalny oraz pomieszczenia do nich przynależne powinny być opróżnione z wszystkich rzeczy niestanowiących elementów lub wyposażenia tego lokalu (§ 20 ust. 3 rozporządzenia). Po sporządzeniu protokołu przedstawiciel Agencji przyjmuje klucze od osoby uprawnionej oraz plombuje drzwi wejściowe do lokalu (§ 20 ust. 6 rozporządzenia).

Skarżący przedmiotowego lokalu w tak opisany sposób nie zwolnił, do czego, co zasługuje na podkreślenie wobec twierdzeń skarżącego, nie był jednak zobowiązany, jako że zajmowany lokal mieszkalny nie stanowi kwatery.

Realizacja wniosku skarżącego o wypłatę odprawy mieszkaniowej nie mogła nastąpić także w oparciu o przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu. Przepis ten odnosi się do żołnierzy, którzy nie zajmują żadnego lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący natomiast otrzymał decyzję [...] z [...] grudnia 2005 r. przyznającą prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu i lokal ten zajmuje. Tym samym zostało zrealizowane przysługujące skarżącemu z mocy przepisów ustawy o zakwaterowaniu prawo do zakwaterowania.

Skoro zatem dotychczas zajmowany przez skarżącego lokal nie jest kwaterą, prawo do odprawy mieszkaniowej nie przysługuje. W takiej sytuacji zwalniany ze służby żołnierz, który nabył prawo do emerytury, ma prawo do dalszego zajmowania tego lokalu na warunkach najmu (art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu). Prawo takie przysługuje skarżącemu.

Okoliczność, że skomplikowana sytuacja rodzinna powoduje, że skarżący nie chce skorzystać z przysługującego mu uprawnienia nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Wypłata odprawy mieszkaniowej, wobec obowiązku zdania przez żołnierza kończącego zawodową służbę wojskową przydzielonej kwatery, ma na celu umożliwienie nabycia przez tych żołnierzy lokalu mieszkalnego na wolnym rynku. Skarżący zajmowanego lokalu zwalniać nie musi, a zatem nie przysługuje mu dochodzone prawo.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji wyroku.