I SA/Bd 365/12
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
2012-06-22Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Mirella Łent
Teresa Liwacz /przewodniczący/Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów sporządzenia kopii akt sprawy. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 365/12
UZASADNIENIE
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. wszczął u skarżącej postępowanie kontrolne w zakresie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007 r. W toku prowadzonego postępowania strona pismem z dnia [...] listopada 2011 r. zwróciła się do organu kontroli skarbowej z wnioskiem o sporządzenie kserokopii następujących dokumentów znajdujących się w aktach sprawy:
- pisma Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń z dnia [...] listopada 2011 r. wraz z wszystkimi załącznikami,
- pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2011r.
W związku ze sporządzeniem kserokopii wskazanych dokumentów, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. ustalił skarżącej wysokość kosztów sporządzenia kopii akt sprawy w kwocie 128 zł. W uzasadnieniu wskazał, że faktyczny koszt sporządzenia kopii obejmujący koszty zużycia papieru, tonerów, nakładu pracy, amortyzacji maszyn powielających wynosi 1 zł za każdą rozpoczętą stronę. Podano, że przy jego ustalaniu wzięto też pod uwagę obowiązujące w postępowaniach sądowych zasady ustalania odpłatności za wydanie kserokopii dokumentów. W związku z powyższym, łączna kwota należności z tytułu sporządzenia 128 stron stanowiła kwotę 128 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wniosła zażalenie żądając jego zmiany poprzez ustalenie kosztów sporządzenia kopii akt sprawy na kwotę 34 zł. W uzasadnieniu podniosła, że liczba przekazanych stron kopii dokumentów liczyła 68 stron (kartek), a nie 128. Ponadto zarzuciła, że opłata w wysokości 1 zł za stronę nie odpowiada faktycznym kosztom sporządzenia kopii i została skrajnie zawyżona, bowiem stanowi nawet 500% kwoty jaką pobierają przedsiębiorcy prowadzący punkty ksero za wykonanie kserokopii jednej strony formatu A4. Zdaniem skarżącej, niedopuszczalne jest też posłużenie się przez analogię stawką 1 zł obowiązującą w postępowaniu sądowym, brak jest bowiem do tego podstawy prawnej. W ocenie strony, pobranie tak drastycznie wysokiej opłaty jest niezgodne z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej O.p. i ogranicza stronie swobodny dostęp do wymiaru sprawiedliwości gwarantowanego przez art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca podniosła również, że gdyby analogiczne postępowanie toczyło się przed sądem, strona nie poniosłaby żadnych kosztów, bowiem dokumenty sporządzone przez PZU musiałyby zostać jej przesłane bezpłatnie. Stwierdziła, że w niniejszej sprawie powinno być podobnie, gdyż udzielając organowi kontroli skarbowej upoważnienia do wystąpienia w jej imieniu do PZU zastrzegła warunek przesłania kopii wszystkich udzielonych odpowiedzi. Według strony, obowiązkiem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej było poinformowanie PZU o tym warunku i jego wyegzekwowanie.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wskazał, że zagadnienie kosztów postępowania uregulowane zostało w rozdziale 23 "Koszty postępowania" działu IV "Postępowanie podatkowe" O.p. Podniósł, że zgodnie z treścią art. 264 tej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Jednocześnie organ zaznaczył, że ustawodawca wyróżnił niektóre rodzaje kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana strona postępowania, a nie organ podatkowy. Podał, że w art. 267 ustawy enumeratywnie wymieniono koszty postępowania, które obciążają stronę tego postępowania. W § 1 tego przepisu przewidziane zostały m.in. koszty, które zostały poniesione w interesie strony albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowania (pkt 1) oraz koszty sporządzenia odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178 (pkt 3). Z kolei z art. 178 O.p. wynika, że w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że przepis ten daje stronie prawo do utrwalania na własne potrzeby akt sprawy, ale nie nakłada jednocześnie na organ podatkowy obowiązku sporządzenia, na żądanie strony, nieuwierzytelnionych kserokopii akt sprawy, czy poszczególnych dokumentów znajdujących się w tych aktach. Zauważył, że zgodnie z art. 178 § 3 O.p., strona może żądać od organu podatkowego uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, albo wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Zgodnie jednak z treścią art. 267 § 1 pkt 3 ww. ustawy w takich przypadkach strona musi liczyć się z poniesieniem kosztów związanych ze sporządzeniem odpisów lub kopii. Przy czym wysokość tych kosztów, w myśl art. 269 O.p., ustala organ podatkowy w drodze postanowienia.
Organ podniósł, że skarżąca nie skorzystała z możliwości sporządzenia we własnym zakresie kopii lub odpisów dokumentów, lecz zwróciła się do organu kontroli skarbowej z wnioskiem o wydanie z akt sprawy kopii żądanych dokumentów. Mając na uwadze ww. przepisy organ uwzględnił wniosek strony i obciążył ją kosztami sporządzenia tych kopii. Organ zauważył, że ustawodawca nie przewidział obowiązku doręczania stronie przez organy podatkowe lub kontrolne odpisów lub kopii akt prowadzonego postępowania, a zasadniczym uprawnieniem strony w zakresie możliwości kontrolowania przebiegu postępowania, jest uprawnienie do przeglądania akt sprawy i samodzielnego sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
Odnosząc się natomiast do zakwestionowanej w odwołaniu wysokości kosztów, organ podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej zawierają zasadę rozdziału kosztów postępowania między różne podmioty i wyszczególniają koszty obciążające stronę, jednak nie określono w nich wyraźnie w jaki sposób koszty te powinny być ustalone. W szczególności brak takiego wskazania w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpisów lub kopii. Organ zwrócił uwagę, że w art. 269 ww. ustawy postanowiono tylko, że organ podatkowy ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest pogląd, że koszty nie objęte przepisami regulującymi ich wysokość powinny być ustalone w kwocie odpowiadającej rzeczywistym wydatkom poniesionym przez organ podatkowy z tego tytułu. Zdaniem organu, nie można tych wydatków porównywać z kosztami sporządzania kserokopii ponoszonymi przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w tym zakresie, bowiem należy mieć na uwadze odmienne warunki w jakich działa organ podatkowy, jak również to, że jest to czynność wykraczająca poza zadania, dla których został on powołany.
W ocenie organu, z kalkulacji przedstawionej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nie wynikało, aby obejmowała ona - poza kosztami zużytego papieru, pracy urządzenia kopiującego i pracy pracownika - także jakiś zysk. Organ wyjaśnił, że całkowity koszt wykonania wskazanych przez stronę kserokopii wynikał z ilości kopiowanych stron przemnożonych przez koszt kopiowania jednej strony. Dyrektor zauważył, że nie chodziło w tym przypadku o ilość kartek, które przekazano skarżącej, a ilość skopiowanych stron, która z uwagi na dwustronne kopiowanie części dokumentów była wyższa niż liczba kartek i wynosiła 128. W związku z powyższym, organ stwierdził, że wyliczony przez organ I instancji koszt odpowiadał kosztowi rzeczywistemu sporządzenia kserokopii.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że przy kalkulacji organ kontroli skarbowej wziął również pod uwagę obowiązujące w postępowaniach sądowych zasady ustalania odpłatności za wydanie kserokopii dokumentów, Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że były one tylko jedną z przesłanek, natomiast podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowił art. 267 § 1 pkt 3, art. 269 i art. 270a O.p., które to przepisy zostały powołane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu.
Odpowiadając na zarzut zawarty w zażaleniu, że obowiązkiem organu kontroli skarbowej było poinformowanie PZU o warunku przesłania skarżącej kopii wszystkich udzielonych na piśmie odpowiedzi, organ podkreślił, że w złożonym w toku postępowania kontrolnego upoważnieniu z dnia [...] kwietnia 2011r. dla Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. do występowania w imieniu strony do PZU, skarżąca wniosła jednocześnie o przesłanie kopii wszystkich udzielonych na piśmie odpowiedzi przez PZU także bezpośrednio do niej. Pismo strony zostało przekazane PZU, zatem skarżąca nie może zarzucać, że organ kontroli nie poinformował tej instytucji o jej warunku. Organ stwierdził, że treść wniosku była znana ubezpieczycielowi. Jednocześnie zauważył, że organ kontroli skarbowej nie ma możliwości prawnych do zobowiązania PZU S.A. do wykonania żądania skarżącej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając mu naruszenie:
- art. 269 w zw. z art. 267 § 1 pkt 3 O.p. przez przyjęcie, że dla obciążenia strony kosztami sporządzenia kopii dokumentów nie jest wymagane wykazanie rzeczywistych wydatków poniesionych przez organ podatkowy w toku postępowania (kalkulacja) i uznanie za wystarczające wskazanie jedynie składników wpływających na koszt sporządzenia kopii z pominięciem wartości poszczególnych składników oraz odwołanie się zamiast tego do stawek wynikających z przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,
- art. 187 i art. 191 O.p. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału i przyjęcie, że dla kosztu sporządzenia kopii akt sprawy nie była istotna ilość kartek zawierających kopie dokumentów przekazanych stronie (68 kart), a ilość skopiowanych stron (128).
W uzasadnieniu strona podniosła, że dla ustalenia kosztów wykonania kserokopii dokumentów niezbędne było sporządzenie kosztorysu, który wykazywałby jakie czynniki i w jakiej wysokości wpłynęły na wykonanie kopii. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołała się na wyroki WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1347/04 oraz WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1080/08. Jej zdaniem, wyliczona przez organ kontroli skarbowej stawka 1 zł za stronę kopii jest rażąco wygórowana, bowiem w rozstrzyganym przez Sąd w Łodzi stanie faktycznym koszt sporządzenia 1 kopii A4 został obliczony na 30 gr. Podkreśliła, że nie dokonano kalkulacji faktycznych kosztów sporządzenia kopii w niniejszej sprawie, nie przedstawiono jakiegokolwiek kosztorysu, a zamiast tego zastosowano bez podstawy prawnej stawkę określoną w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem organu odwoławczego, że dla poniesionych kosztów nie była istotna ilość kartek, lecz skopiowanych stron. Jej zdaniem, należało wziąć pod uwagę, że zużyto 68 kartek, a nie 128, zaoszczędzając 60 kartek papieru, które miały określoną wartość materialną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012r. organ wyjaśnił, że stawka w wysokości 1 zł została ustalona w stosunku do wszystkich stron występujących przed organem kontroli skarbowej, załączając kopię zarządzenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W wyniku takiej kontroli orzeczenie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; aktualna publikacja – Dz. U. z 2012r. poz. 270) dalej p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie naruszają prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy Ordynacji podatkowej. W myśl art. 267 § 1 O.p. stronę obciążają koszty:
1) które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie;
1a) stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy;
3) sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178;
4) przewidziane w odrębnych przepisach;
5) powstałe z jej winy, a w szczególności koszty: a) o których mowa w art. 268,
b) wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie,
c) wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą.
Stosownie do treści art. 269 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia.
Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca wprowadził do Ordynacji podatkowej koszty obciążające stronę, ale nie określił wyraźnie w każdym przypadku, w jaki sposób te koszty powinny być obliczone. Brak jest takiego wskazania także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpisów lub kopii (art. 267 § 1 pkt 3).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że koszty nie objęte przepisami regulującymi ich wysokość powinny być ustalone w kwocie odpowiadającej rzeczywistym wydatkom poniesionym przez organ podatkowy w toku postępowania (zob.: wyrok NSA z dnia 15 września 2010r. sygn. akt II FSK 719/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 marca 2012r. sygn. akt I SA/Łd 1572/11; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2010r. sygn. akt I SA/Rz 307/10).
Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela powyższe stanowisko.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że w toku postępowania podatkowego skarżąca miała prawo żądać wydania kserokopii wskazanych przez siebie dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Nie budzi też wątpliwości, że sporządzenie kserokopii żądanych dokumentów wiązało się z koniecznością poniesienia przez skarżącą kosztów ich sporządzenia. Natomiast sporną kwestią jest określenie przez organ wysokości tych kosztów w kwocie 128 zł za 128 stron dokumentów. Podstawę prawną obciążenia skarżącej kosztami wydania na jej żądanie kserokopii z akt sprawy stanowił podany wcześniej art. 267 § 1 pkt 3 w zw. z art. 269 oraz art. 270a Ordynacji podatkowej i te przepisy zostały powołane w podstawie prawnej postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., na co zasadnie wskazał organ zażaleniowy.
W ocenie Sądu, powyżej wskazana podstawa prawna do obciążenia skarżącej kosztami sporządzenia kserokopii wynika z aktu ustawowego i nie powinna budzić żadnych wątpliwości. Stwierdzić należy, że organ ustalił rzeczywiste koszty sporządzenia żądanych przez skarżącą dokumentów w wysokości 1 zł za stronę. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wyjaśnił, że faktyczny koszt sporządzenia kopii obejmował koszty zużycia papieru, tonera, nakład pracy oraz amortyzację maszyn powielających. Jak podniósł w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej z kalkulacji nie wynika, aby obejmowała ona jakikolwiek zysk na rzecz organu I instancji.
Brak, w przekonaniu Sądu, podstaw do przyjęcia, by warunek powiązania ustalonych przez organ w postanowieniu i obciążających stronę kosztów interpretować w ten sposób, że należy w każdym przypadku indywidualnie ustalać ich rzeczywisty rozmiar. Każdorazowe ustalanie kosztów sporządzenia odpisów i kopii z akt sprawy w indywidualnej sprawie wiązałoby się z koniecznością podejmowania przez organ szeregu czynności dokumentacyjnych i wyjaśniających, przez co nie tylko przedłużałoby czas załatwienia wniosku strony, ale w efekcie prowadziłoby także do zwiększenia tych kosztów. Brak jednoznacznych kryteriów ustalania tego rodzaju kosztów mógłby również prowadzić do kwestionowania równego traktowania podatników w poszczególnych przypadkach, biorąc pod uwagę różny stopień trudności wiążących się z przygotowaniem dokumentów do kserowania w poszczególnych sprawach. Należy zatem, w przekonaniu Sądu, opowiedzieć się za dopuszczalnością określenia przez organ samodzielnie sposobu ustalania kosztów sporządzenia kopii z akt sprawy i określenia ich np. w sposób zryczałtowany przez wskazanie wysokości kosztu przypadającego na przygotowanie kopii 1 strony dokumentu z akt sprawy.
Koszty jednostkowe zasadnie zostają zatem przez organy ustalone jako koszty uśrednione, na których wysokość oczywiście muszą mieć wpływ okoliczności takie, jak np. uśrednione koszty zakupu papieru, koszty amortyzacji, serwisowania sprzętu, zużycia tonera, a także uśrednione koszty wykorzystania czasu pracownika w warunkach pracy danego organu.
Koszty ustalane w taki sposób powinny odpowiadać kosztom rzeczywistym, jednak zgodzić się należy z organem, że mówiąc o kosztach rzeczywistych nie można odwoływać się do porównań z kosztami sporządzania kserokopii ponoszonymi przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność gospodarczą w tym zakresie. Należy mieć na uwadze odmienne warunki w jakich działa organ podatkowy oraz, że sporządzenie na żądanie strony kopii z akt sprawy jest dla organu czynnością niejako dodatkową, nieodpowiadającą podstawowym zadaniom, dla których został on powołany. Organ podatkowy, czy organ kontroli skarbowej nie organizuje swoich działań podobnie jak podmioty prowadzące działalność zarobkową polegającą na usługowym sporządzaniu kopii dokumentów. W konsekwencji zupełnie inaczej będzie przedstawiać się kalkulacja rzeczywistych kosztów sporządzenia kopii jednej strony dokumentu dla podmiotu działającego na rynku takich usług oraz organu podatkowego. Organ nie dokonuje czynności prostego kserowania dokumentu dostarczonego przez stronę, ale musi podjąć szereg czynności mających na celu przygotowanie tych dokumentów takich jak wyszukanie tych dokumentów w aktach (niejednokrotnie obszernych), ich wypięcie, uporządkowanie, ponowne spięcie i umieszczenie w aktach (zob. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 218/10).
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut odnośnie liczby stron (128), które przyjęto do wyliczenia kosztów, a którymi obciążono stronę. Skoro ilość stron przyjęta do wyliczenia kosztów odpowiada zakresowi żądanych kopii dokumentów, to nie można czynić zarzutu organowi, że obciążył stronę kosztami ich sporządzenia we wskazanej ilości (128). Skarżąca nie ma racji żądając, aby obciążenie za sporządzenie kopii dokumentów z akt sprowadzić do liczby kart, a nie stron. Skoro organ ustalił stawkę od jednej skopiowanej strony, to prawidłowo wyliczył należność stosując tę stawkę od 128 skserowanych stron, a nie 64 kart. Zauważyć należy, że jedna kartka może obejmować dwie strony skserowane (dwustronne kserowanie).
Nie ma także znaczenia dla sprawy okoliczność, czy PZU S.A. przekazała stronie skarżącej kopie wszystkich udzielonych na piśmie odpowiedzi dla Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, czy też tego nie uczyniła. Z pisma z dnia [...] listopada 2011r. wynika jednoznacznie, że strona zwraca się o nadesłanie kopii:
- odpowiedzi PZU Centrala Biuro Polityki Podatkowej W. – pisma nr [...] z dnia [...].11.2011r. wraz ze wszystkimi załącznikami (komplet dokumentów);
- pisma Dyrektora UKS w B. z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...].
Istotne zatem jest, że we wniosku z [...] listopada 2011r. P. S. tych dokumentów zażądała, a zatem obowiązkiem organu kontroli skarbowej było ich wydanie. Taki był bowiem zakres żądania. Jednocześnie zasadnie organ wskazuje na brak instrumentów prawnych po jego stronie do zobowiązania PZU S.A. do przekazywania skarżącej stosownych dokumentów, pomimo że pismo skarżącej o tej treści zostało przekazane PZU i było Zakładowi znane.
Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się w omawianej sprawie naruszenia regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej. Dla oceny, czy obliczony koszt sporządzenia kopii jest kosztem rzeczywistym nie ma decydującego znaczenia także fakt, że w innej jednostce Skarbu Państwa ten koszt jest różny. Gdyby ustawodawca chciał te koszty ujednolicić, to niewątpliwie znalazłoby to odzwierciedlenie w stosownej regulacji prawnej. Rzeczywiste koszty sporządzenia kopii dokumentów mogą być różne w różnych jednostkach organizacyjnych np. ze względu na różną wartość roboczogodziny lub różny koszt eksploatacji kserokopiarki wynikający z kosztów jej serwisowania, zakupu tonera, czy papieru.
Odnośnie powołania się przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na regulację w postępowaniu cywilnym należy stwierdzić, że nie narusza prawa w przedstawieniu własnej argumentacji, powołanie się na rozwiązania prawne na gruncie innej gałęzi prawa, na co zasadnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej. Prawdą jest, że stosownie do art. 78 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2010r. Nr 90, poz. 594) opłatę od wniosku o wydanie kopii dokumentu, znajdującego się w aktach sprawy, pobiera się w kwocie 1 złotego za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu. Należy zauważyć, że podobnie koszty kształtują się na gruncie postępowania karnego. I tak zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003r. w sprawie wysokości opłat za wydanie kserokopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (Dz. U z 2003r. Nr 107, poz. 1006) za wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy pobiera się opłatę w wysokości 1 zł za jedną stronicę kserokopii.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skoro ustawodawca nie określił w Ordynacji podatkowej w jaki sposób powinny być obliczone koszty sporządzenia kserokopii dokumentów w postępowaniu podatkowym, to istotne jest, aby zostały one ustalone w sposób odpowiadający kosztom rzeczywistym. Powołanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej rozwiązań przyjętych na gruncie innych dziedzin prawa ma charakter porównawczy i wskazuje dodatkowo, że nie można zarzucić dowolności przy ustaleniu stawki przez organ w niniejszej sprawie.
Dodatkowo, poza ścisłym zakresem wniesionej skargi, można wskazać, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 178 § 1 O.p. organ powinien umożliwić stronie m.in. sporządzanie kopii akt sprawy. Postęp techniczny i obecnie istniejące urządzenia techniczne pozwalają na wykonywanie kopii w różnej technice, samodzielnie przez stronę postępowania, bez korzystania z urządzeń kopiujących organu podatkowego. Gdyby więc w tej sprawie strona zdecydowała się na samodzielne skopiowanie akt, w warunkach określonych w art. 178 § 2 O.p., nie doszłoby do sporu o koszty postępowania. Sporne koszty niewątpliwie zostały więc poniesione na żądanie strony i nie wynikały z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie, co dodatkowo potwierdza zasadność obciążenia skarżącej tymi kosztami.
Reasumując należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna, a zatem została oddalona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Skład sądu
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/Mirella Łent
Teresa Liwacz /przewodniczący/
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów sporządzenia kopii akt sprawy. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 365/12
UZASADNIENIE
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. wszczął u skarżącej postępowanie kontrolne w zakresie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007 r. W toku prowadzonego postępowania strona pismem z dnia [...] listopada 2011 r. zwróciła się do organu kontroli skarbowej z wnioskiem o sporządzenie kserokopii następujących dokumentów znajdujących się w aktach sprawy:
- pisma Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń z dnia [...] listopada 2011 r. wraz z wszystkimi załącznikami,
- pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2011r.
W związku ze sporządzeniem kserokopii wskazanych dokumentów, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. ustalił skarżącej wysokość kosztów sporządzenia kopii akt sprawy w kwocie 128 zł. W uzasadnieniu wskazał, że faktyczny koszt sporządzenia kopii obejmujący koszty zużycia papieru, tonerów, nakładu pracy, amortyzacji maszyn powielających wynosi 1 zł za każdą rozpoczętą stronę. Podano, że przy jego ustalaniu wzięto też pod uwagę obowiązujące w postępowaniach sądowych zasady ustalania odpłatności za wydanie kserokopii dokumentów. W związku z powyższym, łączna kwota należności z tytułu sporządzenia 128 stron stanowiła kwotę 128 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wniosła zażalenie żądając jego zmiany poprzez ustalenie kosztów sporządzenia kopii akt sprawy na kwotę 34 zł. W uzasadnieniu podniosła, że liczba przekazanych stron kopii dokumentów liczyła 68 stron (kartek), a nie 128. Ponadto zarzuciła, że opłata w wysokości 1 zł za stronę nie odpowiada faktycznym kosztom sporządzenia kopii i została skrajnie zawyżona, bowiem stanowi nawet 500% kwoty jaką pobierają przedsiębiorcy prowadzący punkty ksero za wykonanie kserokopii jednej strony formatu A4. Zdaniem skarżącej, niedopuszczalne jest też posłużenie się przez analogię stawką 1 zł obowiązującą w postępowaniu sądowym, brak jest bowiem do tego podstawy prawnej. W ocenie strony, pobranie tak drastycznie wysokiej opłaty jest niezgodne z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej O.p. i ogranicza stronie swobodny dostęp do wymiaru sprawiedliwości gwarantowanego przez art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca podniosła również, że gdyby analogiczne postępowanie toczyło się przed sądem, strona nie poniosłaby żadnych kosztów, bowiem dokumenty sporządzone przez PZU musiałyby zostać jej przesłane bezpłatnie. Stwierdziła, że w niniejszej sprawie powinno być podobnie, gdyż udzielając organowi kontroli skarbowej upoważnienia do wystąpienia w jej imieniu do PZU zastrzegła warunek przesłania kopii wszystkich udzielonych odpowiedzi. Według strony, obowiązkiem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej było poinformowanie PZU o tym warunku i jego wyegzekwowanie.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wskazał, że zagadnienie kosztów postępowania uregulowane zostało w rozdziale 23 "Koszty postępowania" działu IV "Postępowanie podatkowe" O.p. Podniósł, że zgodnie z treścią art. 264 tej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Jednocześnie organ zaznaczył, że ustawodawca wyróżnił niektóre rodzaje kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana strona postępowania, a nie organ podatkowy. Podał, że w art. 267 ustawy enumeratywnie wymieniono koszty postępowania, które obciążają stronę tego postępowania. W § 1 tego przepisu przewidziane zostały m.in. koszty, które zostały poniesione w interesie strony albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowania (pkt 1) oraz koszty sporządzenia odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178 (pkt 3). Z kolei z art. 178 O.p. wynika, że w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że przepis ten daje stronie prawo do utrwalania na własne potrzeby akt sprawy, ale nie nakłada jednocześnie na organ podatkowy obowiązku sporządzenia, na żądanie strony, nieuwierzytelnionych kserokopii akt sprawy, czy poszczególnych dokumentów znajdujących się w tych aktach. Zauważył, że zgodnie z art. 178 § 3 O.p., strona może żądać od organu podatkowego uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, albo wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Zgodnie jednak z treścią art. 267 § 1 pkt 3 ww. ustawy w takich przypadkach strona musi liczyć się z poniesieniem kosztów związanych ze sporządzeniem odpisów lub kopii. Przy czym wysokość tych kosztów, w myśl art. 269 O.p., ustala organ podatkowy w drodze postanowienia.
Organ podniósł, że skarżąca nie skorzystała z możliwości sporządzenia we własnym zakresie kopii lub odpisów dokumentów, lecz zwróciła się do organu kontroli skarbowej z wnioskiem o wydanie z akt sprawy kopii żądanych dokumentów. Mając na uwadze ww. przepisy organ uwzględnił wniosek strony i obciążył ją kosztami sporządzenia tych kopii. Organ zauważył, że ustawodawca nie przewidział obowiązku doręczania stronie przez organy podatkowe lub kontrolne odpisów lub kopii akt prowadzonego postępowania, a zasadniczym uprawnieniem strony w zakresie możliwości kontrolowania przebiegu postępowania, jest uprawnienie do przeglądania akt sprawy i samodzielnego sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
Odnosząc się natomiast do zakwestionowanej w odwołaniu wysokości kosztów, organ podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej zawierają zasadę rozdziału kosztów postępowania między różne podmioty i wyszczególniają koszty obciążające stronę, jednak nie określono w nich wyraźnie w jaki sposób koszty te powinny być ustalone. W szczególności brak takiego wskazania w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpisów lub kopii. Organ zwrócił uwagę, że w art. 269 ww. ustawy postanowiono tylko, że organ podatkowy ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest pogląd, że koszty nie objęte przepisami regulującymi ich wysokość powinny być ustalone w kwocie odpowiadającej rzeczywistym wydatkom poniesionym przez organ podatkowy z tego tytułu. Zdaniem organu, nie można tych wydatków porównywać z kosztami sporządzania kserokopii ponoszonymi przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w tym zakresie, bowiem należy mieć na uwadze odmienne warunki w jakich działa organ podatkowy, jak również to, że jest to czynność wykraczająca poza zadania, dla których został on powołany.
W ocenie organu, z kalkulacji przedstawionej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nie wynikało, aby obejmowała ona - poza kosztami zużytego papieru, pracy urządzenia kopiującego i pracy pracownika - także jakiś zysk. Organ wyjaśnił, że całkowity koszt wykonania wskazanych przez stronę kserokopii wynikał z ilości kopiowanych stron przemnożonych przez koszt kopiowania jednej strony. Dyrektor zauważył, że nie chodziło w tym przypadku o ilość kartek, które przekazano skarżącej, a ilość skopiowanych stron, która z uwagi na dwustronne kopiowanie części dokumentów była wyższa niż liczba kartek i wynosiła 128. W związku z powyższym, organ stwierdził, że wyliczony przez organ I instancji koszt odpowiadał kosztowi rzeczywistemu sporządzenia kserokopii.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że przy kalkulacji organ kontroli skarbowej wziął również pod uwagę obowiązujące w postępowaniach sądowych zasady ustalania odpłatności za wydanie kserokopii dokumentów, Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że były one tylko jedną z przesłanek, natomiast podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowił art. 267 § 1 pkt 3, art. 269 i art. 270a O.p., które to przepisy zostały powołane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu.
Odpowiadając na zarzut zawarty w zażaleniu, że obowiązkiem organu kontroli skarbowej było poinformowanie PZU o warunku przesłania skarżącej kopii wszystkich udzielonych na piśmie odpowiedzi, organ podkreślił, że w złożonym w toku postępowania kontrolnego upoważnieniu z dnia [...] kwietnia 2011r. dla Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. do występowania w imieniu strony do PZU, skarżąca wniosła jednocześnie o przesłanie kopii wszystkich udzielonych na piśmie odpowiedzi przez PZU także bezpośrednio do niej. Pismo strony zostało przekazane PZU, zatem skarżąca nie może zarzucać, że organ kontroli nie poinformował tej instytucji o jej warunku. Organ stwierdził, że treść wniosku była znana ubezpieczycielowi. Jednocześnie zauważył, że organ kontroli skarbowej nie ma możliwości prawnych do zobowiązania PZU S.A. do wykonania żądania skarżącej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając mu naruszenie:
- art. 269 w zw. z art. 267 § 1 pkt 3 O.p. przez przyjęcie, że dla obciążenia strony kosztami sporządzenia kopii dokumentów nie jest wymagane wykazanie rzeczywistych wydatków poniesionych przez organ podatkowy w toku postępowania (kalkulacja) i uznanie za wystarczające wskazanie jedynie składników wpływających na koszt sporządzenia kopii z pominięciem wartości poszczególnych składników oraz odwołanie się zamiast tego do stawek wynikających z przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,
- art. 187 i art. 191 O.p. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału i przyjęcie, że dla kosztu sporządzenia kopii akt sprawy nie była istotna ilość kartek zawierających kopie dokumentów przekazanych stronie (68 kart), a ilość skopiowanych stron (128).
W uzasadnieniu strona podniosła, że dla ustalenia kosztów wykonania kserokopii dokumentów niezbędne było sporządzenie kosztorysu, który wykazywałby jakie czynniki i w jakiej wysokości wpłynęły na wykonanie kopii. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołała się na wyroki WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1347/04 oraz WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1080/08. Jej zdaniem, wyliczona przez organ kontroli skarbowej stawka 1 zł za stronę kopii jest rażąco wygórowana, bowiem w rozstrzyganym przez Sąd w Łodzi stanie faktycznym koszt sporządzenia 1 kopii A4 został obliczony na 30 gr. Podkreśliła, że nie dokonano kalkulacji faktycznych kosztów sporządzenia kopii w niniejszej sprawie, nie przedstawiono jakiegokolwiek kosztorysu, a zamiast tego zastosowano bez podstawy prawnej stawkę określoną w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem organu odwoławczego, że dla poniesionych kosztów nie była istotna ilość kartek, lecz skopiowanych stron. Jej zdaniem, należało wziąć pod uwagę, że zużyto 68 kartek, a nie 128, zaoszczędzając 60 kartek papieru, które miały określoną wartość materialną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012r. organ wyjaśnił, że stawka w wysokości 1 zł została ustalona w stosunku do wszystkich stron występujących przed organem kontroli skarbowej, załączając kopię zarządzenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W wyniku takiej kontroli orzeczenie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; aktualna publikacja – Dz. U. z 2012r. poz. 270) dalej p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie naruszają prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy Ordynacji podatkowej. W myśl art. 267 § 1 O.p. stronę obciążają koszty:
1) które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie;
1a) stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy;
3) sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178;
4) przewidziane w odrębnych przepisach;
5) powstałe z jej winy, a w szczególności koszty: a) o których mowa w art. 268,
b) wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie,
c) wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą.
Stosownie do treści art. 269 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia.
Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca wprowadził do Ordynacji podatkowej koszty obciążające stronę, ale nie określił wyraźnie w każdym przypadku, w jaki sposób te koszty powinny być obliczone. Brak jest takiego wskazania także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpisów lub kopii (art. 267 § 1 pkt 3).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że koszty nie objęte przepisami regulującymi ich wysokość powinny być ustalone w kwocie odpowiadającej rzeczywistym wydatkom poniesionym przez organ podatkowy w toku postępowania (zob.: wyrok NSA z dnia 15 września 2010r. sygn. akt II FSK 719/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 marca 2012r. sygn. akt I SA/Łd 1572/11; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2010r. sygn. akt I SA/Rz 307/10).
Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela powyższe stanowisko.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że w toku postępowania podatkowego skarżąca miała prawo żądać wydania kserokopii wskazanych przez siebie dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Nie budzi też wątpliwości, że sporządzenie kserokopii żądanych dokumentów wiązało się z koniecznością poniesienia przez skarżącą kosztów ich sporządzenia. Natomiast sporną kwestią jest określenie przez organ wysokości tych kosztów w kwocie 128 zł za 128 stron dokumentów. Podstawę prawną obciążenia skarżącej kosztami wydania na jej żądanie kserokopii z akt sprawy stanowił podany wcześniej art. 267 § 1 pkt 3 w zw. z art. 269 oraz art. 270a Ordynacji podatkowej i te przepisy zostały powołane w podstawie prawnej postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., na co zasadnie wskazał organ zażaleniowy.
W ocenie Sądu, powyżej wskazana podstawa prawna do obciążenia skarżącej kosztami sporządzenia kserokopii wynika z aktu ustawowego i nie powinna budzić żadnych wątpliwości. Stwierdzić należy, że organ ustalił rzeczywiste koszty sporządzenia żądanych przez skarżącą dokumentów w wysokości 1 zł za stronę. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wyjaśnił, że faktyczny koszt sporządzenia kopii obejmował koszty zużycia papieru, tonera, nakład pracy oraz amortyzację maszyn powielających. Jak podniósł w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej z kalkulacji nie wynika, aby obejmowała ona jakikolwiek zysk na rzecz organu I instancji.
Brak, w przekonaniu Sądu, podstaw do przyjęcia, by warunek powiązania ustalonych przez organ w postanowieniu i obciążających stronę kosztów interpretować w ten sposób, że należy w każdym przypadku indywidualnie ustalać ich rzeczywisty rozmiar. Każdorazowe ustalanie kosztów sporządzenia odpisów i kopii z akt sprawy w indywidualnej sprawie wiązałoby się z koniecznością podejmowania przez organ szeregu czynności dokumentacyjnych i wyjaśniających, przez co nie tylko przedłużałoby czas załatwienia wniosku strony, ale w efekcie prowadziłoby także do zwiększenia tych kosztów. Brak jednoznacznych kryteriów ustalania tego rodzaju kosztów mógłby również prowadzić do kwestionowania równego traktowania podatników w poszczególnych przypadkach, biorąc pod uwagę różny stopień trudności wiążących się z przygotowaniem dokumentów do kserowania w poszczególnych sprawach. Należy zatem, w przekonaniu Sądu, opowiedzieć się za dopuszczalnością określenia przez organ samodzielnie sposobu ustalania kosztów sporządzenia kopii z akt sprawy i określenia ich np. w sposób zryczałtowany przez wskazanie wysokości kosztu przypadającego na przygotowanie kopii 1 strony dokumentu z akt sprawy.
Koszty jednostkowe zasadnie zostają zatem przez organy ustalone jako koszty uśrednione, na których wysokość oczywiście muszą mieć wpływ okoliczności takie, jak np. uśrednione koszty zakupu papieru, koszty amortyzacji, serwisowania sprzętu, zużycia tonera, a także uśrednione koszty wykorzystania czasu pracownika w warunkach pracy danego organu.
Koszty ustalane w taki sposób powinny odpowiadać kosztom rzeczywistym, jednak zgodzić się należy z organem, że mówiąc o kosztach rzeczywistych nie można odwoływać się do porównań z kosztami sporządzania kserokopii ponoszonymi przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność gospodarczą w tym zakresie. Należy mieć na uwadze odmienne warunki w jakich działa organ podatkowy oraz, że sporządzenie na żądanie strony kopii z akt sprawy jest dla organu czynnością niejako dodatkową, nieodpowiadającą podstawowym zadaniom, dla których został on powołany. Organ podatkowy, czy organ kontroli skarbowej nie organizuje swoich działań podobnie jak podmioty prowadzące działalność zarobkową polegającą na usługowym sporządzaniu kopii dokumentów. W konsekwencji zupełnie inaczej będzie przedstawiać się kalkulacja rzeczywistych kosztów sporządzenia kopii jednej strony dokumentu dla podmiotu działającego na rynku takich usług oraz organu podatkowego. Organ nie dokonuje czynności prostego kserowania dokumentu dostarczonego przez stronę, ale musi podjąć szereg czynności mających na celu przygotowanie tych dokumentów takich jak wyszukanie tych dokumentów w aktach (niejednokrotnie obszernych), ich wypięcie, uporządkowanie, ponowne spięcie i umieszczenie w aktach (zob. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 218/10).
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut odnośnie liczby stron (128), które przyjęto do wyliczenia kosztów, a którymi obciążono stronę. Skoro ilość stron przyjęta do wyliczenia kosztów odpowiada zakresowi żądanych kopii dokumentów, to nie można czynić zarzutu organowi, że obciążył stronę kosztami ich sporządzenia we wskazanej ilości (128). Skarżąca nie ma racji żądając, aby obciążenie za sporządzenie kopii dokumentów z akt sprowadzić do liczby kart, a nie stron. Skoro organ ustalił stawkę od jednej skopiowanej strony, to prawidłowo wyliczył należność stosując tę stawkę od 128 skserowanych stron, a nie 64 kart. Zauważyć należy, że jedna kartka może obejmować dwie strony skserowane (dwustronne kserowanie).
Nie ma także znaczenia dla sprawy okoliczność, czy PZU S.A. przekazała stronie skarżącej kopie wszystkich udzielonych na piśmie odpowiedzi dla Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, czy też tego nie uczyniła. Z pisma z dnia [...] listopada 2011r. wynika jednoznacznie, że strona zwraca się o nadesłanie kopii:
- odpowiedzi PZU Centrala Biuro Polityki Podatkowej W. – pisma nr [...] z dnia [...].11.2011r. wraz ze wszystkimi załącznikami (komplet dokumentów);
- pisma Dyrektora UKS w B. z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...].
Istotne zatem jest, że we wniosku z [...] listopada 2011r. P. S. tych dokumentów zażądała, a zatem obowiązkiem organu kontroli skarbowej było ich wydanie. Taki był bowiem zakres żądania. Jednocześnie zasadnie organ wskazuje na brak instrumentów prawnych po jego stronie do zobowiązania PZU S.A. do przekazywania skarżącej stosownych dokumentów, pomimo że pismo skarżącej o tej treści zostało przekazane PZU i było Zakładowi znane.
Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się w omawianej sprawie naruszenia regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej. Dla oceny, czy obliczony koszt sporządzenia kopii jest kosztem rzeczywistym nie ma decydującego znaczenia także fakt, że w innej jednostce Skarbu Państwa ten koszt jest różny. Gdyby ustawodawca chciał te koszty ujednolicić, to niewątpliwie znalazłoby to odzwierciedlenie w stosownej regulacji prawnej. Rzeczywiste koszty sporządzenia kopii dokumentów mogą być różne w różnych jednostkach organizacyjnych np. ze względu na różną wartość roboczogodziny lub różny koszt eksploatacji kserokopiarki wynikający z kosztów jej serwisowania, zakupu tonera, czy papieru.
Odnośnie powołania się przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na regulację w postępowaniu cywilnym należy stwierdzić, że nie narusza prawa w przedstawieniu własnej argumentacji, powołanie się na rozwiązania prawne na gruncie innej gałęzi prawa, na co zasadnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej. Prawdą jest, że stosownie do art. 78 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2010r. Nr 90, poz. 594) opłatę od wniosku o wydanie kopii dokumentu, znajdującego się w aktach sprawy, pobiera się w kwocie 1 złotego za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu. Należy zauważyć, że podobnie koszty kształtują się na gruncie postępowania karnego. I tak zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003r. w sprawie wysokości opłat za wydanie kserokopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (Dz. U z 2003r. Nr 107, poz. 1006) za wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy pobiera się opłatę w wysokości 1 zł za jedną stronicę kserokopii.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skoro ustawodawca nie określił w Ordynacji podatkowej w jaki sposób powinny być obliczone koszty sporządzenia kserokopii dokumentów w postępowaniu podatkowym, to istotne jest, aby zostały one ustalone w sposób odpowiadający kosztom rzeczywistym. Powołanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej rozwiązań przyjętych na gruncie innych dziedzin prawa ma charakter porównawczy i wskazuje dodatkowo, że nie można zarzucić dowolności przy ustaleniu stawki przez organ w niniejszej sprawie.
Dodatkowo, poza ścisłym zakresem wniesionej skargi, można wskazać, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 178 § 1 O.p. organ powinien umożliwić stronie m.in. sporządzanie kopii akt sprawy. Postęp techniczny i obecnie istniejące urządzenia techniczne pozwalają na wykonywanie kopii w różnej technice, samodzielnie przez stronę postępowania, bez korzystania z urządzeń kopiujących organu podatkowego. Gdyby więc w tej sprawie strona zdecydowała się na samodzielne skopiowanie akt, w warunkach określonych w art. 178 § 2 O.p., nie doszłoby do sporu o koszty postępowania. Sporne koszty niewątpliwie zostały więc poniesione na żądanie strony i nie wynikały z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie, co dodatkowo potwierdza zasadność obciążenia skarżącej tymi kosztami.
Reasumując należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna, a zatem została oddalona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.