VII SA/Wa 675/12

Uzasadnienie

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] stycznia 2012 roku na podstawie art.. 138§2 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania B. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2011 roku wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty na działce przy ul. [...] i [...] w [...]- uchylił objętą odwołaniem decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku czynności kontrolnych ustalono, ze "na nieruchomości przy ul. [...] w [...] znajduje się podpiwniczony I- piętrowy budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej (...) w północnej części posesji znajduje się wiata, konstrukcję wsporczą stanowią drewniane elementy, pokrycie – blacha trapezowa ocynkowana. Ściany osłonowe prowizorycznie wykonane z blachy trapezowej, płyt drewnianych . Wiata od strony południowej przylega do ściany zewnętrznej budynku [...], od strony północnej styka się z ogrodzeniem pomiędzy posesjami [...] i [...]. W tym miejscu drewniane elementy i blacha trapezowa stanowiące pokrycie wiaty usytuowane są na 2 drewnianych podporach oraz 4 luźno ułożonych cegłach na murowanym ogrodzeniu pomiędzy posesjami [...] i [...]. Wymiary wiaty ok. 5,20m x 5,50m, wysokość zmienna ok. 2,60m – 2,40m. Spadek dachu nieregularny, wiata zaopatrzona w instalację elektryczną. Według oświadczenie B. D. – inwestora wiaty – wynika, iż wiata konstrukcji drewnianej, stalowej powstałą w roku 2003 bez dokumentów".

Organ odwoławczy podniósł, że ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wprowadziła zasadę wyrażoną w art.28 zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zamierzonego przedsięwzięcia. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 wymienionej ustawy, na mocy których możliwe jest wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia zamiaru wykonania inwestycji.

W myśl art.29 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych , wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2 , przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki wymaga zgłoszenia odpowiedniemu organowi zamiar rozpoczęcia robót.

Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowej wiaty nie można zakwalifikować do obiektów wolnostojących, bowiem została ona wybudowana pomiędzy budynkiem mieszkalnym ( posesja przy ul. [...]), a murowanym ogrodzeniem ( w granicy z posesją przy ul. [...]) i ma powierzchnię zabudowy ponad 28 m ³.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie przed rozpoczęciem robót budowlanych należało uzyskać pozwolenie na budowę przedmiotowej wiaty, ponieważ jak wynika z wyżej cytowanego przepisu , zgłoszenie dotyczy tylko wiat wolnostojących, o powierzchni zabudowy do 25m2 .

Bezspornym jest więc, że w niniejszej sprawie inwestor – B. D. – winien uzyskać pozwolenie na budowę i dopiero wówczas mógłby zrealizować zamierzenie inwestycyjne. Wymóg ten nie został spełniony i roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej.

Organ I instancji uznając, że lokalizacja przedmiotowej wiaty nie spełnia wymogów warunków technicznych ( w szczególności narusza §12 ust1 pkt2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), gdyż została ona usytuowana w granicy z ogrodzeniem pomiędzy posesjami [...] i [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r., znak: [...], nakazał Panu B. D. – inwestorowi dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanej "wiaty" o wymiarach 5,20m x 5,50m.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczenie o rozbiórce wiaty jest co najmniej przedwczesne. W ocenie organu odwoławczego, odnosząc się do usytuowania wiat na działkach budowlanych nie stosuje się warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wiata nie jest bowiem budynkiem w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, a budowlą do której nie mają zastosowania przepisy w/w rozporządzenia.

Ponadto, zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jedynie naruszenie przepisów techniczno – budowlanych, może wykluczyć legalizację już w pierwszej fazie. Natomiast zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu, czy brak planu lub decyzji o warunkach zabudowy nie przesądzają na tym etapie czy do legalizacji może dojść( zależy to bowiem od treści zaświadczenia wydanego przez właściwy organ administracji).

Ponadto niezrozumiałym dla organu II instancji jest również zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania z urzędu , a nie na wniosek, podczas gdy podanie , które zainicjowało przedmiotową sprawę pochodzi od strony – Pani H. M..

Wobec tego w ocenie organu odwoławczego , skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie a więc [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ powiatowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. M.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła, że będąc współwłaścicielką działki nie wyraziła zgody na budowę wiaty. Inwestor wybudował wiatę samowolnie wbrew przepisom prawa budowlanego blokując przejście od strony ul. [...] oraz drogę pożarową – wobec czego wnosi o wydanie decyzji o nakazaniu rozbiórki wybudowanej wiaty, a nie o jej legalizację.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny – zgodnie z art.1 ustawy z dnia ustawy z dn. 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenie prawa (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dn. 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 1270), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższą regulację sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a wobec tego skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia[...] stycznia 2012r., uchylająca decyzję organu I instancji w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 138§2 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Rozstrzygnięcie wydane na podstawie w/w przepisu winno zawierać wskazanie co do tego jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazania te nie mogą dotyczyć tego, jakie rozstrzygnięcie ma być wydane po ponownym rozpoznaniu, a jedynie stanowi "podpowiedź" organu odwoławczego, aby organ pierwszej instancji dokonał rozważań w zakresie wskazanych okoliczności i w tej kwestii przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, wykorzystując zgromadzony już materiał dowodowy, jak też dopuszczając ewentualnie w razie potrzeby nowe dowody. Zwłaszcza kwestia szerokiego postępowania dowodowego (wyjaśniającego) ma przy zastosowaniu omawianej regulacji zasadnicze znaczenie, bowiem tylko wówczas się ją stosuje , kiedy postępowanie wyjaśniające musi być w całości lub w znacznej części przeprowadzone od nowa.

Przy czym należy podkreślić, że przepis w 138§2 Kpa stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego i nie powinien być interpretowany rozszerzająco (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1997r., III ZP 5/96; uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998r., FPS 2/98, ONSA 1998, nr 3 poz. 79, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 września 1981r., II SA/400/81, ONSA 1981, nr 2 poz.88, wyrok z dnia 25 maja 1983r. II SA/403/83 ONSA, nr 1 poz.38, B. Adamiak [w:]B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.592- 593).

Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie sądu kontrolowane rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa gdyż zgodnie z art. 7 i 77 Kpa przed wydaniem decyzji w sprawie obowiązkiem organu było ustalenie charakteru obiektu wybudowanego przez inwestora, a następnie przeprowadzenie postępowania w celu ustalenia czy istnieją możliwości legalizacji samowoli.

Problematykę tę reguluje art.. 48 ust.2 Prawa budowlanego, który warunkuje legalizację samowoli od kumulatywnego spełnienia dwóch warunków:

1. zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i

2. zgodności budowy z przepisami w tym techniczno – budowlanymi.

W przypadku warunków określonych kumulatywnie, brak spełnienia jednego z nich czyni zbędnym badanie drugiego. Niewątpliwie do kategorii przepisów techniczno – budowlanych należą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002r., Nr 75 poz. 690 z późn. zm.) wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 7 ust.2 pkt 1 Prawa budowlanego. W ocenie organu ze względu na naruszenie przepisów ww. rozporządzenia w zakresie dotyczącym odległości obiektu (wiaty) od granicy sąsiedniej działki, brak jest możliwości wszczęcia procedury legalizacyjnej. Z tą oceną polemizują skarżący wywodząc przede wszystkim, iż rozdział 1 działu II ww. rozporządzenia, w którym zawiera się §12, zatytułowany został "usytuowanie budynku", co wskazuje, iż zawarte w tym rozdziale przepisy nie będą miały zastosowania do wiat, a jedynie budynków w rozumieniu definicji art.3 pkt 2 Prawa budowlanego. Dla oceny czy ww. rozporządzenie, a w szczególności §12 regulujący usytuowanie budynków na działce budowlanej, odnosi się do przedmiotowego obiektu należało przyporządkować obiekt definicji legalnej sformułowanej w ustawie – Prawo budowlane a następnie odnieść tę definicję do przepisów rozporządzania regulujących zakres jego zastosowania. Legalna definicja budynku sformułowana w art.3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ("obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach) wyklucza z tego pojęcia wiatę będącą przedmiotem niniejszego postępowania ze względu na brak trwałego związania z gruntem i brak fundamentów.

Skoro zatem przez budowlę zgodnie z art.3 pkt 3 Prawa budowlanego należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, to pojęcie budowli obejmuje obiekty typu wiata. Taka klasyfikacja przedmiotowego obiektu w ocenie składu Sądu w kontekście §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który określając zakres zastosowanie tego aktu stanowi, że " przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie, i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem §207 ust.2 ", brak jest podstaw do uznania, iż przepisy §12 tego rozporządzenia nie mają zastosowania do budowli ( w tym wiat) z uwagi jedynie na tytuł rozdziału.

Reasumując, w ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że postępowanie organu nadzoru budowlanego zostało przeprowadzone z naruszenie art.7 , art. 77 i art.107 Kpa przy czym zakres konieczny do wyjaśnienia sprawy ( w rozpoznawanej sprawie ustalenia zgodności inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu) uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 Kpa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z 30.08.2003r, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.