V SA/Wa 1129/14

Uzasadnienie

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, dokonana przez Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych w Warszawie (zwaną dalej: "MJWPU") w ramach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 dla Działania 2.3 "Technologie informacyjne i komunikacyjne dla MSP".

Organ dokonał oceny w następującym stanie faktycznym:

Spółka z o.o. I. z siedzibą w W. wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu pod tytułem "Wdrożenie najnowocześniejszych systemów ICT w tym klasy ERP, CRM i VolP dla zwiększenia konkurencyjności firmy I.Sp. z o.o." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 (RPO WM), Priorytetu II Przyspieszenie e-rozwoju Mazowsza.

Pismem z dnia 30 września 2011 r. MJWPU poinformowała Spółkę, że wniosek o dofinansowanie projektu przeszedł pomyślnie etap oceny formalnej i zostanie przekazany do oceny merytorycznej dokonywanej przez Komisję Konkursową.

Pismem z dnia 7 października 2013 r. organ poinformował skarżącą o odstąpieniu od dalszego procedowania z jej dokumentacją oraz podpisania umowy o dofinansowanie, zaś projekt otrzymał status wniosku jako odrzucony w Krajowym Systemie Informatycznym.

Uzasadniając swoje stanowisko MJWPU stwierdziła, że przedstawiony przez wnioskodawcę status przedsiębiorstwa został określony w sposób niewłaściwy, a sam przedsiębiorca nie może być traktowany jako podmiot należący do sektora MSP.

Zdaniem organu, w sprawie występują powiązania kapitałowe, gdyż skarżąca posiada 50% udziałów w firmie N. Sp. z o.o. Drugie 50% udziałów we wskazanej spółce posiada firma M. Sp. z o.o. Natomiast firma N. Sp. z o.o. posiada 100% udziałów w zagranicznej firmie M. B. Dodatkowo organ podał, że w projekcie występują powiązania osobowe, gdyż prezesem skarżącej jest P. M., wiceprezesem T. K. Obaj członkowie zarządu są także jedynymi udziałowcami Spółki i mogą samodzielnie reprezentować firmę. Jednocześnie T. K. jest Prezesem w firmie N. Sp. z o.o. W obu spółkach każdy z członków zarządu może reprezentować spółkę samodzielnie. Dodatkowo zdaniem MJWPU T.K. została udzielona prokura samoistna w firmie M. Sp. z o.o.

MJWPU zauważyła także, że przedsiębiorstwa te działają na wspólnym rynku dotyczącym produkcją maszyn i urządzeń dla przemysłu mięsnego. Zatem uznano skarżącą za powiązaną ze Sp. z o.o. N. zarówno kapitałowo jak i osobowo. W konsekwencji organ powołując się na art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 9 sierpnia 2008r., dalej rozporządzenie nr 800/2008) stanął na stanowisku, że w celu ustalenia właściwych danych dla przedsiębiorstwa N., konieczne jest wliczenie danych przedsiębiorstwa M. Sp. z o.o. w którym wskazany podmiot jest 50% udziałowcem.

Na potwierdzenie powyższego MJWPU wskazała również, że niezależnie od powiązań kapitałowych i osobowych w sprawie występują także powiązania gospodarcze. Organ powołał się przy tym na ogólnodostępne dane ze strony Internetowej skarżącej, gdzie wskazano, że skarżąca jest jednym z największych integratorów systemów produkcji dla przemysłu mięsnego. Podano również że skarżąca stoi na czele Grupa kapitałowej I., jako struktura nadrzędna europejskiej grupy I.-M. w skład której wchodzi m.in. zakład produkcyjny M.. Zdaniem MJWPU, taki rodzaj powiązań pomiędzy opisywanymi powyżej przedsiębiorstwami umożliwia im wzajemną współpracę, ustalanie wspólnej strategii, wspólnych rynków zbytu, wzajemne udzielanie sobie pożyczek, zawieranie korzystnych dla danego przedsiębiorstwa umów.

W ocenie MJWPU, wnioskująca przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa przyjęła wybiórczą metodologię uwzględniania powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami, która miała na celu zachowanie statusu MSP. W świetle zaprezentowanych informacji organ uznał, że istnieje tożsamość gospodarcza pomiędzy opisywanymi podmiotami, które jako jeden "organizm" budują swoją pozycje rynkową w oparciu o kompleksowe produkty na rynku maszyn i urządzeń do przemysłu mięsnego.

Dodatkowo organ wskazał, że M. Sp. z o.o. uzyskała dofinansowanie na projekty inwestycyjne w ramach działania III.2 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla woj. Ł. Deklarowany w projektach status firmy to średnie przedsiębiorstwo (minimalne średnioroczne zatrudnienie powyżej 50 RJR). Dlatego też jego zdaniem do poziomu zatrudnienia wskazanego w oświadczeniu skarżącej przedstawionym we wniosku o dofinansowanie (207 osób w 2010 r. oraz 217 w 2011 r.) należało uwzględnić także dane firmy M. Sp z o.o. i w konsekwencji wskazać, że wnioskodawca jest dużym przedsiębiorstwem zatrudniającym łącznie powyżej 250 osób.

Na powyższe pismo MJWPU Spółka złożyła protest z dnia 23 października 2013 r., podnosząc błędne uznanie przez organ, że wnioskująca jest powiązana ze spółką z o.o. M., co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zaklasyfikowanie skarżącej jako przedsiębiorstwa dużego, zatrudniającego łącznie powyżej 250 osób.

W uzasadnieniu protestu podniesiono, iż skarżąca nie jest przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008, bowiem nie posiada żadnego wpływu, ani tym bardziej nie ma prawa głosu w spółce M. Jedynym czynnikiem łączącym skarżącą ze spółką M. jest prokurent M. sp. z o.o. – R. K. Związek ten należy jednak określić jako pośredni ze względu na to, że wskazana osoba jest członkiem zarządu spółki N., natomiast nie jest osobowo powiązana bezpośrednio ze skarżącą Spółką (nie jest ani wspólnikiem, ani członkiem zarządu, ani tym bardziej prokurentem skarżącej).

Protestująca powołała się na zapisy Podręcznika Komisji Europejskiej "Nowa definicja MŚP" wskazując, iż w sprawie nie zaistniały określone tam przesłanki, wobec czego błędne jest założenie organu, ze skarżącą należy traktować jako przedsiębiorstwo powiązane ze spółką N. Zdaniem skarżącej, spółkę z o.o. N. należy – w świetle powołanego wyżej Podręcznika – traktować jako przedsiębiorstwo partnerskie.

Odnosząc się do wskazanych przez MJWPU powiązań osobowych zauważono, iż T. K. nie jest i nigdy nie był prokurentem samoistnym w Sp. z o.o. M. Nie jest zrozumiałe dla skarżącej na jakiej podstawie MJWPU wskazała na takie powiązanie osobowe, skoro w aktualnym dokumencie z rejestru przedsiębiorców o numerze KRS 0000039826 nie ma informacji o posiadaniu przez Pana T.K. prokury samoistnej w M. Sp. z o.o.

W zakresie zarzucanych powiązań gospodarczych podniesiono, iż spółki I. i M. nie stanowią konsorcjum, o jakim mowa w art. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008, gdyż ich współpraca ma charakter naturalny ze względu na to, że M. sp. z o.o. jest producentem, zaś skarżąca dystrybutorem produktów, które wytwarza spółka M. Ze względu na brak tożsamości funkcjonalnej ich działalność stanowi samoistną konieczność podjęcia współpracy na różnych etapach procesu wytwarzania i dystrybucji produktów, nie sposób zatem mówić o możliwości tworzenia przez wskazane spółki konsorcjum stanowiącego zgodnie z powołanym przepisem jedno przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwa nie posiadają powiązań kapitałowych oraz osobowych, a inny profil działalności, co zostało ustalone przez MJWPU na podstawie m.in. kodów PKD, obu przedsiębiorstw nie pozwala na ustalanie wspólnej strategii, wspólnych rynków zbytu, wzajemne udzielanie sobie pożyczek, zawieranie korzystnych dla danego przedsiębiorstwa umów.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. MJWPU poinformowała Spółkę, iż jej protest nie został uwzględniony, bowiem ocena dokonana w piśmie organu z dnia 7 października 2013 r. jest prawidłowa.

Spółka wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe pismo MJWPU z dnia [...] listopada 2013 r.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2661/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez MJWPU.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; zwanej dalej: "u.z.p.p.r."), w której art. 31 ust. 1 ustawodawca wskazał na istotne przy ocenie projektów kryteria rzetelności i bezstronności. Zdaniem Sądu, tryb postępowania przyjęty przez MJWPU w związku z rozpoznaniem protestu naruszył prawo. Zastrzeżenia budziło w szczególności dokonanie oceny formalnej wniosku przez M. F. oraz rozpoznanie przez niego środka odwoławczego w postaci protestu od tej oceny. Było to zdaniem Sądu o tyle istotne, że mogło rodzić wątpliwości co do pełnego obiektywizmu przy rozpatrywaniu środka odwoławczego. Wobec tego Sąd uznał, ze rozpatrzenie protestu przez osobę, która brała już udział w ocenie wniosku o dofinansowanie, narusza w sposób rażący art. 30b ust. 10 u.z.p.p.r.

Nadto Sąd wskazał, iż samo rozpatrzenie protestu jest wadliwe i narusza art. 30b ust. 9 pkt 1 u.z.p.p.r. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach RPO WM stanowiącego załącznik do uchwały 1253/270/13 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 9 lipca 2013 r. (zwanej dalej: "Procedurą odwoławczą"). W ocenie Sądu, z treści informacji MJWPU o rozpatrzeniu protestu, nie wynika wprost jaki charakter mają powiązania między skarżącą, a M. Sp. z o.o. Sąd zauważył przy tym, iż skarżąca do statusu przedsiębiorstwa zaliczyła cały skład osobowy spółki N. Sp. o.o. mimo, że posiada 50% udziałów, a nie zaliczyła w żadnej wielkości udziałów w przedsiębiorstwie M. Sp. z o.o. Zatem skarżąca sama wskazała na istnienie powiązań między nią a N. Sp. z o.o.

Zaleceniem Sądu dla MJWPU przy ponownym rozpatrywaniu protestu było wykazanie powiązań między skarżącą i M. Sp. z o.o., o ile – jak to ujął Sąd –organ nadal będzie stał na stanowisku o istnieniu takich powiązań. Podniesiono, iż organ winien szczegółowo wyjaśnić charakter powiązań łączących te spółki na bazie rozporządzenia nr 800/2008, tj. czy powiązania pomiędzy tymi spółkami mają charakter osobowy, czy też kapitałowy.

Następnie Sąd zalecił, by MJWPU wykazała, że skarżąca nie jest przedsiębiorstwem średnim tylko dużym. W ocenie Sądu rację miała skarżąca, iż nie można było stwierdzić, że jej stan osobowy wraz z M. Sp. z o.o. przekroczył 250 osób. Sąd zauważył przy tym, iż z akt sprawy wynikało, że skarżąca wraz ze spółkami powiązanymi (w tym N. Sp. z o.o.) posiadała w 2010 roku pułap zatrudnienia w wysokości 207 osób, a w 2011 roku – 217 osób. Natomiast spółka M. posiadała co najmniej 50 osób (rocznych jednostek roboczych – art. 5 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008). Zatem doliczenie 50% stanu osobowego z podanych 50 osób nie spowodowało, że skarżąca stała się spółka dużą w rozumieniu przepisów, gdyż stan osobowy nie przekroczył 250 osób lecz liczyłby w 2011 roku – 242 osoby.

Sąd wytknął także organowi, iż w sposób bardzo szczątkowy wskazał na określone powiązania, myląc powiązania osobowe z powiązaniami kapitałowymi i co najważniejsze nie odnosząc tych powiązań do M. Sp. z o.o., tylko do N. Sp. z o.o. Natomiast zauważył przy tym, iż powiązania skarżącej z N. Sp. z o.o. nie powinny budzić wątpliwości – wbrew zawartym w skardze twierdzeniom – bowiem w załączonym do wniosku Oświadczeniu przed podpisaniem umowy o spełnianiu kryteriów podmiotowych przez przedsiębiorcę, skarżąca wprost wskazała na powiązania z N. Sp. z o.o., wliczając m.in. 100% składu osobowego spółki N. do własnego pułapu zatrudnienia.

Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. MJWPU – powołując się na uzasadnienie powyższego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2661/13 – zwróciła się do Spółki o dostarczenie niezbędnych informacji umożliwiających określenie statusu przedsiębiorstwa z uwzględnieniem podmiotów partnerskich i powiązanych.

W odpowiedzi, pismem z dnia 4 marca 2014 r. skarżąca poinformowała MJWPU, iż nie dysponuje informacjami dotyczącymi spółki M. w zakresie zatrudnienia, obrotu i bilansu za okres od 2011 do 2013 r. Jednocześnie podkreśliła, iż spółki I. i M. są jedynie kontrahentami i nie są ze sobą powiązane w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika do rozporządzenia 800/2008. Wobec tego, skarżąca nie jest obowiązana do uzupełnienia oświadczenia o spełnieniu kryteriów podmiotowych o dane spółki M.

Zaskarżonym pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. o numerze [...], organ poinformował Spółkę, że jej protest z dnia 23 października 2013 nie został uwzględniony.

W uzasadnieniu podniesiono, iż protest podlegał ponownemu rozpatrzeniu w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2661/13.

Zdaniem organu, skarżąca posiada zarówno powiązania kapitałowe jak i osobowe z N. Sp. z o.o., a także powiązania gospodarcze z M. Sp. z o.o. Organ wskazał przy tym, iż analiza tych powiązań została przekazana Spółce pismem z dnia 7 października 2013 r. Zawarto tam podsumowanie ogólnodostępnych informacji (pozyskanych głównie ze stron internetowych podmiotów I. Sp. z o.o. oraz M. Sp. z o.o.), które wyraźnie odnoszą się do zapisów Załącznika nr I do rozporządzenia KE 800/2008.

W ocenie MJWPU, zależności kapitałowe pomiędzy skarżącą a N. Sp. z o.o. wynikają z faktu, iż I. Sp. z o.o. posiada 50% udziałów w spółce N. (drugie 50% udziałów w wskazanej spółce posiada M. Sp. z o.o.). Zdaniem organu, sam fakt, iż procentowa wielkość udziałów skarżącej w spółce N. Sp. z o.o. nie przekracza 50 % nie stanowi przesłanki wystarczającej do stwierdzenia, iż przedsiębiorstwa te nie są ze sobą powiązane, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia KE 800/2008, nie musi być to czynnikiem decydującym. Organ zaznaczył przy tym, iż oceniając związki między wskazanymi podmiotami należy mieć na uwadze, że definicja MSP, zawarta w Załączniku I do rozporządzenia KE 800/2008, ma na celu wyłonienie tych podmiotów, które ze względu na swoją wielkość mają utrudniony dostęp do kapitału, rynków zbytu, sieci dystrybucji, czy nowych technologii i dlatego uprawnione są do korzystania ze specjalnych instrumentów pomocowych dla nich przeznaczonych lub ze zwiększonej intensywności pomocy. Natomiast podmioty, które dzięki powiązaniom faktycznym lub prawnym z innymi podmiotami nie doświadczają tych ułomności rynku, nie są uprawnione do korzystania z ułatwień, przysługujących MSP. Organ zauważył także, iż Komisja Europejska potwierdziła możliwość uznania przedsiębiorstwa za część innej, większej jednostki gospodarczej, które łącznie tworzą faktycznie jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu funkcjonalnym (jeden organizm gospodarczy, ang. single economic unit), ze względów innych niż stosunki własnościowe (decyzja Komisji z dnia 15 stycznia 2001 r. w sprawie pomocy państwa przyznanej przez Niemcy dla Pollmeier Malchow GmbH & Co (Dz. Urz. UE L296/20)).

Następnie organ wskazał, iż między skarżącą a N. Sp. z o.o. występują zależności osobowe, które zostały szczegółowo omówione w piśmie MJWPU z dnia 7 października 2013 r. Zdaniem organu, zależności te w połączeniu z zależnościami kapitałowymi powodują, że oba przedsiębiorstwa są podmiotami powiązanymi. Dodatkowo organ zauważył, iż obie spółki działają na wspólnych rynkach, a tym samym są – w jego ocenie – powiązane również osobowo. Konkludując MJWPU uznała, iż skarżąca Spółka ma prawo wywierać dominujący wpływ na przedsiębiorstwo N. Sp. z o.o., zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki, a zatem dochodzi do spełnienia przesłanki uzasadniającej określenie obu spółek jako przedsiębiorstwa powiązane w myśl art. 3 ust. 3 lit. c) Załącznika I do rozporządzenia KE 800/2008.

Zakładając tezę, iż skarżąca jest przedsiębiorstwem powiązanym z N. Sp. z o.o., organ wskazał następnie, iż przy obliczaniu wielkości przedsiębiorstwa skarżącej konieczne jest uwzględnienie 100 % wielkości spółki z nią powiązanej (N. Sp. z o.o.). Aby tego dokonać, w wielkości przedsiębiorstwa N. Sp. z o.o. należy uwzględnić także dane jego partnerów w części proporcjonalnej do wielkości ich udziałów (tzw. II poziom), a więc w tym przypadku 50 % wielkości M. Sp. z o.o., która posiada 50 % udziałów w N. Sp. z o.o.

Organ wskazał, iż podstawą prawną dla przyjęcia powyższej "metodologii" jest dokument Komisji Europejskiej pod tytułem "Nowa definicja MŚP Poradnik dla użytkowników i wzór oświadczenia" (str.28, przykład pierwszy).

Dalej organ podniósł, iż na postawie informacji uzyskanych w dniu 7 kwietnia 2014 r. z Centrum Obsługi Przedsiębiorcy, czyli instytucji udzielającej dofinansowania M. Sp. z o.o. w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł., można potwierdzić, że poziom zatrudnienia, obrotu i bilansu M. Sp. z o.o. jest na granicy średniego i dużego przedsiębiorstwa (w 2 ostatnich zamkniętych okresach obrachunkowych poprzedzających moment dokonania oceny średnioroczne zatrudnienie wynosiło 260,49 etatów w roku 2010 i 243,65 etatów w roku 2011). W związku z tym, że skarżąca Spółka wraz z przedsiębiorstwami powiązanymi, w tym N. Sp. z o.o., na podstawie przekazanych przez nią danych posiadała wielkość zatrudnienia w wysokości 207 osób w roku 2010 i 217 osób w roku 2011 (dane dot. 2 ostatnich zamkniętych okresów obrachunkowych poprzedzających moment dokonania oceny), to doliczenie 50% wielkości zatrudnienia M. Sp. z o.o. do wielkości zatrudnienia skarżącej Spółki, skutkować będzie przekroczeniem granicy 250 osób, a więc progu średniego przedsiębiorstwa.

MJWPU zwróciła następnie uwagę na oczywiste występowanie innych związków pomiędzy skarżącą a spółkami N. i M., tj. zależności o charakterze gospodarczym. W tym zakresie organ powołał się na informacje zawarte na stronie internetowej skarżącej Spółki. Odnosząc się do wskazanego w proteście faktu usunięcia omawianych informacji ze stron internetowych, MJWPU podniosła, iż samo usunięcie takich zapisów i uznanie ich przez skarżącą za "niezamierzoną nieścisłość" nie może oznaczać przecież, iż związków takich nie było w przeszłości (tj. np. w momencie dokonywania oceny) bądź też nie ma ich w dalszym ciągu.

Za oczywistą omyłkę organ uznał wcześniejsze swoje stanowisko, zgodnie z którym T.K. jest prokurentem M. Sp. z o.o., podnosząc przy tym, iż pozostaje to bez wpływu na poprawność oceny dokonanej przez MJWPU.

Reasumując organ podniósł, iż po dokonaniu ponownej weryfikacji protestu, jak i uzupełnieniu informacji wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, MJWPU stoi na stanowisku, że ocena projektów złożonych przez skarżącą została przeprowadzona prawidłowo, zaś zebrane dane powodują przekroczenie pułapu średniego przedsiębiorstwa przez Spółkę. W ocenie organu, istnieje bowiem tożsamość gospodarcza pomiędzy opisywanymi podmiotami, które jako jeden "organizm" budują swoją pozycje rynkową w oparciu o kompleksowe produkty na rynku maszyn i urządzeń do przemysłu mięsnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ocenę wniosku o dofinansowanie, która swój ostateczny wynik znalazła w piśmie MJWPU z dnia [...] kwietnia 2014 r., Spółka wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., względnie o stwierdzenie przeprowadzenia oceny w sposób naruszający prawo zgodnie z art. 30 i pkt 2 u.z.p.p.r. w razie ziszczenia się przesłanek tam wskazanych. Nadto skarżąca wniosła o zawarcie w wyroku stwierdzenia, iż rozstrzygnięcia organu nastąpiły bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca zarzuciła ocenie organów:

1) naruszenie art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 800/2008 poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż I. Sp. z o.o. oraz N. Sp. z o.o. są przedsiębiorstwami powiązanymi, mimo iż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie;

2) naruszenie art. 1 oraz art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 800/2008 poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż pomiędzy I. Sp. z o.o. a M. Sp. z o.o. istnieją powiązania gospodarcze, mimo iż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie;

3) naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez dokonywanie przez MJWPU rozstrzygnięć w oderwaniu od obowiązujących przepisów i zebranego materiału dowodowego, a także poprzez rozstrzyganie w oparciu o pozaprawne dokumenty takie jak materiały informacyjne i niewiążące zalecenia KE.

W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka ponowiła argumentację prezentowaną w trakcie oceny jej wniosku o dofinansowanie.

Dodatkowo, rozwijając sformułowane w skardze zarzuty podniosła, iż MJWPU błędnie założyła, iż uprawnienie do reprezentacji spółki jest tożsame z kontrolą nad spółką. Wskazała przy tym, iż w art. 3 ust. 3 lit. d) załącznika nr I do rozporządzenia 800/2008 jest mowa o kontroli nad większością praw głosu w spółce. Uprawnienie do reprezentacji nie jest prawem głosu. Skarżąca wskazała, iż posiada 50% głosów na zgromadzeniach wspólników oraz posiadała tyle samo głosów w zarządzie. Ponieważ N. posiada jedynie 2 wspólników (a więc nie może być mowy o rozproszonych udziałach) 50% w sposób oczywisty nie stanowi żadnej większości. Nie istnieje także żadna umowa, rzeczywista ani dorozumiana, pomiędzy skarżącą a drugim wspólnikiem – M. Sp. z o.o. – dotycząca wykonywania prawa głosu lub kontroli nad N. Zarzuciła dalej, iż organ nie starał się wykazać jej istnienia i nie powoływał się na nią. Nie do przyjęcia jest natomiast rozumowanie zaprezentowane przez MJWPU, gdzie z samego faktu, iż skarżąca ma 50% udziałów w N. wynika, iż ma prawo wywierania dominującego wpływu na N. , zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniem w jego statucie lub umowie spółki.

Skarżąca podkreśliła, iż istotne znaczenie ma w sprawie okoliczność, że MJWPU nie wykazała w żadnym punkcie, iż N. i M. są przedsiębiorstwami powiązanymi lub partnerskimi (co jest konieczne dla doliczenia do ogólnej sumy części pracowników M.). Nie wykazano także w żadnym z kwestionowanych aktów, iż łączna liczba pracowników w zakładanym przez organ stanie faktycznym i prawnym przekracza 250. Zdaniem skarżącej, twierdzenia organu w tym zakresie są jedynie gołosłownymi przypuszczeniami, a to nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia przez organ administracji wobec podmiotu prywatnego w demokratycznym państwie.

Uzasadniając naruszenie postanowień Konstytucji podniesiono, iż MJWPU opiera swoje rozstrzygnięcia na materiałach nie mających charakteru aktów prawnych, w tym wydanego przez KE podręcznika "Nowa definicja MŚP". Wskazano przy tym, iż w dokumencie tym KE zawarła zastrzeżenie, że nie ma on wartości prawnej, a zawiera jedynie wskazówki dla przedsiębiorców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena wniosku o dofinasowanie realizacji projektu, która swój ostateczny wynik znalazła w rozstrzygnięciu zawartym w piśmie MJWPU z dnia [...] kwietnia 2014 r., na które skarga została wniesiona w trybie u.z.p.pr. Wymieniona ustawa w przepisach art. 30c-30d w sposób odrębny reguluje wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć Sąd, załatwiając skargę (art. 30c ust.3-5). Natomiast w zakresie w niej nieuregulowanym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu sądowo-administracyjnym mają przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), z wyłączeniem jednak art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 26 u.z.p.p.r., każda ocena projektu powinna być dokonana z uwzględnieniem zasad równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Ocena ta powinna być rzetelna i bezstronna, co pośrednio wynika z treści art. 31 tej ustawy. Sama zasada postępowania konkursowego sprowadza się do wyłonienia najlepszego projektu, czyli takiego, który w przewidzianym we właściwym Programie Operacyjnym zakresie przyczyni się najpełniej do osiągnięcia założonego celu. Kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt.1 u.z.p.p.r. Sąd może uwzględnić skargę, jeżeli stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a., nie wyłączonym przez art. 30e u.z.p.p.r., Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponieważ niniejsza sprawa była rozpoznawana przez MJWPU po raz drugi – w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2014 r. – to należy także wskazać, że zgodnie z art.153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organ rozstrzygnął protest z naruszeniem zacytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a

W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. Sąd wyraził pogląd, że z treści informacji rozpatrującej protest wprost nie wynika, jaki charakter mają powiązania między skarżąca, a M. Sp. z o.o. Sąd wskazał, że skarżąca do statusu przedsiębiorstwa zaliczyła cały skład osobowy spółki N. mimo, że posiada 50% udziałów, a nie zaliczyła w żadnej wielkości udziałów w przedsiębiorstwie M. Sp. z o.o. A więc sama wskazała na istnienie powiązań między nią a N. Sp. z o.o. Sąd nakazał organowi, jeśli pozostanie na stanowisku co do istnienia powiązań pomiędzy skarżącą a M. Sp. z o.o., wykazanie tych powiązań. Sąd nakazał także, aby organ szczegółowo wyjaśnił charakter powiązań łączących te spółki na bazie rozporządzenia nr 800/2008, tj. czy powiązania pomiędzy tymi spółkami mają charakter osobowy, czy też kapitałowy.

Ponadto WSA stanął na stanowisku, że organ winien wykazać, że skarżąca nie jest przedsiębiorstwem średnim tylko dużym, gdyż na datę orzekania nie można było stwierdzić, iż jej stan osobowy wraz z M. Sp. z o.o. przekroczył 250 osób. Sąd zauważył, że w rozpatrzeniu protestu organ wskazał, że skarżąca obliczając pułap zatrudnienia winna wliczyć 100% danych własnego przedsiębiorstwa, 100% danych N. Sp. z o.o. oraz 50% danych M. Sp. o.o. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wraz ze spółkami powiązanymi (w tym N. Sp. z o.o.) posiadała w 2010 roku pułap zatrudnienia w wysokości 207 osób, a w 2011 roku – 217 osób. Natomiast spółka M.. posiada co najmniej 50 osób (rocznych jednostek roboczych – art. 5 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008). Zatem doliczenie 50% stanu osobowego z podanych 50 osób nie spowoduje, że skarżąca stanie się spółka dużą w rozumieniu przepisów, gdyż stan osobowy nie przekroczy 250 osób i będzie liczył w 2011 roku 242 osoby.

Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008, do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 8 rozporządzenia nr 800/2008, dużym przedsiębiorcą jest przedsiębiorstwo niespełniające kryteriów, o których mowa w załączniku I (tj. w art. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008). Zatem MJWPU oprócz ustalenia stanu zatrudnienia winna również ustalić, że obrót w przedsiębiorstwach powiązanych przekracza 50 milionów EUR a/lub bilans roczny przekracza 43 milionów EUR. Dodatkowo trzeba także zwrócić uwagę na art. 4 ust. 1 i 2 "Dane stosowane do określania pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego oraz okresy referencyjne" załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008, który stanowi, że dane stosowane do określania liczby pracowników i kwot finansowych to dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i obliczane w skali rocznej. Uwzględnia się je począwszy od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. Kwota wybrana jako obrót jest obliczana z pominięciem podatku VAT i innych podatków pośrednich. Ponadto ust. 2 art. 4 stwierdza, że jeżeli w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych dane przedsiębiorstwo stwierdza, że w skali rocznej przekroczyło pułapy zatrudnienia lub pułapy finansowe określone w art. 2, lub spadło poniżej tych pułapów, uzyskanie lub utrata statusu średniego, małego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko to powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych.

Należy stwierdzić, iż nadal MJWPU nie wyjaśniła powiązań skarżącej ze spółką M. W zaskarżonym piśmie podano, że są to powiązania zarówno kapitałowe jak i osobowe. Jednak w ocenie Sądu organ wykazał jedynie powiązania skarżącej ze spółką N., co jest kwestią oczywistą i przyznaną we wniosku o dofinansowanie.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008 za przedsiębiorstwa powiązane uważa się przedsiębiorstwa pozostające ze sobą w jednym z poniższych związków:

a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki;

d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy.

Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązanych.

Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych.

Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku.

Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że najważniejszym kryterium dla uznania, że ma miejsce powiązanie przedsiębiorstw jest stwierdzenie, że przedsiębiorstwo jest kontrolowane przez inne przedsiębiorstwo, bądź przedsiębiorstwa są kontrolowane przez te same osoby. To z kolei wiąże się z koniecznością zbadania struktury ich własności.

W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że skarżąca jest powiązana z M. Sp. z o.o., bowiem nie jest kontrolowana przez tę spółkę, ani przez osoby fizyczne będące jej akcjonariuszami. Nie zachodzi też sytuacja, że skarżąca kontroluje M. Z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że udziałowcami skarżącej są inne osoby niż udziałowcy M. Sp. z o.o. Fakt, iż skarżąca i M. są udziałowcami N. Sp. z o.o. nie sprawia, że zachodzi związek , o którym mowa w art. 3 ust. 3 lit. c Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008. To skarżąca jest przecież udziałowcem N. a nie odwrotnie. Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że powiązania gospodarcze pomiędzy przedsiębiorstwami nie są wystarczające – konieczne jest zajście także powiązań osobowych lub/i kapitałowych. Na obecnym etapie rozpoznania skargi należy jednoznacznie stwierdzić, że takie powiązania nie zostały wykazane. Powoływane w zaskarżonym piśmie związki gospodarcze świadczyć mogą jedynie o współpracy samodzielnych przedsiębiorstw na różnych etapach produkcji i dystrybucji, tak jak to podnosi strona w skardze. Współpraca gospodarcza, bez powiązań kapitałowo- osobowych, nie czyni z odrębnych podmiotów gospodarczych przedsiębiorstw powiązanych w rozumieniu Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008.

MJWPU zignorowała całkowicie dokonaną uprzednio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładnię art. 2 ust. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008. Sąd orzekający w dniu 14 stycznia 2014 r. wyraźnie wskazał, że samo przekroczenie poziomu zatrudnienia nie jest wystarczające do uznania, że mamy do czynienia z przedsiębiorstwem dużym. Konieczne jest także spełnienie drugiego warunku tj. roczny obrót nie może przekraczać 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekraczać 43 milionów EUR.

W zaskarżonym piśmie organ stanął na stanowisku, że decydujące znaczenie ma pułap zatrudnienia, co jest nie tylko wbrew jednoznacznej wykładni gramatycznej w/w przepisu, ale także narusza art. 153 p.p.s.a. W związku z powyższym zbędna jest dalsza polemika z przedstawionymi w zaskarżonym piśmie stanowiskami MJWPU wynikającymi z dokumentów Ministerstwa Rozwoju Regionalnego oraz poradnika RPO województwa l.

Wyżej opisane nieprawidłowości uzasadniały uwzględnienie przez Sąd skargi na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez MJWPU.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. orzekł, jak w sentencji wyroku.