III SA/Kr 686/11

Uzasadnienie

Prezydent Miasta wystawił w dniu [...] 2010 roku wobec D. B. tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], działając na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w zw. z art. 13 f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r., Nr 19, poz. 115) i uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 26 listopada 2003r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie K, w strefie płatnego parkowania. Tytuły wykonawcze zostały wystawione w związku z nieopłacaniem przez D. B. opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdów własności D. B., D. B. i A. S. (o nr rej [...] i [...]) w latach 2005 – 2010. W dniu 10.11.2010 r. skarżący odebrał tytuły wykonawcze.

W dniu 22.11.2010r. dokonano na podstawie w/w tytułów wykonawczych zajęcia ruchomości skarżącego.

D. B. wniósł w dniu 12.11.2010r. zarzuty wobec w/w tytułów wykonawczych, zarzucając Prezydentowi Miasta naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 33 pkt 1 w związku z tym, iż organ już dwukrotnie organ umarzał postępowanie egzekucyjne, art. 33 pkt 1 In fine ze względu na to, że nie istnieje obowiązek obciążający skarżącego

o którym mowa w w/w tytułach wykonawczych, tj. obowiązek opłacenia "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie", art. 33 pkt 4 poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko skarżącego pomimo tego, iż nie był on nigdy "korzystającym"

w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania, art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 poprzez nieskuteczne doręczenie upomnień, albowiem winny być one doręczone zobowiązanemu (a takiego doręczenia nie było) a nie innym osobom, co jest niezbędne do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego; art. 33 pkt 8 poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie ruchomości)

w sytuacji, gdy skarżący nigdy nie uchylał się od zapłaty jakiegokolwiek zobowiązania, dowodem czego było podjęcie czynności związanych z dokładnym wyjaśnieniem sprawy (podjęcie korespondencji i wyjaśnień) - zarówno od strony faktycznej jak i prawnej; art. 33 pkt 9 w zw. z art. 19 poprzez prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ,

tj. Prezydenta Miasta, podczas gdy właściwym organem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego; art. 33 pkt 10 poprzez niespełnienie wymogów określonych w 27 § 1 pkt 2 podając, że wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy zobowiązanego i błędnie podano skarżącego pomimo tego, że nie był korzystającym z płatnej strefy parkowania; art. 27 § 1 pkt 3 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie" nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach, przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by skarżący mógł zweryfikować czy takowe zobowiązanie powstało. Ponadto organ nie stwierdził,

iż obowiązek jest wymagalny, jak również nie dołączył dowodu doręczeń tytułów wykonawczych.

W związku z powyższymi zarzutami D. B. wniósł o wstrzymanie i odstąpienie od czynności egzekucyjnych oraz zwolnienie zajętych ruchomości i o umorzenie postępowania.

Uzasadniając szczegółowo zarzuty D. B. podał, że Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu, wszczynający w sprawie postępowanie egzekucyjne nie jest wierzycielem w sprawie, a w konsekwencji nie ma uprawnienia do wystawienia zawiadomień, jak i upomnień, przy czym skarżący zaznaczył, że nigdy nie otrzymał upomnienia, co jest przesłanką skuteczności postępowania egzekucyjnego. Stanowczo przy tym podniósł, że nie korzystał ze stref płatnego parkowania a zawiadomienia o konieczności opłacenia opłaty dodatkowej, na które powołuje się organ, nie mogą stanowić dowodu, iż samochód we wskazanym dniu i godzinie stał w strefie parkowania. Skarżący zaprzeczył również otrzymaniu tego rodzaju zawiadomienia, które miało się znaleźć za wycieraczką samochodu. Jak podał, z tytułów wykonawczych nie wynika w jakich godzinach i w jakim miejscu korzystał ze strefy płatnego parkowania. Również z powołanej przez organ ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika uprawnienie do żądania od skarżącego wskazania osoby faktycznie korzystającej ze strefy płatnego parkowania. Organ arbitralnie przyjął, że to D. B. korzystał ze strefy. Odnośnie zastosowania niewspółmiernego środka egzekucyjnego skarżący podniósł, że od początku postępowania egzekucyjnego nie uchylał się od współpracy z organem i nie utrudniał czynności egzekucyjnych. Zwłaszcza nie było podstaw do przyjęcia, że po doręczeniu tytułu wykonawczego skarżący zamierza utrudniać postępowanie. W tym miejscu skarżący zauważył, że zajęcia ruchomości dokonano wcześniej aniżeli nastąpiło doręczenie tytułów. Odnośnie braków formalnych tytułu skarżący wymienił brak wzmianki, że upomnienie zostało doręczone skarżącemu, brak wskazania okoliczności nieopłacenia opłaty dodatkowej, miejsc postoju pojazdu, nieprawdziwość twierdzenia, że należność nie została zabezpieczona, skoro dokonano zajęcia ruchomości a na koniec skarżący zarzucił nabicie niewłaściwej pieczęci, to jest Prezydenta Miasta. Braki te powodują w ocenie skarżącego, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów ustawowych, a egzekucja jest niedopuszczalna.

Prezydent Miasta, po rozpoznaniu zarzutów wydał w dniu [...] 2011r. postanowienie znak [...] na podstawie art. 17 § 1, art. 18 w zw. z art. 34 § 4 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229 póz. 1954 ze zm.) oraz art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, na mocy którego uznał zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia za uzasadniony, zaś zarzuty dotyczące umorzenia postępowania, nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, nie spełnienie wymogów jakim powinien odpowiadać tytuł wykonawczy za nieuzasadnione.

W pkt II umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...].

Organ wyjaśnił w uzasadnieniu odnośnie zarzutu o dwukrotnym uprzednim umorzeniu postępowania, że zarzut z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy innego stanu prawnego. Odnosi się bowiem do umorzenia obowiązku, nie zaś postępowania egzekucyjnego. Zarzut byłby więc zasadny, tylko wówczas gdyby nastąpiło umorzenie opłaty dodatkowej. Odnośnie zarzutu nieistnienia zobowiązania organ podniósł, że ustalone i bogate orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje, iż obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy samego prawa, wskutek nie opłacenia parkowania. Zawiadomienia pozostawiane "za wycieraczką" nie mają żadnego znaczenia prawnego, są jedynie informacją dla osoby korzystającej z pojazdu, iż taki obowiązek powstał. Jego powstanie w żaden sposób nie jest uzależnione od tejże informacji. Oczywiście sam fakt nieopłaconego parkowania musi zostać udokumentowany. W takim przypadku gminie przysługuje prawnie skuteczne domniemanie, że korzystającym z pojazdu był właściciel. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego również nie zasługuje w ocenie organu na uwzględnienie. Jak organ zaznaczył wcześniej, gminie przysługuje prawnie skuteczne domniemanie, że osobą korzystającą z pojazdu, jest właściciel. Dane osobowe właścicieli, ZIKiT pozyskuje z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) prowadzonej przy MSWiA. Ponadto do każdego wystawionego zawiadomienia wykonywana jest dokumentacja zdjęciowa. Zatem wbrew twierdzeniom zobowiązanego organ "nie wybierał dowolnie podmiotu", a korzystał z przysługujących mu uprawnień.

Badając uznany zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia organ egzekucyjny ustalił, że w tytułach wykonawczych [...] znajdują się formularze zwrotnego potwierdzenia odbioru upomnień o nr [...] i [...] w dniu 10.06.2010r., podpisane "D. B.", z adnotacją listonosza "osobiście". Organ powołując się na art. 43 kpa uznał, że doręczenie zastępcze będzie skuteczne tylko wtedy gdy korespondencję odbierze dorosły domownik adresata i tylko taki dorosły domownik adresata, który podejmie się oddać przesyłkę adresatowi. Nie powoduje skutku doręczenia w trybie art. 43 samo doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi adresata. W związku z powyższym, brak na dołączonych do tytułów wykonawczych dowodach doręczenia jakiejkolwiek wzmianki, że dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi, stanowi w ocenie organu egzekucyjnego podstawę do przyjęcia, iż nie miało miejsca skuteczne doręczenie zastępcze pisma w sposób wymagany przez art. 43 kpa. W następstwie czego organ uznał, iż nie doszło do skutecznego doręczenia korespondencji (upomnień). Fakt stanowi wystarczającą przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59 § 1 pkt 7 ustawy.

Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego

w postaci zajęcia ruchomości zobowiązanego tj. sofy i 2 szt. foteli, organ egzekucyjny wyjaśnił, że istotnie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji przewiduje zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Jednakże przepisy ustawy nie określają, który ze środków jest mniej lub bardziej uciążliwy dla zobowiązanego. Nie można też przyjąć, że wyliczenie środków egzekucyjnych w kolejności zawartej w art. 1 a pkt 12 przedmiotowej ustawy jest konsekwencją tej zasady. Wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję. Podstawową przesłanką przy wyborze środka egzekucyjnego jest cel egzekucji tj. dążenie do wykonania

w trybie przymusowym obowiązku ciążącego za zobowiązanym. Dlatego nie można uznać zajęcia ruchomości za środek zbyt uciążliwy dla zobowiązanego. Ponadto

z dokumentacji wynika, że zobowiązany potwierdził odbiór odpisów tytułów wykonawczych w dniu 10.11.2010 r., zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem zobowiązanego, że wcześniej dokonano zajęcia ruchomości, niż doręczono zobowiązanemu tytuły wykonawcze.

Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, zastosowanie według organu znajduje art. 9 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiący, że właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania

i pobierania jest właściwy ten organ, który jednoznacznie wskazuje właściwość Prezydenta Miasta do prowadzenia niniejszej egzekucji.

Odnośnie zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ podał, że artykuł ten w istocie wskazuje obligatoryjne elementy tytułu. Brak chociażby jednego z elementów tytułu wykonawczego powoduje niedopuszczalność egzekucji. Art. 27 ustawy nie wymienia jednak wśród elementów, które winien zawierać tytuł np. wzmianki w sprawie upomnienia. Wszelkie stanowiska w tej sprawie stanowią tylko wykładnię, która

w przypadku wzmianki o upomnieniu, jest jedynie w ocenie organu wykładnią "ponad brzmienie przepisu". W tytule zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy winna zostać wskazana treść podlegającego egzekucji obowiązku. Sformułowanie "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie" spełnia określony ustawą wymóg. Organ podkreślił przy tym, że jedynie brak elementów wymienionych w art. 27 powoduje niedopuszczalność egzekucji. Skutecznym zarzutem byłoby więc niedokładne wskazanie podmiotu zobowiązanego. Ponadto wyjaśniając dalej, stwierdzenie zawarte w rubryce 76 tytułu wykonawczego potwierdza jedynie fakt braku zabezpieczenia należności na dzień wystawienia tytułu wykonawczego tj. 20.10.2010 r., zatem jest jak najbardziej prawdziwe, ponieważ zajęcie ruchomości miało miejsce dopiero w dniu 10.11.2010 r. W zakresie stwierdzenia zawartego w rubryce 79 organ egzekucyjny dokonał już oceny, badając zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie D. B. , formułując zażalenie w części dotyczącej nieuznania zarzutów, zarzucił postanowieniu naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa ich niezastosowanie w konsekwencji skutkujące brakiem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 11 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia; art. 107 § 3 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnienia jego podstawy prawnej; naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej ustawa egzekucyjna): art. 33 pkt l in fine albowiem nie istnieje obowiązek obciążający skarżącego, o którym mowa w tytułach wykonawczych, tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie"; art. 33 pkt 4 poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko skarżącemu, pomimo tego, iż nie był on nigdy "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania, art. 33 pkt 1 i 33 pkt 4 poprzez uznanie, iż skarżący jest zobowiązany do opłacenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Powyższa interpretacja bierze się w ocenie skarżącego z błędnej wykładni przepisów zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U.07.19.115 j.t.), tj. art. 13 ust. l pkt l, który nakłada zobowiązanie jedynie na korzystającego, a nie jak przyjął organ na właściciela pojazdu. Ponadto zarzucił organowi naruszenie art. 33 pkt 8 poprzez zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego art. 33 pkt 10 poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, i art. 27 § l pkt 2 – wyjaśniając, że wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy zobowiązanego, zatem błędnie podano skarżącego pomimo tego, że nie był korzystającym z płatnej strefy parkowania; art. 27 § l pkt 3 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie", nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by skarżący mógł zweryfikować, czy takowe zobowiązanie powstało. Ponadto, wywodził dalej skarżący, że organ nie stwierdził w tytule wykonawczym, iż obowiązek jest wymagalny, jak również nie dołączył dowodu doręczenia tytułów wykonawczych. D. B. wniósł wobec powyższego o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia wydało

w dniu 24 marca 2011r. postanowienie znak [...] na podstawie art. 18, art. 33 pkt 1, art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie.

Wyjaśniając kwestie faktyczne i prawne organ odwoławczy zauważył, że Prezydent Miasta, będący właściwym w niniejszej sprawie organem egzekucyjnym na podstawie przekazanych tytułów wykonawczych nr [...] obejmujących nieuiszczone opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania wszczął zasadnie czynności egzekucyjne wobec D. B. Opłata dodatkowa obejmowała nieopłacone postoje pojazdów o nr. rejestracyjnym [...] oraz [...] w latach 2005 , 2006 , 2007 2008, których współwłaścicielami są D. B. i A. S. W dniu 10.11.2010r dokonano zajęcia ruchomości zobowiązanego. Mając na uwadze ten stan faktyczny organ wskazał, iż obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują postępowania, w wyniku którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, w trybie specjalnego i indywidualnego postępowania. Brak jest podstawy prawnej dla nadania obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualnego charakteru w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Organy te mają obowiązek działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku, i w tym wypadku konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne. Tu organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. l pkt. L ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r. Nr 19 póz. 115 z późn. zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust.l ustawy, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. l pkt l, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Kolejne przepisy art. 13b ustawy o drogach publicznych określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust. 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy (ust. 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt l i 3). W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi. Ponadto, zgodnie z art. 13 f omawianej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. l pkt l, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (ust. 2), opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3). Uchwałą Nr [...] z dnia 26 listopada 2003 r. określono zasady ustalania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie K. Bezspornie zatem w ocenie organu obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nałożony został przepisami prawa i po spełnieniu wszystkich przesłanek (korzystanie z drogi publicznej, parkowanie w strefie płatnego parkowania, brak opłaty z tego tytułu) rodzi automatycznie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Jest to obowiązek powstający z mocy prawa, za które traktować należy przepisy prawa powszechnie obowiązujące, wyznaczone

w Konstytucji RP art. 87-94. Organ zauważył, że akta sprawy nie zawierają rzeczywiście zawiadomień, z których wynikałoby, że skarżący bez uiszczenia opłaty parkował pojazdem w strefie płatnego parkowania. Druki zawiadomień sporządzanych w niniejszej sprawie i dokumentacja fotograficzna znajdują się jednak w posiadaniu Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu. Dokumenty z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców prowadzonej przez MSWiA zebrane przez Zarząd Infrastruktury w postępowaniu poświadczają osoby właścicieli obydwu pojazdów pozostawianych w opisanych latach w strefie płatnego parkowania bez dodatkowej opłaty. Co do zasady w zawiadomieniach wskazane są: konkretne dane, dotyczące ulicy postoju, godziny sporządzenia zawiadomienia, nr rejestracyjnego i marki pojazdu, data (dzień, miesiąc, rok) oraz numer służbowy inspektora wypełniającego zawiadomienie. Są to druki ścisłego zarachowania. Dokumentacja ta znajduje się w Biurze ZIKiT i jest dostępna do wglądu, o czym skarżącego powiadomiono w piśmie z dnia 22.07.2010 r. Organ zauważył, że skarżący mógł uwolnić się od obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej wskazując rzeczywistego użytkownika pojazdu, o czym został w cytowanym piśmie powiadomiony. Zwrócił też, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawo do zgłoszenia zarzutu daje wyłącznie zobowiązanemu. Jest to bowiem dla niego główny i podstawowy środek ochrony własnych interesów przed niezgodnym z prawem prowadzeniem egzekucji. Jeżeli zatem zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. Zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu. W szczególności mógł przedstawić umowę użyczenia czy najmu pojazdu samochodowego, ale także np. postanowienie właściwego organu ścigania stwierdzające fakt kradzieży tego pojazdu, czy jego zaboru w celu krótkotrwałego użycia. Odnosząc się w dalszym ciągu do podniesionego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej Kolegium wyjaśniło, że zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Kolegium wskazało, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego) stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. D. B. był właścicielem pojazdów: Toyota [...] o numerze rejestracyjnym [...] i Citroen [...] o numerze ewid. [...] w okresie objętym tytułami wykonawczymi, zatem nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Ponadto dłużnik zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu. Organ zauważył przy tym, że udział skarżącego ogranicza się tylko do wyrażenia dezaprobaty wobec ciążącego na nim obowiązku. W niniejszej sprawie skarżący faktycznie się nie zaprzecza, że nie jest właścicielem pojazdu, jednak nie wskazał osoby, która korzystała z pojazdu, w terminach określonych w upomnieniach. Kolegium w całości podtrzymało wyjaśnienia organu I instancji odnośnie zarzutu naruszenia art. 27 § l cyt. ustawy . Tytuł wykonawczy jest wystawiany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i jego treść pozostaje niezmieniona w toku postępowania. Tytuł wykonawczy nie jest ani decyzją ani postanowieniem administracyjnym w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Powinien zawierać treści, o których mowa w art. 27 § 1 ustawy wynikające z posiadanych na danym etapie dokumentów. Tak też się dzieje w kwestionowanym postępowaniu. Ponieważ okazało się po wydaniu tego dokumentu, że doręczenia upomnienia było wadliwe postępowanie egzekucyjne zostało umorzone odnośnie tytułów wykonawczych o numerach [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na

w/w postanowienie D. B. zaskarżył go w całości, zarzucając postanowieniu naruszenie art. 15 Kpa (zasady dwuinstancyjności) w związku z art. 7,77,107 kpa poprzez ich niezastosowanie, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu powtórzyło jedynie argumenty przedstawione w postanowieniu I instancji, nie rozpatrując w praktyce zarzutów przedstawionych w zażaleniu od postanowienia Prezydenta Miasta; dalej skarżący ponowił zarzuty naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię, tj: art. 33 pkt l in fine albowiem nie istnieje obowiązek obciążający skarżącego, o którym mowa w tytułach wykonawczych tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie"; art. 33 pkt 4 poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko skarżącego, pomimo tego, iż nie był on nigdy "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania; art. 33 pkt 1 i 33 pkt 4 poprzez uznanie, iż skarżący jest zobowiązany do opłacenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Powyższa interpretacja bierze się w ocenie skarżącego z błędnej wykładni przepisów zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U.07.19.115) tj. art. 13 ust. 1 pkt 1,który nakłada zobowiązanie jedynie na korzystającego, a nie jak faktycznie przyjął organ na właściciela pojazdu. Ponadto skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie następujących przepisów ustawy egzekucyjnej poprzez ich błędną wykładnię: art. 33 pkt 10 poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, tj: art. 27 § l pkt 2 –gdyż wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy zobowiązanego, błędnie podano skarżącego pomimo tego, że nie był korzystającym z płatnej strefy parkowania; art. 27 § 1 pkt 3, gdyż wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił

jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone

parkowanie" nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach

przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by skarżący mógł zweryfikować, czy

takowe zobowiązanie powstało. Ponadto organ w ocenie skarżącego pomimo istnienia takiego zobowiązania nie stwierdził, iż obowiązek jest wymagalny; jak również nie dołączono dowodu doręczeń tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie, wnosząc

o oddalenie skargi, dodatkowo pismem złożonym w dniu 01.08.2012 r., przedstawiając kserokopie zawiadomień o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w związku

z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego wydanych na samochód Toyota [...] oraz zdjęcie samochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga D. B. podlega uwzględnieniu w tym zakresie, w jakim orzekające w sprawie organy nie uznały zarzutów wobec tytułów wykonawczych o Nr od [...]. Granice rozpoznawanej sprawy zostały w istocie wyznaczone przez kwestionowanie przez D. B. nieuznania jego zarzutów z art. 33 pkt 1, 4, 8, 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast poza zakresem rozpoznania sprawy znajduje się kwestia umorzenia przez organ pierwszej instancji postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie postanowienie organu pierwszej instancji stało się ostateczne.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ,ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm.) przy czym zgodnie z art. 18 ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną ciągłość postępowania z Kodeksu postępowania administracyjnego i postępowania wykonawczego unormowanego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanego dalej - K.p.a.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 ustawy.

Zgodnie z treścią przepisu art. 33 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie zaś do przepisu art. 26 § 1 ustawy organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1). Przepis art. 1a pkt 13 ustawy wskazuje, że przez pojęcie wierzyciela - rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast w pkt 7 przywołanego przepisu określono, że pojęcie organu egzekucyjnego obejmuje - organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Zaś w pkt 14 tego przepisu wskazano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa. Przepis art. 2 ustawy określa jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej. Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. - należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw (art. 2 pkt 5 ustawy). Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 ustawy stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie, lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

W świetle przywołanej powyżej regulacji nie ulega wątpliwości, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Bezspornym w sprawie było to, że wystawione w dniu [...] 2010 r. na D. B. tytuły wykonawcze obejmowały obowiązek uiszczenia dodatkowych opłat z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w latach 2007 – 2010.

Generalnie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja

w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, co poniekąd słusznie zostało podniesione przez organy. Obowiązek poniesienia takich opłat został określony w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, ze zm.). I tak, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W przepisie art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wskazał na cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art.13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób jej pobierania - art. 13b ust. 4 pkt 1) i 3) ustawy o drogach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych - za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (rada miasta), przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 50,00 zł.

Rada Miasta, w oparciu o upoważnienie zawarte w przywołanych przepisach ustawy, w dniu 26 listopada 2003 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie K, w strefie płatnego parkowania. Stosownie do § 1 uchwały - ustala się na terenie miasta K strefę płatnego parkowania na obszarze charakteryzującym się znacznym deficytem miejsc postojowych, określonym w załączniku Nr 1 do uchwały oraz wprowadza się opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w tej strefie w wysokości podanej w załączniku Nr 2. Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie lub przekroczenie czasu opłaconego parkowania w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 50,00 zł (§ 3 uchwały). Przedmiotowe opłaty, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Ponadto zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność pieniężna przekazana do egzekucji administracyjnej na podstawie innej ustawy).

Co prawda z art. 28 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności

i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego) – to jednak należy mieć na uwadze zasygnalizowany wcześniej istotny dla sprawy charakter obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jako obowiązek wynikający z ustawy.

Powoduje to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem ogólnej zasady wyrażonej

w art. 29 § 1 ustawy należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie

w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika (tak też: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 107/12 (Legalis).

Z powyższego wynika, że ponownej weryfikacji winien podlegać zarzut D. B. nieistnienia obowiązku opłacenia opłaty dodatkowej, a w konsekwencji zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Przede wszystkim organ powinien wykazać istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym faktu parkowania pojazdu samochodowego D. B. w sferze płatnego parkowania w latach 2007-2010 bez uiszczenia wymaganej opłaty. Zdaniem Sądu, ciążącego na nim obowiązku organ nie wypełnił. Nie można uznać za dowód w sprawie przedstawionych kopii zawiadomień o obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Zawiadomienia te nie zawierają nawet czytelnego podpisu osoby , która je wystawiła, a dołączona na żądanie sądu dokumentacja nie zawiera żadnych raportów z przeprowadzonych czynności, pozwalających na ustalenie stanu faktycznego z którego organy wywodzą obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. czy zdjęć pojazdu, poza jedynym dokumentującym (wg relacji organu), zdarzenie z dnia 6.01.2007r.

W tych okolicznościach, skoro nie udokumentowano dostatecznie faktów postoju bez uiszczenia wymaganej opłaty, brak było podstaw do zastosowania domniemania dotyczącego właściciela pojazdu. D. B. podnosił zarówno w zarzutach jak i w zażaleniu, że "nie był korzystającym ze strefy płatnego parkowania", nie zgadzając się z przyjętym przez organ domniemaniem, że korzystającym jest właściciel pojazdu. Zarzut ten jest jedynie o tyle trafny, iż domniemane takie znajduje zastosowanie , gdy wykazany zostanie sam fakt parkowania w strefie płatnej pojazdu w danym miejscu i czasie.

Kwestie te winny zostać ustalone przez organ.

Istnieją zatem w dalszym ciągu na gruncie sprawy wątpliwości co do istnienia obowiązku objętego spornym tytułem wykonawczym zobowiązanej a zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest niewystarczający.

Odnośnie zarzutu D. B. o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wskazać należy na przepis art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiący, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 – 8 i 10 powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzech nabyte na skutek tych czynności. Jak wyjaśniono na wstępie rozważań prawnych kwestia umorzenia postępowania przez organ wskutek uznania zarzutu o braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 – pozostaje poza zakresem kontroli Sądu, niemniej okoliczność ta ma znaczenie dla rozpoznania wymienionego zarzutu D. B., skoro zajęcie przez organ ruchomości skarżącego jako czynność egzekucyjna zostaje uchylona. Generalnie jednak umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego określonego obowiązku nie wyklucza możliwości wszczęcia ponownej egzekucji administracyjnej, jeśli zaistnieje sytuacja, w której egzekucja taka stanie się dopuszczalna. Wobec tego przyjąć należy, że istnieje ratio legis rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów, które to rozstrzygnięcie, jak wskazano powyżej w rozważaniach prawnych, może doprowadzić do faktycznego ustalenia obowiązku czy osoby zobowiązanej, a następnie w zależności od ustaleń winno się rozstrzygnąć kwestię w ogóle prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Podsumowując, zaniechanie w sprawie dostatecznego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności, dotyczących istnienia obowiązku i osoby zobowiązanej powoduje, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, a zwłaszcza art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z tego względu zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i postanowienie Prezydenta Miasta zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone.

W pkt. II wyroku orzeczono na podstawie art. 200 kpa.