III SA/Łd 345/14
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
2014-06-18Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Ewa Alberciak
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa RutkowskaSentencja
Dnia 18 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpoznaniu zażalenia J.C. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz w zw. z art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej "u.p.e.a."), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] wystawił wobec J.C. tytuł wykonawczy o Nr [...] obejmujący zaległość w podatku od spadków i darowizn za kwiecień 2007r. Wystawienie ww. tytułu wykonawczego poprzedzone zostało wysłaniem upomnienia z dnia [...], nr [...] zawierającego wezwanie zobowiązanego do uregulowania ww. zaległości. Upomnienie zostało doręczone J.C. w dniu 30 sierpnia 2011r.
Zawiadomieniami z dnia [...]. o nr [...]; [...]; [...]; [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z 2 rachunków bankowych w A. S.A. oraz w B. w A. i w C. S. A.
Ww. zawiadomienia wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego zostały doręczone J.C. w dniu 24 stycznia 2012r.
W dniu 6 lutego 2012r. J.C. pismem zatytułowanym "Skarga na czynności egzekucyjne na zajęcie rachunku bankowego dłużnika" (uzupełnionego pismem z dnia 14.03.2012 r.) wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 27 § 3 u.p.e.a. z uwagi na brak doręczenia upomnienia, podnosząc że w tytule wykonawczym jako datę doręczenia upomnienia wskazano 5 października 2011r. Jednocześnie w uzasadnieniu środka zaskarżenia zobowiązany podniósł, że do tytułu wykonawczego nie zostało załączone potwierdzenie odbioru upomnienia, w związku z powyższym w jego ocenie, zaistniały okoliczności skutkujące obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. Nr [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy J.C. faktycznie zamieszkuje pod wskazanym we wniosku EDG - l, miejscu zamieszkania, tj. R., Os. P..
W wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. ustalono, że J.C. zamieszkuje w Ł. przy ul. K. 35 m 15.
Pismem z dnia 10 września 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał ww. tytuł wykonawczy wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z właściwością miejscową Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego [...].
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w trakcie prowadzonego względem zobowiązanego postępowania egzekucyjnego w dniu 21.12.2012 r. spisał z Panem J.P. protokół o jego stanie majątkowym, z którego wynika, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku pozostającą na utrzymaniu żony. Mieszkanie w którym zamieszkuje jest własnością córki zobowiązanego – M.C.. J.C. posiada działkę i dom drewniany w miejscowości A., I.. Ponadto zeznał, że w dniu 19 grudnia 2012r. sprzedał na rzecz swojej córki samochód marki Land Rover rok produkcji 2004r. Pismem z dnia 31 grudnia 2012r. J.C. poinformował organ egzekucyjny, że M.C., tj. córka zobowiązanego odstąpiła od umowy kupna - sprzedaży ww. ruchomości, a zatem jest on nadal właścicielem ww. samochodu.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wyjaśnił, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut J.C. dotyczący braku doręczenia upomnienia mimo, iż obowiązek taki spoczywał na wierzycielu. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że upomnienie zostało doręczone J.C. w dniu 30 sierpnia 2011r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem zobowiązanego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru upomnienia. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] podkreślił przy tym, że zarówno wierzyciel jak i organ egzekucyjny nie mają obowiązku załączenia dowodu doręczenia upomnienia do odpisu tytułu wykonawczego przeznaczonego dla zobowiązanego. Niespójność natomiast dotycząca faktycznej daty doręczenia upomnienia i daty wskazanej w przedmiotowym tytule wykonawczym, nie jest podstawą do odstąpienia od egzekucji, gdyż wskazanie daty doręczenia upomnienia nie jest obligatoryjnym elementem tytułu wykonawczego.
Na powyższe postanowienie J.C. wniósł zażalenie, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 22 § 2 i art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zauważył, że ustawodawca w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawarł wyraźny nakaz wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego, co oznacza, że to na wierzycielu spoczywa obowiązek podania właściwego i aktualnego w momencie wystawienia tytułu wykonawczego adresu zobowiązanego. W ocenie skarżącego to na wierzycielu spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych czynności umożliwiających ustalenie właściwego miejsca, w którym organ egzekucyjny mógłby doręczyć zobowiązanemu tytuł wykonawczy. Ustalenie właściwego adresu było czynnością prostą, wystarczyło wykonać jeden telefon do biura meldunkowego, które (...) jest zobowiązane udostępnić aktualne dane ze zbiorów meldunkowych organom kontroli skarbowej." W związku z powyższym, w ocenie zobowiązanego, wystawiony w dniu [...]. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] tytuł wykonawczy jest wadliwy i brak jest podstaw prawnych do prowadzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Wniósł o uznanie tytułu egzekucyjnego i wszczęcie egzekucji za nieważne.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się:
1. jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5. jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany - z osobą zmarłego;
7. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8. jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9. na żądanie wierzyciela;
10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Z kolei w myśl art. 59 § 2 ustawy, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje zatem we wszystkich ww. przypadkach, gdy egzekucja administracyjna nie może być prowadzona. Przy czym, zgodnie z art. 59 § 4 ustawy, umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu, a rozstrzygnięcie to ma formę postanowienia.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika że upomnienie z dnia [...]., nr [...] wzywające J.C. do uregulowania należności z tytułu podatku od spadków i darowizn za kwiecień 2007 w wysokości 5 331 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia 13 maja 2011r. oraz kosztami upomnienia w kwocie 8,80 zł zostało doręczone w dniu 30 sierpnia 2011r. Okoliczność powyższą zobowiązany potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru stanowiącym dowód doręczenia upomnienia, który został dołączony do przedmiotowego tytułu wykonawczego. Wskazana przez stronę niespójność danych zawartych w tytule wykonawczym z ustaleniami dotyczącymi doręczenia upomnienia, nie stanowi podstawy do odstąpienia od egzekucji. Zauważyć należy, że wpisanie daty doręczenia upomnienia nie stanowi obligatoryjnego elementu, jakie winien zawierać tytuł wykonawczy. Odwołując się do treści art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.11.2013 r.) organ podkreślił, że niewpisane daty doręczenia upomnienia, bądź wpisanie omyłkowo innej daty doręczenia upomnienia niż faktycznie miało to miejsce nie oznacza wadliwości tytułu wykonawczego uniemożliwiającej prowadzenie egzekucji na jego podstawie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 27 § 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.11.2013 r.), do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że obowiązek dołączenia upomnienia, o którym mowa w ww. przepisie ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 461/10 wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma obowiązek dołączenia do niego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, aby wykazać, organowi egzekucyjnemu, że spełniony został wymóg dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.05.2013 r. sygn. akt I OSK 75/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16.05.2012 r. sygn. akt I SA/Op 70/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 18.05.2010 r. sygn. akt III SA/Łd 66/10).
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] wyrażone w postanowieniu o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego było uzasadnione.
Niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § l pkt 2 ww. ustawy nie jest podstawą do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wśród enumeratywnie wskazanych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego tego rodzaju okoliczność nie została przez ustawodawcę wymieniona. Zobowiązany może podnosić zarzut niespełnienia wymogów art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jedynie poprzez wniesienie zarzutu na podstawie art. 33 pkt 10 ww. ustawy, tj. w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści powyższego przepisu, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W myśl zaś, art. 27 § 1 pkt 9 ww. ustawy, zarzuty mogą być wniesione w terminie 7 dni od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy J.C. z uprawnienia tego nie skorzystał.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że niespełnienie przez tytułu wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy nie jest podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego był zameldowany i zamieszkiwał w Ł., przy ul. K. 35 m 15, tymczasem w tytule wykonawczym wskazany został adres R., os. P.. Podał, że wskazanego powyżej błędnego adresu nigdy nie podawał organowi jako adresu zamieszkania, czy też jako adresu do doręczeń. Upomnienia zostały doręczone na prawidłowy adres zamieszkania. W związku z wadliwym wydaniem tytułu wykonawczego zostały zdaniem skarżącego spełnione przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontrolę we wskazanym wyżej zakresie sądy sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (postanowienia) na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia kwestii skutków ewentualnego błędnego ustalenia adresu zobowiązanego i wskazania go w tytule wykonawczym. Jak wynika z zarzutów skargi, zdaniem skarżącego, naruszenie art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wśród przesłanek umorzenia postępowania nie ma bowiem wskazywanej przez skarżącego przesłanki niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. Skarżący zaś udowadniając, że w momencie wystawienia tytuły wykonawczego wierzyciel nie ustalił jego adresu zamieszkania upatruje w tym możliwość wzruszenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji jego umorzenie. Należy więc w tym miejscu podkreślić, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. może być podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.), składanych w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, a pouczenie w tej kwestii zawierał doręczony skarżącemu w dniu 24 stycznia 2012r. tytuł wykonawczy (pkt 9 pouczenia). Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał. Skoro więc niniejsze postępowanie dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego, którego przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 59 u.p.e.a. i brak wśród nich kwestii związanych z formalną poprawnością tytułów wykonawczych, zasadnie więc organy nie uwzględniły zarzutów zobowiązanego. Nie ma przy tym racji skarżący wskazując w uzasadnieniu skargi, że błędne wskazanie adresu zobowiązanego w tytule wykonawczym wyczerpuje przesłankę z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że we wskazanej podstawie umorzenia postępowania egzekucyjnego chodzi o zniekształcenie w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, które ujawnia się najczęściej w tytule wykonawczym. Obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. Owo zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, np. wysokości egzekwowanej należności. Wbrew podniesionym zarzutom stwierdzić należy, że obowiązek w tytule wykonawczym został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. Zwrócić należy również uwagę na to, że z treści tytułu wykonawczego wynika, co stanowiło podstawę prawną dochodzonej należności (poz. 30), jaki akt normatywny był podstawą wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe (poz. 29) oraz jakiego okresu dotyczyło to zobowiązanie (poz. 32).
Abstrahując od tego, że zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. nie mógł być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut błędnego ustalenia adresu zobowiązanego w momencie wystawiania tytuły wykonawczego. Sąd po analizie akt sprawy stwierdza, że wierzyciel Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] miał podstawy, aby w momencie wystawienia tytułu wykonawczego tj. [...] wskazać adres skarżącego w miejscowości R. oś. P., a tym samym skierować tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego ustalonego według miejsca zamieszkania tj. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Wynika to z dokumentów załączonych do akt sprawy. Pismem z dnia 30 czerwca 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. poinformował bowiem Naczelnika I Urzędu Skarbowego [...] , że J.C. został wpisany do rejestru podatników prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (karta 150 akt administracyjnych). Adres zamieszkania [...] S., R. oś. P. jako adres zamieszkania wskazał zaś sam skarżący we wniosku EDG – 1 (wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej) z dnia [...]. (karta 179 akt administracyjnych). W tym samym wniosku adres w Ł. przy ul. K. 35 m. 15 jest wskazany jedynie jako adres do korespondencji. Fakt, że skarżący w dniu 18 października 2011 roku zameldował się na pobyt stały w Ł. ul. K. 35 m. 15, nie zmienia oceny sądu co do poprawności wskazania w tytule wykonawczym adresu skarżącego wynikającego z w/w dokumentów urzędowych, w których sam skarżący wskazał kwestionowany adres zamieszkania. Abstrahując od kwestii, że adres zameldowania nie musi wcale pokrywać się z adresem zamieszkania wskazać należy, że jeżeli adres w Ł. przy ul. K. 35 m. 15 był od 18 października 2011r, aktualnym adresem zamieszkania skarżącego, do jego obowiązków należało poinformować o tym organ podatkowy. Wbrew twierdzeniom skarżącego wierzyciel ma obowiązek ustalenia aktualnego adresu zobowiązanego, a nie poszukiwania adresu zobowiązanego, w sytuacji gdy zobowiązany bez powiadomienia organu zmienił adres. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący po otrzymaniu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego nie zakwestionował w trybie wniesienia zarzutów adresu swojego zamieszkania, mimo, że był o tym pouczony (pkt 9 pouczenia) i to właśnie tryb wniesienia zarzutów jest jedynym właściwym do kwestionowania braków i wad tytułu wykonawczego. Zwrócić również należy uwagę, że w pouczeniu zawartym w tytule wykonawczym wymieniony jest również obowiązek informowania organu, w terminie 7 dni, o każdej zmianie pobytu trwającej dłużej niż jeden miesiąc. Skarżący zarzutów nie wnosił i na etapie postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w W. w ogóle nie kwestionował tego faktu i nie informował, że zmienił adres. Kwestia prawidłowości adresu zamieszkania zobowiązanego została podniesiona z urzędu przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. do którego wpłynęło zażalenie skarżącego na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Godzi się zauważyć, że pierwotnie składając do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący nie kwestionował poprawności wystawienia tytułu wykonawczego ze względu na błędnie wpisany adres zamieszkania - jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Składając skargę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na czynności egzekucyjne zajęcia rachunku bankowego zawierającą również wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący wskazywał jedynie na swoją trudną sytuację finansową oraz na brak doręczenia mu upomnienia i brak dołączenia upomnienia do tytułu wykonawczego. To organ odwoławczy – Dyrektor Izby Skarbowej w K., analizując kwestie doręczania zobowiązanemu korespondencji powziął wątpliwości co do miejsca zamieszkania zobowiązanego, a co za tym idzie co do właściwości organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i nakazał wyjaśnienie kwestii miejsca zamieszkania zobowiązanego. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że "przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ egzekucyjny winien w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym ustalić, czy zobowiązany faktycznie zamieszkuje we wskazanym przez siebie miejscu (R., oś. P.) i czy podany przez niego adres jest kompletny, jako że doręczenie pism pod tym adresem nie było możliwe, a w konsekwencji zweryfikować swoją właściwość miejscową z uwzględnieniem art. 22 § 2 i § 3 u.p.e.a.". W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. skarżący w piśmie z dnia 29 sierpnia 2012r. oświadczył, że miejscem jego zamieszkania w dniu wystawienia tytułu wykonawczego i aktualnie jest Ł. ul. K. 35 m. 15. Spowodowało to przekazanie w dniu 10 września 2012r. tytułu wykonawczego do realizacji właściwemu organowi egzekucyjnemu tj. Naczelnikowi I Urzędu Skarbowego [...] wraz z wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu godzi się podnieść, że dopiero w dniu 27 listopada 2012r. skarżący wypełniając formularz CEIDG będący formularzem zawierającym dane osoby prowadzącej działalność gospodarczą wskazał adres w Ł. na ul. K. 35 m. 15 jako swój adres zamieszkania. Wobec powyższych ustaleń zarzut skarżącego nieprawidłowego wskazania przez wierzyciela adresu zamieszkania w dacie wystawienia tytułu wykonawczego nie jest uzasadniony. Należy jednak w tym miejscu podnieść, że w orzecznictwie przyjmuje się, że nawet fakt skierowania tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego, który nie był właściwy miejscowo z uwagi na miejsce zamieszkania skarżącego nie powoduje niedopuszczalności postępowania w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a co za tym idzie, nie daje podstaw do umorzenia takiego postępowania. Pogląd ten zasługuje na aprobatę przede wszystkim dlatego, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy nie zostało wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako przesłanka umorzenia tego postępowania. Może jedynie stanowić podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Sąd podziela stanowisko zajęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 2212/09, który powołując się na P. Przybysza ("Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Wyd. LexisNexis 2009, teza 21 do art. 33, s. 171-172) wywiódł, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy nie zostało wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako jedna z przesłanek umorzenia tego postępowania, a ponadto odnoszenie do czynności egzekucyjnych, podjętych przez niewłaściwy organ egzekucyjny, skutków właściwych dla wydania decyzji przez niewłaściwy organ administracji, stoi na przeszkodzie odmienność funkcji obu postępowań, z których jedno dotyczy merytorycznego rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron, a drugie, egzekucyjne, ukierunkowane jest na doprowadzenie do realizacji pewnego stanu rzeczy, wynikającego z norm prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ten ostatni pogląd, znajdujący także odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, a w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 1998 r. (III SA 918/97), w którym wywiedziono, że w razie stwierdzenia swej niewłaściwości organ egzekucyjny winien postąpić zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., czyli przekazać sprawę właściwemu organowi egzekucyjnemu, wstrzymując się od dokonywania czynności, a zwłaszcza rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że prowadzenie egzekucji przez organ niewłaściwy miejscowo nie wywołuje skutku nieważności dotychczasowego postępowania, a także konieczności jego umorzenia.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. w zakresie prawidłowego wskazania adresu zamieszkania zobowiązanego nie mógł zostać uwzględniony . Jak bowiem wykazano wyżej podnoszona przez skarżącego okoliczność nie wyczerpuje żadnej z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podnoszonych na etapie postępowania przez organami tj., niedoręczenie upomnienia oraz niedołączenia upomnienia do tytułu wykonawczego również należy stwierdzić, że nie są one uzasadnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika bowiem, że upomnienie z dnia [...]., nr [...] zostało doręczone w dniu 30 sierpnia 2011r., na adres Ł., ul. K. 35 m. 15. Okoliczność powyższą zobowiązany potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru stanowiącym dowód doręczenia upomnienia, który został dołączony do przedmiotowego tytułu wykonawczego.
Analizując natomiast zarzut dotyczący niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, zasadnie organ odwoławczy argumentował, że zgodnie z art. 27 § 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.11.2013 r.), do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że obowiązek dołączenia upomnienia, o którym mowa w ww. przepisie ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 461/10 wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma obowiązek dołączenia do niego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, aby wykazać, organowi egzekucyjnemu, że spełniony został wymóg dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.05.2013 r. sygn. akt I OSK 75/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16.05.2012 r. sygn. akt I SA/Op 70/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18.05.2010 r. sygn. akt III SA/Łd 66/10).
Reasumując, w ocenie sądu organy - pierwszej i drugiej instancji - rozpoznały w pełni stan faktyczny sprawy i wyczerpująco rozważyły, czy zaistniały w przypadku skarżącego wymienione w art. 59 u.p.e.a. przesłanki do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zasadnie przyjmując ich brak, o czym mowa w spełniających wymogi prawne, uzasadnieniach postanowień obu instancji.
Wobec powyższego, skoro – jak trafnie wywiodły organy - nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na gruncie art. 59 u.p.e.a., skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
U.K.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Ewa AlberciakMałgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Sentencja
Dnia 18 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpoznaniu zażalenia J.C. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz w zw. z art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej "u.p.e.a."), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] wystawił wobec J.C. tytuł wykonawczy o Nr [...] obejmujący zaległość w podatku od spadków i darowizn za kwiecień 2007r. Wystawienie ww. tytułu wykonawczego poprzedzone zostało wysłaniem upomnienia z dnia [...], nr [...] zawierającego wezwanie zobowiązanego do uregulowania ww. zaległości. Upomnienie zostało doręczone J.C. w dniu 30 sierpnia 2011r.
Zawiadomieniami z dnia [...]. o nr [...]; [...]; [...]; [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z 2 rachunków bankowych w A. S.A. oraz w B. w A. i w C. S. A.
Ww. zawiadomienia wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego zostały doręczone J.C. w dniu 24 stycznia 2012r.
W dniu 6 lutego 2012r. J.C. pismem zatytułowanym "Skarga na czynności egzekucyjne na zajęcie rachunku bankowego dłużnika" (uzupełnionego pismem z dnia 14.03.2012 r.) wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 27 § 3 u.p.e.a. z uwagi na brak doręczenia upomnienia, podnosząc że w tytule wykonawczym jako datę doręczenia upomnienia wskazano 5 października 2011r. Jednocześnie w uzasadnieniu środka zaskarżenia zobowiązany podniósł, że do tytułu wykonawczego nie zostało załączone potwierdzenie odbioru upomnienia, w związku z powyższym w jego ocenie, zaistniały okoliczności skutkujące obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. Nr [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy J.C. faktycznie zamieszkuje pod wskazanym we wniosku EDG - l, miejscu zamieszkania, tj. R., Os. P..
W wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. ustalono, że J.C. zamieszkuje w Ł. przy ul. K. 35 m 15.
Pismem z dnia 10 września 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał ww. tytuł wykonawczy wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z właściwością miejscową Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego [...].
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w trakcie prowadzonego względem zobowiązanego postępowania egzekucyjnego w dniu 21.12.2012 r. spisał z Panem J.P. protokół o jego stanie majątkowym, z którego wynika, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku pozostającą na utrzymaniu żony. Mieszkanie w którym zamieszkuje jest własnością córki zobowiązanego – M.C.. J.C. posiada działkę i dom drewniany w miejscowości A., I.. Ponadto zeznał, że w dniu 19 grudnia 2012r. sprzedał na rzecz swojej córki samochód marki Land Rover rok produkcji 2004r. Pismem z dnia 31 grudnia 2012r. J.C. poinformował organ egzekucyjny, że M.C., tj. córka zobowiązanego odstąpiła od umowy kupna - sprzedaży ww. ruchomości, a zatem jest on nadal właścicielem ww. samochodu.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wyjaśnił, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut J.C. dotyczący braku doręczenia upomnienia mimo, iż obowiązek taki spoczywał na wierzycielu. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że upomnienie zostało doręczone J.C. w dniu 30 sierpnia 2011r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem zobowiązanego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru upomnienia. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] podkreślił przy tym, że zarówno wierzyciel jak i organ egzekucyjny nie mają obowiązku załączenia dowodu doręczenia upomnienia do odpisu tytułu wykonawczego przeznaczonego dla zobowiązanego. Niespójność natomiast dotycząca faktycznej daty doręczenia upomnienia i daty wskazanej w przedmiotowym tytule wykonawczym, nie jest podstawą do odstąpienia od egzekucji, gdyż wskazanie daty doręczenia upomnienia nie jest obligatoryjnym elementem tytułu wykonawczego.
Na powyższe postanowienie J.C. wniósł zażalenie, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 22 § 2 i art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zauważył, że ustawodawca w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawarł wyraźny nakaz wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego, co oznacza, że to na wierzycielu spoczywa obowiązek podania właściwego i aktualnego w momencie wystawienia tytułu wykonawczego adresu zobowiązanego. W ocenie skarżącego to na wierzycielu spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych czynności umożliwiających ustalenie właściwego miejsca, w którym organ egzekucyjny mógłby doręczyć zobowiązanemu tytuł wykonawczy. Ustalenie właściwego adresu było czynnością prostą, wystarczyło wykonać jeden telefon do biura meldunkowego, które (...) jest zobowiązane udostępnić aktualne dane ze zbiorów meldunkowych organom kontroli skarbowej." W związku z powyższym, w ocenie zobowiązanego, wystawiony w dniu [...]. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] tytuł wykonawczy jest wadliwy i brak jest podstaw prawnych do prowadzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Wniósł o uznanie tytułu egzekucyjnego i wszczęcie egzekucji za nieważne.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się:
1. jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5. jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany - z osobą zmarłego;
7. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8. jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9. na żądanie wierzyciela;
10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Z kolei w myśl art. 59 § 2 ustawy, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje zatem we wszystkich ww. przypadkach, gdy egzekucja administracyjna nie może być prowadzona. Przy czym, zgodnie z art. 59 § 4 ustawy, umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu, a rozstrzygnięcie to ma formę postanowienia.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika że upomnienie z dnia [...]., nr [...] wzywające J.C. do uregulowania należności z tytułu podatku od spadków i darowizn za kwiecień 2007 w wysokości 5 331 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia 13 maja 2011r. oraz kosztami upomnienia w kwocie 8,80 zł zostało doręczone w dniu 30 sierpnia 2011r. Okoliczność powyższą zobowiązany potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru stanowiącym dowód doręczenia upomnienia, który został dołączony do przedmiotowego tytułu wykonawczego. Wskazana przez stronę niespójność danych zawartych w tytule wykonawczym z ustaleniami dotyczącymi doręczenia upomnienia, nie stanowi podstawy do odstąpienia od egzekucji. Zauważyć należy, że wpisanie daty doręczenia upomnienia nie stanowi obligatoryjnego elementu, jakie winien zawierać tytuł wykonawczy. Odwołując się do treści art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.11.2013 r.) organ podkreślił, że niewpisane daty doręczenia upomnienia, bądź wpisanie omyłkowo innej daty doręczenia upomnienia niż faktycznie miało to miejsce nie oznacza wadliwości tytułu wykonawczego uniemożliwiającej prowadzenie egzekucji na jego podstawie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 27 § 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.11.2013 r.), do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że obowiązek dołączenia upomnienia, o którym mowa w ww. przepisie ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 461/10 wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma obowiązek dołączenia do niego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, aby wykazać, organowi egzekucyjnemu, że spełniony został wymóg dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.05.2013 r. sygn. akt I OSK 75/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16.05.2012 r. sygn. akt I SA/Op 70/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 18.05.2010 r. sygn. akt III SA/Łd 66/10).
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] wyrażone w postanowieniu o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego było uzasadnione.
Niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § l pkt 2 ww. ustawy nie jest podstawą do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wśród enumeratywnie wskazanych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego tego rodzaju okoliczność nie została przez ustawodawcę wymieniona. Zobowiązany może podnosić zarzut niespełnienia wymogów art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jedynie poprzez wniesienie zarzutu na podstawie art. 33 pkt 10 ww. ustawy, tj. w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści powyższego przepisu, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W myśl zaś, art. 27 § 1 pkt 9 ww. ustawy, zarzuty mogą być wniesione w terminie 7 dni od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy J.C. z uprawnienia tego nie skorzystał.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że niespełnienie przez tytułu wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy nie jest podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego był zameldowany i zamieszkiwał w Ł., przy ul. K. 35 m 15, tymczasem w tytule wykonawczym wskazany został adres R., os. P.. Podał, że wskazanego powyżej błędnego adresu nigdy nie podawał organowi jako adresu zamieszkania, czy też jako adresu do doręczeń. Upomnienia zostały doręczone na prawidłowy adres zamieszkania. W związku z wadliwym wydaniem tytułu wykonawczego zostały zdaniem skarżącego spełnione przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontrolę we wskazanym wyżej zakresie sądy sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (postanowienia) na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia kwestii skutków ewentualnego błędnego ustalenia adresu zobowiązanego i wskazania go w tytule wykonawczym. Jak wynika z zarzutów skargi, zdaniem skarżącego, naruszenie art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wśród przesłanek umorzenia postępowania nie ma bowiem wskazywanej przez skarżącego przesłanki niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. Skarżący zaś udowadniając, że w momencie wystawienia tytuły wykonawczego wierzyciel nie ustalił jego adresu zamieszkania upatruje w tym możliwość wzruszenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji jego umorzenie. Należy więc w tym miejscu podkreślić, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. może być podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.), składanych w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, a pouczenie w tej kwestii zawierał doręczony skarżącemu w dniu 24 stycznia 2012r. tytuł wykonawczy (pkt 9 pouczenia). Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał. Skoro więc niniejsze postępowanie dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego, którego przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 59 u.p.e.a. i brak wśród nich kwestii związanych z formalną poprawnością tytułów wykonawczych, zasadnie więc organy nie uwzględniły zarzutów zobowiązanego. Nie ma przy tym racji skarżący wskazując w uzasadnieniu skargi, że błędne wskazanie adresu zobowiązanego w tytule wykonawczym wyczerpuje przesłankę z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że we wskazanej podstawie umorzenia postępowania egzekucyjnego chodzi o zniekształcenie w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, które ujawnia się najczęściej w tytule wykonawczym. Obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. Owo zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, np. wysokości egzekwowanej należności. Wbrew podniesionym zarzutom stwierdzić należy, że obowiązek w tytule wykonawczym został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. Zwrócić należy również uwagę na to, że z treści tytułu wykonawczego wynika, co stanowiło podstawę prawną dochodzonej należności (poz. 30), jaki akt normatywny był podstawą wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe (poz. 29) oraz jakiego okresu dotyczyło to zobowiązanie (poz. 32).
Abstrahując od tego, że zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. nie mógł być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut błędnego ustalenia adresu zobowiązanego w momencie wystawiania tytuły wykonawczego. Sąd po analizie akt sprawy stwierdza, że wierzyciel Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] miał podstawy, aby w momencie wystawienia tytułu wykonawczego tj. [...] wskazać adres skarżącego w miejscowości R. oś. P., a tym samym skierować tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego ustalonego według miejsca zamieszkania tj. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Wynika to z dokumentów załączonych do akt sprawy. Pismem z dnia 30 czerwca 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. poinformował bowiem Naczelnika I Urzędu Skarbowego [...] , że J.C. został wpisany do rejestru podatników prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (karta 150 akt administracyjnych). Adres zamieszkania [...] S., R. oś. P. jako adres zamieszkania wskazał zaś sam skarżący we wniosku EDG – 1 (wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej) z dnia [...]. (karta 179 akt administracyjnych). W tym samym wniosku adres w Ł. przy ul. K. 35 m. 15 jest wskazany jedynie jako adres do korespondencji. Fakt, że skarżący w dniu 18 października 2011 roku zameldował się na pobyt stały w Ł. ul. K. 35 m. 15, nie zmienia oceny sądu co do poprawności wskazania w tytule wykonawczym adresu skarżącego wynikającego z w/w dokumentów urzędowych, w których sam skarżący wskazał kwestionowany adres zamieszkania. Abstrahując od kwestii, że adres zameldowania nie musi wcale pokrywać się z adresem zamieszkania wskazać należy, że jeżeli adres w Ł. przy ul. K. 35 m. 15 był od 18 października 2011r, aktualnym adresem zamieszkania skarżącego, do jego obowiązków należało poinformować o tym organ podatkowy. Wbrew twierdzeniom skarżącego wierzyciel ma obowiązek ustalenia aktualnego adresu zobowiązanego, a nie poszukiwania adresu zobowiązanego, w sytuacji gdy zobowiązany bez powiadomienia organu zmienił adres. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący po otrzymaniu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego nie zakwestionował w trybie wniesienia zarzutów adresu swojego zamieszkania, mimo, że był o tym pouczony (pkt 9 pouczenia) i to właśnie tryb wniesienia zarzutów jest jedynym właściwym do kwestionowania braków i wad tytułu wykonawczego. Zwrócić również należy uwagę, że w pouczeniu zawartym w tytule wykonawczym wymieniony jest również obowiązek informowania organu, w terminie 7 dni, o każdej zmianie pobytu trwającej dłużej niż jeden miesiąc. Skarżący zarzutów nie wnosił i na etapie postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w W. w ogóle nie kwestionował tego faktu i nie informował, że zmienił adres. Kwestia prawidłowości adresu zamieszkania zobowiązanego została podniesiona z urzędu przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. do którego wpłynęło zażalenie skarżącego na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Godzi się zauważyć, że pierwotnie składając do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący nie kwestionował poprawności wystawienia tytułu wykonawczego ze względu na błędnie wpisany adres zamieszkania - jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Składając skargę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na czynności egzekucyjne zajęcia rachunku bankowego zawierającą również wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący wskazywał jedynie na swoją trudną sytuację finansową oraz na brak doręczenia mu upomnienia i brak dołączenia upomnienia do tytułu wykonawczego. To organ odwoławczy – Dyrektor Izby Skarbowej w K., analizując kwestie doręczania zobowiązanemu korespondencji powziął wątpliwości co do miejsca zamieszkania zobowiązanego, a co za tym idzie co do właściwości organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i nakazał wyjaśnienie kwestii miejsca zamieszkania zobowiązanego. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że "przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ egzekucyjny winien w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym ustalić, czy zobowiązany faktycznie zamieszkuje we wskazanym przez siebie miejscu (R., oś. P.) i czy podany przez niego adres jest kompletny, jako że doręczenie pism pod tym adresem nie było możliwe, a w konsekwencji zweryfikować swoją właściwość miejscową z uwzględnieniem art. 22 § 2 i § 3 u.p.e.a.". W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. skarżący w piśmie z dnia 29 sierpnia 2012r. oświadczył, że miejscem jego zamieszkania w dniu wystawienia tytułu wykonawczego i aktualnie jest Ł. ul. K. 35 m. 15. Spowodowało to przekazanie w dniu 10 września 2012r. tytułu wykonawczego do realizacji właściwemu organowi egzekucyjnemu tj. Naczelnikowi I Urzędu Skarbowego [...] wraz z wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu godzi się podnieść, że dopiero w dniu 27 listopada 2012r. skarżący wypełniając formularz CEIDG będący formularzem zawierającym dane osoby prowadzącej działalność gospodarczą wskazał adres w Ł. na ul. K. 35 m. 15 jako swój adres zamieszkania. Wobec powyższych ustaleń zarzut skarżącego nieprawidłowego wskazania przez wierzyciela adresu zamieszkania w dacie wystawienia tytułu wykonawczego nie jest uzasadniony. Należy jednak w tym miejscu podnieść, że w orzecznictwie przyjmuje się, że nawet fakt skierowania tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego, który nie był właściwy miejscowo z uwagi na miejsce zamieszkania skarżącego nie powoduje niedopuszczalności postępowania w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a co za tym idzie, nie daje podstaw do umorzenia takiego postępowania. Pogląd ten zasługuje na aprobatę przede wszystkim dlatego, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy nie zostało wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako przesłanka umorzenia tego postępowania. Może jedynie stanowić podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Sąd podziela stanowisko zajęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 2212/09, który powołując się na P. Przybysza ("Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Wyd. LexisNexis 2009, teza 21 do art. 33, s. 171-172) wywiódł, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy nie zostało wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako jedna z przesłanek umorzenia tego postępowania, a ponadto odnoszenie do czynności egzekucyjnych, podjętych przez niewłaściwy organ egzekucyjny, skutków właściwych dla wydania decyzji przez niewłaściwy organ administracji, stoi na przeszkodzie odmienność funkcji obu postępowań, z których jedno dotyczy merytorycznego rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron, a drugie, egzekucyjne, ukierunkowane jest na doprowadzenie do realizacji pewnego stanu rzeczy, wynikającego z norm prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ten ostatni pogląd, znajdujący także odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, a w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 1998 r. (III SA 918/97), w którym wywiedziono, że w razie stwierdzenia swej niewłaściwości organ egzekucyjny winien postąpić zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., czyli przekazać sprawę właściwemu organowi egzekucyjnemu, wstrzymując się od dokonywania czynności, a zwłaszcza rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że prowadzenie egzekucji przez organ niewłaściwy miejscowo nie wywołuje skutku nieważności dotychczasowego postępowania, a także konieczności jego umorzenia.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. w zakresie prawidłowego wskazania adresu zamieszkania zobowiązanego nie mógł zostać uwzględniony . Jak bowiem wykazano wyżej podnoszona przez skarżącego okoliczność nie wyczerpuje żadnej z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podnoszonych na etapie postępowania przez organami tj., niedoręczenie upomnienia oraz niedołączenia upomnienia do tytułu wykonawczego również należy stwierdzić, że nie są one uzasadnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika bowiem, że upomnienie z dnia [...]., nr [...] zostało doręczone w dniu 30 sierpnia 2011r., na adres Ł., ul. K. 35 m. 15. Okoliczność powyższą zobowiązany potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru stanowiącym dowód doręczenia upomnienia, który został dołączony do przedmiotowego tytułu wykonawczego.
Analizując natomiast zarzut dotyczący niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, zasadnie organ odwoławczy argumentował, że zgodnie z art. 27 § 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.11.2013 r.), do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że obowiązek dołączenia upomnienia, o którym mowa w ww. przepisie ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 461/10 wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma obowiązek dołączenia do niego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, aby wykazać, organowi egzekucyjnemu, że spełniony został wymóg dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.05.2013 r. sygn. akt I OSK 75/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16.05.2012 r. sygn. akt I SA/Op 70/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18.05.2010 r. sygn. akt III SA/Łd 66/10).
Reasumując, w ocenie sądu organy - pierwszej i drugiej instancji - rozpoznały w pełni stan faktyczny sprawy i wyczerpująco rozważyły, czy zaistniały w przypadku skarżącego wymienione w art. 59 u.p.e.a. przesłanki do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zasadnie przyjmując ich brak, o czym mowa w spełniających wymogi prawne, uzasadnieniach postanowień obu instancji.
Wobec powyższego, skoro – jak trafnie wywiodły organy - nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na gruncie art. 59 u.p.e.a., skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
U.K.