II SA/Ke 280/14

Uzasadnienie

Decyzją z 20 grudnia 2013 r., znak [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania I. P. – od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z 2 października 2013 r. nakazującej I. P. – jako właścicielce budynku mieszkalnego jednorodzinnego

w zabudowie szeregowej przy ul. [...] [...] oraz J. M. i J. M. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w Kielcach usunąć stwierdzone nieprawidłowości poprzez uszczelnienie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kominek w salonie budynku przy ul. [...], zgodnie z zapisami zamieszczonymi na stronie 2 i 3 protokołu kontroli Nr [...] z dnia 1 października 2013 r., oraz zakazującej I. P. użytkowania kominka z płaszczem wodnym opalanego drewnem podłączonego do nieszczelnego przewodu dymowego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, z określeniem, że użytkowanie tego kominka będzie możliwe po dostarczeniu do siedziby PINB dla Miasta K. protokołu stwierdzającego wykonanie wszystkich zaleceń z opinii technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego inż. Józefa Kasperka, z jednoczesnym nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia:

- uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nakazał J. M. oraz J. M. usunąć stwierdzoną nieprawidłowość poprzez uszczelnienie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kominek w salonie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...], poprzez uzupełnienie otworu w ścianie w łazience w budynku przy ul. [...] wełną ognioodporną, a następnie zaprawą odporną na wysokie temperatury,

- zakazał I. P. użytkowania kominka z płaszczem wodnym opalanego drewnem podłączonego do nieszczelnego przewodu dymowego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego,

Organ odwoławczy wskazał, że I. P. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. informując o wielokrotnych remontach w budynku sąsiednim

w zabudowie jednorodzinnej, szeregowej, bliźniaczej, oraz o awarii instalacji wodociągowej u sąsiada w ścianie oddzielającej budynki, która wystąpiła w dniu 26 marca 2013 r. i poskutkowała wypływem wody z przewodu kominowego, a następnie z kominka, co w następstwie doprowadziło do zalania pomieszczeń w jej budynku.

Pismem z 23 września 2013 r. J. M. i J. M. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. informując, że

w wyniku wydarzeń z marca 2013 r. komin z lokalu I. P. posiada nieszczelność w postaci otworu prowadzącego do łazienki w budynku sąsiednim, przez nich użytkowanym.

Pracownicy organu I instancji przeprowadzili w dniu 1 października 2013 r. kontrolę w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K., w czasie której przy asyście uprawnionego kominiarza przeprowadzono badanie przewodu dymowego kominka kamerą. W wyniku badania stwierdzono szczelinę na wysokości stropu łazienki (prawy górny róg). Zapisano także, że między segmentami znajduje się jedna ściana wspólna, w której wykonane są przewody kominowe.

I. P. oświadczyła do protokołu kontroli, że jej zdaniem przyczyna zalania jej mieszkania leży po stronie sąsiadów, którzy wkuli rurki plastykowe w trzon kominowy.

Z kolei J. M. oświadczył, że w kominie sąsiadki doszło do pożaru sadzy w przewodzie kominowym, w wyniku czego pękła rura, pękł mur od strony jego budynku i powstała dziura do komina, w którym wystąpił pożar.

W dniu 2 października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał decyzję z 2 października 2013 r. stanowiącą przedmiot postępowania odwoławczego.

W odwołaniu I. P. – podniosła, że sąsiedzi umieścili swoją instalację z PCV w pobliżu kanału dymowego obsługującego budynek skarżącej, gdzie temperatura spalin dochodzi do 600 stopni, co z upływem czasu doprowadziło do rozszczelnienia instalacji. Zakwestionowała uznanie przez organ I instancji, że nastąpił pożar sadzy w przewodzie dymowym, gdy straż pożarna nie potwierdziła jednoznacznie takiego zdarzenia.

Skarżąca opisała przebieg działań w sprawie i zakwestionowała używanie przez organ I instancji w protokole kontroli i w decyzji sformułowania "ściana wspólna". Jej zdaniem obowiązujące przepisy techniczno - budowlane konstrukcją taką nazywają ścianę rozdzielającą szeregowe budynki bliźniacze, a rozróżnienie tych pojęć jest szczególnie istotne, gdyż użyte sformułowanie "wspólna ściana" sugeruje wspólne użytkowanie, czyli instytucję nieistniejącą w polskim systemie prawnym.

Skarżąca zarzuciła, że w protokole kontroli nie dokonano podstawowych ustaleń, szczególnie istotnych dla oceny stanu technicznego uszkodzonego

i zalanego przewodu dymowego, to znaczy nie ustalono w formie dowodów skąd

i w jaki sposób, woda pochodząca z sąsiedniego budynku znalazła się w przewodzie dymowym skarżącej, wyprowadzającym spaliny z kominka, co, oraz jakie urządzenia

i instalacje sąsiadów, po stronie budynku przy ul. [...] , znajdowały się

i nadal znajdują się w ścianie otulającej przewód dymowy skarżącej, czy urządzenia

i instalacje zostały zabudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi, zgodnie z wiedzą i techniką oraz sztuką budowlaną, czy, ze względów zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa osób i mienia, dopuszczalne jest, by urządzenia i instalacje te pozostały w dotychczasowych miejscach ich zabudowy, kto urządzenia i instalacje te budował, odbierał i dopuszczał do eksploatacji i czy posiadał odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia do realizacji tych prac i czynności.

W ocenie skarżącej takie załatwienie sprawy oznacza, iż w postępowaniu PINB nie zebrał i nie zabezpieczył podstawowego materiału dowodowego, a z braku dokonania tych podstawowych ustaleń nie można sprecyzować jakichkolwiek wniosków zmierzających do odtworzenia pierwotnej funkcjonalności uszkodzonego

i zalanego kanału dymowego.

Skarżąca zakwestionowała oparcie nakazu decyzji o zapisy na stronie 2 i 3 protokołu kontroli z dnia 1 października 2013 r., gdyż nie są one ustaleniami dokonanymi przez PINB, natomiast stanowią wyjaśnienia osób obecnych w czasie prowadzonej kontroli, przy czym sentencja decyzji administracyjnej nie może odwoływać się do wyjaśnień stron i opierać się o te wyjaśnienia, a musi opierać się

o materiał dowodowy i o przepisy obowiązującego prawa.

Zdaniem skarżącej w decyzji powinno zostać ustalone przez PINB kto wielokrotnie uszkadzał należący do niej komin, doprowadzając go ostatecznie do stanu niezdatnego do użytku i kto zobowiązany jest do odpowiedzialności za te działania i do naprawienia wyrządzonej szkody, chociażby poprzez odbudowanie (odtworzenie) pierwotnych funkcjonalności uszkodzonej rzeczy.

Zdaniem skarżącej jest to "absurdalne rozstrzygnięcie", ponieważ to nie ona,

a sąsiedzi wielokrotnie rozkuwali i rozbijali, aż wreszcie skutecznie uszkodzili

i uczynili nieprzydatnym do użytku kanał dymowy.

Odwołująca się zakwestionowała stwierdzenie organu I instancji, że nie ma dla niego znaczenia w jaki sposób doszło do uszkodzenia przewodu dymowego, podnosząc, że rozpatrzenie tej kwestii ma podstawowe znaczenie dla rzetelności postępowania administracyjnego i dla wydawanej w tym postępowaniu decyzji właściwego organu. Stwierdziła, że nie zgadza się, aby wewnątrz ściany otulającej jej kanały kominowe po stronie nieruchomości przy ul. [...] nadal pozostawały jakiekolwiek urządzenia i instalacje oraz ich elementy należące do sąsiadów, a stwarzające zagrożenie dla niej i dla jej mienia, w szczególności dotyczy to urządzeń i instalacji należących do sąsiadów, a umieszczonych wewnątrz ściany rozdzielającej szeregowe budynki bliźniacze i przebiegających wzdłuż i w poprzek otuliny przewodów dymowych i spalinowych.

I. P. zażądała decyzji administracyjnej nakazującej sąsiadom, to jest J. i J. M., usunięcie wszystkich tych urządzeń

i instalacji z wnętrza ściany otulającej jej kanał dymowy od kominka, a także nakazującej przemurowanie (czyli częściową rozbiórkę i ponowne wymurowanie) tej ściany we wszystkich miejscach, w których sąsiedzi ją wielokrotnie rozkuwali

i skutecznie uszkadzali celem odtworzenia (odbudowy) pierwotnej funkcjonalności uszkodzonego i zalanego przewodu dymowego od kominka należącego do skarżącej.

Wskazała, że miała kanał dymowy wybudowany metodą tradycyjną, eksploatowała go zgodnie z przeznaczeniem i przepisami, służył jej z powodzeniem przez wiele lat, nie miała dotychczas potrzeby go przebudowywać lub remontować. Stan taki trwał do czasu, kiedy to sąsiedzi rozkuli go wielokrotnie i umieścili w jego otulinie piony i odgałęzienia instalacji wodnej wykonanej z rur i armatury PCV. Wniosła o przywrócenia stanu poprzedniego (pierwotnego).

Świętokrzyski Inspektor wskazał, że po wydaniu decyzji do organu I instancji złożone zostało pismo I. P. informujące, że w dniu 11 października 2013 r. będzie montowany w kanale dymowym kominka w budynku przy ul. [...] żaroodporny wkład uszczelniający.

Ponadto do organu I instancji złożony został protokół z 28 października 2013 r. sporządzony przez M. O. - osobę uprawnioną, stwierdzający, że

w budynku przy ul. [...] dokonano wymiany instalacji wodnej to znaczy odcięto od dopływu wody pionowe rury uszkodzone w trakcie pożaru sadzy

w kominie przyległego domu przebiegające przez łazienki i są one wyłączone

z użytkowania, w sąsiednim pomieszczeniu w kuchni zainstalowano na zewnątrz nowe rury w otulinie doprowadzające wodę do kranów na poszczególnych kondygnacjach. Oceniono, że wszystkie prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, nie stwierdzono usterek i wad w zakresie wykonanych robót budowlanych, sieć wodna nadaje się do użytkowania przez mieszkańców posesji,

a materiały użyte do rewitalizacji sieci posiadają atesty, deklaracje zgodności

i certyfikaty wymagane prawem.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Inspektor wskazał na treść art. 66 ust. 1 i 2 oraz art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego i stwierdził, że kwestia szczelności przewodów dymowych została uregulowana w przepisach Prawa budowlanego w ten sposób, że właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego jest obowiązany usuwać wszelkie uszkodzenia i uzupełniać braki w tym zakresie wynikające z okresowej kontroli, dokonywanej przez osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim, bez konieczności wydawania właścicielowi zarządcy lub użytkownikowi obiektu budowlanego jakiegokolwiek dodatkowego nakazu przez organ nadzoru budowlanego - obowiązek taki wynika po prostu z samej mocy przepisów, a niestosowanie się do tego obowiązku jest karane na mocy art. 92 ust. 1 pkt 2.

W niniejszym przypadku nastąpiła, zdaniem organu odwoławczego, sytuacja szczególna. Oto właścicielka budynku przy ul. [...] posiadała pozytywne protokoły przeglądu kominiarskiego zapewniające o szczelności używanego przez nią przewodu kominowego i zapowiadała rozpoczęcie palenia

w kominku w sytuacji, gdy sąsiad obserwował w ścianie od swojej strony dziurę, która, według opinii osoby uprawnionej oraz protokołu kominiarskiego, prowadziła właśnie do przewodu dymowego odprowadzającego spaliny z kominka w budynku przy ul. [...] .

W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego podjął postępowanie kontrolne

i stwierdził, że przewód dymowy odprowadzający spaliny z kominka w budynku przy ul. [...] jest jednak nieszczelny, czyli jest w złym stanie technicznym,

a jego użytkowanie może zagrozić życiu i zdrowiu mieszkańców budynku przy ul. [...] .

Powyższe, zdaniem Świętokrzyskiego Inspektora oznacza, że występują przesłanki do zastosowania przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego.

Jednak organ I Instancji w zaskarżonej decyzji określił dla stron obowiązek do wykonania w ten sposób, że nakazał usunąć nieprawidłowości zgodnie z zapisami zamieszczonymi na stronie 2 i 3 protokołu kontroli z dnia 1 października 2013 r. Takie określenie obowiązków, zdaniem ŚWINB, jest wadliwe, ponieważ zgodnie ze znanym orzecznictwem treść obowiązku powinna być wymieniona w decyzji.

Ponadto organ II instancji wskazał, że na str. 2 i 3 protokołu kontroli sporządzonego przez organ I instancji nie istnieją zapisy, które byłyby wygenerowanym przez organ I instancji określeniem obowiązków, istnieją tam zapisane oświadczenia stron, przy czym strony złożyły w tych oświadczeniach deklarację, co zamierzają uczynić, a to wcale nie oznacza, że takie właśnie działania są niezbędne z technicznego punktu widzenia.

Przytaczając treść § 140 ust. 2 oraz § 266 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ podniósł, że wykonanie działania polegającego na uzupełnieniu otworu w ścianie wełną ognioodporną, a następnie zaprawą odporną na wysokie temperatury doprowadzi przewód dymowy obsługujący kominek w budynku przy ul. [...] [...] do wymaganej przepisami szczelności. Natomiast nie ma podstaw do nakazana zastosowania wkładu kominowego, ponieważ przewód kominowy nie prowadzi mokrych, zasiarczonych spalin od gazu ziemnego.

Wskazując na art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego Inspektor stwierdził, że nakazy wymienione w art. 66 tej ustawy organ może nakładać wyłącznie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie I. P. jest właścicielką budynku przy ul. [...] [...] , J.

i J. M. są współwłaścicielami budynku przy ul. [...] [...] jednak ściana pomiędzy budynkami jest tylko jedna.

Organ wskazał na art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego i stwierdził, że zakładając racjonalne działanie inwestorów w czasie budowy przyjąć należy, że granica pomiędzy budynkami przebiega w osi ściany znajdującej się pomiędzy budynkami.

I także w osi ściany znajdują się przewody kominowe w liczbie 18 sztuk, obsługujące obydwa budynki. Jednak dziura w ścianie istnieje w części ściany leżącej od strony budynku przy ul. [...] [...] stąd załatanie tej dziury musi obciążać tylko właścicieli tej części ściany.

Wobec powyższych faktów orzeczenie decyzji organu I instancji zostało

w niniejszej decyzji zastąpione nowym, stosownym rozstrzygnięciem, z nałożeniem wyszczególnionych obowiązków na odpowiednie osoby zobowiązane.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że organ

I instancji prowadził postępowanie mające na celu ustalenie, czy rzeczywiście istnieje zagrożenie związane z zapowiedzianym rozpoczęciem opalania w kominku

i jednoczesnym istnieniem otworu prowadzącego prawdopodobnie do przewodu dymowego. Dla celów tego postępowania organ zebrał niezbędną ilość dowodów - stwierdził, że przewód dymowy jest jednak nieszczelny, a otwór prowadzi do budynku sąsiedniego. Taki zestaw dowodów był wystarczający do wydania decyzji.

Świętokrzyski Inspektor wskazał, że organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do orzekania, kto jest winien zaistniałej w marciu 2013 r. awarii

i o dalszych wynikających z tego kwestiach cywilno – prawnych.

Decyzją z 31 stycznia 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 111 § 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wniosku I. P. – , uzupełnił ww. decyzję własną z 20 grudnia 2013r. co do rozstrzygnięcia poprzez określenie, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez uszczelnienie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kominek w salonie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] [...] w Kielcach winno być zrealizowane w terminie do 20 lutego 2014 r. oraz odmówił uzupełnienia ww. decyzji w pozostałym zakresie żądania zawartego we wniosku.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z 7 stycznia 2014 r. skarżąca wniosła o uzupełnienie decyzji z 2 grudnia 2013 r. w następującym zakresie:

1. nakazania J. M. J. M. usunięcia

z obudowy przewodu dymowego, którego stan techniczny jest przedmiotem postępowania, pozostawionych tam rur i elementów armatury wodnej (w tym wykonanych z palnego PCV) i uszczelnienia obudowy tegoż przewodu dymowego poprzez wypełnienie istniejących i powstałych w tej obudowie przestrzeni powietrznych właściwymi materiałami ognioodpornymi, które to działania zapewnią zgodność wykonania przewodu dymowego z przepisami § 140 ust. 2 i § 266 Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

2. określenia terminu wykonania nakazanych obowiązków ujętych w sentencji decyzji, w tym wnioskowanego powyżej.

Organ wskazał, że forma rozstrzygnięcia w sprawie uzupełnienia decyzji jest zależna od przedmiotu żądania strony. Jeżeli strona domaga się uzupełnienia osnowy rozstrzygnięcia, to następuje to w formie decyzji. W ocenie organu możliwym i niezbędnym jest uzupełnienie decyzji z 20 grudnia 2013 r. co do rozstrzygnięcia

w kwestii określenia daty usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości.

Natomiast w kwestii żądania uzupełnienia decyzji w zakresie określonym ww. pkt 1 wniosku organ uznał, iż nie jest to możliwe, ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie zostało stwierdzone, że istnieją wskazywane przez skarżącą nieprawidłowości i w związku z tym nie można rozszerzać rozstrzygnięcia poza zakres, który został w postępowaniu dowiedziony.

Organ wskazał też, że rozstrzygnięcie w sprawie uzupełnienia decyzji nie ma samodzielnego bytu prawnego, odrębnego od decyzji uzupełnianej, pozostaje jej częścią i w szczególności dzieli losy tego aktu.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze I. P. – wskazała, że zaskarża postanowienie wydane

w postępowaniu administracyjnym przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, a zawarte w decyzji tegoż organu

z dnia 31 stycznia 2014 r., w części odmowy uzupełnienia decyzji w zakresie dotyczącym nakazania J. M. i J. M. dokonania czynności żądanych przez skarżącą.

I. P. – zarzuciła, że ww. postanowienie, czyli odmowa uzupełnienia decyzji z 20 grudnia 2013r. jest nieuzasadnione, bezpodstawne, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania i z naruszeniem prawa oraz narusza słuszny i uzasadniony interes prawny strony skarżącej.

Zarzuciła, że w toku postępowania administracyjnego właściwe organy nadzoru budowlanego, tj. PINB dla miasta K. i ŚWINB, na skutek popełnionych zaniechań wielokrotnie naruszyły powagę następujących przepisów procedury, tj. art. 6, 7, 8, 12 (zasad ogólnych) oraz art. 35 § 1 i § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 2, art. 78 § 1 i § 2, art. 80, art. 81, art. [...] § 3, art. 124 § 2, art. 136 i art. 138 § 2 kpa.

Skarżąca wskazała, że osnowy decyzji z dnia 31 stycznia 2014 r. nie zaskarża, gdyż nakazane w niej uszczelnienie przewodu dymowego jest konieczne do wykonania. Stwierdziła, że decyzja ta, bez żądanego uzupełnienia co do jej rozstrzygnięcia, nie załatwia sprawy co do jej istoty, a po wykonaniu decyzja ta dopuszcza stan sprzeczny z przepisami wykonawczymi do ustawy Prawo budowlane, a w szczególności z przepisami § 140 ust. 2 i § 266 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny i odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Skarżąca wniosła o:

- rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym art. 119 p.p.s.a.,

- wydanie orzeczenia zmierzającego do korekty i naprawy istniejącego stanu rzeczy w tej sprawie, a w szczególności o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i przekazanie decyzji organom nadzoru budowlanego w celu jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem - żądaniem z dnia 6 stycznia 2014r.,

- rozstrzygnięcie w kwestii zwrotu kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie wg. norm przepisanych.

Skarżąca podniosła, że już w podaniu z 27 sierpnia 2013 r. wnioskowała

o podjęcie stosownych czynności kontrolnych i interwencyjnych zmierzających do skutecznego zabezpieczenia potencjalnego zagrożenia dla osób i mienia, które zostało stworzone przez sąsiadów, wskazując jednoznaczne sygnały, że sąsiedzi wkuli w obudowę jej kanału dymowego instalacje wodne wykonane z armatury PCV, jednakże nie spowodowało to żadnego rzeczowego rezultatu. Wskazała też, iż podczas czynności kontrolnych ponownie sygnalizowała, iż w obudowę – otulinę jej kanału dymowego sąsiedzi wkuli plastikowe instalacje wodne, a organ I instancji nie weryfikował zgłaszanych nieprawidłowości.

Zdaniem skarżącej mimo wskazania przez nią dowodów i złożenia wniosków, zarzutów, sprzeciwów i żądań organ odwoławczy nie skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 136 lub 138 § 1 pkt 2 albo art. 138 § 3 kpa i wydał decyzję, która nie załatwiła sprawy co do jej istoty i była wadliwa. Organ, w jej ocenie, nie podał przyczyn, z powodu których wskazanym dowodom odmówił wiarygodności

i mocy dowodowej. Jej zdaniem uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest "zmanipulowane, pokrętne, cyniczne", a przed to fałszywe i bezpodstawne, gdyż organ odwoławczy popełnił kolejne zaniechanie oraz w sposób ewidentny i znaczący zawęził przedmiot postępowania.

Zdaniem I. P. – w odniesieniu do prawdy obiektywnej podjęta decyzja organu odwoławczego wymagała uzupełnienia, o co wniosła w dniu

6 stycznia 2014 r. Skarżąca podkreśliła, że odmowa uzupełnienia decyzji z 20 grudnia 2013 r. nie posiada uzasadnienia prawnego, a jej uzasadnienie faktyczne jest "zmanipulowane i fałszywe", co stanowi uchybienie art. 124 § 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 16 kwietnia 2014 r. I. P. – podkreśliła, że jej skarga dotyczy postanowienia wydanego przez ŚWINB w toku postępowania administracyjnego. Zarzuciła, że organ odwoławczy umieścił zaskarżone postanowienie w sentencji decyzji uzupełniającej z 31 stycznia 2014 r. Skarżąca raz jeszcze podniosła zarzut niezbadania m.in. skąd, w którym miejscu i w jaki sposób woda pochodząca z wodociągu w sąsiednim budynku w dniu 26 marca 2013 r. znalazła się w jej przewodzie dymowym, jakie urządzenia i instalacje po stronie budynku sąsiedniego znajdowały się i nadal znajdują w obudowie ww. przewodu, czy zostały one zbudowane zgodnie z projektem budowlanym i obowiązującymi przepisami, oraz czy ze względów bezpieczeństwa pożarowego oraz osób i mienia dopuszczalne jest, aby urządzenia te pozostały w dotychczasowych miejscach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się takich naruszeń prawa procesowego, które skutkują koniecznością uchylenia decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 20 grudnia 2013r. (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).

Na wstępie należy wyjaśnić, który akt – z prawnego punktu widzenia – stanowić może przedmiot skargi. Wprawdzie I. P. – podkreśliła, że zaskarża "postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym" przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach,

a "zawarte w decyzji tegoż organu z dnia 31 stycznia 2014 r." w części dotyczącej odmowy uzupełnienia decyzji ŚWINB w K. z 20 grudnia 2013 r., to jednak wyjaśnienia wymaga, że orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia (art. 111 kpa), inaczej niż w procedurze cywilnej (art. 351 kpc), nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona. W szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Nie jest to odrębne, samoistne rozstrzygnięcie, ale właśnie dodatkowy składnik decyzji podstawowej i nie podlega on odrębnemu zaskarżeniu,

a termin do wniesienia odwołania od decyzji głównej biegnie od dnia doręczenia stronie odpowiedzi (pozytywnej lub negatywnej) co do jej żądania w przedmiocie uzupełnienia. Na postanowienie takie nie służy zażalenie, co wynika wprost z art. 141 § 1 kpa w zw. z art. 111 kpa. Nie jest to postanowienie kończące postępowanie, ani też rozstrzygające sprawę co do istoty. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości wniesienia skargi na takie postanowienie, z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 2 ustawy, który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., I OSK 875/07, LEX nr 505244). Środek zaskarżenia, a więc również skarga do sądu administracyjnego, przysługuje zatem jedynie od decyzji będącej przedmiotem wniosku o jej uzupełnienie.

Z tej przyczyny skargę I. P. – należało potraktować jako skargę na decyzję ŚWINB w K. z 20 grudnia 2013 r., tym bardziej, że zarzuty formułowane przez skarżącą dotyczą braku odniesienia się w tej decyzji do wszystkich kwestii podnoszonych przez nią w postępowaniu administracyjnym.

Stosownie do art. 111 § 1 kpa strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Zgodnie natomiast z § 1b powyższego przepisu uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje

w formie postanowienia.

Przede wszystkim odnieść się należało do procesowej postaci podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej

o uzupełnienie decyzji z 20 grudnia 2013 r. Wprawdzie wydanie rozstrzygnięcia

w niniejszej sprawie w formie decyzji, zamiast postanowienia, jest nieprawidłowe, jednak naruszenie takie nie wypełnia dyspozycji art. 156 kpa, co uprawniałoby do stwierdzenia nieważności wydanego aktu, nie jest także uchybieniem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a więc nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wskazano już wyżej, zarzuty skargi prowadzą do zakwestionowania prawidłowości odmowy uzupełnienia decyzji z 20 grudnia 2013 r. w zakresie zgłoszonego żądania nakazania Janoszowi M. i J. M. usunięcia z obudowy przewodu dymowego rur i elementów armatury wodnej oraz uszczelnienia jej materiałami ognioodpornymi celem zapewnienia zgodności wykonania tego przewodu z przepisami § 140 ust. 2 i § 266 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Uzasadniając odmowę organ podniósł, że

w postępowaniu administracyjnym nie zostało stwierdzone, że istnieją wskazywane przez skarżącą nieprawidłowości i w związku z tym nie można rozszerzać rozstrzygnięcia decyzji poza zakres, który został w postępowaniu dowiedziony.

Dokonując kontroli decyzji objętej skargą podkreślić przede wszystkim należy, że postępowanie w sprawie prowadzone było z urzędu w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do tego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie na skutek zawiadomienia I. P. – z dnia 27 sierpnia 2013 r., w którym strona wskazała, że sąsiedzi (tj. J. M. i J. M.) rozkuwali ścianę oddzielającą segmenty, w której zbudowane są na całej długości i w jednym rzędzie kanały dymne, spalinowe i wentylacyjne, zakuwali w niej uchwyty (kotwy, podpory), w sanitariatach na piętrze

i parterze wykuwali w ścianie oddzielającej segmenty bruzdy pod wymieniane tam elementy instalacji wodnej, gazowej i sanitarnej, a w bruzdy te zamontowali "rurki

i elementy armatury plastikowej". Podniosła również, że w kanały dymne, spalinowe

i wentylacyjne sąsiedzi wprowadzili i zamontowali plastikowe wylewki i wywiewki

z instalacji c.o. i wod.-kan.

Analiza decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z 2 października 2013 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie były przedmiotem ustaleń organu

I instancji.

W odwołaniu od tej decyzji I. P. – ponownie wskazała na znajdującą się w ścianie wspólnej budynków armaturę PCV podnosząc, że jej graniczna temperatura plastyczności wynosi tylko 120-140ºC, podczas gdy temperatura spalin w kanale dymowym, w czasie jego normalnej eksploatacji, dochodzi do 600 ºC.

W decyzji z 20 grudnia 2013 r. Inspektor nie odniósł się do podniesionych przez skarżącą okoliczności, a nakazując J. M.

i J. M. uszczelnienie przewodu dymowego powołał się na § 140 ust. 2 rozporządzenia stanowiący, że przewody kominowe powinny być szczelne

i spełniać warunki określone w § 266, zgodnie z którym przewody spalinowe

i dymowe powinny być wykonane z wyrobów niepalnych (ust. 1). W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji znalazło się jedynie stwierdzenie, że "organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do orzekania, kto jest winien zaistniałej

w marcu 2013 r. awarii i o dalszych wynikających z tego kwestiach cywilno-prawnych."

W świetle powyższych okoliczności nie można podzielić stanowiska wyrażonego w decyzji z 31 stycznia 2014 r., że "w postępowaniu administracyjnym nie zostało stwierdzone, że istnieją wskazywane przez skarżącą nieprawidłowości", gdyż żaden z organów nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego te kwestie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że z treści art. 111 § 1 kpa rozpatrywanego w łączności z art. 104 i 105 kpa wynika, iż w przypadku niezamierzonej niekompletności rozstrzygnięcia sprawy, po wydaniu decyzji, nadal trwa zawisłość sprawy i wobec tego organ administracyjny władny jest w razie potrzeby na zasadzie art. 77 § 1 dokonywać niezbędnych czynności postępowania wyjaśniającego ażeby ustalić treść uzupełniającego rozstrzygnięcia. Uzupełnienie rozstrzygnięcia nie stanowi bowiem sprostowania błędów w decyzji, bo do tego jest przewidywany odrębny tryb działania na podstawie art. 113 § 1, lecz dotyczy konkretyzacji praw i obowiązków stron postępowania stosownie do treści obowiązującego prawa (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2014, str. 477).

W sytuacji więc, gdy żądanie uzupełnienia decyzji dotyczyło kwestii nieobjętych postępowaniem dowodowym przeprowadzonym przed wydaniem decyzji z 20 grudnia 2013 r., ale wchodzących w zakres przedmiotowy sprawy, Świętokrzyski Inspektor nie mógł odmówić uzupełnienia decyzji tylko z tego powodu, że podnoszone przez skarżącą okoliczności nie były przedmiotem postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji nie ustalono, czy w obudowie przewodu dymowego będącego przedmiotem postępowania znajdują się rury bądź też elementy armatury wodnej. Szczególnie istotne znaczenie ma przy tym to, że gdyby twierdzenia te okazały się prawdziwe, doszłoby do naruszenia przepisów, w oparciu o które organ prowadził z urzędu postępowanie tj. § 266 ust. 1 rozporządzenia, a co za tym idzie do sytuacji, o której mowa w art. 66 ust. 1 ustawy tj. wystąpienia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Nie ulega zatem wątpliwości, że okoliczności wskazywane od początku przez Irenę P. – winny być objęte przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to

z kolei powoduje konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto

o art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 500 zł.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy - z uwzględnieniem uwag wskazanych powyżej - raz jeszcze rozstrzygnie sprawę wskutek wniesionego przez skarżącą odwołania oraz mając na uwadze złożony wniosek o uzupełnienie decyzji (który po uchyleniu decyzji z 20 grudnia 2013r. należy potraktować jak uzupełnienie tegoż odwołania). Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnia przy tym, że uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 20 grudnia 2013r. powoduje automatycznie utratę bytu prawnego decyzji tego samego organu z 31 stycznia 2014r. jako integralnej części rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie.