IV SA/Wr 801/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
2014-04-24Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Alojzy Wyszkowski
Henryk Ożóg /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska /przewodniczący/Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. przyznaje adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] 2013 r. nr [...] o wymeldowaniu [...] (skarżąca) z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości [...]. W podstawie prawnej obu decyzji powołano przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), ustawa.
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej stwierdzono:
Postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego zostało wszczęte w dniu 14 sierpnia 2012 r. na wniosek [...], który argumentował go tym, że jego synowa z chwilą złożenia pozwu rozwodowego wyprowadziła się do swoich rodziców.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] 2012 r., nr [...], orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości [...].
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła, za pośrednictwem organu I instancji, odwołanie do Wojewody D., który decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W trakcie postępowania uzupełniającego, do akt sprawy dołączone zostało pismo z dnia 10 lutego 2013 r., w którym [...] i [...] oświadczają że nigdy skarżącej nie bili, ani nie wyganiali z domu. Zdaniem stron odwołująca dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały.
Do Urzędu Gminy w D., w dniu 13 lutego 2013 r. wpłynęły pisemne wyjaśnienia [...], z których wynika, że jego żona nie była zmuszana do opuszczenia mieszkania nr [...] w [...] przez żadnego z członków jego rodziny.
Komisariat Policji w [...] pismem z dnia 18 lutego 2013 r. poinformował organ prowadzący postępowanie, że obecnie skarżąca mieszka w nieruchomości nr [...] w [...], którą wspólnie z mężem remontowała przed opuszczeniem nieruchomości w [...]. Całokształt okoliczności sprawy, zdaniem funkcjonariuszy policji, może wskazywać na dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
Urząd Miejski w T., do którego organ prowadzący postępowanie zwrócił się z wnioskiem o pomoc prawną, w dniu 6 marca 2013 r. przesłuchał [...], która oświadczyła, że jej córka w styczniu 2013 r. wyprowadziła się ze [...] i obecnie mieszka u swojej koleżanki we W.
Pismem z dnia [...] 2013 r., sygn. [...], Prokuratura Rejonowa w O. poinformowała organ prowadzący postępowanie, że postanowienie z dnia [...] 2012 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się przez [...] i [...] nad skarżącą jest prawomocne z dniem 25 czerwca 2013 r.
Uznając za wystarczający zgromadzony dotychczas materiał dowodowy w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...], Wójt Gminy D. orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości [...].
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła, za pośrednictwem organu I instancji, odwołanie do Wojewody D., w którym kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia wydanego przez Wójta Gminy D. (...)
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Pojęcie "opuszcza", na podstawie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy interpretować, jako dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych, przy czym pojęcie to zawiera w sobie element woli osoby, która w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Należy zauważyć, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego należy rozumieć nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym.
W tym miejscu należy podkreślić, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki.
Żaden przepis nie zobowiązuje lokatora mieszkania do przebywania w nim określoną ilość godzin dziennie, czy stałego w nim nocowania. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że art. 6 ust. 1 ustawy przewiduje, iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie poglądem sądów administracyjnych, zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Istotne jest przy tym, aby zamiar ten był określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.
Art. 128 kpa pozwala uznać, iż zaskarżanie decyzji opiera się na zasadzie pełnego zaskarżenia. Odpowiada temu charakter prawny odwołania, jako środka prawnego renowacyjnego i konstrukcja postępowania odwoławczego. Podkreślenia wymaga, iż organ II instancji nie jest związany granicami odwołania, ponieważ jest nie tylko instancją kontrolną lecz przede wszystkim ma w całej rozciągłości ponownie rozpoznać sprawę i wydać własne merytoryczne rozstrzygnięcie, które porówna z rozstrzygnięciem organu I instancji. Organ odwoławczy rozpoznaje bowiem nie samo odwołanie, które jest niezbędnym impulsem do przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie i podlega badaniu, jako czynność procesowa o takich skutkach pod kątem jej prawidłowości i dopuszczalności, lecz rozpoznaje ponownie daną sprawę administracyjną.
W procedurze administracyjnej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, która wyklucza ustanawianie prawnych reguł oceny dowodów w postępowaniu oraz nakazuje dokonywanie oceny faktów i okoliczności sprawy, a także zgromadzonego materiału dowodowego, w sposób wszechstronny, zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, bez kierowania się z góry przyjętymi założeniami lub wytycznymi.
W wyroku z dnia 8 sierpnia 2006 r., IV SA/Wa 774/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny:
– po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa,
– po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego,
– po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny,
– po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki.
W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że [...] nie zamieszkuje obecnie w miejscu zameldowania na pobyt stały, ponieważ fakt ten potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Skarżąca w odwołaniu nie neguje faktu opuszczenia spornego lokalu, tylko podnosi, że do wyprowadzki została zmuszona przez męża oraz jego rodzinę.
Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym miejscu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2143/10, na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania.
Decydujące znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma fakt, iż postanowienie z dnia [...] 2012 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się przez [...] i [...] nad skarżącą jest już prawomocne. Organ II instancji zauważa, że w toku postępowania w sprawie o wymeldowanie organy administracji mają obowiązek zbadać, czy dana osoba opuściła dany lokal w sposób dobrowolny i trwały i czy dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie, jest tylko i wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, czy też ustania jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Z tego też powodu dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły zobligować obywatela do dokonania pewnych czynności służących rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez własne rozstrzygnięcia zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. W świetle cytowanych przepisów organy administracji mają obowiązek zbadać tylko czy w sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy będące podstawą wymeldowania.
W związku z powyższym organ II instancji stwierdza, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkich okoliczności sprawy zachodzą podstawy do wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 14 w [...] w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy. W tym miejscu należy podkreślić, że głównym celem przytoczonej ustawy jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 250/2001, zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje. Nie jest natomiast w żadnej mierze czynnikiem rodzącym uprawnienia do lokalu. Jest wręcz odwrotnie, gdyż zameldowanie jest wyłącznie skutkiem zamieszkiwania w lokalu.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Wójta Gminy D. Dołączone do odwołania załączniki, w skład których wchodzą liczne rachunki i faktury oraz dokumentacja medyczna odwołującej, nie mają wpływu na ustalenia poczynione w toku postępowania przez organ I instancji. Trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej, by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego jej zobiektywizowania woli i przejawienia przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. (...)
W skardze skarżąca wniosła o "przywrócenie jej do lokalu [...] by mogła tam mieszkać". Nie zamierza się stamtąd wyprowadzać nawet po rozwodzie. Twierdzi, że z tego lokalu została wyrzucona i to przy udziale policji w [...]. Prosi o wyznaczenie "terminu powrotu" przy udziale policji byle nie z D. ponieważ podejrzewa, że znowu zatuszują prawdę. Informuje, że nadal mieszka w [...] zamierza odwiedzać rodziców nawet czasami nocować u nich. Nie pozwoli na to by ktokolwiek zabraniał jej kontaktu z nimi jak to się działo wcześniej.
Skarżąca opisuje też postępowanie toczące się w sprawie znęcania się nad nią przez męża i teścia, postępowanie rozwodowe, a także problemy mieszkaniowe, po opuszczeniu lokalu w [...], i wynikające z jej bezrobocia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z tych samych powodów, jakie zawarł w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny bowiem kontroluje jedynie legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych, rozumianą jako ich zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz. 1269), a decyzja kwestionowana skargą, jak i decyzja ją poprzedzająca, narusza prawo w stopniu nakazującym ich skasowanie.
Wojewoda D. w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...], uchylającej decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] 2012 r. (...) o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, trafnie wskazał, że istotną okolicznością decydującą o wymeldowaniu osoby jest to czy opuściła ona sporny lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Stwierdził, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne. Wskazując, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. (wyrok NSA z dnia 17 marca 2003r. V SA 2323/02, LEX nr 159183). Wskazuje się w orzecznictwie, że opuszczanie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych I i majątkowych interesów. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 133/06, LEX nr 327831). W sprawie tej ustalenia wymaga więc, czy zachowanie skarżącej nosi znamiona, czy też nie opuszczenia spornego lokalu w sposób dobrowolny i trwały, w powyższym znaczeniu.
Organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, że nie dołożył należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jak już wskazano o trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie tego zamiaru nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanych osób lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (...). Nie zweryfikowano prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy odnośnie opuszczenia przez skarżącą spornego lokalu dobrowolnie i trwale, poprzez przesłuchanie bezstronnych świadków (...).
Wytknął także, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o wszystkich przewidzianych prawem środkach mających na celu umożliwienie swobodnego korzystania z lokalu i wskazanie terminu do wystąpienia z roszczeniem oraz poinformowanie o skutkach niepodjęcia środków prawnych.
W dalszym postępowaniu jednakże tych wytycznych nie wykonano. Do akt sprawy dołączono jedynie pisemne oświadczenie [...] i [...] z dnia 10 lutego 2013 r., pisemne oświadczenie [...] z dnia 13 lutego 2013 r., z których wynika, że skarżąca wyprowadziła się z [...] dobrowolnie. Z pisma Komendanta Komisariatu Policji w D. z dnia 18 lutego 2013 r., dołączonego również do materiałów sprawy, wynika zaś, że "toczące się obecnie postępowanie sądowe, jak również brak możliwości rozwiązania sporu stron w drodze mediacji uniemożliwia jednoznaczne wskazanie okoliczności opuszczenia lokalu". W charakterze świadka przesłuchano wprawdzie matkę skarżącej, ale przesłuchanie to, bardzo oszczędne koncentruje się jedynie na tym, że córka u niej nie mieszka, mieszka u koleżanki we W.; jej mieszkanie nie nadaje się do zamieszkania ponieważ po trzech powodziach grozi zawaleniem, sama mieszka w budynku gospodarczym.
Do materiałów sprawy włączono następnie pismo Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 15 lipca 2013 r., że postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie znęcania się nad skarżącą jest prawomocne od dnia 25 czerwca 2013 r.
W odwołaniu od negatywnej decyzji organu I instancji skarżąca zaprzeczyła ponownie by opuściła lokal w domu teściów dobrowolnie, została z niego wyrzucona. Część rzeczy do [...], do matki, wywiozła gdyż mąż je wyrzucał z mieszkania. Mieszkała we W. pod kilkoma adresami, albo spała w aucie bądź w parku. Nie raz próbowała wrócić do [...], ale zawsze ją szarpali. Nie odebrała wszystkich rzeczy, nikt nie opuściłby swego życiowego dorobku ponieważ włożyła tam swoje panieńskie oszczędności. Wreszcie wskazała świadka, który mógłby się wypowiedzieć w sprawie: [...].
Jednakże osoby tej nie przesłuchano na okoliczność opuszczenia lokalu przez skarżącą nie wyjaśniając też dlaczego odstąpiono od przeprowadzenia tego dowodu choć – jak to wynikało z motywów decyzji Wojewody D. z dnia [...] 2013 r., należało dążyć do ustalenia i przesłuchania na okoliczności sprawy osób postronnych. Taką osobą - z pewnością, mógł być sołtys wsi [...] – [...], którego zamierzano przesłuchać w sprawie (por. pismo organu I instancji z dnia 17 stycznia 2013 r. do skarżącej).
Najistotniejszym natomiast brakiem tego postępowania jest brak kontroli meldunkowych organu, które powinny zostać przeprowadzone w lokalu, z którego skarżąca zostaje wymeldowywana, jak i w domu matki dokąd miała udać się po opuszczeniu lokalu w [...]. Jeszcze raz, przy tym, należy podkreślić, że wymeldowanie z lokalu może nastąpić wówczas gdy zostanie ustalone, iż osoba wymeldowywana zorganizowała sobie nowe centrum życiowe, do którego trwale przeniosła wszystkie swoje rzeczy i sprawy. Temu właśnie powinny służyć wspomniane czynności kontrolne organu orzekającego. Dotychczasowe czynności, jakie zostały przeprowadzone w sprawie nie pozwalają przyjąć z całym przekonaniem, że takie nowe centrum życiowe skarżąca sobie utworzyła.
Wreszcie nie można nie dostrzec i tego, że organ I instancji nie wykonał zalecenia zawartego we wcześniejszej decyzji odwoławczej Wojewody, by pouczyć skarżącą o środkach zapewniających jej swobodne korzystanie z lokalu.
Z materiału dowodowego zebranego przed wydaniem pierwszej decyzji organu
I instancji (por. zwłaszcza protokół przesłuchania skarżącej w dniu 2 października 2012 r.) wynika wprawdzie, że nie wniosła ona stosownego środka do właściwego sądu, ale w ślad za tym nie odnotowano czy pouczono ją o konsekwencjach bezczynności w tym względzie jak i o możliwości zwolnienia od opłat sądowych gdy oświadczyła, że nie stać jej ponieść kosztów postępowania. Nie można było poprzestawać przy tym na oświadczeniu zamieszczonym w końcowej partii przesłuchania skarżącej, że nie wyraża chęci wymeldowania się z pobytu stałego ponieważ pobyt w [...] jest czasowy.
W dalszym ciągu zatem decyzje wydane w sprawie naruszają przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustalono bowiem w sposób niewątpliwy, że skarżąca opuściła w sposób dobrowolny i trwały dotychczasowe miejsce pobytu stałego koncentrując swoje sprawy życiowe gdzie indziej, a tym samym spełniony został wymóg wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), ppsa, należało więc orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt II opiera się na podstawie art. 152 ppsa, a w pkt III – w art. 200 ppsa.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Alojzy WyszkowskiHenryk Ożóg /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska /przewodniczący/
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. przyznaje adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] 2013 r. nr [...] o wymeldowaniu [...] (skarżąca) z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości [...]. W podstawie prawnej obu decyzji powołano przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), ustawa.
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej stwierdzono:
Postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego zostało wszczęte w dniu 14 sierpnia 2012 r. na wniosek [...], który argumentował go tym, że jego synowa z chwilą złożenia pozwu rozwodowego wyprowadziła się do swoich rodziców.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] 2012 r., nr [...], orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości [...].
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła, za pośrednictwem organu I instancji, odwołanie do Wojewody D., który decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W trakcie postępowania uzupełniającego, do akt sprawy dołączone zostało pismo z dnia 10 lutego 2013 r., w którym [...] i [...] oświadczają że nigdy skarżącej nie bili, ani nie wyganiali z domu. Zdaniem stron odwołująca dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały.
Do Urzędu Gminy w D., w dniu 13 lutego 2013 r. wpłynęły pisemne wyjaśnienia [...], z których wynika, że jego żona nie była zmuszana do opuszczenia mieszkania nr [...] w [...] przez żadnego z członków jego rodziny.
Komisariat Policji w [...] pismem z dnia 18 lutego 2013 r. poinformował organ prowadzący postępowanie, że obecnie skarżąca mieszka w nieruchomości nr [...] w [...], którą wspólnie z mężem remontowała przed opuszczeniem nieruchomości w [...]. Całokształt okoliczności sprawy, zdaniem funkcjonariuszy policji, może wskazywać na dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
Urząd Miejski w T., do którego organ prowadzący postępowanie zwrócił się z wnioskiem o pomoc prawną, w dniu 6 marca 2013 r. przesłuchał [...], która oświadczyła, że jej córka w styczniu 2013 r. wyprowadziła się ze [...] i obecnie mieszka u swojej koleżanki we W.
Pismem z dnia [...] 2013 r., sygn. [...], Prokuratura Rejonowa w O. poinformowała organ prowadzący postępowanie, że postanowienie z dnia [...] 2012 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się przez [...] i [...] nad skarżącą jest prawomocne z dniem 25 czerwca 2013 r.
Uznając za wystarczający zgromadzony dotychczas materiał dowodowy w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...], Wójt Gminy D. orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości [...].
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła, za pośrednictwem organu I instancji, odwołanie do Wojewody D., w którym kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia wydanego przez Wójta Gminy D. (...)
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Pojęcie "opuszcza", na podstawie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy interpretować, jako dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych, przy czym pojęcie to zawiera w sobie element woli osoby, która w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Należy zauważyć, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego należy rozumieć nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym.
W tym miejscu należy podkreślić, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki.
Żaden przepis nie zobowiązuje lokatora mieszkania do przebywania w nim określoną ilość godzin dziennie, czy stałego w nim nocowania. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że art. 6 ust. 1 ustawy przewiduje, iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie poglądem sądów administracyjnych, zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Istotne jest przy tym, aby zamiar ten był określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.
Art. 128 kpa pozwala uznać, iż zaskarżanie decyzji opiera się na zasadzie pełnego zaskarżenia. Odpowiada temu charakter prawny odwołania, jako środka prawnego renowacyjnego i konstrukcja postępowania odwoławczego. Podkreślenia wymaga, iż organ II instancji nie jest związany granicami odwołania, ponieważ jest nie tylko instancją kontrolną lecz przede wszystkim ma w całej rozciągłości ponownie rozpoznać sprawę i wydać własne merytoryczne rozstrzygnięcie, które porówna z rozstrzygnięciem organu I instancji. Organ odwoławczy rozpoznaje bowiem nie samo odwołanie, które jest niezbędnym impulsem do przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie i podlega badaniu, jako czynność procesowa o takich skutkach pod kątem jej prawidłowości i dopuszczalności, lecz rozpoznaje ponownie daną sprawę administracyjną.
W procedurze administracyjnej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, która wyklucza ustanawianie prawnych reguł oceny dowodów w postępowaniu oraz nakazuje dokonywanie oceny faktów i okoliczności sprawy, a także zgromadzonego materiału dowodowego, w sposób wszechstronny, zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, bez kierowania się z góry przyjętymi założeniami lub wytycznymi.
W wyroku z dnia 8 sierpnia 2006 r., IV SA/Wa 774/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny:
– po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa,
– po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego,
– po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny,
– po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki.
W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że [...] nie zamieszkuje obecnie w miejscu zameldowania na pobyt stały, ponieważ fakt ten potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Skarżąca w odwołaniu nie neguje faktu opuszczenia spornego lokalu, tylko podnosi, że do wyprowadzki została zmuszona przez męża oraz jego rodzinę.
Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym miejscu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2143/10, na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania.
Decydujące znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma fakt, iż postanowienie z dnia [...] 2012 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się przez [...] i [...] nad skarżącą jest już prawomocne. Organ II instancji zauważa, że w toku postępowania w sprawie o wymeldowanie organy administracji mają obowiązek zbadać, czy dana osoba opuściła dany lokal w sposób dobrowolny i trwały i czy dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie, jest tylko i wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, czy też ustania jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Z tego też powodu dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły zobligować obywatela do dokonania pewnych czynności służących rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez własne rozstrzygnięcia zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. W świetle cytowanych przepisów organy administracji mają obowiązek zbadać tylko czy w sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy będące podstawą wymeldowania.
W związku z powyższym organ II instancji stwierdza, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkich okoliczności sprawy zachodzą podstawy do wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 14 w [...] w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy. W tym miejscu należy podkreślić, że głównym celem przytoczonej ustawy jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 250/2001, zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje. Nie jest natomiast w żadnej mierze czynnikiem rodzącym uprawnienia do lokalu. Jest wręcz odwrotnie, gdyż zameldowanie jest wyłącznie skutkiem zamieszkiwania w lokalu.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Wójta Gminy D. Dołączone do odwołania załączniki, w skład których wchodzą liczne rachunki i faktury oraz dokumentacja medyczna odwołującej, nie mają wpływu na ustalenia poczynione w toku postępowania przez organ I instancji. Trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej, by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego jej zobiektywizowania woli i przejawienia przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. (...)
W skardze skarżąca wniosła o "przywrócenie jej do lokalu [...] by mogła tam mieszkać". Nie zamierza się stamtąd wyprowadzać nawet po rozwodzie. Twierdzi, że z tego lokalu została wyrzucona i to przy udziale policji w [...]. Prosi o wyznaczenie "terminu powrotu" przy udziale policji byle nie z D. ponieważ podejrzewa, że znowu zatuszują prawdę. Informuje, że nadal mieszka w [...] zamierza odwiedzać rodziców nawet czasami nocować u nich. Nie pozwoli na to by ktokolwiek zabraniał jej kontaktu z nimi jak to się działo wcześniej.
Skarżąca opisuje też postępowanie toczące się w sprawie znęcania się nad nią przez męża i teścia, postępowanie rozwodowe, a także problemy mieszkaniowe, po opuszczeniu lokalu w [...], i wynikające z jej bezrobocia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z tych samych powodów, jakie zawarł w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny bowiem kontroluje jedynie legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych, rozumianą jako ich zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz. 1269), a decyzja kwestionowana skargą, jak i decyzja ją poprzedzająca, narusza prawo w stopniu nakazującym ich skasowanie.
Wojewoda D. w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...], uchylającej decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] 2012 r. (...) o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, trafnie wskazał, że istotną okolicznością decydującą o wymeldowaniu osoby jest to czy opuściła ona sporny lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Stwierdził, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne. Wskazując, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. (wyrok NSA z dnia 17 marca 2003r. V SA 2323/02, LEX nr 159183). Wskazuje się w orzecznictwie, że opuszczanie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych I i majątkowych interesów. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 133/06, LEX nr 327831). W sprawie tej ustalenia wymaga więc, czy zachowanie skarżącej nosi znamiona, czy też nie opuszczenia spornego lokalu w sposób dobrowolny i trwały, w powyższym znaczeniu.
Organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, że nie dołożył należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jak już wskazano o trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie tego zamiaru nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanych osób lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (...). Nie zweryfikowano prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy odnośnie opuszczenia przez skarżącą spornego lokalu dobrowolnie i trwale, poprzez przesłuchanie bezstronnych świadków (...).
Wytknął także, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o wszystkich przewidzianych prawem środkach mających na celu umożliwienie swobodnego korzystania z lokalu i wskazanie terminu do wystąpienia z roszczeniem oraz poinformowanie o skutkach niepodjęcia środków prawnych.
W dalszym postępowaniu jednakże tych wytycznych nie wykonano. Do akt sprawy dołączono jedynie pisemne oświadczenie [...] i [...] z dnia 10 lutego 2013 r., pisemne oświadczenie [...] z dnia 13 lutego 2013 r., z których wynika, że skarżąca wyprowadziła się z [...] dobrowolnie. Z pisma Komendanta Komisariatu Policji w D. z dnia 18 lutego 2013 r., dołączonego również do materiałów sprawy, wynika zaś, że "toczące się obecnie postępowanie sądowe, jak również brak możliwości rozwiązania sporu stron w drodze mediacji uniemożliwia jednoznaczne wskazanie okoliczności opuszczenia lokalu". W charakterze świadka przesłuchano wprawdzie matkę skarżącej, ale przesłuchanie to, bardzo oszczędne koncentruje się jedynie na tym, że córka u niej nie mieszka, mieszka u koleżanki we W.; jej mieszkanie nie nadaje się do zamieszkania ponieważ po trzech powodziach grozi zawaleniem, sama mieszka w budynku gospodarczym.
Do materiałów sprawy włączono następnie pismo Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 15 lipca 2013 r., że postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie znęcania się nad skarżącą jest prawomocne od dnia 25 czerwca 2013 r.
W odwołaniu od negatywnej decyzji organu I instancji skarżąca zaprzeczyła ponownie by opuściła lokal w domu teściów dobrowolnie, została z niego wyrzucona. Część rzeczy do [...], do matki, wywiozła gdyż mąż je wyrzucał z mieszkania. Mieszkała we W. pod kilkoma adresami, albo spała w aucie bądź w parku. Nie raz próbowała wrócić do [...], ale zawsze ją szarpali. Nie odebrała wszystkich rzeczy, nikt nie opuściłby swego życiowego dorobku ponieważ włożyła tam swoje panieńskie oszczędności. Wreszcie wskazała świadka, który mógłby się wypowiedzieć w sprawie: [...].
Jednakże osoby tej nie przesłuchano na okoliczność opuszczenia lokalu przez skarżącą nie wyjaśniając też dlaczego odstąpiono od przeprowadzenia tego dowodu choć – jak to wynikało z motywów decyzji Wojewody D. z dnia [...] 2013 r., należało dążyć do ustalenia i przesłuchania na okoliczności sprawy osób postronnych. Taką osobą - z pewnością, mógł być sołtys wsi [...] – [...], którego zamierzano przesłuchać w sprawie (por. pismo organu I instancji z dnia 17 stycznia 2013 r. do skarżącej).
Najistotniejszym natomiast brakiem tego postępowania jest brak kontroli meldunkowych organu, które powinny zostać przeprowadzone w lokalu, z którego skarżąca zostaje wymeldowywana, jak i w domu matki dokąd miała udać się po opuszczeniu lokalu w [...]. Jeszcze raz, przy tym, należy podkreślić, że wymeldowanie z lokalu może nastąpić wówczas gdy zostanie ustalone, iż osoba wymeldowywana zorganizowała sobie nowe centrum życiowe, do którego trwale przeniosła wszystkie swoje rzeczy i sprawy. Temu właśnie powinny służyć wspomniane czynności kontrolne organu orzekającego. Dotychczasowe czynności, jakie zostały przeprowadzone w sprawie nie pozwalają przyjąć z całym przekonaniem, że takie nowe centrum życiowe skarżąca sobie utworzyła.
Wreszcie nie można nie dostrzec i tego, że organ I instancji nie wykonał zalecenia zawartego we wcześniejszej decyzji odwoławczej Wojewody, by pouczyć skarżącą o środkach zapewniających jej swobodne korzystanie z lokalu.
Z materiału dowodowego zebranego przed wydaniem pierwszej decyzji organu
I instancji (por. zwłaszcza protokół przesłuchania skarżącej w dniu 2 października 2012 r.) wynika wprawdzie, że nie wniosła ona stosownego środka do właściwego sądu, ale w ślad za tym nie odnotowano czy pouczono ją o konsekwencjach bezczynności w tym względzie jak i o możliwości zwolnienia od opłat sądowych gdy oświadczyła, że nie stać jej ponieść kosztów postępowania. Nie można było poprzestawać przy tym na oświadczeniu zamieszczonym w końcowej partii przesłuchania skarżącej, że nie wyraża chęci wymeldowania się z pobytu stałego ponieważ pobyt w [...] jest czasowy.
W dalszym ciągu zatem decyzje wydane w sprawie naruszają przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustalono bowiem w sposób niewątpliwy, że skarżąca opuściła w sposób dobrowolny i trwały dotychczasowe miejsce pobytu stałego koncentrując swoje sprawy życiowe gdzie indziej, a tym samym spełniony został wymóg wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), ppsa, należało więc orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt II opiera się na podstawie art. 152 ppsa, a w pkt III – w art. 200 ppsa.