II SA/Wa 202/14

Uzasadnienie

Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. G. od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r., zapoznaniu się z dokumentacją orzeczniczą, opinią specjalistów z dnia [...] i [...] listopada 2013 r., stwierdziła, że rozpoznane schorzenia nie upośledzają funkcjonowania sprawności ustroju w stopniu, uzasadniającym orzeczenie jakiejkolwiek grupy inwalidzkiej, a zatem zgodnie z wykładnią prawną ww. jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem, działając na podstawie § 11, rozdz. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.) orzeczeniem nr [...] w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą uchyliła orzeczenie WKL nr [...] z dnia [...] września 2013 r. i wydała własne. Kategorię "C" ustalono na podstawie załącznika nr 1 do powyżej określonego rozporządzenia - Wykaz chorób i ułomności.

M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyżej określone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Skarżący zarzucił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, dającym podstawę do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Ponadto skarżący zarzucił, że doszło do naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349), poprzez określenie stopnia zdolności do służby przy użyciu kategorii "zdolny do służby w Policji z ograniczeniem", nieistniejącej w tym przepisie, a także poprzez niesprecyzowanie na czym polega ograniczenie w zdolności do służby i czy ma wpływ na pracę na danym stanowisku oraz czy jest czasowe. Skarżący zarzucił również, że naruszono art. 107 § 3 Kpa oraz § 23 powołanego rozporządzenia poprzez brak uzasadnienia dotyczącego ustalonego ograniczenia do służby, na czym polega, czy jest trwale i jaki ma wpływ na zdolność do pracy, a także niewyjaśnienie przyczyn i podstaw orzeczenia w części B.

Skarżący w skardze podniósł również zarzuty dotyczące zagadnienia związanego z orzeczeniem o inwalidztwie, a w szczególności niezastosowania przez Komisję przepisów regulujących tę problematykę.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie oraz odniosła się do zarzutów, oceniając je jako niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne), a do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga zatem kwestia kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.). Orzeczenie wydawane przez komisję zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, podejmowane w stosunku do konkretnej osoby na podstawie wyników badań lekarskich oraz dokumentacji medycznej. Charakter prawny orzeczeń o zdolności do służby nosi cechy typowej decyzji administracyjnej, zawierającej rozstrzygnięcie o zdolności do służby (co jest zasadniczym celem orzeczenia) i uzasadnienie. Ich doniosłość prawną determinuje walor zawartego w nich rozstrzygnięcia, który stwarza wszelkie podstawy do przyjęcia, iż powinny być poddane kontroli sądowoadministracyjnej.

Zauważyć jednak należy, że orzeczenia komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych mogą dotyczyć zarówno kwestii ustalenia zdolności do pełnienia służby, jak również innych zagadnień (§ 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia). Paragraf 14 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że w razie wydawania orzeczenia o trwałej niezdolności do służby lub o trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku, komisja lekarska orzeka również o związku schorzeń i ułomności ze służbą. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczenia wydawane przez komisje lekarskie można podzielić na dwie główne odrębne grupy.

Pierwsza grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania i oceny stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny, bowiem ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należy więc przyjąć, iż komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby stanowią decyzje administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 354/09, LEX nr 586410 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620).

Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych to orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i jednocześnie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn.: z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Orzeczenia komisji z tej grupy (w tym zakresie) poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.

Podsumowując dotychczasowe rozważania, należy zaznaczyć, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00, publ.: ONSA 2001/2/47).

W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił zarówno tę część orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w [...], która dotyczyła określenia zdolności do służby, jak też ustalenia związku schorzenia ze służbą (inwalidztwa).

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że skarga w części dotyczącej stwierdzenia związku ustalonego schorzenia ze służbą (inwalidztwa) nie podlega kognicji sądu administracyjnego i w tym zakresie skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżonym orzeczeniem uznano skarżącego za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem - kategoria "C".

Wskazać w tym miejscu należy, że kontrola orzeczeń właściwych komisji lekarskich o uznaniu osoby za zdolną do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza sie do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jej stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była prawidłowa.

Sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.

Badając zaskarżone orzeczenie, przy uwzględnieniu powyższych ograniczeń, Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu.

W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie postępowanie zakończone zaskarżonym orzeczeniem zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U Nr 79, poz. 349 z późn. zm.), które stanowi kompleksową regulację przedmiotowego zagadnienia.

W postępowaniu orzeczniczym, prowadzonym w sprawie stwierdzenia zdolności do pełnienia służby, stosuje się procedurę (zasady i tryb postępowania) ustanowioną w przepisach powyżej określonego rozporządzenia, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Uznać zatem należy, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami Kpa. W takiej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kpa nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ tych przepisów nie stosował. Dodatkowo podać należy, że przepisy przedmiotowego rozporządzenia nie odsyłają do stosowania przepisów Kpa.

Należy zgodzić sie z Komisją, że zarzut naruszenia § 13 rozporządzenia jest nietrafny w świetle jego § 11 pkt 2, który stanowi, że stopień zdolności do służby, z zastrzeżeniem § 10, ustala się przez zaliczenie osoby badanej do jednej z następujących kategorii:

2) kategoria C - zdolny do służby z ograniczeniem, co oznacza, że u osoby badanej stwierdzono przewlekłe schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne, które trwale lub czasowo zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną do służby, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na określonych stanowiskach,

Skoro u skarżącego stwierdzono choroby zamieszczone w załączniku nr 2 do rozporządzenia - Wykaz chorób i ułomności, to Komisja prawidłowo określiła jego kategorie jako "C".

Wbrew twierdzeniu skarżącego uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zostało szczegółowo uzasadnione, co odpowiada dyspozycji § 23 rozporządzenia.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż Komisja w sposób prawidłowy zebrała i oceniła materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszyła przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).