II SAB/Łd 83/12
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
2012-07-13Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Joanna Sekunda-Lenczewska
Jolanta Rosińska /sprawozdawca/
Renata Kubot-Szustowska /przewodniczący/Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2012 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Rektora A w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora A w P. do załatwienia wniosku skarżącego T. L. z dnia [...] w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Rektora A w P. na rzecz skarżącego T. L. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 28 maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga T. L. na bezczynność Rektora [...] w P. w spawie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie strony przeciwnej do wykonania wniosku z dnia 23 stycznia 2012 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wyjaśnił w treści skargi, że wnioskiem z dnia 23 stycznia 2012 r. wystąpił do Rektora o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy i domagając się udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
1. Regulaminu, który jest podstawą przyznawania świadczeń pomocy materialnej ze środków pochodzących z budżetu państwa, obowiązujący w dniu odbioru tegoż pisma, ustalony na podstawie art. 186 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.);
2. aktualnie obowiązującego zarządzenia Rektora dotyczącego podziału funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, wydanego na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym.
3. Przykładowych decyzji z roku akademickiego 2010/2011 (przynajmniej po jednej, z wyczernionymi /wybielonymi danymi osobowymi) o:
a) przyznaniu świadczenia z funduszu pomocy materialnej,
b) odmowie przyznania świadczenia z funduszu pomocy materialnej.
4. Dokumentów potwierdzające porozumienie Rektora z właściwym organem samorządu studenckiego odnośnie do podziału funduszu pomocy materialnej (zgodnie z art. 174 ust. 2, art. 179 ust. 2, art.186. ust. 1, ustawy o szkolnictwie wyższym).
5. Informacji o wysokości dotacji przekazanej uczelni z budżetu państwa na fundusz pomocy materialnej w roku budżetowym 2011 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
6. Informacji o wysokości środków z dotacji z budżetu państwa na FPM przeznaczonych na pokrywanie kosztów realizacji zadań związanych z przyznawaniem i wypłacaniem stypendiów i zapomóg dla studentów i doktorantów, ponoszonych przez uczelnię w 2011 roku w związku art. 103 ust. 6 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
7. Informacji o kwocie niewykorzystanej dotacji w roku budżetowym 2011 ze środków funduszu pomocy materialnej pochodzących z dotacji z budżetu państwa w związku z art. 103 ust. 7 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
8. Kopii wniosków organów samorządu studenckiego do organów uczelni dotyczących przekazania uprawnień w zakresie przyznawania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.
9. Kopii decyzji o powołaniu komisji stypendialnych i odwoławczej komisji stypendialnej - w przypadku powołania komisji stypendialnych.
10. Kopii uchwały powołującej organy samorządu studenckiego właściwe do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 175 ust. 4 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
11. Informacji o liczbie uchylonych - przez organy nadzorujące - decyzji podjętych przez komisje stypendialne lub odwoławcze komisje stypendialne w trybie art. 177 ust. 6 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
12. Protokołów z posiedzeń organów kolegialnych odpowiedzialnych za przyznawanie stypendium rektora dla najlepszych studentów (art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym), na których zapadły decyzje w sprawie przyznania lub odmowy przyznania tego świadczenia.
Skarżący wnioskował o przekazanie informacji pocztą tradycyjną wskazując adres korespondencyjny Fundacji [...]. Przy czym skarżący poinformował, że wniosek należy traktować jako wniosek złożony przez osobę fizyczną. Skarżący wyjaśnił, iż złożył wniosek w imieniu obywatelskiej grupy realizującej "Program obywatelskiego nadzoru nad działaniem instytucji edukacyjnych i wykorzystaniem funduszy przeznaczonych na wsparcie młodzieży - Watchdog.edu.pl", wspieranej przez Fundację [...] oraz Fundację im. [...]. Wniosek pozostał bez odpowiedzi wobec czego Skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa pismem z 23 marca 2012 r., informując jednocześnie, że złożenie skargi na bezczynność nie wymaga zażalenia ani też wezwania do usunięcia naruszenia prawa, więc mógłby w zaistniałej sytuacji od razu złożyć skargę na bezczynność organu uczelni do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przypomniał także o prowadzonym monitoringu uczelni niepublicznych. Na wezwanie to Rektor nie udzielił odpowiedzi. Skarżący wskazał, że uczelnia kierowana przez Rektora jest uczelnią wyższą niepubliczną. Uczelnie wyższe niepubliczne działają na podstawie ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, otrzymują pozwolenie na działanie po spełnieniu określonych warunków. Decyzje w tej sprawie podejmuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Ustawa w art. 13. ust. 1 określa zadania publiczne, które realizuje uczelnia. Uczelnia niepubliczna wykonuje niektóre zadania publiczne odpłatnie. Otrzymuje - na podstawie art. 15 ust. 1 - pomoc władz publicznych w ich realizacji w zakresie i formach określonych w ustawie. Niektóre zadania są finansowane z pieniędzy podatników, w związku z czym uczelnia niepubliczna jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej. Działanie uczelni, którego dotyczył wniosek o udostępnienie informacji publicznej to sprawy związane z ustalaniem, przyznawaniem i wypłacaniem pomocy materialnej dla studentów z funduszu pomocy materialnej uczelni. Fundusz ten tworzony jest w głównej mierze z dotacji z budżetu państwa na pomoc materialną dla studentów (art. 103 ustawy). Ustawa w szczególności art. 103 - określa także warunki i zasady przyznawania i wypłacania pomocy materialnej dla studentów, pozostawiając uczelni na podstawie art. 186 ustalenie szczegółowych kryteriów i trybu ustalania, przyznawania i wypłacania pomocy materialnej. Organem jednoosobowym uczelni - na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy - jest rektor. Ustawa szczegółowo przypisuje rektorowi szereg kompetencji i zadań. Między innymi w art. 174 ust. 2 - rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego i uczelnianym organem samorządu doktorantów dokonuje podziału dotacji, w art. 175 ust. 2 - rektor posiada kompetencje do przyznawania stypendium rektora, art. 179 ust. 2 - rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, art. 186 ust. 1 - rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. W związku z tym rektor kieruje uczelnią, odpowiada za realizację zadań publicznych i wydatkowanie środków z budżetu państwa przekazywanych uczelni na konkretne cele. W ustawie prawo o szkolnictwie wyższym brak jest przepisów odmiennie regulujących dostęp do informacji publicznej w przypadku uczelni, w związku z tym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, uczelnie powinny udzielać informacji publicznej, gdyż wykonują zadania publiczne i korzystają z majątku publicznego. Protokoły posiedzeń władz kolegialnych uczelni są dokumentami wytworzonymi przez szeroko rozumiane władze publiczne, a zatem jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych stanowią informacje publiczną w rozumieniu ustawy. Informacją jest nie tylko prawo do informacji przetworzonej, ale też prawo wglądu do dokumentów (akt, materiałów) będących w posiadaniu tego organu. Stosownie do treści art. 15 ust.1 ustawy władze publiczne, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań oraz udzielają pomocy uczelniom niepublicznym w zakresie i formach określonych w ustawie, natomiast godnie z art.33 ust. 1 ustawy minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może żądać informacji i wyjaśnień od organów uczelni oraz założyciela uczelni niepublicznej, a także dokonywać kontroli działalności uczelni. Uczelnia niepubliczna spełniająca warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 95 ust. 1 może otrzymać: dotację przeznaczoną na pokrycie części opłat wnoszonych przez studentów studiów stacjonarnych oraz uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich. Dodatkowo skarżący podniósł, że zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Uczelnia niepubliczna, nie będąc organem administracji publicznej, jest jednostką, która powołana została do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjno-prawnych w zakresie określonym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Skarżący stanął na stanowisku, że wszystkie informacje, o dostęp do których wystąpił są informacjami publicznymi, gdyż dotyczą realizacji zadań związanych z ustalaniem, przyznawaniem i wypłacaniem świadczeń pomocy materialnej dla studentów ze środków pochodzących z budżetu państwa.
W odpowiedzi na skargę Rektor [...] w P. wniósł o oddalenie skargi. Rektor wyjaśnił, że nie zajął w tym zakresie stanowiska, ponieważ rodzaj i zakres informacji żądanych przez skarżącego, który zaznaczał wielokrotnie, że występuje jako osoba fizyczna, nie mieści się w kategorii informacji publicznych w świetle ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ponadto, Rektor, jako podmiot reprezentujący uczelnię niepubliczną, nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy, albowiem uczelnia ma status podmiotu prywatnego. Rektor wskazał, że dane, o które wnosi skarżący dotyczą między innymi treści dokumentów przekazanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a zatem ich dysponentem nie jest Rektor lecz MNiSW. Nadto, wniosek skarżącego konsultowano z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który pełni nadzór nad działalnością zarówno uczelni publicznych i niepublicznych. Według interpretacji MNiSW, informacje o które prosił skarżący są informacjami przetworzonymi, a zatem wymagają wykazania, że dane są szczególnie istotne dla interesu publicznego. W chwili obecnej Ministerstwo pracuje nad oficjalnym stanowiskiem prawnym w zakresie ustalenia, czy w obecnym stanie prawnym rodzaj i zakres żądanych przez skarżącego informacji posiada walor informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest zarzucana bezczynność Rektora [...] w P. w zakresie prawa do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).
Rozpoznając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności wniesienia niniejszej skargi, Sąd nie stwierdził przeszkody w merytorycznej jej ocenie. W tym względzie skład orzekający podziela argumenty podniesione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08. Sąd ten wyjaśnił, iż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do problematyki z tego zakresu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania przepisów K.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Poza tym, w rozpatrywanym przypadku nie może mieć zastosowania art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis ten, jak wynika z jego literalnego brzmienia, odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Niezależnie od tego, wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnia cel, jaki realizuje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez jak najszybsze rozpatrzenie wniosku. W myśl tej ustawy zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Z treści art. 21 powołanej ustawy wynika, iż wolą prawodawcy jest odformalizowanie tego postępowania. Z tego też powodu ustawodawca zakreślił krótkie terminy przekazania i rozpatrzenia skargi, nie stawiając ponadto dodatkowych warunków do jej wniesienia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/2006; wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Łd 99/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl., wyrok NSA z 15.07.2011r. sygn. akt I OSK 667/11 – LEX nr 969478 ).
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej samej ustawy według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania.
Wyjaśnić również trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
W dalszej kolejności wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. W wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ustalając, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się K.p.a. I tak reguluje ona udostępnienie informacji publicznej (art. 7, 13 i 14 ustawy), jak również odmowę udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy, czy też dopuszcza stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 2 wyroku NSA w Warszawie z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059.02, Lex nr 77178, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 162/07, Lex nr 322803).
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, czy też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Nadto, wskazać należy, że skarga na nieudzielanie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm. ) dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy żądane dane należą do kategorii informacji publicznej. W przeciwnym wypadku skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w dostępnych w bazie internetowej postanowieniach z dnia 15 maja 2002 r., sygn. akt II SA 943/02, z dnia 28 czerwca 2002 r., sygn. akt II SAB/Po 80/02, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dostępnym w bazie internetowej postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SAB 4/04 i z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 700/09 oraz Małgorzata Jaśkowska w: Dostęp do informacji publicznych - zagadnienia wybrane - Warszawa 2002 r.).
Na wstępie zatem należy dokonać oceny, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Ocena ta dokonana być musi na gruncie regulacji prawa materialnego, z której wnioskodawca wywodzi podstawę swego żądania, czyli ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198).
W rozpoznawanej sprawie Rektor [...] w P. zanegował obowiązek udzielenia informacji publicznej podnosząc, że nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej .
Stanowisko to jest w ocenie Sądu błędne. Zgodnie bowiem z ukształtowaną dotychczas linią orzeczniczą sądów administracyjnych oświatę oraz kształcenie należy zaliczyć do zadań publicznych nawet wtedy, gdy są one wykonywane przez szkoły niepubliczne (vide: wyrok NSA z 1.12.2011 r. sygn. akt I OSK 1630/11 – LEX nr 1109517 ).
Jednoznaczny pogląd w tym przedmiocie zajął również WSA w Krakowie w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II SAB/ Kr 9/12 ( dostępny w Internecie ). Sąd ten stwierdził, że dostęp do informacji publicznej stanowi prawo zagwarantowane już na poziomie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a katalog podmiotów zobowiązanych do realizacji tego prawa wymieniony został w jej art. 61. Podmiotami zobowiązanymi do udzielania informacji o swojej działalności są przede wszystkim organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego, a także inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Wyliczenie to ma jedynie przykładowy charakter - wskazuje kategorie, których charakter jako informacji publicznej nie budzi wątpliwości; nie stanowi ono zatem podstawy do zawężającej interpretacji pojęcia informacji publicznej.
W myśl art.4 ust.1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (pkt 5).
Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej.
Z kolei stosownie do treści art. 6 ust.1 pkt 2, pkt 3 d, pkt 5 d i g ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują, zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach oraz pomocy publicznej. Porównanie treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej ("osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym") z określeniem użytym w art. 61 Konstytucji RP ("osoby i jednostki organizacyjne, w zakresie w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa") prowadzi do wniosku, że regulacje te nie są tożsame. Wykonywanie zadań władzy publicznej połączone zostało w Konstytucji z jednoczesnym gospodarowaniem mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Natomiast wykonywanie zadań publicznych, o którym mowa w art. 4 ust.1 pkt 5 dotyczyć będzie także zadań o charakterze niewładczym i nie łączy się z koniecznością dysponowania majątkiem publicznym. Użycie spójnika "lub" oznacza, że wykonywanie zadań publicznych przez osoby i jednostki organizacyjne może, ale nie musi być związane z dysponowaniem majątkiem publicznym. Zadania publiczne, to zadania, które służą zaspokajaniu potrzeb zbiorowych, przypisane państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie (przykładowo por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, ST. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych, Problematyka prawna. PWN Warszawa 1994 r.).
Stosownie do treści art. 70 Konstytucji, obywatele i instytucje mają prawo zakładania szkół podstawowych, ponadpodstawowych i wyższych oraz zakładów wychowawczych. Warunki zakładania i działalności szkół niepublicznych oraz udziału władz publicznych w ich finansowaniu, a także zasady nadzoru pedagogicznego nad szkołami i zakładami wychowawczymi określa ustawa. Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa. Dla ustalenia zatem, czy prywatna szkoła wyższa jest podmiotem realizującym zadania publiczne konieczne jest zacytowanie regulacji prawa oświatowego.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) ustawę stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych. Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy uczelnia niepubliczna jest uczelnią utworzoną przez osobę fizyczną albo osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. W myśl art.4 ust. 3 ustawy uczelnie, pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki. Stosownie do treści art.15 ust.1 ustawy władze publiczne, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań oraz udzielają pomocy uczelniom niepublicznym w zakresie i formach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 33 ust.1 ustawy minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może żądać informacji i wyjaśnień od organów uczelni oraz założyciela uczelni niepublicznej, a także dokonywać kontroli działalności uczelni. Uczelnia niepubliczna spełniająca warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 95 ust. 1 może otrzymać: dotację przeznaczoną na pokrycie części opłat wnoszonych przez studentów studiów stacjonarnych oraz uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich (art. 94 ust. 5 w brzmieniu przed nowelizacją, która weszła w życie 1.01.2012 r. – Dz. U. z 2011r. Nr 84, poz. 455). Wreszcie, zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że uczelnia niepubliczna stanowi część państwowego systemu edukacji i nauki. W zakresie tworzenia i funkcjonowania tych uczelni nie ma dowolności, gdyż do państwa należy ustalenie warunków ich powstawania, funkcjonowania, określa ono też udział władz publicznych w ich finansowaniu. Dlatego też funkcjonowanie prywatnych szkół wyższych stanowi realizację jednego z konstytucyjnych zadań państwa i spełnia kryterium wykonywania zadań władzy publicznej (por. postanowienie SN z dnia 25.06.2004 r., sygn. V KK 74/04, OSNKW 2004/7-8/79). Dla uznania danych zadań za zadania publiczne istotnym jest bowiem brak rezygnacji władzy publicznej z odpowiedzialności za ich wykonywanie.
Nie jest natomiast konieczne, by samo wykonywanie zadań odbywało się w ramach struktur organizacyjnych państwa lub samorządu terytorialnego (por. Stanisław Biernat Prywatyzacja zadań publicznych Problematyka prawna, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1994 r.). Zadania publiczne wykonywane przez podmioty spoza obszaru administracji publicznej, nie tracą charakteru takich zadań (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 15.09.2011 r., sygn. akt IV SAB/GL 49/11, baza orzeczeń cbois). Uczelnia niepubliczna, nie będąc organem administracji publicznej, jest jednostką, która powołana została do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjno -prawnych w zakresie określonym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym (por. wyrok NSA z dnia 12.06.2001 r., sygn. I SA 2521/00).
Powyższe przesądza o tym, że skargę należy uznać za dopuszczalną, gdyż żądana przez stronę skarżącą informacja jest informacją publiczną.
Adresat wniosku o jej udzielenie wykonuje bowiem zadania publiczne, co więcej dysponuje majątkiem publicznym, na co wskazują wprost przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym ( art. 94, 95 ust. 4, 4a, 5, 6, art. 174 ).
Należy również wskazać na regulację zawartą w art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym każdy obywatel ma prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Oznacza to uprawnienie skarżącego do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Z uwagi na to, że Rektor Wyższej [...] w P. w żaden sposób nie odpowiedział na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
j.m.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Joanna Sekunda-LenczewskaJolanta Rosińska /sprawozdawca/
Renata Kubot-Szustowska /przewodniczący/
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2012 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Rektora A w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora A w P. do załatwienia wniosku skarżącego T. L. z dnia [...] w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Rektora A w P. na rzecz skarżącego T. L. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 28 maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga T. L. na bezczynność Rektora [...] w P. w spawie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie strony przeciwnej do wykonania wniosku z dnia 23 stycznia 2012 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wyjaśnił w treści skargi, że wnioskiem z dnia 23 stycznia 2012 r. wystąpił do Rektora o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy i domagając się udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
1. Regulaminu, który jest podstawą przyznawania świadczeń pomocy materialnej ze środków pochodzących z budżetu państwa, obowiązujący w dniu odbioru tegoż pisma, ustalony na podstawie art. 186 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.);
2. aktualnie obowiązującego zarządzenia Rektora dotyczącego podziału funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, wydanego na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym.
3. Przykładowych decyzji z roku akademickiego 2010/2011 (przynajmniej po jednej, z wyczernionymi /wybielonymi danymi osobowymi) o:
a) przyznaniu świadczenia z funduszu pomocy materialnej,
b) odmowie przyznania świadczenia z funduszu pomocy materialnej.
4. Dokumentów potwierdzające porozumienie Rektora z właściwym organem samorządu studenckiego odnośnie do podziału funduszu pomocy materialnej (zgodnie z art. 174 ust. 2, art. 179 ust. 2, art.186. ust. 1, ustawy o szkolnictwie wyższym).
5. Informacji o wysokości dotacji przekazanej uczelni z budżetu państwa na fundusz pomocy materialnej w roku budżetowym 2011 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
6. Informacji o wysokości środków z dotacji z budżetu państwa na FPM przeznaczonych na pokrywanie kosztów realizacji zadań związanych z przyznawaniem i wypłacaniem stypendiów i zapomóg dla studentów i doktorantów, ponoszonych przez uczelnię w 2011 roku w związku art. 103 ust. 6 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
7. Informacji o kwocie niewykorzystanej dotacji w roku budżetowym 2011 ze środków funduszu pomocy materialnej pochodzących z dotacji z budżetu państwa w związku z art. 103 ust. 7 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
8. Kopii wniosków organów samorządu studenckiego do organów uczelni dotyczących przekazania uprawnień w zakresie przyznawania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.
9. Kopii decyzji o powołaniu komisji stypendialnych i odwoławczej komisji stypendialnej - w przypadku powołania komisji stypendialnych.
10. Kopii uchwały powołującej organy samorządu studenckiego właściwe do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 175 ust. 4 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
11. Informacji o liczbie uchylonych - przez organy nadzorujące - decyzji podjętych przez komisje stypendialne lub odwoławcze komisje stypendialne w trybie art. 177 ust. 6 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym.
12. Protokołów z posiedzeń organów kolegialnych odpowiedzialnych za przyznawanie stypendium rektora dla najlepszych studentów (art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym), na których zapadły decyzje w sprawie przyznania lub odmowy przyznania tego świadczenia.
Skarżący wnioskował o przekazanie informacji pocztą tradycyjną wskazując adres korespondencyjny Fundacji [...]. Przy czym skarżący poinformował, że wniosek należy traktować jako wniosek złożony przez osobę fizyczną. Skarżący wyjaśnił, iż złożył wniosek w imieniu obywatelskiej grupy realizującej "Program obywatelskiego nadzoru nad działaniem instytucji edukacyjnych i wykorzystaniem funduszy przeznaczonych na wsparcie młodzieży - Watchdog.edu.pl", wspieranej przez Fundację [...] oraz Fundację im. [...]. Wniosek pozostał bez odpowiedzi wobec czego Skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa pismem z 23 marca 2012 r., informując jednocześnie, że złożenie skargi na bezczynność nie wymaga zażalenia ani też wezwania do usunięcia naruszenia prawa, więc mógłby w zaistniałej sytuacji od razu złożyć skargę na bezczynność organu uczelni do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przypomniał także o prowadzonym monitoringu uczelni niepublicznych. Na wezwanie to Rektor nie udzielił odpowiedzi. Skarżący wskazał, że uczelnia kierowana przez Rektora jest uczelnią wyższą niepubliczną. Uczelnie wyższe niepubliczne działają na podstawie ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, otrzymują pozwolenie na działanie po spełnieniu określonych warunków. Decyzje w tej sprawie podejmuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Ustawa w art. 13. ust. 1 określa zadania publiczne, które realizuje uczelnia. Uczelnia niepubliczna wykonuje niektóre zadania publiczne odpłatnie. Otrzymuje - na podstawie art. 15 ust. 1 - pomoc władz publicznych w ich realizacji w zakresie i formach określonych w ustawie. Niektóre zadania są finansowane z pieniędzy podatników, w związku z czym uczelnia niepubliczna jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej. Działanie uczelni, którego dotyczył wniosek o udostępnienie informacji publicznej to sprawy związane z ustalaniem, przyznawaniem i wypłacaniem pomocy materialnej dla studentów z funduszu pomocy materialnej uczelni. Fundusz ten tworzony jest w głównej mierze z dotacji z budżetu państwa na pomoc materialną dla studentów (art. 103 ustawy). Ustawa w szczególności art. 103 - określa także warunki i zasady przyznawania i wypłacania pomocy materialnej dla studentów, pozostawiając uczelni na podstawie art. 186 ustalenie szczegółowych kryteriów i trybu ustalania, przyznawania i wypłacania pomocy materialnej. Organem jednoosobowym uczelni - na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy - jest rektor. Ustawa szczegółowo przypisuje rektorowi szereg kompetencji i zadań. Między innymi w art. 174 ust. 2 - rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego i uczelnianym organem samorządu doktorantów dokonuje podziału dotacji, w art. 175 ust. 2 - rektor posiada kompetencje do przyznawania stypendium rektora, art. 179 ust. 2 - rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, art. 186 ust. 1 - rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. W związku z tym rektor kieruje uczelnią, odpowiada za realizację zadań publicznych i wydatkowanie środków z budżetu państwa przekazywanych uczelni na konkretne cele. W ustawie prawo o szkolnictwie wyższym brak jest przepisów odmiennie regulujących dostęp do informacji publicznej w przypadku uczelni, w związku z tym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, uczelnie powinny udzielać informacji publicznej, gdyż wykonują zadania publiczne i korzystają z majątku publicznego. Protokoły posiedzeń władz kolegialnych uczelni są dokumentami wytworzonymi przez szeroko rozumiane władze publiczne, a zatem jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych stanowią informacje publiczną w rozumieniu ustawy. Informacją jest nie tylko prawo do informacji przetworzonej, ale też prawo wglądu do dokumentów (akt, materiałów) będących w posiadaniu tego organu. Stosownie do treści art. 15 ust.1 ustawy władze publiczne, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań oraz udzielają pomocy uczelniom niepublicznym w zakresie i formach określonych w ustawie, natomiast godnie z art.33 ust. 1 ustawy minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może żądać informacji i wyjaśnień od organów uczelni oraz założyciela uczelni niepublicznej, a także dokonywać kontroli działalności uczelni. Uczelnia niepubliczna spełniająca warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 95 ust. 1 może otrzymać: dotację przeznaczoną na pokrycie części opłat wnoszonych przez studentów studiów stacjonarnych oraz uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich. Dodatkowo skarżący podniósł, że zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Uczelnia niepubliczna, nie będąc organem administracji publicznej, jest jednostką, która powołana została do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjno-prawnych w zakresie określonym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Skarżący stanął na stanowisku, że wszystkie informacje, o dostęp do których wystąpił są informacjami publicznymi, gdyż dotyczą realizacji zadań związanych z ustalaniem, przyznawaniem i wypłacaniem świadczeń pomocy materialnej dla studentów ze środków pochodzących z budżetu państwa.
W odpowiedzi na skargę Rektor [...] w P. wniósł o oddalenie skargi. Rektor wyjaśnił, że nie zajął w tym zakresie stanowiska, ponieważ rodzaj i zakres informacji żądanych przez skarżącego, który zaznaczał wielokrotnie, że występuje jako osoba fizyczna, nie mieści się w kategorii informacji publicznych w świetle ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ponadto, Rektor, jako podmiot reprezentujący uczelnię niepubliczną, nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy, albowiem uczelnia ma status podmiotu prywatnego. Rektor wskazał, że dane, o które wnosi skarżący dotyczą między innymi treści dokumentów przekazanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a zatem ich dysponentem nie jest Rektor lecz MNiSW. Nadto, wniosek skarżącego konsultowano z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który pełni nadzór nad działalnością zarówno uczelni publicznych i niepublicznych. Według interpretacji MNiSW, informacje o które prosił skarżący są informacjami przetworzonymi, a zatem wymagają wykazania, że dane są szczególnie istotne dla interesu publicznego. W chwili obecnej Ministerstwo pracuje nad oficjalnym stanowiskiem prawnym w zakresie ustalenia, czy w obecnym stanie prawnym rodzaj i zakres żądanych przez skarżącego informacji posiada walor informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest zarzucana bezczynność Rektora [...] w P. w zakresie prawa do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).
Rozpoznając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności wniesienia niniejszej skargi, Sąd nie stwierdził przeszkody w merytorycznej jej ocenie. W tym względzie skład orzekający podziela argumenty podniesione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08. Sąd ten wyjaśnił, iż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do problematyki z tego zakresu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania przepisów K.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Poza tym, w rozpatrywanym przypadku nie może mieć zastosowania art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis ten, jak wynika z jego literalnego brzmienia, odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Niezależnie od tego, wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnia cel, jaki realizuje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez jak najszybsze rozpatrzenie wniosku. W myśl tej ustawy zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Z treści art. 21 powołanej ustawy wynika, iż wolą prawodawcy jest odformalizowanie tego postępowania. Z tego też powodu ustawodawca zakreślił krótkie terminy przekazania i rozpatrzenia skargi, nie stawiając ponadto dodatkowych warunków do jej wniesienia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/2006; wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Łd 99/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl., wyrok NSA z 15.07.2011r. sygn. akt I OSK 667/11 – LEX nr 969478 ).
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej samej ustawy według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania.
Wyjaśnić również trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
W dalszej kolejności wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. W wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ustalając, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się K.p.a. I tak reguluje ona udostępnienie informacji publicznej (art. 7, 13 i 14 ustawy), jak również odmowę udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy, czy też dopuszcza stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 2 wyroku NSA w Warszawie z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059.02, Lex nr 77178, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 162/07, Lex nr 322803).
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, czy też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Nadto, wskazać należy, że skarga na nieudzielanie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm. ) dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy żądane dane należą do kategorii informacji publicznej. W przeciwnym wypadku skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w dostępnych w bazie internetowej postanowieniach z dnia 15 maja 2002 r., sygn. akt II SA 943/02, z dnia 28 czerwca 2002 r., sygn. akt II SAB/Po 80/02, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dostępnym w bazie internetowej postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SAB 4/04 i z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 700/09 oraz Małgorzata Jaśkowska w: Dostęp do informacji publicznych - zagadnienia wybrane - Warszawa 2002 r.).
Na wstępie zatem należy dokonać oceny, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Ocena ta dokonana być musi na gruncie regulacji prawa materialnego, z której wnioskodawca wywodzi podstawę swego żądania, czyli ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198).
W rozpoznawanej sprawie Rektor [...] w P. zanegował obowiązek udzielenia informacji publicznej podnosząc, że nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej .
Stanowisko to jest w ocenie Sądu błędne. Zgodnie bowiem z ukształtowaną dotychczas linią orzeczniczą sądów administracyjnych oświatę oraz kształcenie należy zaliczyć do zadań publicznych nawet wtedy, gdy są one wykonywane przez szkoły niepubliczne (vide: wyrok NSA z 1.12.2011 r. sygn. akt I OSK 1630/11 – LEX nr 1109517 ).
Jednoznaczny pogląd w tym przedmiocie zajął również WSA w Krakowie w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II SAB/ Kr 9/12 ( dostępny w Internecie ). Sąd ten stwierdził, że dostęp do informacji publicznej stanowi prawo zagwarantowane już na poziomie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a katalog podmiotów zobowiązanych do realizacji tego prawa wymieniony został w jej art. 61. Podmiotami zobowiązanymi do udzielania informacji o swojej działalności są przede wszystkim organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego, a także inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Wyliczenie to ma jedynie przykładowy charakter - wskazuje kategorie, których charakter jako informacji publicznej nie budzi wątpliwości; nie stanowi ono zatem podstawy do zawężającej interpretacji pojęcia informacji publicznej.
W myśl art.4 ust.1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (pkt 5).
Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej.
Z kolei stosownie do treści art. 6 ust.1 pkt 2, pkt 3 d, pkt 5 d i g ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują, zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach oraz pomocy publicznej. Porównanie treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej ("osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym") z określeniem użytym w art. 61 Konstytucji RP ("osoby i jednostki organizacyjne, w zakresie w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa") prowadzi do wniosku, że regulacje te nie są tożsame. Wykonywanie zadań władzy publicznej połączone zostało w Konstytucji z jednoczesnym gospodarowaniem mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Natomiast wykonywanie zadań publicznych, o którym mowa w art. 4 ust.1 pkt 5 dotyczyć będzie także zadań o charakterze niewładczym i nie łączy się z koniecznością dysponowania majątkiem publicznym. Użycie spójnika "lub" oznacza, że wykonywanie zadań publicznych przez osoby i jednostki organizacyjne może, ale nie musi być związane z dysponowaniem majątkiem publicznym. Zadania publiczne, to zadania, które służą zaspokajaniu potrzeb zbiorowych, przypisane państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie (przykładowo por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, ST. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych, Problematyka prawna. PWN Warszawa 1994 r.).
Stosownie do treści art. 70 Konstytucji, obywatele i instytucje mają prawo zakładania szkół podstawowych, ponadpodstawowych i wyższych oraz zakładów wychowawczych. Warunki zakładania i działalności szkół niepublicznych oraz udziału władz publicznych w ich finansowaniu, a także zasady nadzoru pedagogicznego nad szkołami i zakładami wychowawczymi określa ustawa. Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa. Dla ustalenia zatem, czy prywatna szkoła wyższa jest podmiotem realizującym zadania publiczne konieczne jest zacytowanie regulacji prawa oświatowego.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) ustawę stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych. Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy uczelnia niepubliczna jest uczelnią utworzoną przez osobę fizyczną albo osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. W myśl art.4 ust. 3 ustawy uczelnie, pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki. Stosownie do treści art.15 ust.1 ustawy władze publiczne, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań oraz udzielają pomocy uczelniom niepublicznym w zakresie i formach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 33 ust.1 ustawy minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może żądać informacji i wyjaśnień od organów uczelni oraz założyciela uczelni niepublicznej, a także dokonywać kontroli działalności uczelni. Uczelnia niepubliczna spełniająca warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 95 ust. 1 może otrzymać: dotację przeznaczoną na pokrycie części opłat wnoszonych przez studentów studiów stacjonarnych oraz uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich (art. 94 ust. 5 w brzmieniu przed nowelizacją, która weszła w życie 1.01.2012 r. – Dz. U. z 2011r. Nr 84, poz. 455). Wreszcie, zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że uczelnia niepubliczna stanowi część państwowego systemu edukacji i nauki. W zakresie tworzenia i funkcjonowania tych uczelni nie ma dowolności, gdyż do państwa należy ustalenie warunków ich powstawania, funkcjonowania, określa ono też udział władz publicznych w ich finansowaniu. Dlatego też funkcjonowanie prywatnych szkół wyższych stanowi realizację jednego z konstytucyjnych zadań państwa i spełnia kryterium wykonywania zadań władzy publicznej (por. postanowienie SN z dnia 25.06.2004 r., sygn. V KK 74/04, OSNKW 2004/7-8/79). Dla uznania danych zadań za zadania publiczne istotnym jest bowiem brak rezygnacji władzy publicznej z odpowiedzialności za ich wykonywanie.
Nie jest natomiast konieczne, by samo wykonywanie zadań odbywało się w ramach struktur organizacyjnych państwa lub samorządu terytorialnego (por. Stanisław Biernat Prywatyzacja zadań publicznych Problematyka prawna, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1994 r.). Zadania publiczne wykonywane przez podmioty spoza obszaru administracji publicznej, nie tracą charakteru takich zadań (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 15.09.2011 r., sygn. akt IV SAB/GL 49/11, baza orzeczeń cbois). Uczelnia niepubliczna, nie będąc organem administracji publicznej, jest jednostką, która powołana została do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjno -prawnych w zakresie określonym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym (por. wyrok NSA z dnia 12.06.2001 r., sygn. I SA 2521/00).
Powyższe przesądza o tym, że skargę należy uznać za dopuszczalną, gdyż żądana przez stronę skarżącą informacja jest informacją publiczną.
Adresat wniosku o jej udzielenie wykonuje bowiem zadania publiczne, co więcej dysponuje majątkiem publicznym, na co wskazują wprost przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym ( art. 94, 95 ust. 4, 4a, 5, 6, art. 174 ).
Należy również wskazać na regulację zawartą w art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym każdy obywatel ma prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Oznacza to uprawnienie skarżącego do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Z uwagi na to, że Rektor Wyższej [...] w P. w żaden sposób nie odpowiedział na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
j.m.