III SA/Gd 376/14
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
2014-06-26Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Anna Orłowska /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-GrzankaSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia 14 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]z dnia 14 marca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 kwietnia 2014 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]), którą organ odmówił uchylenia decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]) Starosta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w części dotyczącej odmowy przyznania M. U. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przy rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 10 grudnia 2012 r. M. U. (dalej: "strona", "skarżący") przedłożył świadectwo pracy wystawione w dniu 2 października 2012 r. przez "A" Sp. z o. o. w L. potwierdzające ustanie stosunku pracy bez wypowiedzenia przez pracodawcę na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Decyzją z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) orzeczono o uznaniu strony za osobę bezrobotną i jednocześnie odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r., bowiem w okresie 6 miesięcy przed rejestracją strona rozwiązała stosunek pracy ze swojej winy bez wypowiedzenia, a zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) w takim przypadku zasiłek dla bezrobotnych przysługuje po 180 dniach od dnia rejestracji.
Organ wyjaśnił, że na podstawie decyzji z dnia 14 maja 2013 r. strona utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia.
W dniu 23 grudnia 2013 r. strona zwróciła się z prośbą o wypłacenie zaległego zasiłku dla bezrobotnych załączając wyrok Sądu Rejonowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 2013 r. (sygn. akt [...]) zasądzający odszkodowanie od "A" Sp. z o.o. w L. za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę oraz wyrok Sądu Okręgowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 grudnia 2013 r. (sygn. akt [...]) oddalający apelację pracodawcy. W toku postępowania doprecyzowała, że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie przyznania zasiłku dla bezrobotnych oraz dostarczyła świadectwo pracy wystawione przez "A" Sp. z o.o. w L. w dniu 6 lutego 2014 r., zmieniające sposób rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę.
Organ przyznał, że świadectwo pracy z dnia 6 lutego 2014 r. potwierdzające rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, wydane na podstawie art. 97 § 3 Kodeksu pracy, jest nową okolicznością i nieznaną urzędowi w dniu wydania decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. Niemniej jednak okoliczność ta nie istniała w dniu wydania tej decyzji. Nowa okoliczność zaistniała dopiero w dniu 6 lutego 2014 r., gdyż w tym dniu zostało wydane świadectwo pracy przez "A" Sp. z o.o. w L. na podstawie art. 97 § 3 Kodeksu pracy zgodnie z wyrokiem Sądu. Dlatego też nie została spełniona przesłanka wznowieniowa określona art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że przy rejestracji informowała pracownika Powiatowego Urzędu Pracy o fakcie złożenia w dniu 6 października 2012 r. pozwu w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę. W związku z tym należało przyjąć, że rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę było "nieprawomocne" do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd i do tego czasu istniało domniemanie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 14 kwietnia 2014 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie organu odwoławczego zmienione świadectwo pracy z dnia 6 lutego 2014 r. dotyczące zakończenia pracy w "A" Sp. z o.o. w L. stanowi nowy dowód w sprawie, ale w sensie materialnym nie konstytuuje nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania przedmiotowej decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. Powołane orzeczenia sądowe oraz świadectwo pracy nie istniały w dniu jej wydania. Organ pierwszej instancji powziął wiadomość o istnieniu tych dowodów dopiero po złożeniu przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
Ponadto organ odwoławczy powołał się na art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który przewiduje, że w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa, na okres o którym mowa w art. 73 ust. 1.
Strona utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 1 maja 2013 r. z powodu podjęcia pracy. Tym samym w czasie składania dokumentów mających stanowić podstawę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie legitymowała się już statusem osoby bezrobotnej.
Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił, że przedłożone podczas rejestracji świadectwo pracy korzystało z zasady domniemania jego zgodności z prawem i skutku przeciwnego nie wywierało samo wniesienie pozwu do sądu pracy o sprostowanie tego świadectwa pracy.
M. U. zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
- art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 §1 pkt 1 k.p.a., polegające w szczególności na uznaniu, iż nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który ją wydał;
- błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie nieustalenia podczas rejestracji faktu zgłoszenia pracownikowi PUP w L. złożenia pozwu w V Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego w S.;
- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
- pominięcie mających istotne znaczenie na wyjaśnienie sprawy dowodów w postaci przesłuchania w charakterze świadka rejestrującego skarżącego jako osobę bezrobotną pracownika PUP w L.,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 71 ust. 1 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Skarżący powtórzył, że podczas wizyty w PUP L. informował urzędnika o fakcie złożenia pozwu w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia. Został wówczas poinformowany, że po dostarczeniu sprostowanego świadectwa pracy otrzyma zasiłek dla bezrobotnych. Nadto samo złożenie pozwu w określonym przez prawo terminie powoduje to, iż rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę staje się "nieprawomocne" do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i do tego czasu istnieje domniemanie niezgodnego z prawem rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o pracę. Nie jest jego winą, iż postępowania sądowe trwają w Polsce tak długo. Powiatowy Urząd Pracy mógł również sam zweryfikować okoliczność złożenia pozwu w październiku 2012 r.
Wskazał również, że w okresie kilku miesięcy bycia bezrobotnym nie otrzymał żadnej propozycji pracy czy też szkolenia, pomimo posiadania wielu uprawnień i specjalności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że sprostowane świadectwo pracy nie stanowi nowej okoliczności, ani nowego dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji w sprawie w której zostało wznowione postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zażył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl natomiast art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 14 kwietnia 2014 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]), którą organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", a także posiłkowo przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej "k.p.".
Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nadzwyczajnego, tj. po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) orzekającej o: 1/ uznaniu skarżącego z dniem 10 grudnia 2012 r. za osobę bezrobotną; 2/ odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
Wyjaśnić należy, że "wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 536). Enumeratywny katalog wad postępowania (przesłanek stanowiących podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie) ustanowiony został w art.145 §1 pkt 1–8 oraz w art.145a i art. 145b k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądnie strony (art. 147 k.p.a.).
Postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem M. U. z dnia 23 grudnia 2013 r. (uzupełnionym pismem z dnia 17 stycznia 2014 r.). Skarżący domagał się przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych i wypłaty tego świadczenia od dnia zarejestrowania go jako osoby bezrobotnej, tj. od dnia 10 grudnia 2012 r. Żądanie swoje motywował wydaniem przez Sąd Okręgowy w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 grudnia 2013 r. wyroku (sygn. akt [...]), którym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego w S. V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 2013 r. (sygn. akt [...]), którym zasądzono na jego rzecz odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. W dniu 18 lutego 2014 r. skarżący przedłożył kserokopię sprostowanego na skutek ww. orzeczenia Sądu świadectwa pracy w "A" Sp. z o.o. w L., z którego wynikało, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (art. 97 § 3 k.p.), a nie - jak wynikało to z pierwotnego świadectwa pracy przedłożonego przez skarżącego przy rejestracji w dniu 10 grudnia 2012 r. - w wyniku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę w związku z art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy (art. 30 § 1 pkt 3 k.p.).
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. (nr [...]) Starosta, powołując w podstawie prawnej art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 1 i 2 oraz art. 147 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w zakresie weryfikacji prawa skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w sprawie organy obu instancji odmówiły uchylenia ww. ostatecznej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy stwierdziły bowiem, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż "nowe okoliczności i dowody w sprawie" (tj. przedmiotowy wyrok Sądu i sporządzone na jego podstawie sprostowane świadectwo pracy) nie istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W konsekwencji, jako okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia kwestii prawa skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych organy (niezmiennie) przyjęły, że skarżący (bezrobotny) w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy bez wypowiedzenia, tak więc zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje mu dopiero po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy.
Z takim stanowiskiem organów w świetle istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie sposób się zgodzić.
W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis ten - formułując zasadę praworządności (rozwiniętą szerzej w art. 6 k.p.a.), zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – dotyczy zarówno postępowań administracyjnych prowadzonych w trybie zwykłym, jak też nadzwyczajnych trybów weryfikacji aktów administracyjnych. Mając to na uwadze należy zatem przyjąć, że zgodnie z istotą instytucji wznowienia postępowania, organ administracji publicznej procedując w tym trybie obowiązany jest do przeprowadzenia pełnej weryfikacji kwestionowanej decyzji, tj. dokonania oceny jej prawidłowości w świetle istnienia/nieistnienia wszystkich podstaw wznowieniowych określonych w art. 145, art. 145a i art. 145b k.p.a. (w szczególności, gdy prowadząc to postępowanie na żądanie strony nie precyzuje ona konkretnie, w której z podstaw wznowieniowych upatruje wadliwości kwestionowanej decyzji). Ponadto, prowadząc postępowanie wyjaśniające i rozpoznając sprawę (żądanie strony) organ administracji publicznej winien dążyć do jej załatwienia z uwzględnieniem tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli (strony).
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że skarżący w dniu rejestracji jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. (tj. 10 grudnia 2012 r.) złożył oświadczenie, w którym poinformował organ o złożeniu pozwu do Sądu Rejonowego w S. "o sprostowane świadectwa pracy z firmy [...] (...) o sposób rozwiązania umowy o pracę". Dodatkowo w oświadczeniu tym skarżący zobowiązał się do poinformowania organu o wydanym przez Sąd wyroku w sprawie sposobu rozwiązania umowy o pracę.
Zatem w momencie wydawania kwestionowanej decyzji przez Starostę z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) odmawiającej skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych organ ten miał świadomość, że:
po pierwsze, kwestia trybu (sposobu) rozwiązania stosunku pracy jest sporna;
po drugie, tryb (sposób) rozwiązania stosunku pracy będzie przedmiotem rozstrzygania przez sąd powszechny (sąd pracy);
po trzecie, do kognicji sądów powszechnych (a nie organów administracji) należy rozstrzyganie sporów w tym zakresie.
Nie może budzić wątpliwości, że Starosta orzekając kwestionowaną decyzją wobec skarżącego w przedmiocie zasiłku musiał dokonać i dokonał oceny trybu (sposobu) rozwiązania przez skarżącego stosunku pracy. Przyjął bowiem, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z winy pracownika (skarżącego), co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania zasiłku. Brak takiej oceny, niewątpliwie uniemożliwiłby organowi rozstrzygnięcie sprawy. Dokonana przez organ ocena – w świetle istniejącego w sprawie stanu faktycznego (a w szczególności późniejszych zdarzeń prawnych) – okazała się być jednak niezgodna z ukształtowanym mocą orzeczenia sądu pracy stanem prawnym.
Należy w tym miejscu podkreślić, że załatwienie sprawy przez organ nie może polegać na wydaniu jakiejkolwiek decyzji ale na wydaniu decyzji prawidłowej. Poinformowanie o wytoczeniu powództwa miało więc zasadnicze znacznie dla rozpoznania sprawy, gdyż z istoty rozpoznawanej sprawy to właśnie tryb (sposób) rozwiązania stosunku pracy determinował treść rozstrzygnięcia przez organ tej sprawy, a okoliczność ta miała być przedmiotem oceny dokonanej przez sąd pracy.
Mając to na uwadze należy wskazać, że dla oceny istnienia podstawy wznowieniowej w niniejszej sprawie istotne jest, że sąd powszechny, tj. Sąd Okręgowy w S. - Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w prawomocnym wyroku dokonał odmiennej oceny trybu (sposobu) rozwiązania stosunku pracy ze skarżącym, aniżeli uczynił to organ w kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia 10 grudnia 2012 r.; rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z winy pracownika lecz za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, co znalazło odzwierciedlenie w sprostowanym świadectwie pracy z dnia 6 lutego 2014 r.
W opisanej sytuacji – w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę – zasadnym jest uznanie, że w sprawie wystąpiła podstawa wznowieniowa, inna aniżeli powołana i rozważana przez organy. Chodzi o podstawę wznowieniową ustanowioną w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2).
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy jako "zagadnienie wstępne" należy uznać wyrażoną przez sąd pracy ocenę prawną trybu (sposobu) rozwiązania umowy o pracę (a w konsekwencji sprostowane na podstawie art. 97 § 3 k.p. świadectwo pracy).
W doktrynie przyjmuje się, że przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się "sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znacznie prawne" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., s. 381).
Tym samym zasadniczo trzy elementy wyznaczają zakres pojęciowy zagadnienia wstępnego, a mianowicie: 1/ zagadnienie to mogło być i było przedmiotem odrębnego postępowania - w tym przypadku przedmiotem postępowania sądowego; 2/ ze względu na jego przedmiot, należało do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie – w tym przypadku do sądu powszechnego oraz 3/ stanowiło zagadnienie otwarte - tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone.
Nie może też ulegać najmniejszej wątpliwości, że rozstrzygnięcie przez Sąd pracy zagadnienia wstępnego dotyczącego oceny prawnej trybu (sposobu) rozwiązania stosunku pracy ze skarżącym miało wpływ na treść decyzji ostatecznej. Stosunek pracy w dniu 2 października 2012 r. ustał bowiem w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę w związku z art. 97 § 3 k.p., a nie został rozwiązany z winy pracownika (art. 30 § 1 pkt 3 k.p.), tak jak przyjął organ wydając kwestionowaną przez skarżącego decyzję.
W takiej sytuacji oczywistym jest, że skarżącemu przysługiwałoby prawo do zasiłku dla bezrobotnych, poczynając od dnia rejestracji, tj. od dnia 10 grudnia 2012 r.
Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt II PK 103/12, OSNP 2013/19-20/219), w którym wskazano, że "w rezultacie zamieszczenia przez pracodawcę w świadectwie pracy wymaganej przez art. 97 § 3 k.p. informacji (związanej z orzeczeniem sądu pracy, z którego wynika, że rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy bez wypowiedzenia z jego winy nastąpiło z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu w tym trybie umów o pracę), zgodnie z którą rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, pracownik przy ustalaniu uprawnień zależnych od sposobu rozwiązania stosunku pracy powinien być traktowany tak, jakby rozwiązano z nim stosunek pracy za wypowiedzeniem i nie może ponosić ujemnych następstw wiązanych przez prawo z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia z jego winy. Na przykład nie można mu z tego powodu odmówić zasiłku dla bezrobotnych (zob. art. 75 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Przyjęcie takiej wykładni art. 97 § 3 k.p. wynika przede wszystkim z funkcji świadectwa pracy, jako dokumentu zawierającego, zgodnie z art. 97 § 2 k.p., informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Takiemu celowi służy również zamieszczenie informacji o wypowiedzeniu umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę nakazane przez art. 97 § 3 k.p. Informacje zamieszczane w świadectwie pracy powinny stanowić odzwierciedlenie faktów związanych z przebiegiem zatrudnienia pracownika u pracodawcy wystawiającego świadectwo. Skoro więc ustawodawca nakazuje zamieścić w świadectwie informację o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracodawcę, w miejsce wcześniejszej informacji wskazującej rzeczywisty tryb rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, to znaczy, że nakazuje, aby pewne zdarzenie określone w ustawie (rozwiązanie umowy przez pracodawcę bez wypowiedzenia z winy pracownika) traktować z mocy prawa tak, jakby było ono innym zdarzeniem (wypowiedzeniem umowy przez pracodawcę) powodującym inne, oznaczone skutki prawne. Jest to więc klasyczny wypadek zastosowania fikcji prawnej".
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że w okolicznościach przedmiotowej spawy – wbrew stanowisku organów administracji – zaistniała podstawa do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]), uchylenia tej decyzji, a następnie ponownego rozstrzygnięcia o istocie sprawy, tj. orzeczenia w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawę wznowieniową w przedmiotowej sprawie stanowił bowiem art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., który na skutek jego nie zastosowania pociągnął za sobą nie zastosowanie w sprawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., co w realiach istniejącego w sprawie stanu faktycznego należy ocenić jako naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie rozważań należy jedynie dodać, że organ posiadając wiedzę o wniesieniu przez skarżącego pozwu do Sądu pracy, powinien zawiesić postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Tożsamy pogląd prawny w sprawie dotyczącej ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych po wznowieniu postępowania w wyniku wydania orzeczenia sądu pracy i sprostowanego na tej podstawie świadectwa pracy wyrażony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r. (sygn. akt III SA/Gd 150/14, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wskazania dla organów co do dalszego toku postępowania administracyjnego wynikają z powyższych rozważań. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Anna Orłowska /przewodniczący/Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia 14 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]z dnia 14 marca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 kwietnia 2014 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]), którą organ odmówił uchylenia decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]) Starosta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w części dotyczącej odmowy przyznania M. U. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przy rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 10 grudnia 2012 r. M. U. (dalej: "strona", "skarżący") przedłożył świadectwo pracy wystawione w dniu 2 października 2012 r. przez "A" Sp. z o. o. w L. potwierdzające ustanie stosunku pracy bez wypowiedzenia przez pracodawcę na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Decyzją z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) orzeczono o uznaniu strony za osobę bezrobotną i jednocześnie odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r., bowiem w okresie 6 miesięcy przed rejestracją strona rozwiązała stosunek pracy ze swojej winy bez wypowiedzenia, a zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) w takim przypadku zasiłek dla bezrobotnych przysługuje po 180 dniach od dnia rejestracji.
Organ wyjaśnił, że na podstawie decyzji z dnia 14 maja 2013 r. strona utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia.
W dniu 23 grudnia 2013 r. strona zwróciła się z prośbą o wypłacenie zaległego zasiłku dla bezrobotnych załączając wyrok Sądu Rejonowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 2013 r. (sygn. akt [...]) zasądzający odszkodowanie od "A" Sp. z o.o. w L. za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę oraz wyrok Sądu Okręgowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 grudnia 2013 r. (sygn. akt [...]) oddalający apelację pracodawcy. W toku postępowania doprecyzowała, że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie przyznania zasiłku dla bezrobotnych oraz dostarczyła świadectwo pracy wystawione przez "A" Sp. z o.o. w L. w dniu 6 lutego 2014 r., zmieniające sposób rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę.
Organ przyznał, że świadectwo pracy z dnia 6 lutego 2014 r. potwierdzające rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, wydane na podstawie art. 97 § 3 Kodeksu pracy, jest nową okolicznością i nieznaną urzędowi w dniu wydania decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. Niemniej jednak okoliczność ta nie istniała w dniu wydania tej decyzji. Nowa okoliczność zaistniała dopiero w dniu 6 lutego 2014 r., gdyż w tym dniu zostało wydane świadectwo pracy przez "A" Sp. z o.o. w L. na podstawie art. 97 § 3 Kodeksu pracy zgodnie z wyrokiem Sądu. Dlatego też nie została spełniona przesłanka wznowieniowa określona art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że przy rejestracji informowała pracownika Powiatowego Urzędu Pracy o fakcie złożenia w dniu 6 października 2012 r. pozwu w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę. W związku z tym należało przyjąć, że rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę było "nieprawomocne" do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd i do tego czasu istniało domniemanie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 14 kwietnia 2014 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie organu odwoławczego zmienione świadectwo pracy z dnia 6 lutego 2014 r. dotyczące zakończenia pracy w "A" Sp. z o.o. w L. stanowi nowy dowód w sprawie, ale w sensie materialnym nie konstytuuje nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania przedmiotowej decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. Powołane orzeczenia sądowe oraz świadectwo pracy nie istniały w dniu jej wydania. Organ pierwszej instancji powziął wiadomość o istnieniu tych dowodów dopiero po złożeniu przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
Ponadto organ odwoławczy powołał się na art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który przewiduje, że w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa, na okres o którym mowa w art. 73 ust. 1.
Strona utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 1 maja 2013 r. z powodu podjęcia pracy. Tym samym w czasie składania dokumentów mających stanowić podstawę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie legitymowała się już statusem osoby bezrobotnej.
Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił, że przedłożone podczas rejestracji świadectwo pracy korzystało z zasady domniemania jego zgodności z prawem i skutku przeciwnego nie wywierało samo wniesienie pozwu do sądu pracy o sprostowanie tego świadectwa pracy.
M. U. zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
- art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 §1 pkt 1 k.p.a., polegające w szczególności na uznaniu, iż nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który ją wydał;
- błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie nieustalenia podczas rejestracji faktu zgłoszenia pracownikowi PUP w L. złożenia pozwu w V Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego w S.;
- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
- pominięcie mających istotne znaczenie na wyjaśnienie sprawy dowodów w postaci przesłuchania w charakterze świadka rejestrującego skarżącego jako osobę bezrobotną pracownika PUP w L.,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 71 ust. 1 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Skarżący powtórzył, że podczas wizyty w PUP L. informował urzędnika o fakcie złożenia pozwu w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia. Został wówczas poinformowany, że po dostarczeniu sprostowanego świadectwa pracy otrzyma zasiłek dla bezrobotnych. Nadto samo złożenie pozwu w określonym przez prawo terminie powoduje to, iż rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę staje się "nieprawomocne" do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i do tego czasu istnieje domniemanie niezgodnego z prawem rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o pracę. Nie jest jego winą, iż postępowania sądowe trwają w Polsce tak długo. Powiatowy Urząd Pracy mógł również sam zweryfikować okoliczność złożenia pozwu w październiku 2012 r.
Wskazał również, że w okresie kilku miesięcy bycia bezrobotnym nie otrzymał żadnej propozycji pracy czy też szkolenia, pomimo posiadania wielu uprawnień i specjalności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że sprostowane świadectwo pracy nie stanowi nowej okoliczności, ani nowego dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji w sprawie w której zostało wznowione postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zażył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl natomiast art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 14 kwietnia 2014 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]), którą organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", a także posiłkowo przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej "k.p.".
Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nadzwyczajnego, tj. po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) orzekającej o: 1/ uznaniu skarżącego z dniem 10 grudnia 2012 r. za osobę bezrobotną; 2/ odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 grudnia 2012 r.
Wyjaśnić należy, że "wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 536). Enumeratywny katalog wad postępowania (przesłanek stanowiących podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie) ustanowiony został w art.145 §1 pkt 1–8 oraz w art.145a i art. 145b k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądnie strony (art. 147 k.p.a.).
Postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem M. U. z dnia 23 grudnia 2013 r. (uzupełnionym pismem z dnia 17 stycznia 2014 r.). Skarżący domagał się przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych i wypłaty tego świadczenia od dnia zarejestrowania go jako osoby bezrobotnej, tj. od dnia 10 grudnia 2012 r. Żądanie swoje motywował wydaniem przez Sąd Okręgowy w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 grudnia 2013 r. wyroku (sygn. akt [...]), którym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego w S. V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 2013 r. (sygn. akt [...]), którym zasądzono na jego rzecz odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. W dniu 18 lutego 2014 r. skarżący przedłożył kserokopię sprostowanego na skutek ww. orzeczenia Sądu świadectwa pracy w "A" Sp. z o.o. w L., z którego wynikało, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (art. 97 § 3 k.p.), a nie - jak wynikało to z pierwotnego świadectwa pracy przedłożonego przez skarżącego przy rejestracji w dniu 10 grudnia 2012 r. - w wyniku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę w związku z art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy (art. 30 § 1 pkt 3 k.p.).
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. (nr [...]) Starosta, powołując w podstawie prawnej art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 1 i 2 oraz art. 147 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) w zakresie weryfikacji prawa skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w sprawie organy obu instancji odmówiły uchylenia ww. ostatecznej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy stwierdziły bowiem, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż "nowe okoliczności i dowody w sprawie" (tj. przedmiotowy wyrok Sądu i sporządzone na jego podstawie sprostowane świadectwo pracy) nie istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W konsekwencji, jako okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia kwestii prawa skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych organy (niezmiennie) przyjęły, że skarżący (bezrobotny) w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy bez wypowiedzenia, tak więc zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje mu dopiero po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy.
Z takim stanowiskiem organów w świetle istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie sposób się zgodzić.
W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis ten - formułując zasadę praworządności (rozwiniętą szerzej w art. 6 k.p.a.), zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – dotyczy zarówno postępowań administracyjnych prowadzonych w trybie zwykłym, jak też nadzwyczajnych trybów weryfikacji aktów administracyjnych. Mając to na uwadze należy zatem przyjąć, że zgodnie z istotą instytucji wznowienia postępowania, organ administracji publicznej procedując w tym trybie obowiązany jest do przeprowadzenia pełnej weryfikacji kwestionowanej decyzji, tj. dokonania oceny jej prawidłowości w świetle istnienia/nieistnienia wszystkich podstaw wznowieniowych określonych w art. 145, art. 145a i art. 145b k.p.a. (w szczególności, gdy prowadząc to postępowanie na żądanie strony nie precyzuje ona konkretnie, w której z podstaw wznowieniowych upatruje wadliwości kwestionowanej decyzji). Ponadto, prowadząc postępowanie wyjaśniające i rozpoznając sprawę (żądanie strony) organ administracji publicznej winien dążyć do jej załatwienia z uwzględnieniem tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli (strony).
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że skarżący w dniu rejestracji jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. (tj. 10 grudnia 2012 r.) złożył oświadczenie, w którym poinformował organ o złożeniu pozwu do Sądu Rejonowego w S. "o sprostowane świadectwa pracy z firmy [...] (...) o sposób rozwiązania umowy o pracę". Dodatkowo w oświadczeniu tym skarżący zobowiązał się do poinformowania organu o wydanym przez Sąd wyroku w sprawie sposobu rozwiązania umowy o pracę.
Zatem w momencie wydawania kwestionowanej decyzji przez Starostę z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]) odmawiającej skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych organ ten miał świadomość, że:
po pierwsze, kwestia trybu (sposobu) rozwiązania stosunku pracy jest sporna;
po drugie, tryb (sposób) rozwiązania stosunku pracy będzie przedmiotem rozstrzygania przez sąd powszechny (sąd pracy);
po trzecie, do kognicji sądów powszechnych (a nie organów administracji) należy rozstrzyganie sporów w tym zakresie.
Nie może budzić wątpliwości, że Starosta orzekając kwestionowaną decyzją wobec skarżącego w przedmiocie zasiłku musiał dokonać i dokonał oceny trybu (sposobu) rozwiązania przez skarżącego stosunku pracy. Przyjął bowiem, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z winy pracownika (skarżącego), co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania zasiłku. Brak takiej oceny, niewątpliwie uniemożliwiłby organowi rozstrzygnięcie sprawy. Dokonana przez organ ocena – w świetle istniejącego w sprawie stanu faktycznego (a w szczególności późniejszych zdarzeń prawnych) – okazała się być jednak niezgodna z ukształtowanym mocą orzeczenia sądu pracy stanem prawnym.
Należy w tym miejscu podkreślić, że załatwienie sprawy przez organ nie może polegać na wydaniu jakiejkolwiek decyzji ale na wydaniu decyzji prawidłowej. Poinformowanie o wytoczeniu powództwa miało więc zasadnicze znacznie dla rozpoznania sprawy, gdyż z istoty rozpoznawanej sprawy to właśnie tryb (sposób) rozwiązania stosunku pracy determinował treść rozstrzygnięcia przez organ tej sprawy, a okoliczność ta miała być przedmiotem oceny dokonanej przez sąd pracy.
Mając to na uwadze należy wskazać, że dla oceny istnienia podstawy wznowieniowej w niniejszej sprawie istotne jest, że sąd powszechny, tj. Sąd Okręgowy w S. - Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w prawomocnym wyroku dokonał odmiennej oceny trybu (sposobu) rozwiązania stosunku pracy ze skarżącym, aniżeli uczynił to organ w kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia 10 grudnia 2012 r.; rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z winy pracownika lecz za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, co znalazło odzwierciedlenie w sprostowanym świadectwie pracy z dnia 6 lutego 2014 r.
W opisanej sytuacji – w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę – zasadnym jest uznanie, że w sprawie wystąpiła podstawa wznowieniowa, inna aniżeli powołana i rozważana przez organy. Chodzi o podstawę wznowieniową ustanowioną w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2).
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy jako "zagadnienie wstępne" należy uznać wyrażoną przez sąd pracy ocenę prawną trybu (sposobu) rozwiązania umowy o pracę (a w konsekwencji sprostowane na podstawie art. 97 § 3 k.p. świadectwo pracy).
W doktrynie przyjmuje się, że przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się "sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znacznie prawne" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., s. 381).
Tym samym zasadniczo trzy elementy wyznaczają zakres pojęciowy zagadnienia wstępnego, a mianowicie: 1/ zagadnienie to mogło być i było przedmiotem odrębnego postępowania - w tym przypadku przedmiotem postępowania sądowego; 2/ ze względu na jego przedmiot, należało do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie – w tym przypadku do sądu powszechnego oraz 3/ stanowiło zagadnienie otwarte - tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone.
Nie może też ulegać najmniejszej wątpliwości, że rozstrzygnięcie przez Sąd pracy zagadnienia wstępnego dotyczącego oceny prawnej trybu (sposobu) rozwiązania stosunku pracy ze skarżącym miało wpływ na treść decyzji ostatecznej. Stosunek pracy w dniu 2 października 2012 r. ustał bowiem w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę w związku z art. 97 § 3 k.p., a nie został rozwiązany z winy pracownika (art. 30 § 1 pkt 3 k.p.), tak jak przyjął organ wydając kwestionowaną przez skarżącego decyzję.
W takiej sytuacji oczywistym jest, że skarżącemu przysługiwałoby prawo do zasiłku dla bezrobotnych, poczynając od dnia rejestracji, tj. od dnia 10 grudnia 2012 r.
Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt II PK 103/12, OSNP 2013/19-20/219), w którym wskazano, że "w rezultacie zamieszczenia przez pracodawcę w świadectwie pracy wymaganej przez art. 97 § 3 k.p. informacji (związanej z orzeczeniem sądu pracy, z którego wynika, że rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy bez wypowiedzenia z jego winy nastąpiło z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu w tym trybie umów o pracę), zgodnie z którą rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, pracownik przy ustalaniu uprawnień zależnych od sposobu rozwiązania stosunku pracy powinien być traktowany tak, jakby rozwiązano z nim stosunek pracy za wypowiedzeniem i nie może ponosić ujemnych następstw wiązanych przez prawo z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia z jego winy. Na przykład nie można mu z tego powodu odmówić zasiłku dla bezrobotnych (zob. art. 75 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Przyjęcie takiej wykładni art. 97 § 3 k.p. wynika przede wszystkim z funkcji świadectwa pracy, jako dokumentu zawierającego, zgodnie z art. 97 § 2 k.p., informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Takiemu celowi służy również zamieszczenie informacji o wypowiedzeniu umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę nakazane przez art. 97 § 3 k.p. Informacje zamieszczane w świadectwie pracy powinny stanowić odzwierciedlenie faktów związanych z przebiegiem zatrudnienia pracownika u pracodawcy wystawiającego świadectwo. Skoro więc ustawodawca nakazuje zamieścić w świadectwie informację o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracodawcę, w miejsce wcześniejszej informacji wskazującej rzeczywisty tryb rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, to znaczy, że nakazuje, aby pewne zdarzenie określone w ustawie (rozwiązanie umowy przez pracodawcę bez wypowiedzenia z winy pracownika) traktować z mocy prawa tak, jakby było ono innym zdarzeniem (wypowiedzeniem umowy przez pracodawcę) powodującym inne, oznaczone skutki prawne. Jest to więc klasyczny wypadek zastosowania fikcji prawnej".
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że w okolicznościach przedmiotowej spawy – wbrew stanowisku organów administracji – zaistniała podstawa do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia 10 grudnia 2012 r. (nr [...]), uchylenia tej decyzji, a następnie ponownego rozstrzygnięcia o istocie sprawy, tj. orzeczenia w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawę wznowieniową w przedmiotowej sprawie stanowił bowiem art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., który na skutek jego nie zastosowania pociągnął za sobą nie zastosowanie w sprawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., co w realiach istniejącego w sprawie stanu faktycznego należy ocenić jako naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie rozważań należy jedynie dodać, że organ posiadając wiedzę o wniesieniu przez skarżącego pozwu do Sądu pracy, powinien zawiesić postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Tożsamy pogląd prawny w sprawie dotyczącej ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych po wznowieniu postępowania w wyniku wydania orzeczenia sądu pracy i sprostowanego na tej podstawie świadectwa pracy wyrażony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r. (sygn. akt III SA/Gd 150/14, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wskazania dla organów co do dalszego toku postępowania administracyjnego wynikają z powyższych rozważań. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.