II SA/Gl 588/12

Uzasadnienie

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał W. C. rozbiórkę wiaty położonej w B. przy ulicy [...], o wymiarach ok. 8,7 x 30 m, zlokalizowanej w centralnej części działki nr 1, po północnej stronie budynku gastronomicznego (oznaczonej literą F na szkicu dołączonym do protokołu z dnia [...] r.) jako wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzję tę odebrał W. C. osobiście w dniu 25 stycznia 2012, a M. C. decyzję tę odebrała przez pełnomocnika w dniu 2 lutego 2012 r.

Pismem z dnia 13 lutego 2012 r., działający przez pełnomocnika W. C. złożył od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. art. 29-31oraz art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez bezzasadne nakazanie inwestorowi rozbiórkę wiaty i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zarzucił, że przedmiotowa decyzja jest nieuzasadniona i wydana została bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czyli z naruszeniem art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego nie wyjaśniono, czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, a organ nie zapoznał się z aktami sprawy karnej o popełnienie czynu z art. 90 Prawa budowlanego, gdzie złożone były wyjaśnienia świadków, świadczące, iż przedmiotowa wiata może być zwolniona z uzyskania pozwolenia na postawie art. 29 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie poczynił żadnych ustaleń w kwestii konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zwolnienia z tego obowiązku, zgodności tej wiaty z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym czy przepisami warunków technicznych. Warunkiem zastosowania przez organ administracji przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest stwierdzenie wystąpienia dwóch przesłanek, tj. rozpoczęcia budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia oraz naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Pełnomocnika skarżącego w końcu dodał, iż nie wyjaśniono dlaczego organ nadzoru powiatowego wezwał odwołującego do uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił te rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu stwierdził, że przystępując do ewentualnego rozpatrzenia odwołania, organ w pierwszej kolejności podejmuje czynności sprawdzające, mające na celu zbadanie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy został zachowany termin do jego wniesienia. W przypadku zaś niespełnienia któregoś z warunków powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub o uchybieniu terminu do jego wniesienia. W myśl art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Sposób liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym określa art. 57 Kodeksu.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału, a szczególnie zwrotnego potwierdzenia odbioru, wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. została doręczona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2012 r. (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji dołączona do przedmiotowej decyzji), a zatem uwzględniając kodeksowe zasady obliczania terminów, termin dla wniesienia od niej odwołania upłynął w dniu 8 lutego 2012 r., podczas gdy przedmiotowe odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 13 lutego 2012 r. W związku z powyższym organ odwoławczy zmuszony był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Pismem z dnia 2o kwietnia 2012 r., działający przez pełnomocnika W. C. złożył skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 87 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...], a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29-31 oraz art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez bezzasadne nakazanie inwestorowi rozbiórki budynków zlokalizowanych w B. przy ulicy [...], wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż kwestionowane postanowienie nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż po doręczeniu skarżącemu decyzji nakazującej rozbiórkę budynków i doręczeniu postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, złożył niezwłocznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując przyczyny niedotrzymania terminu. W odpowiedzi na te działania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a to stanowi rażące naruszenie art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie pełnomocnika skarżącego wydanie tego postanowienie przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie było przedwczesne i z tej przyczyny bezzasadne. Z ostrożności procesowej pełnomocnik skarżącego nadto podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zwracając szczególnie uwagę na fakt, iż ze złożonym po terminie odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wniosek ten został złożony dopiero w dniu 27 marca 2012 r., a zatem już po wydaniu przez organ i doręczeniu skarżącemu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Złożony wniosek rozpatrzony został odrębnym postanowieniem z dnia [...]r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ podniósł, że postępowanie przed organami administracji publicznej reguluje Kodeks postępowania administracyjnego, stąd organ zobowiązany był działać w oparciu o te przepisy.

Z kolei w zakresie zarzutu naruszenia art. 29-31 i art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ się nie wypowiadał, gdyż rozstrzygniecie organu odwoławczego nie było rozstrzygnięciem merytorycznym, a jedynie opartym na przepisach proceduralnych. W zaistniałej sytuacji organ nie mógł wydać rozstrzygnięcia opartego na podstawie przepisów prawa materialnego – czyli ustawy Prawo budowlane.

Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawarte w niej zarzuty, podkreślając, że przed ewentualnym rozstrzygnięciem o uchybieniu terminu winien być rozpoznany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Nadto po okazaniu zwrotnego potwierdzenia o odbiorze zaskarżonej decyzji, skarżący potwierdził, że prawdopodobnie pomylił się twierdząc, iż decyzję tę odebrała żona, gdyż podpis na potwierdzeniu jest jego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., w którym stwierdzono, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. Nr [...].

Wskazać trzeba, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (...).O przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji strona powinna być pouczona (art. 107 § 1wymienionego Kodeksu).

Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację należy uznać, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W kontrolowanej sprawie z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie budowy bez wymaganego pozwolenia obiektów budowlanych, w tym konkretnym przypadku wiaty, w centralnej części działki nr 1, decyzję z dnia [...]r. nakazującą inwestorowi W. C., rozbiórkę tej wiaty doręczono odrębnymi przesyłkami pocztowymi W. C. i M. C. Przesyłka adresowana do inwestora, zgodnie z jego wolą wyrażoną w protokole z przesłuchania strony z dnia 27 stycznia 2011 r., doręczona została W. C. na adres "B., ulica [...]", w dniu 25 stycznia 2012 r., co potwierdził on własnoręcznym podpisem. Przesyłkę do M. C. doręczono na adres "W., ulica [...]" w dniu 2 lutego 2012 r., a zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane zostało przez pełnomocnika do doręczeń.

Zostało zatem udokumentowane zwrotnym potwierdzeniem odbioru, że skarżący odebrał przedmiotową decyzję osobiście w dniu 25 stycznia 2012 r. (co zostało potwierdzone przez skarżącego na rozprawie), a zatem od tej właśnie daty rozpoczął bieg termin do wniesienia od decyzji odwołania. Stąd też organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, prawidłowo doręczonej w dniu 25 stycznia 2012 r., upływał w dniu 8 lutego 2012 r.

Uwzględniając fakt, iż odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...]z dnia [...]r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 stycznia 2012 r. napisane zostało w dniu 13 lutego 2012 . i w tym dniu nadane zostało w placówce pocztowej, a wraz z nim nie został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, należy uznać, iż organ odwoławczy orzekł zgodnie z przepisami prawa.

Wskazać przy tym trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego regulujący postępowanie przed organami administracji publicznej przewiduje przywrócenie uchybionego terminu do złożenia przewidzianego środka zaskarżenia, na warunkach określonych w art. 58 § 1.

Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Poza sporem pozostaje fakt, iż w chwili wniesienia odwołania od decyzji, pełnomocnik skarżącego nie złożył równocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Należy przyznać rację pełnomocnikowi skarżącego, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ale podkreślić przy tym trzeba, że może to nastąpić tylko pod warunkiem równoczesnego złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.

W dniu 13 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącego złożył tylko i wyłącznie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. W takich okolicznościach organ odwoławczy, w pierwszej kolejności przeprowadzający kontrolę terminowości złożenia środka zaskarżenia, wobec dostrzeżenia tego uchybienia musiał orzec jak w sentencji postanowienia.

Konsekwencją uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej jest bowiem postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania,, Prowadzenie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez przywrócenie terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 16 § 1 Kodeksu) – orzekanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

Sąd w niniejszej sprawie nie może odnieść się do merytorycznych zarzutów pełnomocnika skarżącego. Na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz.270), związany jest granicami skargi, które w niniejszej sprawie wytycza ostateczne postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie wymienionego powyżej art. 134 Kodeksu.

Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.